Қоғамдық прогресс және регресс


Кіріспе
II Негізгі бөлім
2.1 Қоғамдық прогресс
2.2 Қоғамдық регресс
2.3 Прогресс пен регресстің ерекшелігі, айырмашылығы, ұқсастығы
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Әлеуметтану (XIX ғ-дың, 30-40 ж-да қалыптасқан) біршама жас ғылым болып табылады. Өйткені оның ғылым ретінде қалыптасуының өзіне қоғамдық дамудың белгілі кезеңінде ғана қажеттілік туды. Алайда, социологияның кеш пайда болуы оған дейін қоғам және қоғамдық құбылыстар туралы ойлар болмады деген пікір тумауы керек. Керісінше, ондай ойлар басқа ғылымдардың шеңберінде көріне бастаған болатын. Мәселен, философиялық экономикалық, тарихи, саяси шығармаларда жалпы қоғам, оның кейбір элементтері және оның даму заңдылықтары туралы пікірлер бой көрсете бастады.
Әлеуметтанудың дербес ғылым ретінде пайда болып қалыптасуы батыста француз философы О. Конттың есімімен байланысты (1798-1857). Ол ең алдымен Батыстағы позитивистік философияиың негізін салушы болып есептеледі. Оның 1830-шы жылдары «Позитивті философиянын курсы» деп аталатын 6 томдық еңбегі жарық көреді. Міне осы еңбегінде негізінен оның социологиялық ойлары айтылады. Мәселен, осы еңбегінің 3- ші томында алғаш рет Конт «социология» деген ұғымды енгізеді және қоғамды ғылыми негізде зерттеу мақсатын кояды. Міне осы пікір социологияның ғылым ретінде пайда болып, дамуына негіз болады.
1 Әбсаттаров Р. Әлеументтану :оқу құралы / Р. Әбсаттаров , М.Дөкенов. - Алматы: Қарасай, 2009
2 С. М. Аралбай, С.А.Никифорова. Әлеуметтану: оқу құралы. Қарағанды, 2012ж
3 Кравченко А.И Социология : Учебник для вузов / Кравченко, Альберт Иванович СПб : Питер,2007ж

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі:  Реферат
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 9 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛТКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСРЛІГІ
М.ӘУЕЗОВ АТЫНДАҒЫ ОҢТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
Философия және Мәдениеттану кафедрасы

Реферат
ТАҚЫРЫБЫ: Қоғамдық прогресс және регресс

Орындаған:
Тобы:
Қабалдаған:

Шымкент, 2017ж

Жоспар
Кіріспе
II Негізгі бөлім
2.1 Қоғамдық прогресс
2.2 Қоғамдық регресс
2.3 Прогресс пен регресстің ерекшелігі, айырмашылығы, ұқсастығы
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер

Кіріспе
Әлеуметтану (XIX ғ-дың, 30-40 ж-да қалыптасқан) біршама жас ғылым болып табылады. Өйткені оның ғылым ретінде қалыптасуының өзіне қоғамдық дамудың белгілі кезеңінде ғана қажеттілік туды. Алайда, социологияның кеш пайда болуы оған дейін қоғам және қоғамдық құбылыстар туралы ойлар болмады деген пікір тумауы керек. Керісінше, ондай ойлар басқа ғылымдардың шеңберінде көріне бастаған болатын. Мәселен, философиялық экономикалық, тарихи, саяси шығармаларда жалпы қоғам, оның кейбір элементтері және оның даму заңдылықтары туралы пікірлер бой көрсете бастады.
Әлеуметтанудың дербес ғылым ретінде пайда болып қалыптасуы батыста француз философы О. Конттың есімімен байланысты (1798-1857). Ол ең алдымен Батыстағы позитивистік философияиың негізін салушы болып есептеледі. Оның 1830-шы жылдары Позитивті философиянын курсы деп аталатын 6 томдық еңбегі жарық көреді. Міне осы еңбегінде негізінен оның социологиялық ойлары айтылады. Мәселен, осы еңбегінің 3- ші томында алғаш рет Конт социология деген ұғымды енгізеді және қоғамды ғылыми негізде зерттеу мақсатын кояды. Міне осы пікір социологияның ғылым ретінде пайда болып, дамуына негіз болады.
Аталған оқу құралында біз әлеуметтану пәніне және оның қазіргі кезеңдегі қоғамда орын алып отырған өзекті мәселелеріне қысқаша тоқталдық, сондай ақ тәуелсіз еліміздегі әлеуметтік үдірістерге ат салысып отырған институттардың мәніне көп көңіл бөлінді. Оқу құралының соңында әлеуметтану пәнінде көп кездесетін терминдерге түсінік берілген. Оқу құралында барлық тапсырмалар бойынша 30 тесттік тапсырмалар берілген. Бұл тапсырмалар студенттерге дәрістен алған білімдерін ары қарай дамытуға және өз бетімен жұмыс істеуге көп көмек береді.
2.1 Қоғамдық прогресс
Қоғам өмірін тарихи процесс ретінде бейнелеу үшін қолданатын ұғымдарының бірі - прогресс ұғымы (лат. - ілгері қозғалу табыс деген сөзден аланған).
Прогресс - қоғамның материалдық күш қуатының артуы оның қатынастарының кемелдене түсуі, қоғам мүшелерінің жан - жақты жетілуіні қажетті мүмкіндіктердің молаюы, яғни қоғамның ұдайы төменнен жоғарға қарай өрлей дамуының түрі сипаты.
Жалпы алғанда, қоғамның даму бағыты, болашағы туралы мәселе - адамзаттың қоғамдық ойының ежелгі мәселелерінің бірі.
Батыстың алғашқы идеологтары прогресті ең алдымен адамның ақыл - ойының парасатының кемелденуі мен байланыстырады. Адам парасатының кемелденуі негізінде ғана адамды әлеуметтік бұғаудың барлық түрінен азат етуге болады, оның кейбір қажеттерін қамтамасыз ету ізгіліктің, адамгершіліктің жетілуі деп есептеледі. Парасат пен ғылым жетістіктерін қалын көпшілік арасына кең тарату арқылы қоғамды адам табиғатына лайықсыз жағдайлардан арылтып, шексіз прогреске жол ашу мүмкін болып көрінеді.
Қоғамдық прогресс - күрделі процесс. Адамзат тарихының дамуы барысында қоғам өмірінің бір саласының жетілуі, кемелденуі басқа салаларының мешеулігімен, тіпті кері кетуімен (регреспен) қабаттаса жүріп орыратынын да көрсетеді.
Қоғам туралы диалектикалық - материалистикалық ілім тұрғысынан алғанда, прогресс идеясын ғылыми жолмен негіздеу үшін: 1) қоғамдық прогрестің тарихи қажеттілігін дәлелдеу, яғни қоғам дамуы нысаналығының себебін табу керек; 2) прогрестік объективті өлшемін анықтау қажет; 3)нақтылы тарихи кезеңге сәйкес прогрестің сипаттамасын беру, яғни прогрестің тарихи үлгілерін ажырата білу керек.
Даму қашанда қалыптасқан дағдыны бұзуымен, өзгертумен байланысты ол әдетте көпшілікке ұнамайды. Үйреншікті жағдайды өзгерту қашанда ауыр. Бірақ онсыз даму жоқ.
Қоғамды зерттеу принциптерінің ең негізгі - қоғамдық болмыстың алғашқы қоғамдық сананың кейінгі болу яғни қоғам өмірінің негізгі материалдық өндіріс екендігі. Сондықтан қоғамдық прогресс туралы ілім нақтылы бір тарихи кезеңдегі материалдық өндіріске талдау жасаудан басталады.
Ғылым тұрғысынан материалдық өндірістін екі жағының -- өндіргіш күштері мен өндірістік қатынастардың арасындығы объективті диалектикалық қатынастардың сипаты, мысалы, өндіріс құрал - жабдықтарына жекеменшіктің немесе қоғамдық меншіктік болуы өндіргіш күштердің даму дәрежесіне тәуелді.

2.2 Қоғамдық регресс
Қоғамдық регресс (кері қозғалу) -- дамудың кері кетіп, төмен қарай құлдырауы. Регресске деградация, ұйымдастыру дәрежесінің әлсіреуі, қажетті іс-әрекеттерді орындау қабілетінің жойылуы тән. Регресс, сондай-ақ тоқырау, ескі формалар мен құрылымдарға кері оралу кезеңдерін қамтиды. Регресс өзінің бағыты жағынан прогреске қарама-қарсы. Бірақ та бұлардың арасында күрделі, жан-жақты байланыс бар, бір жағынан, кейбір регрессивті өзгерістер жалпы прогрессивті дамудың шеңберінде болып жатса, екінші жағынан, кейбір регрессивті өзгерістердің үдей түсуі кезінде оның кейбір құрамы дамудың прогрессивті бағытын сақтайды.
Қоғамдық дамуда регресстің болуы тарихи дамудың қарама-қарсылық мәніне тән. Реакцияшыл топтар мен күштер уақытша прогрессивті күштерден басым болуы мүмкін. Бірақ мұндай регрессивті құбылыстар бұрынғы әлеум. форманың ыдырауының нәтижесі ғана болып, оның орнына алдыңғылардың құнды жағын бойына сіңірген жаңа форма келеді. Мұндай құбылыстың ыдырауы жалпы жүйе шеңберіндегі даму процесін үзіп тастай алмайды, оның қажетті алғышартының біріне айналады.
Қоғамның дамуы қоғамдық - экономикалық формациялардың бір - біріне ауысу түрінде жүзеге асатын прогресс болғандықтан, қоғамдық прогресстің өлшемі бір қоғамдық экономикалық формацияны екіншісімен тұтастай салыстыруға мүмкіндік береді. Ғылыми әдіс қоғамы өндіргіш күштерінің дамуын осындай таланттарға сай келетін өлшем ретінде қарастырады. Қоғам өндіргіш күштерінің дамуы жалпы адамзат тарихының арқауы болып табылады, өйткені, тарихы дамудың қай сатысында тұрса да, қоғамның негізгі міндеті -- өз қмірінің материалдық жағдайларын қамтамасыз ету, ал оның алғы шарты -- өндіргіш күштер болып, олардың жетілдіріліп отырылуы.
Дүниеге бірімен - бірі байланыссыз, өзінен өзі болатын жеке - дара ешбір құбылыс жоқ. Қандай бір зат болсын, ол айналадағы басқа заттармен міндетті түрде қатынаста болады. Ал өмір сүріп, бірақ ешқандай қатынаста болмайтын, басқа заттардың әсерінен ұшырамайтын не өзі әсер етпейтін зат, құбылыс әлемінде болмайды, болуы да мүмкін емес.
Сонымен, қоғамның өндіргіш күштерінің даму қоғамдық прогресті қоғамның барлық салалары тұрғысынанда, адамның жеке басының даму тұрғысынанда көріне алатын объективті өлшем болып табылады. Бұл өлшем прогрестің қоғам өмірінің барлық салаларын тұтас қамтитын заңды прогресс екенін дәлелдеуге мүмкіндік береді.
Қоғам ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Биологиялық прогресс
Даму заңдылықтары
Қоғам ұғымы және оның әлеуметтік құрылымы, негізгі қағидалары
Эволюция және прогресс, түсініктер қатынасы прогресс критерийі
Қоғамды алға жетелейтін, өркениеттің басты себебі болып табылатын прогрестің маңыздылығы
Қоғам әлеуметтік шындық
Эвалюция және прогресс, түсініктер қатынасы, прогресс критерийі
Эволюция және Прогресс пен Регресс
Диалектика әмбебап байланыстар мен даму туралы ілім
Прогресс
Пәндер