Тұлғаны зерттеудің мақсат-міндеттері және оның қоғамдық мәні

Жоспар

І. Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

ІІ. Негізгі бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4
ІІ.1. Тұлғаны зерттеудің мақсат.міндеттері және оның қоғамдық мәні ... ... ..4
ІІ.2. Жеке адам психологиясы туралы теориялар. З.Фрейдтің теориясы ... ... 5
ІІ.3. Неофрейдизм өкілдері: К.Г.Юнг, А.Адлер, В.Райх, Э.Фромм, К.Хорни ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10

ІІІ. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..20

VI. Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .21
        
        Жоспар
І.
Кіріспе................................................................................................................3
ІІ. Негізгі
бµлім.....................................................................................................4
ІІ.1. Т±лѓаны зерттеудіњ маќсат-міндеттері жєне оныњ ќоѓамдыќ
мєні..........4
ІІ.2. Жеке адам психологиясы туралы теориялар. З.Фрейдтіњ
теориясы ........5
ІІ.3. Неофрейдизм µкілдері: К.Г.Юнг, А.Адлер, ... ... ... ... - ... ... саналы іс-єрекетті ж‰зеге
асырушы, наќты ќоѓамныњ м‰шесі, µзін басќалардан ажырата
білетін, µзініњ кім екенін т‰сінетін есі кірген ересек
кісі. ... ... тыс, ... µмір с‰ре алмайды. ¤йткені
оныњ жаны да тєні де айналасындаѓылармен ќарым-ќатынас жасау
‰стінде тек єлеуметтік єсер жаѓдайларында ѓана адам кісілік
мєн-маѓынаѓа ие ... Адам ... ... µсіп ... ... (отбасы, мектеп, т.б.) тыѓыз байланысты.
Єлеумет єсері тимейтін, єлеуметтік ќ±рыќтан шыѓып кететін
ешбір адам жоќ. Сондыќтан адам психологиясын д±рыс ±ѓыну ‰шін
ењ алдымен, оныњ ... ... ... оныњ ... наным-сенімі, баѓыт-баѓдары, білім мен
іс-тєжірибесі, икем-бейімділігі, наќты кєсібі, білім бар
екендігіне назар аударуымыз ... Осы ... ... алѓанда ѓана біз оныњ психологиясы жайлы
азды-кµпті пікір білдіруге м‰мкіндік аламыз. Ер жетіп
ес білетін ... µмір ... ... ... ... ... себеп) кµп.
Адам табиѓаттаѓы кемелденіп жетілген аќыл-ой иесі жєне ќоѓамдыќ
т±лѓа.
Осы ерекшеліктеріне орай, адамды ѓылымныњ бірнеше ... ... ... ... ... кµзќарасын, аќыл-ой µрісін, санасын,
анатомия мен физиология адамныњ денесі мен ж‰йке ... ... ... Антропология – адамныњ
ќоѓамдаѓы алатын орнын, табиѓаттаѓы µзге ќ±былыстармен
байланыстылыѓын зерттеуді маќсат етеді. Тарих ѓылымы –
адамныњ ќоѓам ... ... ... ... адамѓа білім беру ж‰йесін ќарастырып, оныњ
ќоѓамныњ белсенді азаматы етіп ќалыптастыруды кµздейді.
Психология ѓылымы болса, адам жан д‰ниесініњ ... даму ... мен жеке ... ќалыптасу жолдарын зерттейді.
ІІ.1. Т±лѓаны зерттеудіњ маќсат-міндеттері жєне оныњ ќоѓамдыќ
мєні.
Адамдарды ... ... ... ... ... ... жєне ол – ... ѓылымдары ж‰йесіндегі жетекші пєн.
Психология адамныњ даралыќ сипаттарын ќарастырып, оныњ кісілік
ќасиеттерін µрістетуді маќсат етіп ... ... мен сана иесі – ... µзіндік
сипат-белгілері – оныњ ењбектену єрекеті нєтижесінде
материалдыќ игіліктерді µндіретіндігі, дыбысты аныќ сµйлеу тілі
арќылы ќарым-ќатынас жасап, єлеуметтік ортада тіршілік
ететіндігі. Осындай белгілеріне ... ... ... ерекшеленіп, эволюциялыќ дамудыњ
ењ жоѓары сатысына кµтеріледі. ¤зін ќоршаѓан ортаѓа ... ... ... ... ... ... білу ... (субъектіге)
айналады.
Адам бойындаѓы даралыќ ќасиеттер оныњ µзгелерге
ќарым-ќатынасынан байќалады. Осы т±рѓыдан
алѓанда, жања туѓан нєресте, ересек адам да, аќыл-есі
ауысќан жынды да дара адам ... ... ... ... ... ... ... µмір тєжірбиесі мен
µзіндік ќасиеті, єлеуметтік ортада µз орны бар адам ... деп ... Жеке ... ... ... ... ... Жеке адам ќоѓамдыќ µмірде тіршілік етіп,
µзге адамдармен ќарым-ќатынас жасайды. Осындай
іс-єрекеттеріне сєйкес жеке адамныњ т±лѓалыќ
сипаттары ... ... ... ... ... ... мен даралыќ ерекшеліктері оныњ
іс-єрекеттегі белсенділігініњ µрістеуіне ыќпал етеді. Адамныњ
белсенді ќимыл-єрекеті оныњ мінез-ќ±лќынан, ниет-тілегі мен
баѓыт-баѓдарынан айќын ... ... ... ... ... ... єлеуметтік
ортада атќаратын ќызметінен заттарды ±стап-т±тыну сипатына
ќарай материалдыќ жєне рухани ќажеттіліктер болып бµлінеді.
Материалдыќ-заттыќ ќажеттіліктерге тамаќ, киім-кешек,
т±рѓын-‰й, т±рмыс заттары жатады. ... ... ... ... ... пікір алысу, білімін
кµтеріп, кітап, газет-журнал оќуы, µнер т‰рлерін ‰йренуі, т.б.
м±ќтаждыќтарын ќанаѓаттандыру арќылы ж‰зеге асады.
ІІ.2. Жеке адам ... ... ... З.Фрейдтіњ
теориясы.
Жеке адам, оныњ м±ќтаждыќтары туралы теориялар µте ерте ... ... ... Ењ єдепкі кезде пайда болып жайылѓан
теорияныњ бірі – материалистік теория, м±ны жаќтаушылар
Греция философтары Аристарах Эпикур. Б±л теория бойынша,
адамныњ єрекеттері, ќылыќтары, оныњ ... ... ... ... ... ... ... бойынша, адам µзініњ т±рмысында, тіршілігінде єрќашан
да жаѓымды сезімдерді ... сол ... ... ... ету,
соѓан ±мтылу, жаѓымсыз сезімдерді жоюѓа талпынады. Б±л теорияны
жаќтаушылар 18-ѓасырдаѓы француз материалист-аѓартушылары болып
табылады. Олар жаѓымсыз сезімдерге ... ... ... ... ешбір алањсыз µмір с‰ріп, д‰иненіњ бар ќызыѓын кµріп
ќалу, сол себептер адамдар µздерініњ т±рмысында жаѓымды
сезімдерге кµбірек ... ... ... тастауы
керек дейді. Француз психологтары м±ќтаждыќ туралы
физиологиялыќ аѓымдармен байланысты, м±ќтаждыќ адамныњ
тєнінде болатын биологиялыќ жаѓдайларды санадан µткізіп таниды
дейді. Б±л биологиялыќ теория. Олар еш ... ... ... ... ... апарып
тењеуге болмайтындыѓын ескереді.
З.Фрейд 20-шы жылдары µзініњ психикалыќ µмірдіњ концепциялыќ
моделін ќайта ќарап, жања т±лѓа теориясына 3 ... ... ... ... жєне ... ... 3 бµлікке жеке т±лѓалардаѓы ерекше бір “ќ±рылым” деп емес,
жай ѓана ... ... ... ... ... ... болжам болып есептелді, µйткені сол уаќыттарда
нейроанатомияныњ даму дењгейі жеткілікті дєрежеде емес еді.
ИД. “Ид” (латын сµзі “Ол” деген маѓынаны білдіреді) ... жеке ... ... жєне тума ... ... ... ... функцияланады жєне
біздіњ мінез-ќ±лќымызды ќуаттайтын биологиялыќ
инстинкттілерімен (тамаќ, ±йќы т.б.) µте тыѓыз
байланысты. Ид Фрейдтіњ ... ... ... ... ... ќандай да бір биологиялыќ кµлењке –
ќарањѓылыќ. Ид µзініњ мањыздылыѓын ... ... ... ... ... Ол шектеусіз. “Ид” лєззаттану
процесіне баѓынады. ¤йткені “Ид” ... ... ... ... ... ... ... шараларын ќолданбайды – б±л дєлел
Фрейдтіњ пікірінше жеке адамѓа да ... да ... ... ... идті ... ... болады. Ол билікті ж‰зеге асыру ‰шін µз
ќоластындаѓыларѓа с‰йенуге мєжб‰р болады.
Фрейдтіњ идті аѓзадаѓы соматикалыќ жєне психикалыќ ... ... ... ... жеке ... ... ќ±тќаратын идтіњ 2 механизмін
кµрсетті. Рефлекторлыќ єрекеттер жєне алѓашќы процестер.
Бірінші жаѓдайда ид ќозудыњ сигналдарына автоматты т‰рде жауап
ќайтарады жєне ... ... ... ... ... ... М±ндай тума рефлекторлыќ механизмдерге
мысал ретінде – жоѓарѓы тыныс жолдарыныњ тітіркенуінен ... ... ... бір нєрсе т‰сіп кеткенде шыќќан жасты
келтіруге болады. Біраќ, мойындау ... ... ... ... ... ... ... тµмендете алмайды.
Осылайша бірде бір рефлекторлыќ ќозѓалыс аш балаѓа тамаќ тауып
бере алмайды. Рефлекторлыќ ... ... ... ... ... ... алѓашќы функциясы кіріседі.
Ид алѓашќы кезде негізгі ќажеттілікті ќанаѓаттандырумен
байланысты. Объектініњ техникалыќ бейнесін
ќалыптастырады. Мысалы, бала аш ... осы ... ... емшегін немесе бір шиша с‰ттіњ бейнесін
елестетуі м‰мкін.
Алѓашќы процестер – адам ... ... ... пен
жалѓанды, µзін жєне µзі емес екенін айыра алмайтын
формасы.
Адам алѓашќы ... сай ... ... ... ... мен оныњ ... ажырата
алмай ќалады. (Мысалы, су мен шµлде адамѓа су болып кµрінген
саѓым). ... ... ... ... ... ... м‰мкін.
Сондыќтан Фрейд сєби ‰шін алѓашќы ќажеттіліктерді
ќанаѓаттандыруды кейінге ќалдыру ... ... ... деп ... ... ... ... сєбилерде алѓашќы кезде µз
талап-тілектері мен ќажеттілігінен басќа сыртќы єлемніњ
бар екенін сезінгенде ќалыптасады. Осы ... ... ... ... ... ... ... (латын сµзі – “мен” деген маѓынаны білдіреді) – б±л
шешім ќабылдауѓа жауапты психикалыќ аппараттыњ компоненті.
Это ... ... ... ... ... талап тілектерін
орындауѓа ±штасады. Это µзініњ ќ±рылымы мен функциясын идтен
алады. Осындай ... это ... ... жєне
µзін-µзі саќтауына жєрдем береді. Тіршілік ‰шін к‰ресте,
жалпы сыртќы єлеуметтік єлемге ќарсылыќ ретінде это єрќашан
шындыќтаѓы оќиѓалар мен ... ... ... ... ... аш адам тамаќ іздеуде мидаѓы тамаќтыњ
бейнесі мен шындыќтаѓы тамаќтыњ бейнесін ажырата білуі керек.
Яѓни, осы ауыртпалыќ ... ... ... ... ... ... Б±л ... адамды оќуѓа, ойлауѓа,
ќорытынды шыѓаруѓа, ќабылдауѓа, шешуге, есте саќтауѓа жєне
т.б. мєжб‰р етеді.
Ќажеттілікті ... ... ... ... ... ... принципіне баѓынады. Оныњ маќсаты –
аѓзаныњ т±тастыѓын саќтау. Шындыќ принципі индивидке дµрекі
ќуаттарын єлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... жыныстыќ ќажеттілік сєйкес
объект жєне жаѓдай пайда болѓанша кейінге шегеріле ... ... жєне ... ... ... мінез-ќ±лыќты
лєззаттану принципі басќарады. Шындыќ принципі біздіњ
мінез-ќ±лќымызѓа саналылыќтыњ шегін береді. Это идке
ќараѓанда шындыќ пен ќиялды ажырата алады, ... ... ... жєрдем береді жєне рационалды танымдыќ
єрекеттерге ќатысады. Логикалыќ ... ... ... это ...... ... ... баѓыттап отырады,
себебі инстинктті ќажеттіліктер индивидке жєне басќа ... ... ... ќанаѓаттандырылуы керек. Сонымен,
это – т±лѓаныњ “орындаушы м‰шесі” жєне аќыл-ой процестерініњ
ж‰ретін облысы болып табылады.
Суперэто (латын сµзі “super” - “жоѓарѓы” жєне ... - ... ... жєне ... ... ... ... соњѓы компонент.
Адам ќоѓамда нєтижелі єрекет етуі ‰шін оны ќоршаѓан ортаѓа
сєйкес ќ±ндылыќтары, ережелері мен тєртібі болуы ... ... ... процесінде ќалыптасады.
З.Фрейдтіњ кµзќарасы бойынша адам аѓзасы суперэтомен
туылмайды. Балалар оны ата-ана, оќытушы жєне т.б.
ќалыптастырушы (фактуралар) кейіпкерлерімен µзара
ќарым-ќатынасы арќылы ќалыптастыруы міндетті. ... ... ... ... ... болашаќта да
баланыњ ата-анаѓа тєуелділігін жалѓастырушысы болып
табылады. Ол формальды т‰рде ... ... жєне ... ... жаќсы жєне жаманды таныѓанда (шамамен 3
жастан 5 жасќа дейін) ... ... ... ... тек ... ... мінез-ќ±лыќты кµрсетеді.
Бала єрбір єркетін ќаќтыѓыс пен жазалаудан ќашып осы
шектеулерге сєйкес орындауды ‰йренеді. Біраќ баланыњ
єлеуметтік єлемі ... ... ... дін ... арќасында) суперэто кењістігі белгілі бір
дєрежеге дейін ‰лкейеді.
Фрейд суперэтоны 2 ж‰йеге бµлді: ар жєне это-идеал. Ар
ата-ананыњ ... ... ... ... ... ... деп атап балаѓа сµгіс
жариялаѓан ќылыќтармен байланысты. Суперэтоныњ мадаќтау
аспектісі – б±л это-идеал. Ол ата-ананыњ ... ... ... ... ... ... ... Ол
индивидтіњ µзіне жоѓары ±станымдарды ќалыптастыруына
жетелейді жєне жоѓары маќсаттарѓа ±мтылуына алып
келеді. Егер маќсат орындалса, маќтаныш жєне µзін-µзі
ќ±рметтеу сезімін ... ... ... ... жетістіктері мен ‰лгілі тєртібі ‰шін мадаќтаса, ол
барлыќ уаќытта µз ... ... ... жоѓарѓы маќсаттарѓа ±мтылады.
Ата-ананыњ баќылауы µзіндік баќылауѓа ауысса суперэто толыќ
ќалыптасты деуге болады. Біраќ µзіндік баќылаудыњ б±л
принципі ... ... ... ... етпейді.
Ќоѓамдыќ талаптарѓа жат ќылыќтарды толыѓымен тоќтатып, адамды
сµзде, ойда, ... ... ... баѓыттайды. Ќысќаша
айтќанда ол этоныњ идеялыќ маќсаттыњ шындыќтаѓы
маќсаттардан жоѓары т±ратынын мойындатуѓа тырысады.
Сонымен Фрейд теориясы бойынша адамныњ жеке ... ... ... ... Ол, мен ... ... принципіне баѓынады. Ол инстинктті
ќажеттіліктерді ќанаѓаттандыру ‰шін рефлекторлыќ
єркеттер мен алѓашќы елестетулерді пайдаланады. ... ... ... алып ... ... Оныњ ... ... -
єлеуметтік шектеулерге сєйкес єрекет ету жоспарын дайындау. Б±л
тапсырманы “мен” ... ... ... ... ... дамуындаѓы соњѓы ќ±рылым “жоѓары - мен” адамгершілік
негіздерін кµрсетеді. “Жоѓары - мен” 2 ќ±рылымнан т±рады: ар
жєне идеал – мен.
“Жоѓары-мен” бала мен єке ... ... ... ... “Олдыњ” пайдасы ‰шін єрекет етіп шешім ќабылдаса,
біраќ б±л єрекет “жоѓары-менге” ... ... онда ... ... ... Егер ... ќан ... берілсе, “мен”
µмірден жинаѓан тєжірибе, ал “жоѓары-мен” ќоршаѓан
ортадаѓы адамдар ыќпалыныњ жемісі.
ІІ.3. Неофрейдизм µкілдері: К.Г.Юнг, ... ... ... ѓ. 30-шы жылдары З.Фрейдіњ теориялыќ постулаттарына ќарсы
шыѓып, психоанализді єлеуметтік теориялармен байланыстырѓан
Неофрейдизм пайда болды.
Неофрейдизм – ... ... ... ... орны
мен рµлін зерттеуде психикалыќ ќаѓидаларѓа негізделген.
Неофрейдистер санадан тыс пайда болатын механизмдер мен
психика ќ±рылымын ±ѓындырудыњ, ж‰йке ауруыныњ жыныстыќ
ќозушылыќтан пайда ... жєне µлім ... ... ... ... алды.
Жеке адамныњ ќалай µмір с‰ру керектігі жєне ол ‰шін не істеу
ќажет деген ... ... ... Олар ... ... ... ... ‰рей деп есептейді,
µйткені бала кезінде µзін ќоршаѓан єлемнен ‰рейді сезініп
махаббат пен жылылыќтыњ аз болуынан ... µте келе ... ... ... ... ... ... Сондыќтан
ќоѓам жеке т±лѓа дамуыныњ негізі. Жеке адамды емдеу арќылы
б‰кіл ќоѓамды емдеуге болады.
Неофрейдизмніњ кµрнекті µкілдері ... ... ... ... болды.
З.Фрейдтіњ постулаттарына теориялыќ негізде бірінші болып ќарсы
шыќќан ... ... Карл ... Юнг ... ... 1913 жылѓа дейін ±стазы Фредпен бірге ж±мыс істеген.
Біраќ екеуініњ бейсана туралы кµзќарасы бірдей болмайды.
Сондыќтан бµлініп кетеді.
З.Фрейд жеке ... ... ... ... ... биологиялыќ жыныстыќ инстинкт ретінде
ќарастырса, Юнг болса адам бойындаѓы инстинкттер
биологиялыќ ќана емес символдыќ (белгі, тањба) сипатта да
болады деп ... Ол ... ... ... ... деп ќарауды ±сынады жєне бейсана адам
миындаѓы бейнелер мен ойларды ж‰йелі т‰рде ќайта µњдеп
шыѓарады.
К.Г.Юнгтыњ ... ... ... “±жымдыќ бейсаналыќ”
болды. Адам психикасындаѓы бейсаналыќ ќ±былыстарды ол µмір
тєжірибесі арќылы жинаќталѓан ... ... ... ... ... ќасиет деп санайды. Юнг психиканыњ
бµлініп шыќќан формальды элементтеріне “Архетиптер” ... атау ... Ол ... ... ... µзініњ атаќты “Архетип жєне символ” деген кітабында б±л
т‰сінікті архетиптер астарынан мен барлыќ жерде кездесетін
ањыздардыњ ќ±рамдас ... ... ... мен образдарды
кµремін деп т‰сіндіреді. Архетиптік т‰рті (мотивтер) бастауын
адам миында т±ќымќуалаушылыќ пен дєст‰рлер арќылы ... ... ... жєне ... бейсананы бµліп наќты дифференсация
жасайды. Даралыќ бейсана бір ѓана жеке ... ... ... жєне ... ... мєселелер
кедергісінен саналы болудан ќалѓан толѓанулардан т±рады.
¦жымдыќ бейсана – б±л біздіњ ертеде µмір с‰рген бабаларымыздыњ
санасы, аќылы, олардыњ ... жєне ... ... ... ... ... єдістері. ¦жымдыќ бейсаналылыќ адамзат
теориясыныњ есте ќалѓан жасырын белгілерін: нєсілдік жєне
±лттыќ тарихты, сонымен ќатар адамѓа дейінгі жануарлыќ
сипатты кµрсетеді. Б±л – ... ... мен ... тєн
жалпы адамзаттыќ тєжірибе. Сондыќтан ±жымдыќ бейсана барлыќ
архетиптер шоѓырланѓан жерде ѓана резервке айналады. ¦жымдыќ
бейсана ањыз, ... діни ... ... ... адамдарда т‰с кµру арќылы сыртќа шыѓып
отырады. Сондыќтан Юнг бейсана єрекетініњ басты
кµрсеткішін т‰с кµру жєне оныњ ... деп ... ... ... элементтерініњ бірі
комплекстер теориясы. Яѓни, бейсаналыќ формада болып
µзінен ‰немі хабар беретін жеке ... ... ... ... ... єрќашан жєне адамныњ б±рынѓы
µткен µмірінен ењ алдымен ата-аналыќ комплекстер, балалыќ
билік комплексі жєне т.б. дайын т±рады.
Комплекстер – бейсананыњ сана ... ... ... ... ... ... бейсаналылыќтыњ
механизмдерін терењ ‰њіліп, психиканыњ бейсаналы жєне
саналы процестерініњ к‰рделі ќатынасын, адам мінез-ќ±лќыныњ
ќалыптасуында бейсаналы ќ±штарлыќтардыњ рµлін ... ... ... жєне ... ... бµле ... ... мына
сµздерді де бµліп кµрсетеді:
1. Персона (persona) - єлеуметтік топтыњ талаптарына сай ... ... ... ... (anima) ер адамдаѓы єйел “архетипін” бейнелейтін
абстрактілі бейне. Сол арќылы 2 жыныс µкілдерініњ
арасында жаќсы ќатынас орнайды.
3. Анимус (animus) - ... ер адам ... ... бейне. Осы бейне арќылы 2 жыныс µкілдері
бірін-бірі жаќсы т‰сінеді.
4. “Кµлењке” (der Schatten) жеке т±лѓаныњ жануарлар инстинктінен
ќ±ралатын ... жєне ... ... ... жєне ... ќарсылыѓы ашыќ формада пайда
бола алмайды, себебі олар “персонаныњ” бет-пердесінде жасырулы
т±р.
5. ... (der Selbst) ... ... ... ... ... орталыќ “архетипі”. ¤зіндік кењістігі сана
мен бейсана арасындаѓы орталыќ.
К.Юнгтыњ аналитикалыќ психологиясыныњ мањызды т±сы, ол
архетиптерді, даралыќ жєне ... ... ... ... психологиялыќ типтерін
ажыратты. Ењ бірінші 2 т±раќты тип: экстраверт жєне
интроверт.
Экстроверт µзін адамдардыњ ќоршауында “судаѓы балыќтай”
сезінеді. Ол ‰немі кµњілді ж‰ргенді, жања ... ... жиі ... болып
бастаѓанды ±натады. Ол бар ќуатын µзін ќоршаѓан
кµпшіліктен алады. Ќарым-ќатынас ... ... ... Ол ... ќорќады, µмір туралы
философиялыќ ойлар оны т‰њілдіріп жібереді. ... ... ... ... шектеу ќойса, онда ол µзін тым баќытсыз сезінер
еді. Экстраверттіњ т‰сінігі бойынша µмір б±л ењ алдымен
ќозѓалыс.
Ал интровертте барлыѓы керісінше. Кµпшіліктіњ ішінде ... ... Бар ... оњаша ќалѓанда жинайды.
Ќайдай да бір инстингіге, кµпшілік алдына шыѓып сµйлеуден,
шулы мереке кештерден µзін алыстау ... Егер де ... ... тап болса, кµпшілік ішінен оны жабырќау
мазасыз, т±нжыраѓан к‰йде танып білу ... ... ол ... ... ... пен ... ... бір-бірін т‰сінбейді. Сондыќтан
келіспеушіліктер жиі туындайды. Экстравертке интроверт
айналасындаѓылар мен ж±мысы жоќ, т±йыќ, жалыѓарлыќ
мінезді, ешкіммен ашылып ... ... ... ... ... ... ... басќалар µміріне жиі
араласатын жєне ќасындаѓылардыњ артынан ‰немі єњгіме айтатын
µтірікші, суайт болып кµрінеді.
Єрбір адамда осы аталѓан 2 тенденция кездеседі. Ќайсысы ... адам сол ... ... жєне ... адам мінезініњ 2 ерекшелігі ѓана.
Соларды толыќтыру ‰шін К.Юнг 4 психологиялыќ функцияѓа сай:
Ойлау, Сезім, Т‰йсік, интуиция (сезу). 4 функционалдыќ
типті аныќтады. ... ... тип, ... тип, т‰йсінуші
тип жєне интуитивті (сезгіш) тип.
1. Ойшыл тип кµбінесе ер адамдарда жиі кездеседі. Олар ... ... ... болу ... деп ... ... ењ ... нєрсе – білімді, жоѓары интеллект иесі
болу деп санайды. Сезімге кµњіл аудара бермейді, аќыл
таразысына салып µлшейді.
2. ... тип ... кµп ... ... ... маќсаты –
адамдар арасындаѓы ќарым-ќатынасты реттеу. М±ндай адам басќа
адамныњ м±ќтаждыќтарына немќ±райлы болмайды. Ол сезімтал,
±раншыл, ... тез тіл ... ... ... ... ... болу µте ќажет. Кейде б±л ќарсылыќты
тудыруы м‰мкін. Мысалы, басќалар µміріне тым араласып
кетуден µзіне ... ... ... алуы ... ... тип – б±л ... µмірге бейімделген тип. Ол µмірдіњ
кішкене бір ќызыѓына мєз болып ж‰реді. Ол ештењені ойланбайды,
тіпті оныњ ... да ... Ол ... аќиќат, шындыќ ќолмен
±стап кµруге болатын зат. М±ндай адам µзіне сенімді, ќандай
жаѓдай болмасын не істеуге болатынын ... ... ... адам ... ... ... ... бірге кµз
астындаѓысын кµрмейтін аќымаќ екендігі байќалады.
4. Интуитивті тип (сезінуші) оќиѓаларды, жањалыќтарды алдын ... ... Жања ... ... ... Б±л тип заттар арасындаѓы басќалар
м‰мкін емес деп санайтын нашар байланысты жылдам ... тым ... ... ... єрекеттерін ќадаѓалау µте
ќиын. Егер адам белгілі бір нєрсеге салмаќты, байсалды, ж‰йелі
т‰рде ќатынас жасауын талап етсе, ол ќатты ашуланады.
Шындыќтаѓы µмірде басќаларѓа ... адам ... ќала ... Біраќ ол адамдардан, жањалыќтардан,
ќоѓамнан тыс µмір с‰ре алмайды. ¤йыткені м‰мкіндіктерін
ќолдана ... ... сана мен ... ... процестерін зерттеуде
кµп ењек еткен. Сол арќылы психологиядаѓы баѓытын,
аналитикалыќ психологияны ќалыптастырды.
Альфред Адлер ... ... ... ... “жыныстыќ
еліктеуімен” келіспеді. Сондыќтан ол µзініњ адамды
биологиялыќ негізде ѓана ќарастырмай, єлеуметтік
тіршілік иесі деп баяндаѓан даралыќ психологиясын
ќалыптастырды. З.Фрейдтіњ жыныстыќ еліктеу
поступатына жєне К.Юнгтыњ ... ... ... ... ... А.Адлер адам
мінез-ќ±лќын алѓа жетелейтін єлеуметтік ояну деп есептейді.
А.Адлер бейсаналы биологиялыќ инстинкттерді ыѓыстырып ќойып,
оныњ орнына туа пайда болатын єлеуметтік процестерді ... ... ... кµп ... ... ¤йткені себептер
адам мінезінде ешќандай рµл атќармайды деп есептеді. ... ... ... оныњ сол ... итермелеген
соњѓы маќсатын білу керек. Тек соњѓы маќсат адамныњ
мінез-ќ±лќын т‰сіндіре алады.
А.Адлер адамныњ іс-єрекетін аныќтайтын соњѓы маќсаты ќандай
деген с±раќќа жауап беруде ±заќ ... ... бір ... ... ... ... ... маќсаты билікке ±мтылу
деп жарияласа, кейін єлеуметтік дењгей, бастыќ, ќ±діреттілікпен
байланыссыз, ... оќ бойы озыќ ... б±л ... ... емес интеллектуалды-моральды
(рухани-адамгершілік) дењгейде ±мтылу.
А.Адлердіњ пікірінше адамды т‰сіну, оныњ µмірініњ мєнін ашу
егер адам идеалѓа кемшіліксіз болмысќа ±мтылса ѓана ж‰зеге
асады. Сонымен ... ... адам ... ... – кемшіліксіз болмысќа ±мтылу, “µзіндікті”
ќалыптастыруѓа, µзініњ µмір с‰руші тіршілік екендігін
ашуѓа ±мтылу. А.Адлер осы ... адам ... ... иесі деп ќорытындылайды. А.Адлер
адам мінез-ќ±лќыныњ єлеуметтік детерминантына кµњіл аударып,
єлеуметтендірілген психоанализдіњ дамуына бірінші болып ... ... ... бірі Эрих ... ... Оныњ ... ќалыптасуына 1929-1932 жж Майндаѓы
Франкфуртте єлеуметтік зерттеулер институтында ... ... ... Сол жылдары єйгілі Франкфурт мектебі
ќалыптасќан еді.
Э.Фромм адам бойында табиѓи ештење жоќ. Барлыќ психикалыќ
ќасиеттер ... ... ... ... деп
дєлелдеді. Біраќ ол адам мінезініњ типін єлеуметтік
ортадан емес, адам ... 2 ... ... ... ќарастырды.
Адамныњ тіршілігін ќ±райтын экзистенциялдыќќа Фромм 2 негізгі
дєлелді келтіреді.
1. Адам єуел бастан µмір мен µлім арасында келе жатыр жєне б±л
єлемде ... ... ... одан кездейсоќ ќ±тылып шыѓады.
2. Адамда бір ќарама – ќайшылыќ бар, ол адам µз ... ... ... ... ... ... ѓ±мырда ж‰зеге асырып
‰лгермейді. Адам б±л ќарама-ќайшылыќтан ќ±тыла ... ... мен ... сай ... ... єдістермен
ыќпал етеді.
Фромныњ пікірінше теория ќайшылыќтар табиѓатты б±ѓан ±ќсамайтын
м‰лде басќа сипатта. Олар адам µмірініњ мањызды бµлігі болып
саналмайды, адамныњ µзі ... ... ... бір ... ќ±рылып ќайта б±зылады.
Э.Фромм тарихи ќайшылыќтарды алып топтауды жања гуманистік
(ізгілікті) ќоѓам ќ±румен байланыстырды. Ол µзініњ 1963
жылы жарыќќа ... ... ... ... ... ... ... туралы пікірін жазады. Ол
гуманистік басќару арќылы бюрократияныњ жоѓалуына, гуманистік
жоспарлауды ендіруге, б±рынѓы кездердегі діни ... ... ... ... ... ... кењ таралуына кµп сенім артты. Ол, сонымен
бірге шаѓын адамдардан ... ... ќ±ру ... ... ... µзіне сай µмір с‰ру мєдениеті, адамдардыњ мінезі,
µмір с‰ру стилі болады” деп жазады. Б±л ... ...... ... ... баѓытталѓан.
Э.Фромм адам бойындаѓы єлеуметтік ќ±рылымды ќорќумен
байланыстырды. Ќорќыныш бейсанадаѓы ќ±былыстарды
сыртќа шыѓарады. Фромм мінездіњ тµмендегі типтерін бµліп
кµрсетті.
1. Жинаќтаушы
2. (ЭКСП) кµшіруші
3. Рецептивті
4. ... ... ... жєне некрофиликалыќ мінез типіне
бµледі. Біріншісі µмірді жалѓастыруѓа жєне ... Ол ... ... ... прогреске
жєне жањаруѓа ќ±лшыныспен кµрінеді. Оѓан ж±мбаќтыќ
жылдамдыќ, маќсаткерлік тєн. Некрофиликалыќ тип
ќиратып б±зуѓа, тірініњ µліге айналуына баѓытталѓан.
Оѓан (µліге) ... µлі жєне ... ... ... тєн. М±ндай типтегі адам тєртіпті
ќатањ ±стайды. Біреу тєртіпсіздік жасаса ќатыгездік ... ... ... наѓыз µкілі деп Э.Фромм мысалѓа Гитлерді
есептеген. Мінездіњ 2 типі де єрбір адамда кездеседі. Біраќ
оныњ біреуін єркім µз ... мен ... ... тањдап алады.
Неофрейдизмніњ таѓы бір кµрнекті µкілі Вильгельм Райх
(1897-1957) ±сынѓан жыныстыќ-экономикалыќ теория жеке ... ... ... ... ... ... ... жаѓдайын, идеологиялыќ
ќозѓалыстар, соныњ ішінде фашизмге талдау, сараптама жасаѓан
беделді институттарды зерттеді. Оныњ адам табиѓатын ... ... ... µзін ... ... туралы жазѓан “Психоанализ жєне диалектикалыќ
материализм” (1924ж), “Ќозу функциясы” (1927ж), “Жыныстыќ
тµњкеріс” деген ењбектері бар.
В.Райх З.Фрейдтіњ кµптеген идеяларымен келіспейді, біраќ
санадан тыс ... да бір ... ... бар ... ... ... ... кµрініс бергенде
ѓана сезілетінін атап кµрсетті.
В.Райх т±лѓа ќ±рылымыныњ µњдеудіњ жања н±сќасын ±сынды. Оныњ
мінездіњ биопсихикалыќ ќ±рылымы 3 функционалды ќабаттан
т±рады.
1. Жоѓарѓы ќабат - ... ... ... ... ... ...... кім екендігі бет-перде
астарында жасырулы.
3. Аралыќ ќабат - єлеуметке ќарсы ќабат.
В.Райх жыныстыќ ќ±штарлыќтыњ адам ... ... ... екендігін мойындады. Ол тіпті неврозѓа
шалдыѓудыњ себебі ќозу бедеулігінде жєне ... ... ... ... ... деп, З.Фрейдтіњ
жыныстыќ теориясын одан єрі дамытты. Неврозды емдеудіњ
єдісі-ќозу феноменін аныќтау деп ... ... ... адам ... ішкі ... ... дамуындаѓы биологиялыќ жєне физиологиялыќ
зањдылыќтарѓа с‰йеніп табиѓи баѓытты ќолдайды.
Неофрейдизмніњ таѓы бір µкілдерініњ бірі К.Хорни (1885-11953)
т±лѓаныњ бейсана ... мен ... ... ерекше
назар аударды. Оныњ ойынша негізгі т‰рткі адамныњ ‰немі
‰рейленуінен жєне ќорќуынан туындайтын ќауіпсіздікке ±мтылу
болып ... ... ... ... ќосымшасы болып
табылатын ‰рей мен мазасындану, адамныњ б‰кіл µмір
барысында кµлењке болып ж‰реді. Ол ... ... ... ... ... ... ќ±рмет
кµрсетпегендігімен, жалпы адамдардыњ бір-біріне деген
д±шпандыќ ќатынасынан туындауы м‰мкін. К.Хорни балалыќтаѓы
ќаќтыѓыстардыњ барлыѓы бала мен ... ... ... деп ... Тура ... негізі балада ‰рейлендіру сезімін ќалыптастырады. Ал
невроз дегеніміз ‰рейленуге реакция кµрсету, ал З.Фрейд
айтќандай ... µзін ... ... невроздыњ себептері емес, оныњ
нєтижесі болып табылады.
К.Хорни “Біздіњ ішкі ќаќтыѓыстарымыз” (1945 ж) деген ењбегінде
µзін ќоршаѓан адамдарѓа ќарым-ќатынасы бойынша т±лѓаныњ
мінез-ќ±лыќ баѓытыныњ 3 ... ... ... ... ... Тєуелсіздіктіњ ќажеттілігін адамдардан
3. Билікті ќажет еткендіктен адамдарѓа ќарсы. Осы аталѓан 3
вектордыњ (ќайсысы адамдарда басым болса) ... ... ... 3 типі ... ... ... ... жылылыќ кµрсетуінен к‰тетін тип.
2. Ќоѓамнан алшаќ болуѓа, даралыќќа ±мтылатын тип.
3. Агрессивті, ... ... ... ... ... ... психологиясыныњ негізін ќалаушылардыњ бірі.
Оныњ пікірінше психиканыњ, яѓни З.Фрейд концепциясы бір жаќты,
µйткені оныњ ... ... ... ... ... ... психикасы басќа сипатта болатындыѓы ескерілмеді.
К.Хорнидіњ пікірінше єйелдер мен еркектердіњ психологиялыќ
ерекшелігін, олардыњ биологиялыќ рµлі бойынша ажыратамыз.
Єйелдердіњ ±рпаќ тєрбиелеудегі рµлі ... ... ... ... ... ж‰ргені бекер емес.
К.Хорни єйелдер психологиясын зерттей отырып ѓалымдардыњ
назарынан тыс ќалѓан депрессилар, жан к‰йзелістеріне
тоќталды. Хорни ... ... ... ... ... 1) махаббат; 2) баѓыну; 3) адамдардан алшаќтау; 4)
ќажеттілік.
К.Хорнидіњ ... ... ... мен ... ... ... ќарама-ќайшылыќтар невроздыњ пайда болуына
єкеп тірейді.
Сонымен З.Фрейдтіњ классикалыќ ілімніњ негізінде пайда болѓан
неофрейдизм адам санасыныњ механизмдерін табиѓи єлеуметтік
негізде ќарастырды. Ол ... ... ... ... ... ... ... болды.
Жеке адамныњ ішкі тіл ќаќтыѓыстарыныњ туындауына елеулі т‰рде
єсер ететін єлеуметтік жєне мєдени процестерге мєн бере
отырып Неофрейдизм µкілдері адамныњ ішкі ... ... ... тыс ... фрейдтік т±жырымдарына
с‰йенеді. Олар адам µзініњ даралыѓын жоѓалтатын, сыртќы
д‰ниеден жєне ... ... ... адамдыќ µлшемдерден
арылатын, жеке адамныњ азѓындауынан жєне ќоѓамдыќ м‰дде мен
жеке м‰дде арасындаѓы ќайшылыќтардыњ себептерін аша алмайтын
ќазіргі батыс ќоѓамына сын ... ... ... ... ... жою ... ... санасындаѓы сыни элементтерді тудыруѓа жєне
µмірлік ќасиеттер мен м±раттарды ќалыптастыруѓа жаѓдай
жасайтын гуманистік “психикалыќ талдауѓа” ж‰ктеледі.
Неофрейдистер З.Фрейдтіњ ... ... ... ... ... ... жєне µз баѓыттарын
рухани-адамгершілік пен ќоѓамдыќ м‰дде т±рѓысында
талдады.
Ќорытынды.
Жеке ... ... мен ... арќылы дараланады. Оныњ дыбысы,
оныњ тілі, ењбектену єрекеті ќоѓамдыќ жаѓдайда бір-бірімен
ќарым-ќатынаста ќарастырылады.
Жеке т±лѓа – д‰ниетаным ќабілеті бар, сыртќы ортаныњ ... ... ... ... оларѓа тµзімділік
кµрсететін, табиѓатты µзгетуге ыќпал ете алатын жан.
Адам – ќоѓамныњ жемісі. Адамдар бір-бірімен ќоѓамдасып, ењбек
ету арќылы ѓана адам болѓан, ќоѓамсыз, ... адам к‰н ... Єр ... адам ... ... ... ... байланыста болып, ењбек етіп отыруы керек. Егер адам
жалѓыз µзі болса, ол тіршілік етіп, адам ... ... ... Сол ... ... ... бірі ќатынасып,
ќоѓамшыл болып отыруы тухани м±ќтаждыќтарыныњ ењ
керекті негізгі т‰рі ... ... ... ... етіп ... ... ‰шін
бостандыќ ќажет. Егер адамда бостандыќ болмаса ол еркін
µмір с‰ріп, ... ... ... ете алмайды. Сол себептер
адамдардыњ бостандыѓын жою, абаќтыѓа ќамау, жер ... ... ... берілетін жазаныњ ењ бір ќатањ
т‰рлері болып табылады.
Т±лѓа айналасындаѓы сан алуан заттарѓа ерекше ... ... ... ... ‰лкен орын алатын психикалыќ
єрекеттердіњ бірі- тілек. Адам бір нєрсені тілейді, бір
нєрсені ќалайды, м±ныњ бєрі м±ќтаждыќтан пайда болады.
Т±лѓа алдына маќсат ... ... ... ж±мсап,
кейбір заттармен ‰немі ш±ѓылданып отырады.
Адамныњ жеке баѓыт-баѓдары, арманы, ќ±марлыѓы, єрт‰рлі
м±раттарѓа жету жолындаѓы єрекеті – оныњ даралыќ
ќасиеттеріне тєн ... ... ... ... мен маќсат-м‰ддесіне ќарай
пайдалы жєне зиянды сипатта болулары м‰мкін. ¤йыткені
адам табиѓаттаѓы ењ ... ... аќыл иесі ... ... ќ±рылымы мен психикасыаса к‰рделі субъект

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жалпы психология213 бет
Азаматтық қоғам дамуының алғышарттары9 бет
Постиндустриялды қоғам концепциясы4 бет
Қоғам және жеке адамның қалыптасуындағы конфликтінің мәні7 бет
Қоғам және жеке тұлға14 бет
Қоғамдық тамақтану кәсіпорындары37 бет
1.санитарлық көрсеткіш микроорганизмдердің сипаттамасы. оларға қойылатын талаптар. 2. Санитарлық микробиологиялық зерттеудің әдістері мен принциптері5 бет
1.санитарлық көрсеткіш микроорганизмдердің сипаттамасы. оларға қойылатын талаптар. 2.санитарлық микробиологиялық зерттеудің әдістері мен принциптері21 бет
1.Санитарлық көрсеткіш микроорганизмдердің сипаттамасы. Оларға қойылатын талаптар.2.Санитарлық микробиологиялық зерттеудің әдістері мен принциптері7 бет
Азаматтық бірегейлік мәселелерін зерттеудің теориялық-әдіснамалық негіздері27 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь