Қаржы нарығы туралы ұғым


Жоспар:

Кіріспе

І бөлім Қаржы нарығы туралы ұғым ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3 бет
1.1. Қаржы нарығы ұғымы. Экономикалық жүйедегі нарықтың өзара байланысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4.7 бет
1.2. Қаржы нарығының құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .8.12 бет

ІІ бөлім Бағалы қағаздар нарығы.
2.1. Бағалы қағаздар нарығы, бағалы қағаздардың түрлері ... ... 13.16 бет
2.2. Бағалы қағаздардың эмиссиясы.Бағалы қағаздар нарығының қатысушылары . ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .17.19 бет
2.3. Қор биржасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .20.21 бет

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .22 бет

Қолданылған әдебиеттер
Қолданылған әдебиеттер
1. “Қаржы және несие ақша айналымы”
Друбозина Л.А. – М. Юнити 2000 ж.
2. “Кәсіпорын қаражаты” Василевская Т.Н.
3. “Ақша, несие, банктер” Саниев Н.С.
4. “Қаржы” Ілиясов Қ.Қ. Құлпыбаев С. Алматы: Мерей, 2000 ж.
5. “Қаржы теориясы” Оқу құралы. Құлпыбаев С. Баязитова Ш. Баязитова С. Алматы: Мерей, 2001 ж.
6. “Қаржы, ақша,несие” О.В. Соколова, М. Юрист, 2001
7. “Қазақстан Республикасының Конституциясы” Алматы, Қазақстан 2001
8. “Қазақстан Республикасының Президентінің және Қазақстан Республикасы Үкіметінің актілер жинағы”
9. “Салық және бюджетке төленетін басқа да міндтті төлемдер туралы” – (Салық кодексі) – Алматы Юрист, 2002 ж.
10. “Бюджет жүйесі туралы”. Қазақстан Республикасының Заңы Астана, 2001 ж.
11. “Қаржы теориясы” оқу құралы Берлин С.И. М. Приор 2000 ж.
12. “Қаржы” Жоғары оқу орнына – Друбозина Л.А. М. Юнити 2000 ж.
13. “Қаржы теориясы” оқу құралы – Заяц Н.Е. Фисенко М.К., Бондарь Т.Е. – т.б. халықаралық жоғарғы мектеп 1998 ж.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге


Жоспар:
Кіріспе
І бөлім Қаржы нарығы туралы
ұғым.............................................3 бет
1.1. Қаржы нарығы ұғымы. Экономикалық жүйедегі нарықтың өзара
байланысы...................................................................
......................4-7 бет
1.2. Қаржы нарығының
құрылымы.................................................8-12 бет
ІІ бөлім Бағалы қағаздар нарығы.
2.1. Бағалы қағаздар нарығы, бағалы қағаздардың түрлері........13-16 бет
2.2. Бағалы қағаздардың эмиссиясы.Бағалы қағаздар нарығының қатысушылары .
............................................................................
.17-19 бет
2.3. Қор
биржасы.....................................................................
........20-21 бет
Қорытынды...................................................................
..........22 бет
Қолданылған әдебиеттер
Кіріспе
Мен осы курстық жұмысымда қаржы нарығының құрылымын, түрлерін, сонымен
қатар, қаржы нарығының жұмыс істеуінің алғы шарттарын, ақша, валюта, несие,
капитал, бағалы қағаздар нарығын, қор биржасының құрылымына, түрлеріне,
анықтамасына кеңінен тоқталамын.
Қаржы нарығы – дербес экономикалық категория ретінде бағалы қағаздарды сату
мен қайта сату жөніндегі операцияларды жүзеге асырып, кәсіп орындардың,
фирмалардың, банктердің жинақтаушы зейнетақы қорларының, мемлекетің және
халықтың ауқытша бос ақшасын жұмылдыруды, бөлуді және қайта бөлуді
қамтамасыз ететін нарықтың қатынастардың жиынтығы. Ол нарықтың қатынастар
жүйесінің құрамды бөлігі болып табылады және тауар, ақша, несие, сақтық
валюта және басқа нарықтармен (капитал, жұмыс күші, тұрғын үй, жер алтын
және т.б. нарықтармен) етене тығыз байланысты.
Қаржы нарығында сатып алу - сатудың объектісі айрықшалықты тауарлар – ақша
және бағалы (ақша) қағаздар болып табылады. Сондықтан онда бағалы
қағаздардың қозғалысы мен ортақтастырылатын экономикалық қатынастар болып
абылатын бағалы қағаздар нарығы маңызда орын алады. Қор құндылықтарының –
бағалы қағаздар мен туынды бағалы қағаздар айналысымен байланысты
болғандықтан оны қор нарығы дейді.
Нарықтың барлық тұрпаттарының өзара байланысы қаржы нарығының жұмыс істеу
шарттарын айшықтыйды. Оған мыналар жатады:
- Реттелінген тауар нарығының болуы кез – келген айналымдағы түрде
сұраныммен ұсынысының теңгерімі.
- Ұлттық (орталық) банк тарапынан ақша айналысын қалыпты реттеп,
қолма – қол және қолма – қолсыз айналым бойынша эмиссияға бақылау
жатады.
- Несие нарығының жандандырылуы, оның толық коммерциялануы, несие
ресурстарын еркін нарыққа орналастырып, орталық банктің пайыздық
мөлшерлемесін, коммерциялық, банктің резерв нормасын, реттейді.
Қаржы нарығы туралы ұғымы
Берілген курстық жұмыста қазіргі кезде өзекті мәселелердің біріне айналып
жүрген қаржының нарығы сипатталады.
Қазақстан Республикасының қатаң түрде орталықтандырылған жоспарлы
экономикадан қағидалы жаңа, мемлекет тарапынан реттелініп отыратын нарықтық
экономикаға көшуі елімізде оған қызмет көрсететін барлық институттармен
бірге қаржы нарығының құрылуын талап етті. Қазақстанда қаржы нарығы бұрын –
соңды болған емес.
Қаржы нарығы – бұл ең алдымен дербес экономикалық категория ретінде бағалы
қағаздарды сату мен қайта сату жөніндегі операцияларды жүзеге асыру жолымен
кәсіпорындардың, фирмалардың, банктердің, жинақтаушы зейнетақы қорларының,
сақтық институттарының, мемлекеттің жәнге халықтың уақытша бос ақшасын
жұмылдыруды, бөлуді және қайта бөлуді қамтамасыз ететін нарықтық
қатынастардың жиынтығы. Ол нарықтық қатынастар жүйесінің құрамды бөлігі
болып табылады жіне тауар, ақша, несие, сақтық, валюта және басқа
рыноктармен (капитал, жұмыс күші, тұрғын үй, жер, алтын және тағы басқа
нарықтармен) етене байланысты.
Нарықтың қатынастардың құрылымында да, мемлекет тарапынан оларды реттеу
механизімінде де қаржы зор рөл атқарады.
Қаржы – нарықтық қатынастардың құрамды бөлігі және мемлекеттік саясаты
жүзеге асырудың құрамы.
Қаржы туралы ғылым оқу курсы ретіндегі “қаржының” теориялық базасы боып
табылатын экономикалық теорияның негіздеріне сүйенеді.
“қаржы нарығының” құрылымы, оның тақырыптары мен мәселелерін қарау
дәйектілігі қаржы ұғымы туралы ғылымның мазмұны мен оның міндеттері мен
айқындалатыны белгілі. Осыған байланысты “ қаржы нарығы туралы жалпы ұғым
және оны басқарудың негіздері”. Шаруашылық жүргізуші субъектілердің
қаржысы, мемлекеттің қаржысы, сақтандыру, нарықтың экономикадағы қаржының
көкейтесті проблемалары, сияқты негізгі бес бөлім құрайды.
Қаржы – арнаулы пән және қаржы нарығының теориясын зерделейтін бұл куртың
мақсаты – студенттердің қаржы категорияларын – ұғымдарын – терминдерін ұғып
алудағы, олардың әлеуметтік – экономикалық дамуының нақты жағдайларында
қолданудың әістерін түсінуге қол жеткіз пәнінің міндеті болып табылады.
Экономикалық жүйедегі нарықтың өзара байланысы.
Шаруашылық жүргізудің қазіргі жағдайындағы қаржы нарығы қаржы ресурстарын
үздік қалыптастырып отырудың, оларды неғұрлым тиімді пайдаланудың, ұлттық
шаруашылықта ақша қозғалысына ұтымды ұйымдастырудың айрықша нысаны болып
табылады және бағалы қағаздар нарығы сондай – ақ несие нарығы түрінде де іс
- әрекет етеді. Қаржы нарығы экономиканың түрлі шаруашылық жүргізуші
субъектілері арасында ақшаны қайта бөлуді барлық әр түрлі нысанда реттейтін
нарықтық қатынастардың бүкіл жиынтығын біріктіретін неғұрлым жалпы (ортақ)
ұғым болып табылады.
Экономикалық әдебиеттерде және шарушылық практикада қаржы нарығы ұғымы
ақша, валюта, несие, капитал нарықтарын қоса отырып, кеңінен түсіндіріледі.
Бұл қаржыны жалпы ақша мен қоса отырып кеңінен құн категорияларына бара –
бар категория ретінде қарастыратын практикамен, негізінен дүниежүзілік
практикамен байланысты, өйткені экономикалық ресурстардың кез келген түрі
меншіктің титулдары болып табылатын ақшамен несие тисті бағалы қағаздармен,
басқа құжаттармен ортақтастырылуы мүмкін.
Нарық, айырбас, айналыс – бұл категориялар өзара тығыз байланысты және
тұрмыстық деңгейде жиі теңестіріледі. Сонымен қатар олар қатаң себеп –
салдары жүйеленген және тауарлы қатынастардың дамуындағы әр түрлі тарихи
сатыны білдіреді. Қоғамдық еңбек бөлінісінің болуы қызмет пен еңбек
өнімдерінің айырбас қажеттілігінің пайда болуына әкеп соғады. Бұл айырбас
барлық экономикалық дәуірге тән экономикалық категория екендігін білдіреді.
Ең көп тараған формасы бартер болы табылады.
Нарық қоғамдық еңбек бөлінісімен келісілген және шаруашылық субъектілермен
шектелген тауарлы өндіріс дамуының табиғи – тарихи процессі нәтижесі. Қаржы
нарығы көпжақты, оны әр түрлі жағынан зерттеуге болады.
Сатып алу және сату көзқарасы бойынша нарық сұраны пен ұсыныстың, өндіруші
мен тұтынушының өзара әрекетінің сферасы ретінде қарастырылады. Нарықтық
қатынасушы тұлғалар позициясы бойынша нарықты шаруашылық тұлғаларының
арасындағы қоғамдық байланыс формасы деп көрсетеді.
Қаржы нарығының инфрақұрлымының құрамына қор және валюта биржалары,
банктер, компаниялары мен қорлары жатады. Еңбек нарығының инфрақұрлымының
құрамын еңбек биржалары, жұмыспен қамтамасыз ету қызметі мен кадрларды
қайта дайындау, жұмыс күшінің миграциясын реттеу және басқалары кіреді.
Қаржы нарығы өндіріс процессі үшін қоғамның бөлген ақша құралдары болып
табылады. Бұлардың көзіне инвистициялық құралдар, бағалы қағаздар,
салықтар, ақша жинақтары, мемлекеттік қарыздар жатады.
Қаржы нарығы өндіріс процесі үшін қоғамныңбөлген ақша құралдары болып
табылады. Бұлардың көзіне инвистициялық құралдар, бағалы қағаздар,
салықтары, ақша жинақтары мемлекеттік қарыздарға жатады.
Қаржы нарығының құрылымы
Шаруашылық жүргізудің қазіргі жағдайындағы қаржы нарығы қаржы ресурстарының
үздіксіз қалыптастырып отырудың, оларды неғұрлым тиімді пайдаланудың,
ұлттық шаруашылықта ақша қозғалысына ұтымды ұйымдастырудың айрықша нысаны
болып табылады және бағалы қағаздар нарығы, сондай –ақ несие нарығы түрінде
де іс әрекет етеді.
Ақша нарығы дегеніміз: қолма – қол ақша ғана емес, қолма –қолсыз төлем
қаражаттарын да қосатын төлем қаражаттарының рыногі.
Несие нарығы несие бойынша банктердің кредит операцияларымен байланысты.
Ақша мен несие нарықтары, әдеттегідей, айналым активтерін қозғалысына
қызмет етеді.
Капитал нарығында қоғамдық өндіріс қатысушыларының және ұзақ мерзімді
қорланымдардың қозғалысы жүзеге асырылады.
Қаржы нарығында сатып алу – сатудың объектісі айрықшалықты тауарлар – ақша
және бағалы (ақша) қағаздар болып табылады. Сондықтан онда бағалы
қағаздардың қозғалысы мен одақтастырылатын экономикалық қатынастар болып
табылатын бағалы қағаздар нарығы маңызды орын алады. Қор құндылықтарының –
бағалы қағаздармен туынды бағалы қағаздар айналысымен байланысты
болғандықтан оны қор нарығы деп те атайды. “қор нарығы” термині бастапқыда
бағалы қағаздармен мәміле жасалынатын және ресімделінетін мекеменің – қор
биржасының атымен байланысты.
Функциональдық тұрғыдан қаржы нарығы – бұл шаруашылық жүргізуші
субъектілердің, банктердің мемлекеттің уақытша бос ақша қаражаттарын
шоғырландыруды жіне қайта бөлуді қамтамаыз ететін нарықтық қатынастардың
жүйесі. Бұл нарықтың жұмыс істеуі көптеген экономикалық, әсіресе
инвистициялық процестерді тіртіпке (ретке) келтіріп, олардың тиімділігін
арттыруға мүмкіндік береді. Бұған осы нарықтың қор құралдарының, ең алдымен
бағалы қағаздардың сан алуандалағымен қол жетеді.
Нарықтың барлық тұрпаттарының өзара байланысы қаржы нарығының жұмыс істеуін
істеу шарттарын айшықтайды. Оған мыналар жатады:
1. реттелген тауар нарығының болуы, яғни кез келген түрлердегі және
арналымдағы тауарлар мен қазмет көрсетулер бойынша сұраным мен
ұсынымның теңгерімділігі.
2. ұлттық (орталық) банк тарапынан ақша айналысын қалыпты реттеп
отыру: бұған қолма – қол және қолма – қолсыз айналым бойынша
эмиссияға бақылау жатады.
3. несие нарығының жандандырылуы, оныңтолық коммерциялануы, яғни
нсие ресурстарын еркін нарыққа орналастыру: несие ресурстарының
қозғалысы орталық банктің пайыздық есептік мөлшерлемесін,
коммерциялық банктердің міндеті резервтерінің нормасын, ашық
ақша нарығында операция жүгізуде белгілеу арқылы реттелінеді.
Кез келген субъектінің қаржы ресурстарына қажеттілігі және оның
қанағаттандаырудың нақты көздерімен тура келмеуі қаржы нарығының жұмыс
ітеуінің объективті алғы шартты болып табылады.
Қаржы нарығының жұмыс істеуінің негізгі алғы шарттарына мыналар жатады:
1. бәсекені дамыту мен монополизмді шектеу мақсатындағы материялдық
өндіріс сферасының бастапқы шаруашылық буындарының – меншіктің
барлық нысандары кәсіпорындардың, соның ішінде мемлекеттік
сктордың да кең дербестігі,
2. қаржы ресурстарын қайта бөлудегі мемлекет рольінің қысқаруы:
өндірістік күрделі жұмсалымдарды орталықтан қаржыландырудың,
қаражаттарды кәсіпорындар арасында ішкі ведомоствалық қайта
бөлудің азаюы.
3. шаруашылық жүргізуші субъектілермен халықтың бағалы қағаздарға
және басқа активтерге инвестицияланатын ақшалай табыстарының
өсуі.
4. бюджет тапшылықтарын қаржыландыру үшін несие қорын пайдаланыды
тоқтату. Республикалық сондай – ақ жергілік бюджеттердің
тапшылықтары мемлекеттік қарыздарды шығары арқылы жабылуы тиіс.
Қаржы нарығының маңызы бос ақша қаражаттарын алу және оларды айта бөлу
есебінен ұдайы өндіріс процесіне ықпал етумен ғана айқындалып қоймайды.
Оның жұмыс істеуі әкімшіл - әміршіл экономикаға тән “сатылас” әдістің
орнына “деңгейлес” қозғалысы бойынша ресурстарды қайта бөлуге мүмкіндік
береді.
Қаржы нарығы бағалы қағаздардың бағасын белгілеу жолымен бизнестің нақтылы
құнын бағалауға мүмкіндік береді: тиімді жұмыс істейтін шаруашылық
жүргізуші субъектілерде олардың неғұрлым жоғары бағасы белгіленеді.
Қаржы нарығының инфляцияны тежейді, өйткені бюджет тапшылығын жабу үшін
үкімет ақша эмиссиясын пайдаланбайды, нарықта еркін жүретін, бағасы сұраным
мен ұсыным арқылы анықталатыфн құнды қағаздар шығарады.
Экономикалық процесінде қаржы нарығының қалыптасып, жұмыс істеуін
экономикаың дағдарысын тудыратын және оның инфляциясымен қосарланатын
қарама –қайшылықтарғы және қиыншыықтарғы кезігеді.
Инфляция бағалы қағаздарға айтарлықтай шектеу жасайды – олар қысқа мерзімді
немесе құны жоғалмай жеңіл өтетіндей болуы тиіс. Бағаның үнемі өсіп отырған
жағдайында инвесторлар қаражаттарды өтімі аз бағалы қағаздарға ұзақ
мерзімге салуға бармайды . Инфляция кезінде ұзақ мерзімді инвесторлар үшін
жылжымайтын дүние – мүлікке, тауарларға, неғұрлым тартымда болып табылады.
Қаржы нарығының дамуы халықтың көпшілік бөлігінің тұрмыс деңгейінің
төмендігінен тежеліп отыр, мұның өзі жеке инвесторлардың санын азайтады.
Кәсіпорындардың төлеуге созылмалы қабілетсіздігі жағдайында олардың
қаражаттарды бағалы қағаздарға салу екіталай. Ақша қаражаттарының тапшылығы
қысқа мерзімді кредиттер мен депозиттер бойынша пайыздық мөлшерлемелердің
өсуіне жеткізеді, мұның нәтижесінде бағалы қағаздардың табыстылығы
банктердің ақша – несие операциялары жөніндегі мұндай табыстылықпен
бәсекелесе алмайды.
Қаржы нарығының жұмыс істеуінің маңызды факторы сонымен қатар саяси
тұрақтылық боып табылады, ал бағалы қағаздардың айналысы бірқатар елдердің
экономикалық кеңістігін қамтуы мүмкін. ТМД елдерінің саяси болмыстарфы не
ол, не бұл кәсіпорынның рентабльдігіне қатысты ұзақ мерзімді болжамның
мүмкіндігін жоққа шығарады және солай болған соң бағалы қағаздарды сатып
алу ықыласын шектейді.
Қаржы нарығының жандануы корпоративтік бағалы қағаздарды – экономикалық
нақты секторы кәсіпорындардың акцияларымен облигацияларын шығару және
олардың айналысын жандандыру кезінде мүмкін. Қазақстанда соңғы уақытқа
дейін қаржы нарығының бұл сегменті жақсы дамымады, бұл жалпы экономикалық
әлеуметті тежейді.
Инвистициялық институттар, қор биржалары, биржадан тыс сауда, депозит
мекемелер түріндегі құрамды элементтерді қамтитын ұлттық қор жүйесін
қалыптастыру бір мезгілде басқа нарықтақ құрылымдардың, ең алдымен әр түрлі
тұрпаттағыа кционерлік қоғамдардың қалыптасуымен, бұл жүйенің қызметін
мемлекеттің экономикадағы оң құрлым жасаушы рольі кезіндегі сенімді
заңнамалық ету жағдайында жүргізуі тиіс.
Бағалы қағаздар нарығы мен түрлері
Бағалы қағаздар нарығы –шаруашылық жүргізуші субъектілер мен мемлекет
шығарған (айналысқа шығарған) бағалы қағаздардың саналуан түрлері сатылатын
және сатып алатын қаржы нарығының бөлігі. Бұл нарықтың жұмыс істеуі
көптеген экономикалық, әсіресе инвистициялық процестерді реттеп, олардың
тиімділігін артыруға мүмкіндік береді. Бұған осы нарықтың қор
құрылымдарының – бағалы қағаздардың сан алуандылығымен қол жетеді.
Бағалы қағаздар нарығы экономиканың барлық субъектілерінің өздеріне қажетті
ақша ресурстарын алуына кең мүмкіндіктер жасайды және алудың жолын
жеңілдетеді. Ол нарықтық экономикадағы көптеген стихиялы түрде өтіп жатқан
процестердің реттеушісі болып табылады. Ол әсіресе күрделі жұмсалымдарды
инвистициялау процесіне қатысты.
Қазақстанда бағалы қағаздар нарығының жұмыс істеу елдің экономикасында
жалған емес нағыз дербестігі бар меншік иелерінің болуымен объективті түрде
алдын ала анықтайды. Тек осыдан тәуелсіз меншік иелері ғана бағалы қағаздар
нарығында қаржы ресурстарына деген сұранымды көрсете отырып әрі оларды
түрлі шығындарға тиімді етіп бағыттай отырып, сауда мәмілелерін жасай
алады. Сонымен бірге бағалы қағаздар нарығының жұмыс істеуі тиісті құқықтық
негіздерсіз де мүмкін емес.
“Бағалы қағаздар нарығы туралы” заңның қабылдануы қор нарығында қалыптасқан
қатынастарды одан әрі дамыту қажеттігінен туып отыр. Бұл заңның қызмет аясы
онымен бірге бір бумада (пакетте) қабылданған “Қазақстан Республикасындағы
бағалы қағаздармен жасалған мәмілелерді тіркеу туралы” заңдарымен іштей
астарласып жатыр. “шаруашылық серіптестіктері туралы” заң күші бар жарлыққа
түзетулер мен толықтырулар енгізіліп, “акционерлік қоғамдар туралы” заң
қабылданғаннан кейін қаржы нарығының қызмет ететін сферасы болып табылатын
бағалы қағаздар нарығының толыққанды жұмыс істеуіне кең жол ашылып отыр.
Қазақстанда бағалы ... жалғасы







Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қаржы нарығы туралы түсінік28 бет
Қаржы нарығын реттеу туралы10 бет
«Қаржы нарығы және делдалдар» пәні бойынша негізгі дәріс материалдары75 бет
Азаматтық құқық объект жүйесіндегі бағалы қағаздар95 бет
Азық-түлік нарығын мемлекеттік реттеу100 бет
Активтермен басқарудағы алғашқы қадамда9 бет
Акция нарығының ағымдық жағдайы8 бет
Банкралық несие29 бет
Банктік қызметтер нарығын талдау69 бет
Бағалы қағаз нарығы инфрақұрылымы67 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь