Бала емізулі әйелдер мен жүкті әйелдердің тамақтануы

1) Тамақтану өмір сүру үшін өте маңызды функция атқарады. Организмнің өсіп дамуына жасушалармен тілдердің үздіксіз жаңарып отыруын қамтамасыздайтын организм тіршілігіндегі энергияның функциясы. Адамның өсіп жетілуіне, ойының дұрыс қалыптасуына тамақтанудың әсері үлкен. Сондықтанда тағамды рациональды түрде қолдану тиімді, яғни тамақтану режимі бір қалыпты, әр түрлі болуы керек.
2) Рациональды тамақтану – бұл тамақтың саны мен сапа жағынан ағзаға қажеттілігін өтеуге қабілетті, организнің шығынын өтейтін, ағзаның өсуі мен дамуын, қорғаныш күшін қамтамасыздайтын, жұмыс қабілетін сақтауға көмектесетін тамақтану үрдісі.
3) Денісау адамдарға күніне 3 рет тамақ қабылдайды, ал жүкті әйелдер күніне 5 – 6 рет тағам қабылдай отыруы тиіс.
ВОЗ-дың жіктелуі бойынша азық – түлікті 5 топқа бөледі:
1) Нан, дәнді – дақылдар, макорон, күріш, картоп. Бұл азықтар энергия көзі болып табылады. Құрамында В тобының витаминдері, темір, цинк, кальций, картопта витамин С, жармаларда клетчатканың болуы ішектің стимульденуіне қатысады.
2) Жеміс жедектер және көкөністер.
Бұлар витаминдермен минералдардың көзі болып табылады. Витаминдер организмге қор ретінде жиналмағандықтан оларды күнделікті қабылдап отыруы қажет. ВОЗ-дың тағайымдалуы бойынша 400 грамм.
3) Сүт және сүт өнімдері.
Кальций белоктың, В тобының витаминдерімен минералды заттардың негізгі көзі болып табылады.
4) Балық, құс, ет өнімдері.
Жүкті және емізулі әйелдер майы аз сорттағы етті жеуі тиіс.
5) Май, маргарин, тәтті өнімдер, газдалған сусындар, тағамдық мөлшері аз
Қолданылған әдебиеттер
1. Интернет
2. Т.Ш.Шармановтың – «Тағам өнімдері көмегімен Қазақстандағы теміртапшылық анемиясының алдын алу». Алматы – 2003ж.
3. Т.Ш. шармановтың – «Йодтапшылығымен байланысты бұзылыстардың алдын алудың алиментарлық жолы». Алматы – 2003ж.
        
        Бала емізулі әйелдер мен жүкті әйелдердің тамақтануы.
1) Тамақтану өмір сүру үшін өте маңызды функция ... өсіп ... ... ... ... отыруын қамтамасыздайтын организм тіршілігіндегі
энергияның функциясы. Адамның өсіп жетілуіне, ойының
дұрыс қалыптасуына тамақтанудың әсері үлкен. ... ... ... ... ... яғни ... бір қалыпты, әр түрлі болуы керек.
2) Рациональды тамақтану – бұл тамақтың саны мен сапа жағынан
ағзаға қажеттілігін өтеуге қабілетті, ... ... ... өсуі мен ... ... ... ... қабілетін сақтауға
көмектесетін тамақтану үрдісі.
3) Денісау адамдарға күніне 3 рет тамақ қабылдайды, ал жүкті
әйелдер күніне 5 – 6 рет ... ... ... ... ... ... азық – түлікті 5 топқа бөледі:
1) Нан, дәнді – дақылдар, макорон, күріш, картоп. Бұл азықтар
энергия көзі болып табылады. ... В ... ... цинк, кальций, картопта витамин
С, жармаларда клетчатканың болуы ішектің ... ... ... және ... витаминдермен минералдардың көзі болып табылады.
Витаминдер организмге қор ретінде жиналмағандықтан
оларды күнделікті ... ... ... ... ... 400 ... Сүт және сүт ... белоктың, В тобының витаминдерімен минералды заттардың
негізгі көзі болып табылады.
4) Балық, құс, ет ... және ... ... майы аз ... етті жеуі ... Май, маргарин, тәтті өнімдер, газдалған сусындар, тағамдық
мөлшері аз тағайымдалу керек. Себебі аз ... ... ... ... келеді.
Емізулі әйелдердің тамақтану статусы төмен болған жағдайда да,
сүтті қажетті мөлшерде өтей алады. Емізулі әйелдердің
оптимальды сүт мөлшерін беру үшін құнды тамақтануы
керек. ... ... ... білу үшін диет анамнезін
жинау, яғни тәуліктік тағамдық рационын жинаймыз. Олардың
күнделікті таңертеңгілік асынан бастап , тағамның ... ... ... ... ... алуымыз керек. Ал жүкті
әйелдердің тамақтану жағдайын дене салмағының индексмен
анықтаймыз.
Дене сал. ... ... ... дене салмағының индексі 18,5 – 25 кг құрайды, егер
18,5 кг төмен болса – ... ... ал 25 кг ... болса
, онда индекс артық. Дене салмағы орташа 10 – 12 кг ... 2 – 3-ші ... 1 ... аз ... 3 ... ... ... жіктелуі:
1. Макронутриендер тағамдық заттардың негізі – бұл тағамдық
заттардың тәулік ... ... ... ... ... ... тағамдық клетчатка Са, Р,
Na, K, Mg тәуліктік қажеттілік рационында 1 граммға дейін
жақындатады.
2. Микротағамдық заттар - өмірлік қажеттілік ... ... мг ... Бұларға витаминдермен
минералды заттар, тағамдық үстемелер (тағамның исін, түсін
жақсартатындар).
Жүкті және емізулі ... ... ... адам өмір сүру жағдайында ең қажетті зат болып табылады.
Белоктардың биологиялық рөлі зор. Олар энергия көзі. Олар
организмнің өсуі мен дамуы ... ... ... ... ... амин қышқылдары
неғұрлым көп болса, соғұрлым биологиялық құндылығы жоғары
болады. Белоктың тәуліктік қажет мөлшері 118 ... ал ... +30 ... ... ... +40 грамм 50% төмен
жануарлар белоктары құрайды.
АҚШ-тың тағайындауы бойынша белоктың қажеттілігі жүкті және
емізулі емес әйелдерге 45 грамм, ал ... ... ... ... +11, 65 – 70% жануар май өнімдерімен
түсетін белок мөлшері.
Жалпы ... ... Дене ... ... әйелдерде жануар
майымен түсетін белок мөлшерін жоғалатады, ет өнімдерін, сүт
өнімдерін, балық, жұмыртқаларды көп мөлшерде қабылдыу тиіс.
Дене салмағы қалыпты жүкті және ... ... ... ... ет, ... сүт ... салмағы жоғарғы әйелдерде азық түлік өнімдеріндегі майдың
аз мөлшерде немесе майсыз қабылдау қажет.
Азық түлік
Нан
Балық
Ет
Сырды
Творг
Ірімшік, құрт, ... ... ... ... ... -10
14
16-18
30
20
таза белок 50-70.
Майлар.
Майдың негізгі құрамына май қышқылдары кіреді. Олар қаныққан
және қанықпаған болып болінеді.
Қаныққан май қышқылдарына – пальмигиндер, стеарин, миристин
кіреді.
Қанықпаған май ... ... ... ... май ... ... ... (оливка майы -65%,
маргарин 43-47%)
Поликанықпаған май қышқылы ең негізгісі болып табылады. Олардың
құрамына линоле, линоленді және арахидон ... ... ең ... ... май ... ... ... жоғары
биологиялық активтілік қасиетке ие, 60 %-ке өсімдік майында
кездеседі.
Арахидон ... ... ... жоғары, көптеген
тағам құрамында кездеседі. Мыс: мида 0,5 %, жұмыртқада 0,1
%, бауырда 0,3 %, ... ... және ... емес ... майға қажеттілігі 87 грамм,
жүкті әйелдерде +12, емізулі әйелдер +15.
АҚШ пен ... ... ... ... және ... ... – 62 грамм тағайымдалады.
Жалпы тағайындауда жануар текті майды төмендетіп, өсімдік майын
жоғарлату керек.
Көмірсулар.
Көмірсудың тәуліктік құндылығы 60 – 65% ... азық ... ... ди, ... ... ... ... жататындар: моносахаридтер – глюкоза,
фруктоза, галактоза.
Күрделі көмірсулар.
Полисахаридтер – крахмал, глюкоген, пектинді заттар.
Дисахаридтер – ... ... ... ... ... ... +30 гр., емізулі
әйелдерде+40гр.
Жалпы қажеттілік 378гр. ВОЗ-дың жалпы тағайындауы бойынша
белоктарға 10 – 15% ... ... май 30% ... кем ... жай ... 10% көп емес. Дене салмағы аз
әйелдерде көмірсу қабылдауы шексіз рұқсат етіледі. Ал
дене салмағы артық әйелдерде көмірсу мөлшерін азайтады
(тәтілермен ... ... ... ... көзі ... ... ... жидектер және дәнді
дақылдар. Азқазан ішек жолы ферментінің бөліну ... ... ... ... ... ... әйелдердің
іш қатуына әкеледі), қажеттілігі 50 – 60 гр.
Жүкті және емізулі әйелдермен, жүкті емес ... ... ... жануарМай (г)Көмірсу(г)Ккал 76 42873782600+30
201230350+40 261540500
Минералды заттектер.
Ұрық қалыптасуына кальцфикациясына қажет болғандықтан емізулі
және жүкті әйелдерде ... ... ... отырады.
Тәуліктік қажеттілігі 800 мг., жүктілерге +300 мг., емізулі
әйелдерде +400 мг. ... ... ... 1200 мг,
жүктілерде +450 мг, емізулерде 600 мг. Са негізгі көзі
сүт өнімдері б.т. Ал фосфордың негізгі көзі ... ... ... қажеттілік.
Теміртапшылық анемиясы жүктілік және босану уақытына дейінгі
кезеңде ана және бала өлімінің факторы ретінде
қарастырылады. ... ... ... ... жою
бала өлімінің деңгейін 25 пайызға дейін төмендетуге мүмкіндік
беретіндігі анықталады. Жүкті әйелдер құрсақтағы нәрестеге
темірді бере отырып жоғалтады (темірдің шамамен 600 – 900 ... ... ... ... ал ... ... ... беру процесі төмендейді. Анемиялы
йелдердің босану уақытындағы өлім мүмкіндігі анемиясы жоқ
йелдермен салыстырғанда 5-10 есе жоғары.
Жүкті ... ... ... ... ... ... бұрын босануыдың, босану барысында қан кету сияқты
жағдайлардың ... бола ... ана мен сәби ... ... тұру ... әлсіреуіне әкеледі.
Жүктілік барысындағы, оған дейінгі және кейінгі ана өлімінің
40 пайызы анемиямен байланысты. Сондықтан Дүниежүзілік
Денсаулық Сақтау Ұйымы барлық жүкті әйелдерге темірдің
дәрі – ... ... ... ... жүкті әйелдер арасындағы анемияның таралуы
%-бен19941992199319941995199619971998199925,532,037,941,945,548,049,452,649,7
Анемиялы аналардан туған балалардың көпшілігінде (балалардың 57
пайызы) гемоглобиннің төменгі ... ... ... нәрестелер
мен балалар арасында темір қажеттілігінің біршама артуына алып
келетін тез ... ... жиі ... ... ... балалардың темірге деген қажеттілігі ересек ер адамның
осындай қажеттілігінен 3-6 есе артық болады.
Жұқпалар сіңімділік пен темір ... ... ал ... жиі ... ... ... даму қауыпы одан сайын арта
түседі.
Анемияның негізгі себептері:
Теміртапшылық анемиясы дамуында тамақтану факторы халықтың
әлсіз топтары, әсіресе, балалар, жүкті және емізулі
әйелдер үшін аса ... ... ... жағдайларының жартысынан астамға
жуығы тиетін тағам өнімдерімен темірдің ... ... ... ... ... және тағы да ... жұқпалардың
әсерінен эритроциттердің жоғалуы немесе бұзылуы немесе ішек
құрттардың болуы;
эритроциттердің генетикалық кемшіліктері.
Йодқа қажеттілік.
Йод – адам және жануарлар өсімі мен дамуына қажет микроэлемент.
Органикалық емес ... ... ... ... түрде
тағам және ауыз су құрамында йод ішек – қарын жолдарында
аминқышқылдарымен қосылып, қан құрамына түседі. Ағза
құрамындағы йодтың ... 80%-ы ... ... Йод ... безіндегі тиреоидты
гормандардың (ішкі секреция бездерінен түзіліп қанға
қосылатын зат) ... үшін ... ... көп ... ... және ... (Т3) ... қалқан безінің
гормондарында орналасқан. Қалқан безі жеткілікті
йод түсімі жағдайында күн сайын 90-100 мкг тироксин, 5-10 мкг
трийодтиронин түзіп шығарады.
Ауыз су, ауылшаруашылық дақылдарды, ... ... ... мөлшері әдетте оның жергілікті топырақ пен су құрамына
тәуелді болып келеді.
Тиреоид гормондарының синтезі мен бірқатар жағдайлар дамуының
бұзылысына әкелетін тағам құрамындағы йод ... ... ... ... ... ... ... бұзылыстары тағам құрамындағы йодтың
жеткіліксіз мөлшерде түсуі әсерінен дамитын ... ... ғана ... ... қатар тиреоидты
гормондардың шексіз немесе салыстырмалы тапшылығымен
байланысты патологиялық жағдайларды да біріктіреді.
Йодтапшылық бұзылыстарының ең кең тараған түрі – ... ... зоб. Зоб ... ... мойын сырқаты"
ретінде ағзаның йодтапшылығына бейімделген әсері.
Йодтың едәуір жетіспеушілігі қалқан безінің гормондары –
гипотиреоз ... ... алып ... ... ... ... функционалды автономиясы
түзіліп, тиреотоксикоз белгісі – негізгі (торапты)
уландырғыш зоб ... ... ... ... ... ... да, ... ана құрсағындағы нәресте мен жас
балалардың психикалық және дене дамуына зиянды әсерін
тек қана соңғы ... ... ... ... ... өтуі мен босану уақытының жақындауы тиреоид қызметі
жағдацымен анықталады. Қалқан безінің гормондары іштегі
жұмыртқаның дұрыс орналысуы мен оның ары қарай дамуын
қамтамасыз етеді. Олар ... ерте ... ... үшін ... ... табылатын сары дене
қызметінің дұрыс жүруіне себепші болады. ... сары дене ... ... ... ... мен
олардың қызметінің түрленуіне ынталандырушы әсер береді.
Жүктілік йоды қалыпты қабылданған жағдайдың өзінде юелгілі
бір дәрежедегі эндогенді йодтапшылығына әкеп соғады ( жүктілік
кезінде зәрмен ... ... ... ... ... йод
құрсақтағы нәресте ағзасына өтеді ). Ал йодтапшылық
аймақтарды йод жеткіліксіздігі жиі, әрі айтарлықтай
жоғары ... ... ... ... жаңа ... нәрестелер үшін өте қауыпты.
Жүктілік уақытында ана ағзасы құрсақтағы нәрестені йодпен
қамтамасыз ететін жалғыз қайнар көз болып табылады. Бала
жүктіліктің 8 – 10-шы ... ... азап ... ... ... ... жаңа ... тиреоидты гормондардың жетіспеушілігі орталық
жүйке жүйесі дамуының бұзылуы мен ақыл-ой мешеулігінің
қалыптасуына әкеп соғады. Гипотиреоз дене дамуы мен өсімі
кідірісінің себебі болып ... өте ... ... ... ... тудырады. Жүкті әйелге йодтың орта
дәрежеде жетіспеуі жаңа ... ... ... немесе
кереңдік сияқты бұзылыстардың пайда болуының себебі болуы
ықтимал. Сонымен қатар, йод ... азап ... ... өлі ... ... ... ... немесе жоғарғы
дәрежедегі неонаталды өлімнің себебі болатын нәрестенің
төмен салмақпен, иммунитетпен тууы сияқты жағдайлар көп
байқалады.
Қолданылған әдебиеттер
1. Интернет
2. ...... ... ... ... ... ... алу». Алматы – 2003ж.
3. Т.Ш. шармановтың – «Йодтапшылығымен байланысты бұзылыстардың
алдын алудың алиментарлық жолы». Алматы – 2003ж.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Балалар мен әйелдердің теміртапшылық анемиясы4 бет
Балалардың ем – дәмдік тамақтануы15 бет
Балалардың тамақтануы6 бет
Герпес инфекциясы және жүктілік8 бет
Жекелеген санаттағы қызметкерлердің еңбегін қорғау (әйелдер, кәмелетке толмағандар мен мүгедектер)37 бет
Жекелеген санаттағы қызметкерлердің еңбегін қорғау. Еңбек саласындағы әйелдердің құқықтық жағдайы.6 бет
Жетекші әйелдердің психологиялық ерекшеліктеріне жетекшілік қызметтің әсері54 бет
ЖИТС және жүктілік 12 бет
Жүкті кеден шекарасы арқылы өткізу тәртібі53 бет
Жүкті тасмалдау шартын жасау тәртібі.44 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь