Эргономика

Жоспары:

1. Эргономика негіздері.
2. Адамның жұмыс қабілеттілігі.
3. Техникалық эстетика.
4. Еңбек гигиенасы.
        
        Жоспары:
* Эргономика негіздері.
* Адамның жұмыс қабілеттілігі.
* Техникалық эстетика.
* ... ... ... өндірістің күннен-күнге автоматтандырылуы жедел қарқынмен арта бастады,осыған ... енді ... әрі ... ... болу ... ... ... психо-физиологиялық мүмкіндіктерін және дене өлшемі сипаттарын,еңбек жағдайларын,жұмыс сипатын кешенді ескеретін оераторшы адамның жұмыс орнын ... ... ... келе ... ғылым-эргономиканың пәні болып табылады.
Эргономика - бұл ғылыми пән,ол ... ... адам ... ... ... ... ... адам-машина жүйелерін зерттейді және әзірлейді,атап айтқанда,бұл адамды,машинаны,қоршаған ортаны,осылардың нақты жағдайда өзара әрекеттесу сипатын және
Өндіріс ... ... және адам үшін ең ... ... нысанымен ,машинамен әрекеттесудің оңтайлы жағдайларын қамтамасыз ететін жұмыс орындарын жасау болып табылады.
Адам-машина жүйесі тиімді қызмет етуі және адам денсаулығына зиян ... ... ... ... мен адам ... ... қамтамасыз ету керек.Адамның машинамен үйлесімділігі оның антропометриялық ... және ... ... ... ... адам денесінің мөлшерін,сыртқы кеңістікті байқау мүмкіндігін,жұмыс процесінде оператордың қалпын ескеруді қажет етеді.
Адамның антропометриялық сипатына-адам денесінің мөлшері,бас,қол,аяқ,табан,иық ... және т.б. ... ... ... сипаттары,дене бөліктерінің бұрылу бұрыштары ,қолжетімді аумағы жатады.
Пайдаланушылардың көпшілігі жұмыс қауіпсіздгі үшін біркелкі параметрлерді ... ... ... ... ... ең ... 95-97,5 процентиль мөлшерлі денесі бар адамдар тобы үшін жобаланады.Ал ... ... ... ... 2,5-5,0 процентиль құрайтын адамдардың ең үлкен мөлшері алынады.
Әр ... ... ... ... ... ... 50 ... құрайтын орта топ үшін таңдалады.
Жұмыс аймағында төрт зона ажыратылады.Қозғалыста ең оңтайлы қолжетімді аумақ иық,қол,білек қимылымен шектеледі.Бұл аумақ ... ... ең ... ... ... екі қол ... істейді.Сондықтан бұл маңызды және жиі пайдаланатын аймақ.Қолжетімді 2-аумақ қол-иық иінде ... ... ... ... ... ... жиі ... және мұнда әр түрлі саймандар мен материалдарды орналастыру ыңғайлы.
3-аумақ қолдың иық иіні арқылы ең үлкен созылуында доғалармен шектеледі.Мұнда сирек ... ... ... запаста,мұнда 2-аумаққа сыймаған құралдармен материалдар орналастырылады.
Жұмыс зонасы антропометриялық деректерді ескеру арқылы жоспарланады,яғни есепке адам денесінің орта ... ... ... ... ... мүмкіндігіне сәйкес болуы қажет ,өйтпесе жұмыс қажытып жібереді.Адамның бойы,қолдарының ұзындығы,иығының ... , тізе ... және т.б. ... ... ... үшін ... аумағын көздің көру аумағымен орайластыру қажет.
Адам заттың түсін ... 30 ° ... ... көреді,бірақ жоғарыда түсті 55-60°,төменде 70-75° дейін жоспарда 94° дейін айыра алмайды.
Сенсомоторлық үйлесімділік адамның қозғалу қимылдарының жылдамдығын және ... ... ... ... ... алдын ала ескеруді талап етеді.
Кейбір қимылдау операцияларының уақыттық сипаттары:1)Саусақ қозғалысы 0,17 ... ... 0,33 ... қолмен(аяқпен ) басу 0,72 секунд;4)Аяқты бүгу және жазу 1,33 секунд;5)Қолды бүгу және жазу 0,72 ... (бір ... 0,61 ... ... денені 45-90° бұру 0,72 секунд;8)екінші аяқты біріншіге қойып 45-90° бұру 1,34 ... ... 1,25 ... отыру 1,56 секунд;11)затты қою :1)нақты орынсыз 0,36 секунд;2)дәл орнына 0,55 секунд.
Энергетикалық (биомеханикалық) үйлесімділік басқару органдарына жұмсалатын күшті анықтауда адамның механикалық ... ... ... ... басқару органдарына белгілі бір күш жұмсайды,себебі күш жұмсау болмаса,адам салақсыйды,өз әрекетінің дұрыс орындалғанына сенімін жоғалтады.
Мұнда басқару органдарына жұмсалатын күш адамның ... ... ... ... ... ... күш-жігер адамды шаршатады.
Психо-физиологиялық үйлесімділік адамның жарыққа ,жарық шоғырына ,берілетін сигналдың жиілігіне ,түріне және ... ... да ... ... ... ... жұмыс орнын ұйымдастыруды қарастырайық.
Оператордың жұмыс орны деп істеушінің өндірістік процесті жүргізу және байқау мақсаты үшін ... ... ... ... ... орны боп ... ... қызметін іске асыратын және басқару органы мен қосымша жабдықпен,ақпаратты көрсету құралдарымен жабдықталған жүйедегі орны ... орны ... ... ... ... ... жасалады.Сонымен қатар ,осы не басқа жұмыс қалпын ескере отырып,ұзақ біркелкі созылған жұмыстан қашқан жөн.Осы себепті ... ... ... үшін ... және ... істеу қалыбы қолайлырақ,бұл бұлшық еттерге түсетін жүктемені ... ... ... ... кез келген жұмыс жағдайында ,оның қалыбы физиологиялық тұрғыда ... ... ... үшін дене ... оңтайлы қалыптары қамтамасыз етілуі қажет.
Негізгі жұмыс қалпын дұрыс таңдау еңбек өнімділігіне жағдай жасайды.Жұмыс қалпы қозғалыстар ... ... ... ... қалпында жұмысшы ең жеңіл,өнімді,қауіпсіз жұмыс орындау үшін жұмыс орнын дұрыс жоспарлау және ұйымдастыру ... ... ... ... ... аз ... әрекет етсе,онда-отырған ,ал үлкен тобында - тұрған қалып қолайлы.
Адамның жұмыс қалпының маңызды эргономикалық мәні бар."Тұрған" ... ... ... ... шығынды қажет етеді және тез шаршауға соқтырады.Ал ... ... ... азырақ шаршатады және сондықтан тиімді.Жұмыс орны ойланып ұйымдастырылғаны дұрыс,ал басқару ... ... ... ... оның тірек ауданы орталығына түсетіндей етіп орналасуы қажет.Ондай ... ... ... дене қалпы тұрақсыз болады және бұлшық еттің елеулі күш салуын қажет етеді.Бұл адамның тірек-қимыл ... ... ... ,жарақатқа келтіруі мүмкін.
Адамның жұмыс қабілеттілігі.
Жұмыс қабілеттілік деп жұмыстың белгілі бір көлемін берілген бір ... ... ... ... ... ... жағдайда әр түрлі факторлардың әсерінен ауысымда жұмыс қабілеттілігі өзгеріп отырады және шартты түрде бірнеше ... ... ... - ... ... ... ... тітіргендіргіштер әсерінен орталық жүйке жүйесінің белсенділігі артады,зат ... ... ... өседі,жүрек-тамыр жүйесінің қызметі күшейеді,бұл жұмыс қабілетінің артуына келтіреді.Бұл құбылыс адам ағзасы қызметінің деңгейін осы жағдайда қамтамасыз ететін түрлі ... ... іске ... ,әр ... ... ... ... шартталады.
Екінші кезең-салыстырмалы тұрақты жұмыс қабілеті,мұның негізгі белгісі орталық жүйке жүйесінің қызметінің үйлесімді деңгейіне байланысты.Бұл кезеңде еңбек ... ... ... ... ... ... ... төмендеуі.
Төртінші кезең-жұмыс қабілетінің екіншілікті артуы.Мұның негізінде жұмыс бітуінің аяқталуы және одан кейінгі демалыспен байланысты шартты - рефлекторлық ... ... ... қабілеті жұмыс ортасының жағдайына тәуелді болады.Жағымсыз микроклимат,шу,демалатын ауада әр түрлі химичлвқ заттардың болуы жұмыс қабілетін елеулі төмендетеді.
Жұмыскерлердің ... және ... ... қызметіне әсер ететін еңбектің негізгі факторлары:бірқалыпты қайталанып отыратын бұлшық еттің жұмысы,жұмыс қалпын ұзақ ... ... және ... ... ... қызметінің негізгі түрлері процесінде жоғарғы жүктеме асқын жүктемеге ауысуы мүмкін.Артық ... ... ... үш ... көрініс табуы мүмкін:асқын жүктеме түрлі кәсіби ауруларға соқтыруға жағдай жасайды,жүйке-психика,жүрек - ... және ... ... ... ауруларды қоздырады.Дәл осы факторлар өндірістік жазымға келтіруге себеп ... ... және ... ... дене ... жеңілдеді,дененің ірі бұлшық еттері қатысуын қажет ететін жұмыс үлесі азайды;қазір көбінесе бұлшық еттердің шағын саны қатысады,бірқа осы ... ... ет ... бір ... ... және ... санға жетеді;жүрек-тамыр жүйесі,демалу жүйесі энергошығындары азаяды.Бір қызығы адамның дене еңбегі азайған сайын оның жеңіл дене еңбегінде де ... ... дене ... гипокинезияға келтіруі мүмкін,яғни,еттің немесе жүйке жүйесінің ауруына байланысты ерікті қимылдар төмендейді,демек қозғалыс күшінің нашарлауына байланысты қимыл нашарлайды.Интеллектілік жүктеме ... ... ... ... және ... ... ... қызметтердің төмендеуіне ,сондай-ақ,орталық жүйке жүйесінің жағымсыз ойсуына әкеледі.Конвейірлік,ағындық,механикалық ... кең ... ,аса ... емес бірқалыпты қозғалысты талап ететін операциялардың қарапайымдалуы,бөлшектенуі,еңбектің бірсарынды болуына және төмен энергия жұмсалуына ... ... ... ... ... айтарлықтай ерік күшін қажет етеді,бұл қолайсыз жағдайларда жүйкені жұқартады.
Еңбек пен демалысты тиімід ұйымдастыру шаршауды азайтады.Жұмыс режімдерінің және ... ... оның ... ... ... ... ... мүмкін.Жұмыс күнінің режіміне енгізілген қысқа кақытты үзілістер тиімді болуы үшін оларды жұмысшылар шаршамай тұрып ... ... ... және ... ... ... ... үлкен жүктемесінде қысқа және жиі тыныстаулар (3-5 минут )қажет.Керісінше үлкен бұлшық ет жүктемесінде үзілістер 10 ... ... ... онша жиі ... ... ... сипатына байланысты демалыс кезінде қызметкерлер тыныш,арнайы физикалық жаттығулар,массаж жасай алады.Еңбек өнімділігін арттырудың тиімді құралы адамның шаршағанын жоятын,көңілін көтеретін,жазым ... ... ... ... болып табылады.
Техникалық эстетика.
Техникалық эстетика-қозғалыстың ғылыми-әдістемелік негізін жасайтын және пәндік ортаның негізінің ... ... ... аспектрлерін зерттейтін ғылыми пән.Техникалық эстетиканың әлеуметтік - мәдени рөлі адамдардың ... ... және ... ... ... жасау болып табылады.
Өндірістік эстетика техникалық эстетиканың бөлігібола отырып ,өндіріс мәдениетін көтеру,еңбектің қолайлы жағдайларын жасау мақсатында өндірістік кәсіпорындардың заттық ортасын эстетикалық ... ... ... ... ... әзірлейді.
Техникалық эстетика еңбек процестеріе көркем бастау енгізеді,бұл ... ... ... ... ... оң ... ... әзірлейді.
Техникалық эстетика еңбек процесінде ағза қызметіне зиян әсерлерді азайтады және жүйке ... ... ол ... ... ,экономикаға,эргономикаға,сәулетке ,көркем өнерге сүйене отырып,адамды ыңғайлы,жетілген және әсем техникамен қоршайды.
Техникада барлық жағдайда қолданатын әсемдік формалары жоқ,әр жұмыс орнының ,әр машинаның ... ... түрі ... кез келген нысан әлемдік танытуы қажет.Бұл тек механикалық тетіктер емес,бұл ... ... ... ... ... ... ... эстеттеудің үш түрі бар:
-еңбек процесін эстеттеу;
-жұмыс ортасы эстеттеу;
-еңбек өнімін эстеттеу.
Жұмыс процесін эстеттеу өндіріс ... және ... ... ... ... ... ... өз процесімен,бұйымдардың сыртқы безендірілуін қоса отырып,өндірістің көп түрлі технологиясымен аяқтай отырып,техникалық құжаттаманың жобалануы және қойылуынан бастап,өз процесімен қанағаттандырылуы қажет.
Жұмыс ... ... кең ... кешенін қамтиды,еңбек өнімділігінің өсімінің елеулі резервтерінен тұрады.
Еңбек өнімін эстеттеу көркем безендендіркуге негізделеді.Еңбек өнімі соңғы түрде және тұтастай әсем ... ... ... ... материалының машинаға ,бөлшекке,затқа ,құралға айналуы да әдемі болуы қажет.Еңбек өнімін эстетикалық маңызды әдістерінің біріоның ... ... ... табылады.
Көркем құрастыру - адам қызметінің саласы,оның мақсаты,адамның материалдық және рухани қажеттіліктерін толығырақ ... ... зат ... ... ... ... мазмұн мен сапаның диалектикалық өзара байланысындағы бұйымдардың түрлерін жинақтау және өнеркәсіп бұйымының ең оңтайлы формасын ... ... ... ... ... құрылым сияқты ұғымдарды пайдаланады.
Бұйымға мөлшерлік пен үйлесімділік беретін негізгі құралдар пропорциялар,масштаб,ырғақ,қарсылықты түстер,реңк,симметрия,асимметрия болып ... ... ... және өз ... ... өзара мөлшерін көрсетеді.Пропорциялар форманы үйлестіру құралы болып табылады.
Масштабтылық-белгіленген өлшемде заттың жасалатын шамасының белгіленген қатынасы.Масштаб-бұл бір заттың екінші ... ... ... ... ... ... өлшемі.
Ырғақ-элементтерді қайталау,кезектестіру,күшейту,азайту жолымен көрінісін және байланысын қамтамасыз ететін компазициялық құрал.
Қарсылықты түстер-элементтерді қарама-қарсы көлемі ,түсі және т.б. көрсету үшін ... ... ... ... ... ... және ... ерекшеліктерін белсендірек көрсетуге көмектеседі.
Реңк(нюанс)-элементтердің формасы,мөлшері,түсі және т.б. бойынша контрастқа қарама-қарсы компазиция құралы.
Симметрия - оське немесе ортаға компазиция элементтерінің ... ... ... ... ... оператордың назарын қажетсіз аудармауы үшін басы артық ақпарат болмауы қажет.Жұмысқа қажетсіз сәндік элементтер,егер олар даярлау технологиясына жатпаса,алынуы керек.Машиналардың негізгі ... ... ... ... ... артық конфигурациялар адамның назарын еріксіз тартады.
Масштабтылық негізінде заттың бір бөлігінің тұтасқа қатынасынан тұрады,тұтастың бөліктерге ,сондай-ақ адам мөлшеріне қатынасынан тұрады.Масштабтық ... осы ... ... тұрғанда ғана емес,сондай-ақ орны мен уақыты бойынша алыс тұрғанда дабола береді .Бұл жағдайда салыстыру жад бойынша ... ойша ... ... ... зат кішкентай заттардың ішінде басты болып қабылданады.Мысалы,машина залы ішіндегі гидрогенератор .Бірақ басқа да сипатты ансамбльдер болуы мүмкін.Мысалы,үлкен және кіші мөлшерлі ... ... ... ... ... ірі зауыт цехы.Цехтың аяққы жағында қабырғадан алыс емес бес метрлік ... ... ақ десе де ... ... пульті тұр,ол адам бойынан биік,жоғарысында ашық көк түсті күнқағары бар.Цех ішіндегі жабдықтың көбі ... ... ... ... ... мұнда ең басты нәрсе екенін айғақтап тұр.
Цех ансамбльіндегі басқару пультінің мәнділігі ,байқалуы көптеген факторлармен дәлелденген.Мұндағы басты ... ... ... ... ... рөлде болуы және оның ерекше түсі мен орны-пульт көру орталығында аса ... емес ... ... оның тағы бір маңызды сапасы құрастырылуында ,соған байланысты ол өндірісте жетекші орынға ие болыр тұр.Бұл-оның елеулі елеулі масштабы мен бөлшктерінің ... ... ... оның көз ... ... ... ... байланысты,адам көзіне шаршатпайтын,түйілдірмейтін жағдай жасау қажет.Мәселен,өндірістік бөлмелер мен жұмыс орындары көзге жайлы болатындай боялғаны дұрыс.
Адам көзі түс ... ... күн ... 120 өрілімін көре алады,70-тен астам қанық түсті және 20-дан астам ашық түсті көре алады,мұның бәрі 25 ... ... түс пен түс ... ... мен ... ортаны бояу үшін түстерді қолдану әдетте келесі бірлікте қолданылады:физикалық,психофизиологиялық,психологиялық,әлеуметтік ,эстетикалық.
Түсті қолданудың негізгі ... ... ... және ... эстетикалық қанағаттануын арттыруда болып табылады.Түс үнемі адамды тек қоршап қана тұрмайды,сонымен қатар оған әсер етеді.Оның әсері жүйке жүйесінде ,адамның ... ... ... ... ... түстің психо-физиологиялық әсері-бірінші және маңызды факторы болып табылады.
Еңбек гигиенасы , кәсіби гигиена -- еңбектің және ... ... ... адам организміне тигізетін әсерін зерттейтін, еңбек етуге қолайлы жағдай туғызу, кәсіби ауруларға жол ... ... ... ... ... Е. ... Қазақстанда ғылым ретінде қалыптасуы Қазақ медицина ин-тының (қазіргі Қазақ ұлттық медицина ун-ті) санитарлық-гигиеналық ... ... ... (1942). Бұл саладағы жүйелі ғыл. зерттеулер Қазақстан ұА-ның Еңбек гигиенасы және ... ... ... ... (1946). 1950 ... а. ... Е. г. ... Қазақ эпидемиол., микробиол. және жұқпалы аурулар ғыл.-зерт. ин-ты (қазіргі Гигиена және эпидемиология ғыл.-зерт. орт.) айналысты. Е. ... ... ... өндірістегі әр түрлі физ., хим., биол. (шаң-тозаң, шу, вибрация, улы ... газ, ... ... ... су, т.б.) ... адам ... ... әсерін зерттеу; өндірістің зиянды жағдайларын жоюда инженерлік-тех. (мыс., ауыр, зиянды жұмыс түрлерін механикаландыру, жұмысшылардың жұмыс орнын, сондай-ақ, бүкіл өндіріс орындарын ... ... т.б.) ... ... арқылы іске асыру, т.б. Е. г. физиология, токсикология, химия, физика, санитария, статистика және кәсіби ... ... ... ... Е. ... ... жүзіндегі ұсыныстарының орындалуын санитарлық-эпидемиол. стансалар қадағалап отырады. Сондай-ақ, ... ... ... ... (ГОСТ-тар), шектеулі мөлшерде алынған концентрация, т.б. нормативтік құжаттар дайындалады. Қазақстанда Е. г. ... ... ҚР ... және ... ... ... Еңбек физиологиясы және гигиенасы ғыл.-зерт. ин-ты, Бат. Қазақстан ... Оңт. ... ... ... ... академиялары мен Қазақ ұлттық медицина ун-тінің (Алматы) гигиеналық кафедралары шұғылданады.
Еңбек физиологиясы және гигиенасы институты, 1958 жылы Қарағанды ... ... ... ... министрлігінің Еңбек гигиенасы және кәсіби аурулар ғылыми-зерттеу институты болып құрылған.
1984 ж. қазіргі атымен қайта құрылды. Институтта 9 ... ... ... олар еңбек гигиенасы, медицина экологиясы және кәсіптік патология бөлімдеріне біріктірілген. Инстиутттың негізгі ғылыми бағыттары: өнеркәсіп ... ... ... ... ... және ... ... өзгеруіне байланысты организмнің бейімделуін зерттеу; жайсыз өндірістік факторлардың адам ... ... ... ... ... іс-әрекеттерінің физиологиялық механизмдерін зерттеу; кәсіби ауруларды диагностикалау, алдын алу, емдеуді оңтайландырудың ... ... ... жаңа ... ... мен ... ... санитарлық-гигиеналық, ал жаңа химиялық қосылыстарды токсикологиялық (уланудан сақтандыру жолы) ... ... ... ... ... және физиология бойынша көмір өнеркәсібі, қара және түсті металл өндіретін, оны байытатын кәсіпорындар үшін 5 санитарлық нормалар мен ережелер, 12 ... ... ... ... 2 ... ... (ГОСТ), т.б. нормативтік құжаттар жасады. Институтта докторлық диссертация қорғау жөніндегі кеңес, , ... ... ... ... ... ... ... істейді. Институт мамандары Бельгия, Франция, Германия, Ресей, Украина ғалымдарымен бірігіп ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізеді.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1.Хакімжанов Т.Е. "Еңбек қорғау"(ЖОО үшін оқу ... ... 2008ж. 48-59 бет ... ...

Пән: ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жұмыс орындарды жобалауға эргономикалық және эстетикалық талаптар20 бет
GPS жүйесінде қолданылатын ақпараттық технолгияларға жалпы талдау28 бет
Intranet –қосымшалары60 бет
Автоматтандырылған ақпараттық жүйесіне арналған тесттер17 бет
Азық-түлік өнімдерінің сапа көрсеткіштерін квалиметриялық талдау22 бет
Басқару іс-әрекетінің теориялық негізі5 бет
Бағдарламалау аймағын таңдау және негіздеу60 бет
Бағдарламалау ортасының сипаттамасы60 бет
Бейнебақылау жүйесінің орнатылуы мен жаңартылуы80 бет
Е-қаржымині жүйесіне қойылатын жалпы талаптар110 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь