Мүшелер мен мүшелер жүйесі

Жоспар :

1) Мүшелер мен мүшелер жүйесі.
2) Жүйке жүйесі.
3) Сезім мүшелері.
4) Тыныс алу.
5) Асқорыту мүшелері.
        
        Жоспар : 
1)мүшелер мен мүшелер жүйесі.
2) Жүйке жүйесі.
3) Сезім ... ... ... ... ... мен ... жүйесі Ағза - біртұтас тіршілік иесі. Әр түрлі ұлпалар бірімен-бірі қосылып, мүше түзеді. Муше ... - ... ... ... орны бар бір ... ... ... атқаратын дене бөлігі. Ағзаның ішкі қуыстарында (мысалы, кеуде, құрсақ, жамбас) орналасқан мүшелерді - ішкі щшелер деп ... ... ... ... ... ... бірақ олардың біреуі ғана басым болады. Мысалы, дәнекер ұлпасы ағзаның ішкі ... ... ... -- ... ... ... ... қабықшасын түзеді. Бұлшықет ұлпасы - өңеш, ішектер мен ... ... ... ... ... - ми мен жұлынды және жүйкелер мен жүйке түйіндерін түзеді.Мүшелердің пішіндері, мөлшері және ... орны ... ... ... бар. Шығу тегі, құрылысы және атқаратын қызметі ұқсас мүшелерді ... ... ... ... ... қызметі біріне-бірі байланысты мүшелер бірігіп мүшелер жүйесін. түзеді. Мысалы, тірек-қимыл, зәржыныстық, эндокриндік мүшелер жүйесі бар.Адам агзасында (денесінде) болатын ... ... 1. ... жуйе - ... ... ... ... ағзадағы барлық үдерістерді реттейді. Мүшелер қызметінің гормондар аркылы реттелуін гуморальдық реттелу ... ... ... - ... ... мен мүшелер жүйесін біртұтас етіп біріктіріп, олардың жұмысын реттейді.3. Сезім мушелері (сенсорлық жуйе) - сыртқы ортадан арнайы тітіркендіруді қабылдайды әрі о5ан ... ... ... жуйесіне бұлшықеттер мен қаңқа жатады. Олар тіректік, қозғалыстық және қорғаныштық қызмет атқарады. 5. Журек-қантамырлар жуйесі - жүрек пен қантамырлар ... ... ... ... ... ... ... мүшелері (мұрын қуысы, жұтқыншақ, көмекей, кеңірдек, ауатамыр, өкпе) қан мен қоршаған орта арасындағы ғазалмасуға қатысады.7. Асқорыту ... - ... ... қорытылуы мен сіңірілуін қамтамасыз ететін асқорыту мүшелерінің жиынтығы.8. Зәршығару жуйесі - зат алмасудың ... ... ... (тұз, ... ... ағзадан сыртқа шығарады.9. Жыныс жуйесі - ағзаның артына ұрпақ қалдырып, тіршілігін жалғастыруды қамтамасыз етеді.Ағзаның ... Адам ... ... ... бірлесіп, біртұтас ағза түзеді. Ағзаны құрайтың барлық мүшелер жүйесі бірімен-бірі тығыз байланысты. Өсіресе, жүйке ... және ... ... ... ... үйлесімді түрде қызмет атқарады. Олар ағзаның жүйке-гуморальдық реттелу қызметін қамтамасыз етеді. Жүйке жүйесі хабар береді, эндокриндік мүшелер жүйесі бөлетін гормондарды қан, ... ... ... ... ... мен ... жүйелерінің жұмысы бірімен-бірі тығыз байланыста үйлесімді болғандықтан, ағза - ... ... иесі деп ... ... жүйесі:
Нервтер мен нерв талшықтары. Сырты қабықпен қапталған нерв клеткасының ... нерв т а л ш ы қ т а р ьі деп ... Нерв ... 2 ... ... ... және ... Миелинді нерв талшығының сыртын миелин қабығы қоршаған, ал миелинсіз талшықтың сыртын тек қана эндотелий ... ... ... ... нерв талшығының миелині болмаса, оның бойымен қозу үздіксіз жүреді. Бір ... ... ... әрекет потенциалы көрші жердің әрекет потенциалын тудырады. Әрекет потенциалының пайда болуы клеткалық мембрананың ... ... мен ... ... ... ... ... пайда болады. Бірақ клеткалық мембрананың бойымен ештеңе ... Тек қана оның бір ... ... ... ... ... өзгеруінен болады. Сонда нерв талшығының бойымен әрекет потенциалы ғана тарайды. Әрекет потенциалы, нерв импульстері, қозу толқыны деген ... ... ... Мысалы, нерв талшығының белгілі бір жерінен 1 секундта 100 әрекет потенциалы, немесе 100 нерв импульстері, немесе 100 қозу ... өтті ... ... нерв талшығы арқылы нерв импульстері үздіксіз өте алмайды. Мұндай жағдайда бір Ранвье белдеуінен екінші ... нерв ... ... ... қозудың қозғалысы жылдамданады. Нерв талшығы арқылы қозудың өтуі талшықтың диаметріне де байланысты: диаметрі жуандаған сайын ... өту ... ... Нерв ... ... ... ... 3 топқа бөледі: А, В, С талшықтары. А талшықтарының диаметрі 22 мк, оларда миелин қабығы болады. Бұл талшықтар ... ... өту ... секундына 120 м. В тобының нерв талшықтарының да миелин қабығы болады. Олардың диаметрі 3 мк-ға дейін, қозуды өткізу жылдамдығы секундына 5 м. С ... ... ... өте ... І ... ... Олардың миелин қабығы болмайды, қозуды өткізу жылдамдығы секундына 2 м. ... ... С ... ... көбірек болады. Бірақ бала өскен сайын нерв талшықтары жуандап, орталық жүйке жүйесінде де, шеткі жүйке жүйесінде де қозуды өткізу ... ... ... ... нервтерді орталыққа тепкіш немесе а фференттік нервтер деп атайды, ал қозуды орталықтан жұмысшы мүшеге таситын нервтерді орталықтан ... ... ... нерв дейді. Жүйкенің көпшілігі аралас нервтерден тұрады. Оның құрамында афференттік және эфференттік ... ... ... ... ... ... ... маңызын оның қызметіне қарай былай анықтауға болады:1) мүшелерді бір-бірімен байланыстырып, организмнің бір тұтастығын іске ... ... ... ... және ... ... ... реттейді;3) организмді сыртқы ортамен байланыстырады;4) сыртқы ортаның өзгермелі жағдайларына организмді бейімдейді;5) денедегі барлық клеткалардың, ұлпалардың, ... ... ... ... ... ... ... жүйесі ми мен жұлыннан тұрады. Ж ұ л ы н ... ... ... ... ... адамда жарты метрге жуық, салмағы 37-38 г. жұлынның жоғарғы жағы сопақша мимен жалғасады да төмеңгі ұшы шашақтанып омыртқа тұсында бітеді. ... ... ... кеткен симметриялы оң және сол жақ екі жарты ... ... ... 31-33 ... (лат. ... -бөлік, кесінді) тұрады: 8 мойын, 12 кеуде, 5 бел, 5 ... және 1-3 ... ... ... ... қос-қостан шыққан нерв түйіндері екі жұлын нервтеріне ... ... ... немесе сезгіш және орталықтан тебетін немесе қозғаушы нервтер). Жұлын омыртқа жотасынан қысқалау ... ... ... ... аттарына сәйкес келмейді. Жұлын нервтері жұлын өзегінен шығып (І-жұптан басқасы) дененің терісін, аяқ-қолдарын, дене тұлғасының еттерін нервпен қамтамасыз етеді. ... ... ... өзіне тән жерлерін нервтендіреді.Жұлын 10 жасқа келгенде екі есе ұзарады. Оның өсуі алғашқы жылы өте күшті болады да, 2-3 ... ... ... ... 14 г ... ... туған нәрестеде не бары 2,8 - 2,9 г), 4-6 жасқа келгенде жұлынның дамуы аяқталуға жақын деуге болады. ... оның ... ... 20 жаска жуықтағанда аяқталады. Осы мерзімде жұлын 8 есе көбейеді.Жұлын жұйке жұйесінің маңызды ... ... ... нерв ... ... мен ... ... арқылы іске асады. Себебі жұлын өткізгіштік қызмет атқарады да, оның бойымен дененің барлық жерінен миға нерв импульстері тасылады, ал ... ... ... еттерін козғайтын нерв импульстері мүшелерге барып, олардың ... ... ... ... ... ... ... рефлекстерінің орталықтары орналасқан (айталық, тізе рефлексі). Адам өмірі үшін маңызды зәр шығару, жыныс мүшесінің эрекциясы, ... ... ... ... ... жұлынның қатысуымен орындалады.Дененің қаңқасының бұлшық еттерінің тонусын сақтайтын организм үшін аса маңызды рефлекстер де осы жұлындағы орталықтардың ... ... ... қозғаушы орталықтарынан үнемі келіп тұратын нерв импульстеріне байланысты адам кеңістікте белгілі орын алып қозғала ... ... ... ... де ... ... орындалады (жүрек-қан тамырлары, ас қорыту, зәр шығару т.б. рефлекстер).Адамның м и ы ... ... ... ең негізгі маңызды бөлігі. Одан 12 жұп нервтер шығып, миды көптеген ішкі ... ... ... ... ... ... байланыстырады және сезім мүшелерінен келетін мәліметтерді жеткізеді. Бұларға I иіс, II ... III көз ... IV ... V ... VI ... VII бет, VIII ... IX ... X кезеген, XI қосымша, XII тіласты нервтері ... ... ... (органы чувств, сенсорные органы); (organum sensuum, лат. organon -- мүше, ... sensuum -- ... ... -- ішкі және ... ортаның түрлі әсерлерін қабылдайтын сезім жүйесі талдағыштардың (анализаторлардың) шеткі бөлігі, яғни рецепторлар.Рецепторлар денеге әсер етуші тітіркендергіштердің ... бір ... ... ғана ... ... Олар ... ... орындарына байланысты: экстерорецепторлар және интерорецепторлар болып екіге бөлінеді. Экстерорецепторлар - организмге қоршаған сыртқы ортадан келетін тітіркендіргіш әсерлерін қабылдайды.Оған дәм сезімі, иіс ... ... ... ... есту және ... ... ... жатады. Интерорецепторлар -- ішкі мүшелерде, ұлпаларда, қан және лимфа тамырлары қабырғаларында орналасып, осы мүшелерден келетін ... ... ... ... Олар ... зат ... қамтамасыз ететін мүшелердің үйлесімді қызмет атқаруын реттейді. Интерорецепторлардың жеке арнайы түрі -- ... Олар ... ... ... ... ... ... буындар) әсер ететін тітіркендіргіштерді қабылдайды.
Тыныс алу:
Тынысалу үшін мына жағдайлар қажет:1)төсеміктің болуы (глюкоза немесе өзге ағзалық заттар);2)қажетті ферменттердің болуы;3)митохондриялардағы үдерістер үшін ... ... ... коферменттердін, болуы;5)митохондриялық жарғақшалардың бүтіндігі қажет.АТФ түрінде энергия ... ... ... тек ... ... бір бөлігі ғана (гликолиз - 5%, тотықтыра фосфорлану - 35-40%) жазылатынын есте ... ... ... ... бөлігі жылу түрінде таралып кетеді.Тынысалу үдерістері немесе биологиялық тотығу, сондай-ақ жанудың соңғы нәтижесі бойынша ұқсас, алайда энергия жинақтауы ... ... Жану ... ... ... жарық және жылуға өтеді де, мұнда еш ... ... ... ... үдерісінде энергияның бір бөлігі АТФ молекулаларында жинақталып, ақырында ағзалық заттарды синтездеу кезінде икемді алмасу реакцияларына пайдаланылады.
Асқорыту мүшелері:
Асқорыту мүшелері ... ... мен ... ... ... ... ... құрайды. Асқорыту жүйесінде тағам әр түрлі механикалық және химиялық ... ... ... ... ... ... көмірсулар суда ерімейді. Сондықтан олар қан мен лимфаға өте алмайды. Асқорыту мүшелерінде ... ... ... ... өңдеу делінеді. Асқорыту бездерінен бөлінген сөлдің әсерінен ыдырауы химиялық өзгерістерге жатады.
Асқорыту мушелері:Асқорыту мушелеріне ауыз ... ... ... ... аш ішек және тоқ ішек ... ... мүшелерінің іші қуыс, түтікке ұксас.Асқорыту мүшелерінің қабырғасы негізінен үш қабаттан тұрады: сыртқы, қабаты - дәнекер ұлпадан тұратын сірқабат. ... ... ... ішкі ... - ... ұлпасынан түзілген.
Ауыз қуысы:Астың өңделуі ауыз қуысынан басталады. Ол екі бөлімнен ... ... ауыз ... және нағызауыз қуысы деп аталады. Үстіңгі және астыңғы жақсүйектерді ашпай, тістеніп ... ауыз ... ... ... ... сәл ... ауыз ... болып есептеледі. Ауыз кіреберісі сырт жағынан - еріндер және ... ішкі ... ... және ... ... ... ... жағын бұлшықеттер қаптайды және ұрт еріндермен ұласады.Ауызды кең ашқанда нағыз ауыз қуысы көрінеді. Нағыз ауыз қуысы үстіңгі және ... ... ... ... басталып, соңғы жағы аранмен (зев) шектеледі. Ауыз қуысының үстіңгі жағындағы қатты таңдай сүйегі жұмсақ таңдайға ... ... мен ... ... ауыз ... кеңсіріктен (мұрын қуысынан) бөліп тұрады.Ауыз қуысына 3 жүп ... ... ... ... ... алдымен ауыз қуысында шайналып ұсақталады әрі сілекеймен араласып, жұтылады. Тамақты жұту күрделі физиологиялық ... ауыз ... тіл ... Ол ... бұлшықет ұлпасынан тұрады. Тілдегі бұлшықет талшықтарының кейбір тобы - ... ... ... тобы - көлденең, үшіншісі - тік бағытта жатады. ... ... тіл - өте ... ... Тілдің түбі, денесі және ұшы болады. Тіл шырышты қабықшамен ... ... ... ... ... бетінде түрлі пішінді көптеген дәм сезу емізікшелері бар. Тілдің ұшы - ... екі ... - ... мен ... ал түбі - ... ... ... тіл дәм сезу мүшесіне де жатады. Сонымен бірге тіл ... және ... ... да ... Ауыз куысы тікелей аран арқылы жұтқыншақпен байланысады.
Жұтқыншақ:Жұтқыншақ - түтік ... ... ... ... ... ... ... тұрады. Жұтқыншақ мойын омырт-қалардың алдыңғы жағында орналасқан. Ересек адамда оның ұзындығы, шамамен 11 -- 13 см. ... ... ... өрі ... әрі ... байланысады. Жұтылған тамақ жұтқыншақ арқылы өңешке түседі. Тыныс алғанда ауа жұтқыншақ арқылы көмекейге өтеді. Жұтқыншақ аркылы тамақ та, ауа да ... ... ол әрі ... өрі ... мүшелер жүйесіне жатады.Жұтқыншак екі бүйіріндегі тесіктер арқылы ортаңғы құлақ қуысымен байланысқан. Жұтқыншақтың ауыз ... ... ... ... ... 6 ... (миндалина) орналасқан. Олар ірі лимфа түйіндерінен түзіліп, қорғаныштық қызмет атқарады. Бадамшалардың іші ... толы ... Олар ... немесе ауамен түскен микробтарды жояды. Егер бадамшалар қабынса, қызметі дереу ... ... ... ... ... -- ... 25 ... іші қуыс бұлшықетті мүше. Оның жоғарғы бөлімі жұтқыншақпен, төменгі бөлімі қарынмен жалғасады. Өңешті астарлап жатқан ... ... көп ... ... қапталған. Эпителийлердің ұзын қатпарлары тамақ өткен кезде өңешті кеңейтеді. Өңештің ... ... ... -шасының көп бөлігі бірыңғайсалалы бұлшықет ұлпасынан тұрады. Осы ... ... ... ... ... ... тағам қарынға түседі. Өңеш көкеттің ортасындағы тесіктен өтіп, құрсақ қуысындағы қарынмен жалғасады.
Қарын: Адамның ... ... ... -- ... қуысының жоғары бөлімінің сол жағында, көкеттің астында орналасқан асқорыту жолының кеңейген мүшесі. (Абай атамыздың: ... ой ... ... болар.) Қарын - іші қуыс қалың бұлшықетті мүше. Ол жоғарғы жағынан өңешпен, төменгі жағынан аш ... ... жері ... жалғасады. Қарынның ішкі жағын астарлап жатқан қатпарлы сілемейлі (шырышты) қабықшасы оның көлемін үлкейтеді. Қарынның қабырғасындағы бірыңғайсалалы бұлшықет ... үш ... ... орналасқан. ішкі кабаты - қиғаш, ортаңғысы - сақина төрізді, ал сыртқысы - ұзыннан орналасқан. Қарынның катпарланған сілемейлі (шырышты) ... өте көп ұсақ ... бар. Бұл ... карын сөлі бөлінеді. Қарынның өңешпен және ұлтабармен (он екі елі ішек) байланысқан жерінде сақина тәрізді бұлшықеттер болады ... ... ішек - ... мен тоқ ... ... ... пішінді бұлшықетті мүше. Оның ұзындығы ересек адамдарда 5,5-6 метрдей. Аш ішектің қарыннан ... 25 -- 30 ... ... - ... (он екі елі ... деп ... Ұлтабарға бауырдан келетін от қабының өзегі және үйқыбездің де өзегі ашылады. Аш ішек ирелеңдеп ... Оның ішкі ... ... ... пішінді қатпарлар бар. Сонымен бірге ашішектің сілемейлі ... ... ... ... ... өте көп. ... ... тек аш ішекке ғана тән. Бұл бүрлер ішектің ішкі ... ... ... Аш ... ... ... ішкі ... талшықтары сақина тәрізді, сыртқысы ұзына бойы орналасқан. Аш ішек қабырғасындағы бұлшықет талшықтары, ... ... ... ... ... ... нәтижесінде жеген тамақ ішектің ішімен алға қарай жылжып ... ... ... ... 1,5-2 ... аш ішектен екі еседей жуан. Тоқ ішектің аш ішектен басталған жері бу йен деп ... Ол он ... ... ... ... ... томенгі шетінде ұзындығы 7-8 см-дей құрт пішінді түйық өскін соқырішек (аппендикс) ... Оны ... (лат. - ... деп ... Ол ... ... жататын мүше. Оның қабынуынан болатын ауру - сокырішек (аппендицит) деп аталады. Тоқ ішектің соңғы бөлімі - тік ... Тоқ ... ... май ... қалың болады, оның сілемейлі қабыкшасында жарты ай ... ірі өрі ... ... ... ... Тоқ ... су ... денеге сіңіріледі де, нәжіс калыптасады. Тоқ ішекте өте көп бактериялар (өсіресе ішек таяқшалары) болады, олар ағзаға ... Бұл ... ... ... ... ыдыратады, кейбір витаминдерді синтездейді. Зиянды микробтардан қорғап, тамақтың дұрыс қорытылуын ... ... ... қалай болса солай пайдалану ішектегі пайдалы бактерияларға зиянды өсер етуі ... ... да ... ... тек ... ... ... пайдалану керек.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1)Биология [Текст] : жалпы білім беретін мектептің 8-сыныб. арналған оқулық / Р. Әлімқұлова, Р. Сәтімбеков. - ... : ... 2004. - 215 б. : сур. - ISBN ... ... ... ... У.И.Кенесариев, Т.С.Хайдарова Аурудың алдын алу және сақтандыру бойынша орысша-қазақша терминологиялық ... ... ... 2005 жыл. ISBN ...

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Altheae officinalis L (Дәрілік жалбызтікен) өсімдігі вегетативитік мүшелерінің онтоморфозгенезі38 бет
Адвокаттар алқасы мүшелерінің құқықтық мәртебесі78 бет
Ас қорыту мүшелері және олардың қызметін зерттеу әдістері14 бет
Ас қорыту мүшелерінің аурулары6 бет
Асқорыту мүшелерінің арулары кезіндегі терінің зақымдану2 бет
Аударма барысындығы сөйлем мүшелерін өзгерту21 бет
Ағза және оны құрайтын құрылымдар: жасуша, ұлпа, мүшелер, мүшелер жүйелері туралы түсініктер7 бет
Бірыңғай мүшелердің байланысуы39 бет
Есту және тепе-теңдік мүшелері5 бет
Жасанды мүшелер5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь