Кәсіпорындағы дағдарысқа қарсы басқару

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

I. КӘСІПОРЫННЫҢ ДАҒДАРЫСҚА ҚАРСЫ БАСҚАРУ
ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6
1.1. Кәсіпорынның дағдарысқа қарсы басқаруының мәні мен мазмұны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
1.2. Дағдарысқа қарсы басқару . кәсіпорынның экономикалық қауіпсіздігін камтамасыз етудің негізі ретінде ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16
1.3 Дағдарыстарды мемлекеттік реттеу: шетел және отандық
тәжірибелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...22

ІІ. ТОҚЫМА ЖӘНЕ КІЛЕМ ӨНЕРКӘСІБІ КӘСІПОРЫНДАРЫНЫҢ ДАҒДАРЫСҚА ҚАРСЫ БАСҚАРУЫН БАҒАЛАУ ... ... ... ... ... ... .38
2.1. Қазақстан Республикасындағы тоқыма және кілем өнеркәсібінің
дамуын талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 38
2.2. «Алматы кілем» АҚ.ның қаржылық сипаттамасы және дағдарысқа
қарсы басқаруын талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 58

ІІІ . ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ТОҚЫМА ЖӘНЕ КІЛЕМ ӨНЕРКӘСІБІ КӘСІПОРЫНДАРЫНЫҢ ДАҒДАРЫСҚА ҚАРСЫ БАСҚАРУ ЖҮЙЕСІН ҚАЛЫПТАСТЫРУ ЖОЛДАРЫ ... ... ... ... ..70
3.1. Тоқыма және кілем өнеркәсібінің дағдарысқа қарсы басқару
механизмінің стратегиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...70
3.2. Ғалам даму жағдайындағы тоқыма және кілем өнкеркәсібі кәсіпорындарының дағдарысқа қарсы қамтамасыз ету бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 76

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 77

ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... .81

ҚОСЫМШАЛАР
Кіріспе
"Қазақстан-2030" Стратегиясында дамудың ұзақ мерзімді басым мақсаттарына ұлттық дағдарысқа қарсы басқаруының аумақтық тұтастығын толық сақтай отырып, Қазақстанның тәуелсіз егемен мемлекет ретінде дамуын дағдарысқа қарсы басқаруының, шетел инвестициялары мен ішкі жинақталымдардың деңгейі жоғары ашық нарықтық экономикаға негізделген экономикалық өсу жатады. Стратегия түйінді міндеттердің бірі ретінде республикада индустриалдық әлуетке негізделген, әлемдік ғылыми-техникалық прогрестің қазіргі кездегі жетістіктері есебімен, көп салалық, бәсеке қабілетті өнеркәсіптік кешенді қалыптастыруды қарастырады.
Мемлекеттің ұлттық дағдарысқа қарсы басқаруының ұлттық мүдделері нақты өз құрамына экономикалық, қорғаныс, білім, ақпараттық, т.б. құрамдас бөліктерді біріктіреді. Ұлттық экономикалық қауіпсіздік салалардың, жеке кәсіпорындардың, фирмалардың, компаниялардың экономикалық дағдарысқа қарсы басқару бағыттары ретінде қарастырылады.
Мемлекеттің экономикалық кәсіпорындарының дағдарысқа қарсы басқару импортты алмастыру арқылы ішкі өндірісті дамыту есебінен жүргізілетіні белгілі.
Кәсіпорындарды дағдарысқа қарсы қамтамасыз ету мақсатында қалыптасқан көзқарастар мен сараптауларды, экономикалық қатерлерді талдауды, дағдарысқа қарсы басқаруды, ғаламдану жағдайындағы қолдауды ғылыми негіздеу зерттеу тақырыбынын өзектілігін айқындайды және ғылыми-тәжірибелік құндылығын анықтайды.
Кәсіпорындардың экономикалық дағдарысқа қарсы басқаруын зерттеу өрісі әлі көптеген сүрақтар бойынша кең болып қалып отыр. Кәсіпорындарды дағдарысқа карсы қамтамасыз етудің бағалау көрсеткіштері, дағдарысқа карсы басқаруды экономикалық кауіпсіздікті қамтамасыз етудің негізі ретінде қарастыру, мемлекет тарапынан дағдарысқа карсы реттеудің экономикалық қауіпсіздікке тигізетін әсері, ғаламдану жағдайындағы саланың дамуын қамтамасыз ету бағыттары, кәсіпорындардың маңызы, ауыл шаруашылығы, машина жасау, химия өнеркәсіптерімен өзара тығыз байланыстарын назарға ала отырып, тиімді даму тізбегін құру мәселелері жан-жақты сараптауды талап етеді. Үдемелі қарқынмен дамып отырған технологиялық, инновациялық, ғылыми-техникалық факторлар және нарық сұранысының өзгермелілігі тұтынушылар зердесінен шығатын тауарлар өндіру қажеттілігін анықтайды. Кәсіпорынның экономикалық дағдарысқа қарсы қамтамасыз ету теориялық және әдіснамалық тұрғыдан саралау қажеттілігі дипломдық зерттеудің мақсаты мен міндеттерін анықтауға негіз болды.
Дипломдық жүмыстың мақсаты кәсіпорындардың қызметтерін жан-жақты зерттей отырып, олардың экономикалық дағдарысқа қарсы басқару және оларды қолдану бойынша нақты ұсыныстар жасау.
Белгіленген максатқа жету үшін зертеу жұмысының келесі міндеттері анықталды:
• дағдарысқа қарсы қатысты анықтамаларды зерттеу және
олардың мазмұнын ашу;
• дағдарысқа қарсы басқарудың экономикалық тигізетін әсерін
анықтау;
• жеңіл өнеркәсіп өнімдерінің әлемдік нарығының даму беталысын
бағамдау;
• Қазақстан Республикасы өнеркәсібінің және сала
кәсіпорындарының экономикалық дағдарысқа қарсы басқаруды
салыстырмалы түрде талдау;
• ғаламдану жағдайындағы кәсіпорындарының экономикалық
дағдарысқа қарсы басқару бағдарларын негіздеу.
Экономикалық дағдарысқа карсы басқарумен байланысты ұйымдастырушылық - экономикалық қатынастар жиынтығы кіреді.
Дипломдық жұмыстың максаты кәсіпорындардың экономикалық дағдарысқа қарсы басқаруын қамтамасыз ету бойынша нақты тетіктерді ұсыну мен оларды қолдану тиімділігін негіздеумен сипатталады.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Анализ хозяйственной деятельности в промышленности: Учебник/ И.А. Богдановская, Г.Г. Виноградов, О.Ф. Моргун и др.: Под. общ. ред. В.И. Стражева. – Минск: Вышэйшая школа, 1999.
2. Анализ хозяйственной деятельности предприятия. Учебник./ В.В.Ковалев, О.Н.Волкова. – М.: Проспект, 2000.
3. Финансовый анализ: Управление капиталом. Выбор инвестиций. Анализ отчетности. / В.В.Ковалев. – 2-е изд. – М.: ИНФРАМ, 1999
4. Системный анализ финансовой отчетности. Учебное пособие./ Н.Н.Погостинская, Ю.А.Погостинский. Учебное пособие. – Санкт-Петербург, 1999.
5. Анализ хозяйственной деятельности предприятия: Учебник.5-е издание./ Г.В. Савицкая. – Минск: ООО «Новое знание», 2001
6. Анализ финансового состояния предприятия . А.В. Титаева, 2002. www.titaeva.ru
7. Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау. Оқу құралы/ К.Ш.Дүйсенбаев, Э.Т. Төлегенов, Ж.Г. Жұмағалиева. Оқу құралы. – Алматы: Экономика, 2001.
8. Методика финансового анализа. / А.Д. Шеремет, Р.С. Сайфулин. – М.: ИНФРАМ, 1999.
9. Анализ финансового положения предприятия. Учебное пособие./ К.Ш.Дюсембаев. – Алматы: Экономика, 1998.
10. Основы анализа финансового состояния предприятия: Учебное пособие./ И.М. Лоханина, З.К. Золкина. – Ярославль, 1998.
11. Теория экономического анализа. М.И. Баканов, А.Д. Шеремет. / Москва, «Финансы и статистика», 1998.
12. Комплексный экономический анализ финансово-хозяйственной деятельности организации. Т.А. Молибог, Ю.И. Молибог. – М.: Гуманитар. Изд. Центр ВЛАДОС, 2005.
13. Анализ и диагностика финансово-хозяйственной деятельности предприятия. Учебник./ М.М.Глазов. – СПб.: ООО «Андреевский издательский дом», 2006.
14. Финансовая устойчивость предприятия: анализ, оценка и управление. Учебно-практическое пособие. / А.В.Грачев. – М.: Изд. «Дело и сервис», 2004.
15. Использование финансового анализа для управления компанией. И.Кубышкин (директор по консалтингу Департамента управленческого консалтинга компании IBS). Журнал «Финансовый директор» №4, 2005.
16. Финансы организации: менеджмент и анализ. Учебное пособие. 2-е издание / В.Н. Незамайкин, М.Л. Юрзинова. – М.: издательство Эксмо, 2005.
17. Финансовый анализ. / В.В Ковалев. – Москва, «Финансы и статистика», 2000.
18. Комплексный анализ финансовой отчетности: учебник 3-е изд., перераб. и доп./ Л.В. Донцова, Н.А. Никифорова. – М.: Изд. «Дело и сервис», 2005.
19. Финансовый менеджмент, 10-е изд./ Ю. Бригхэм, М. Эрхардт. / Пер. с англ. Под. ред. к.э.н. Е.А. Дородеева – СПб: Питер, 2005.
20. Анализ финансового состояния предприятия./ А.И. Ковалев, В.П.Привалов. – М.: Центр экономики и маркетинга, 1999.
21. Анализ финансового состояния и инвестиционной привлекательности акционерных обществ в промышленности, строительстве и торговле./ М.Н. Крейнина. – М.: АО «ДИС», «МВ-Центр», 1998.
22. Финансовый анализ субъекта хозяйствования: Справочное пособие./ Н.А. Русак, В.А. Русак. – Мн.: Выш. шк.., 1998.
23. Анализ и планирование финансов хозяйствующего субъекта: Учебное пособие. / И.Т. Балабанов. – М.: Финансы и статистика, 1997.
24. Указ Президента Республики Казахстан о бухгалтерском учете, имеющий силу Закона, с изменениями и дополнениями от 24.06.2002 г.
25. Стандарт бухгалтерского учета №30 «Представление финансовой отчетности» Утвержден приказом Министра финансов Республики Казахстан от 17.01.2003г.
26. Расчет показателей платежеспособности предприятия на основе новой формы бухгалтерского баланса согласно Положению (стандарту) бухгалтерского учета «Баланс». В. Ганасюк, Д. Кабаченко. Журнал «Бизнес и Бухгалтерия» №52(12), 2001.
27. Анализ хозяйственной деятельности предприятий России./ К.В.Щиборщ. – М.: Изд. «Дело и сервис», 2003.
28. Совершенствование методов применения аналитических процедур в аудиторской деятельности. З.К.Дюсембаева. Диссертация на соискание степени кандидата экономических наук. – Алматы, 2005.
29. Метод рейтинговой оценки эффективности финансово-хозяйственной деятельности дочерних и зависимых организаций предприятия. Сайлаубеков Н.Т., докторант КазЭУ им. Т. Рыскулова.
30. Теория экономического анализа. Учебник 2-е издание, доп./ А.Д. Шеремет. – М.: ИНФРА-М, 2006.
        
        КАЗАХСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ  БІЛІМ және ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Факультет: Экономика
Кафедра: Экономика
ДИПЛОМ ЖҰМЫСЫ
Тақырыбы: ... ... ... ... ... ... ҚАРСЫ БАСҚАРУ
ТЕОРИЯЛЫҚ
НЕГІЗДЕРІ...................................................................
....6
1.1. Кәсіпорынның дағдарысқа қарсы басқаруының мәні мен мазмұны
.......................................................................
.................................................6
1.2. Дағдарысқа қарсы басқару - кәсіпорынның экономикалық
қауіпсіздігін камтамасыз етудің ... ... ... ... ... және отандық
тәжірибелері...........................................................
................................22
ІІ. ТОҚЫМА ЖӘНЕ КІЛЕМ ӨНЕРКӘСІБІ КӘСІПОРЫНДАРЫНЫҢ ДАҒДАРЫСҚА ҚАРСЫ
БАСҚАРУЫН БАҒАЛАУ .........................38
2.1. ... ... ... және ... ... ... ... АҚ-ның қаржылық сипаттамасы және дағдарысқа
қарсы басқаруын
талдау..................................................................
..58
ІІІ . ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ТОҚЫМА ЖӘНЕ КІЛЕМ ... ... ... БАСҚАРУ ЖҮЙЕСІН ҚАЛЫПТАСТЫРУ ЖОЛДАРЫ
..................70
3.1. Тоқыма және кілем өнеркәсібінің ... ... ... ... ... даму жағдайындағы тоқыма және кілем өнкеркәсібі
кәсіпорындарының дағдарысқа қарсы қамтамасыз ету бағыттары....
...................................................................
.............................................76
Қорытынды...................................................................
.................77
Пайдаланған әдебиеттер тізімі.....................................81
Қосымшалар
Кіріспе
"Қазақстан-2030" ... ... ұзақ ... ... ... дағдарысқа қарсы басқаруының аумақтық тұтастығын толық
сақтай ... ... ... ... ... ретінде дамуын
дағдарысқа қарсы басқаруының, ... ... мен ... ... ... ашық ... экономикаға негізделген
экономикалық өсу жатады. Стратегия түйінді ... бірі ... ... ... ... әлемдік ғылыми-техникалық
прогрестің қазіргі кездегі жетістіктері есебімен, көп ... ... ... кешенді қалыптастыруды қарастырады.
Мемлекеттің ұлттық дағдарысқа қарсы басқаруының ұлттық мүдделері нақты
өз құрамына ... ... ... ... т.б. құрамдас
бөліктерді біріктіреді. Ұлттық экономикалық қауіпсіздік салалардың, жеке
кәсіпорындардың, фирмалардың, компаниялардың экономикалық дағдарысқа ... ... ... ... ... кәсіпорындарының дағдарысқа қарсы басқару
импортты алмастыру арқылы ішкі ... ... ... ... дағдарысқа қарсы қамтамасыз ету мақсатында қалыптасқан
көзқарастар мен сараптауларды, экономикалық қатерлерді талдауды, дағдарысқа
қарсы басқаруды, ғаламдану жағдайындағы қолдауды ... ... ... ... ... және ... құндылығын
анықтайды.
Кәсіпорындардың экономикалық дағдарысқа қарсы басқаруын зерттеу өрісі
әлі ... ... ... кең ... ... ... ... карсы қамтамасыз етудің бағалау көрсеткіштері, дағдарысқа карсы
басқаруды экономикалық кауіпсіздікті қамтамасыз етудің ... ... ... ... ... ... реттеудің экономикалық
қауіпсіздікке тигізетін әсері, ғаламдану жағдайындағы ... ... ету ... ... ... ауыл ... ... химия өнеркәсіптерімен өзара тығыз байланыстарын назарға ала отырып,
тиімді даму тізбегін құру мәселелері жан-жақты ... ... ... ... ... ... технологиялық, инновациялық, ғылыми-
техникалық факторлар және нарық сұранысының өзгермелілігі ... ... ... ... ... анықтайды. Кәсіпорынның
экономикалық дағдарысқа қарсы ... ету ... және ... ... ... ... зерттеудің мақсаты мен міндеттерін
анықтауға негіз болды.
Дипломдық жүмыстың мақсаты кәсіпорындардың қызметтерін жан-жақты ... ... ... ... ... ... және ... бойынша нақты ұсыныстар жасау.
Белгіленген ... жету үшін ... ... ... ... ... қарсы қатысты анықтамаларды ... ... ... ... дағдарысқа қарсы басқарудың экономикалық тигізетін әсерін
анықтау;
* жеңіл өнеркәсіп өнімдерінің әлемдік нарығының даму беталысын
бағамдау;
* Қазақстан ... ... ... ... ... қарсы басқаруды
салыстырмалы түрде талдау;
* ғаламдану жағдайындағы ... ... ... ... ... ... дағдарысқа карсы басқарумен байланысты ұйымдастырушылық -
экономикалық қатынастар жиынтығы кіреді.
Дипломдық ... ... ... ... ... ... ... ету бойынша нақты тетіктерді ұсыну мен оларды
қолдану тиімділігін негіздеумен ... ... ... ... ... ... ... дағдарысқа қарсы басқаруының мәні мен мазмұны
Нарықтық экономика жағдайында ... ... орта ... дағдарыс төнуі мүмкін. Бұл дағдарыс ... ... ... және ... ... ... ... саяси және экономикалық ... ... ... ... менеджеріне негізгі қызметінен, яғни кәсіпорынды
басқарудан басқа да, дағдарысқа қарсы басқаруды қамтамасыз ету ... ... Бұл ... ... және көп қырлы болғандықтан, біз
зерттеу жұмысымызда ... тек ... ... қарсы
басқарудың қаматамасыз ету сұрақтарына тоқталамыз.
Қаржылық-экономикалық дағдарыстар, әдетте, өнеркәсіп кәсіпорындарға
кері ... ... ... капитал тозады, еңбек өнімділігі азаяды, жас
және білікті мамандар өндірістен кетеді.
Кәсіпорын алдына өзіне тән өндірістік қызметтерді ... ... ... бағалау мен болжау сияқты, яғни кәсіпорынға әсер ететін
ішкі және сыртқы ... ... ... ... ... құру, олардың шектерін анықтау, ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорын үшін өзінің экономикалық дағдарысқа қарсы басқарудың
қамтамасыз ету сұрақтары, тек қана дағдарыс жағдайында ғана ... ... ... да ... ... ... ... міндеттері
өз көкейкестілігін жоймайды.
Кәсіпорын тұрақты қызмет ету жағдайында экономикалық ... ... ... ... ... және өнім ... қалыпты
қарқынын сақтауға, материалдық және қаржылық залалдардың ... ... ... ... теріс пиғылды бәсекені
болдырмауға бағыттайды.
Дағдарыс жағдайында кәсіпорын әлуетінің (өндірістік, технологиялық,
ғылыми-техникалық және кадрлық ) бұзылуы оның ... ... ... ... ұдайы өндіріске мүмкіндік ... ... ... басты көздері - амортизациялық аударылымдар, таза табыс
және қарыз қаражаттары болғандықтан, дағдарыс жағдайында, айтылып ... ... ... ... ... ... ... біртіндеп
жаңалау (инновацияларды игеру, тұтыну сапасы артық тауарлар шығару) алдыңғы
қатарлы ғылыми-техникалық, конструкторлық, технологиялық және инвестициялық
құралдарды ... ... ... ... ... ... ... ұзақ уақыт бойы қолданбау кәсіпорынның дамуын тоқтатады.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... елдің құқықтық - нормативті құжаттарынан
берік орын алды. ... ... ... ... ... "ҚР-ның
Ұлттық қауіпсіздігі туралы» Заңы, ҚР-ның экономикалық ... ... ... ... ... экономикалық дағдарыс
талаптары мен түсінігі, біздің ойымыз бойынша, анық ... ... ... ... жан -жақты қарастыруды үйғардық.
Үлкен заңгерлік сөздікте экономикалық ... ... ... ... ... ... мен ... саяси және
қорғану қабілетін дағдарысқа қарсы басқаруды ... ... ... ... ... қауіпсіздігі туралы «Заңында ... ... ... ... ... дамуына және экономикалық
тәуелсіздігіне кері әсер ететін үрдістер мен факторлардан, ішкі және ... ... ... деп көрсетілген .
Біз жоғарыда тоқталып өткен экономикалық дағдарысқа ... ... ... екі ... да кәсіпорынның экономикалық дағдарысы
қарастырылмаған, экономикалық дағдарыс түсінігі мемлекет деңгейінде ғана
қарастырылған деп ... ... ... ары ... және ресейлік авторлардың ғылыми жұмыстарында кәсіпорынның
экономикалық ... ... ... ... ету ... ... шолу жасау арқылы, өз ойымызды білдірмекпіз.
Бір авторлардың ... ... ... ... ... ... - техникалық, технологиялық, өндірістік
және ... ... ... және ішкі ... ... қорғалған
жағдайы және оның барлық ресурстарын тиімді қолдану арқылы ұдайы өндіріске
қабілеттілігі .
Келесі авторлар кәсіпорынның (шаруашылық ... ... ... басқаруды оның ғылыми - ... ... және ... ... ... ... және ... (енжар)
экономикалық дағдарыс, мысалы, мемлекеттің тиімді емес ғылыми - өндірістік
саясатымен немесе қолайсыз сыртқы ... ... ... ... және ... өндіріске қабілетті.
Басқа авторлардың пікірінше, экономикалық ... ... ... - жұмыс істеп тұрған кәсіпорынға мүмкін болатын экономикалық
қатерлердің ... ... ... ... басқа сөзбен айтқанда,
кәсіпорындағы экономикалық дағдарысқа қарсы ... ... тең ... ... ... ... ... қарсы басқару кәсіпорын
қызметіне дағдарысты алдын алу үшін ... ... ... пайдалану және қазіргі кезде, болашақта кәсіпорынның тұрақты қызмет
етуін қамтамасыз етілуі деп ... ... ... ... экономикалық дағдарыспен байланыстыруға
талап болмағаны байқалады, дегенмен дағдарыстын алдын-алу туралы мәселе
қозғалған. Экономикалық дағдарыс ұштаса отырып, ... ... ... ... ... ... біз дағдарыстың алдын-алу
шараларымен байланыстыра көрсеткіміз келді. Біздің ойымызша, ... ... ... ... ... ... ашар еді:
«Кәсіпорынның экономикалық дағдарысқа қарсы басқаруын кәсіпорындағы ... ... ... еңбек, ғылыми-инновациялық,
қаржылық, кәсіпкерлік) ұтымды пайдалана отырып, дағдарыстардың алдын-алу
және ұдайы даму шаралары жүйесінің ... ... ету ... Осы ... ... ... толығымен пайдалану, дағдарыстардың алдын-алу,
ұдайы дамуды қамтитын жүйе толығымен ... ... ... ... ... түсінігі толығымен ашылады деген ойдамыз.
Нарықтық экономика кәсіпорын менеджерлері тек қана дамудың нарықтық
стратегиясын ғана емес, ... ... ... ... ... және ... дағдарыстан қорғаудың арнайы бағдарламаларын
қосатын экономикалық стратегияны жасауы керек. Кәсіпорындағы осы қызметке
жауапты бөлімшенің, ... ... ... ... және қорғау
жоспарын, құралдарын анықтайтын, бұзу әрекеті мен ... ... ... жұмыстары бірінші жолға қойылады. Кәсіпорын инфрақұрылымының кез-
келген элементінің қызметінің босаңсуы экономикалық ... ... ... әсер ... ... кәсіпорынды басқару үрдісі
экономикалық қауіпсіздік сұрақтарымен тікелей байланысты.
Кәсіпорындағы экономикалық ... ... ... ... ... ... ... ресурстар пайдаланылады:
1. Капитал ресурсы;
1. Персонал ресурсы;
1. Ақпараттар және технологиялар ресурстары;
1. Техника және жабдықтар ресурстары;
5. Құқық ре ... ... ... ... ... және .
Экономикалық субъектілердің іс-әрекеттері әлеуметтік-экономикалық
мәртебені анықтайтын экономикалық ... ... ... және ... ... экономикалық мүдделерінің бар
екенін айта кеткен жөн. Меншік иесінің, сәйкесінше кәсіпорынның бар ... ... ... ... ... оны ... ... келтіретін
факторлардың бәрі сәйкесінше экономикалық қатер болып ... ... ... ... деп, таза ... ... төмендеуіне немесе
жойылуына әкелетін мүмкін жағдайды айтамыз.
Өнеркәсіптік кәсіпорындар үшін ... ... ... басқару
бағалау өте маңызды. Себебі, қызметтегі белсенді әлует ... ... ... ... ... ... және ... экономикалық
тәуелсіздігін, дағдарысқа қарсы басқару дағдарыстан сақтайтын тұрақты
фактор болып табылады. Оның ... ... ... ... ... ... ұшырауына әкелуі мүмкін.
Кәсіпорынның экономикалық дағдарысқа қарсы басқару ең ... ... ... көре білу және ... ... ... ... тез шешіп, оң жолға түсу шараларын жүзеге ... ... ... ... ... төнетін
қатерлерді келесі түрде жіктейді:
* Субъективті, кәсіпорынның немесе оның басшылығының ... ... ... ... ... ... ... әсерінен өнімнің
нарықта өтпеуі, қаржылық тұрақсыздық жағдайы.
* ... ... ... ... болатын қатерлер. Мысалы:
инфляция деңгейі, табиғат апаттары.
Кәсіпорынның экономикалық дағдарысқа қарсы басқару ... ... ... ... ... ... және ... Қаржылық;
* Саяси-құқықтық;
* Ақпараттық;
* Экологиялық .
Осы элементтерге толығырақ тоқталып кетейік.
Технико-технологиялық элемент. Экономикалық дағдарысқа қарсы басқаруды
қамтамасыз етуде менеджерлердің ... ... ... ... сай ... балама өнімдерді шығаратын
кәсіпорындарда қандай технология пайдаланатынын, қолданыстағы ... ... ... ... ... талдау және жаңа ғылыми
ізденістерді байқауы керек.
Интеллектуалдық және кадрлық элемент. Қазіргі ... ... ... ... ... ... көп жағдайда мамандардың
біліктілігімен анықталады. Сондықтан, кәсіпорында жұмыскерлерді іріктеу,
оқыту және ынталандыру жүйесі ұйымдастырылған деңгейде ... ... ... кәсіпорынның басқару персоналы экономикалық дағдарысқа қарсы
басқару ... ... ... ... ... ... сасып
қалмайтындай болуы керек.
Қаржылық элемент. Бұл элемент кәсіпорынның қаржылық ... ... ... ... ... ... байланысты
болғандықтан маңызды болып саналады. Шаруашылық ... ... ... ... ... көлемінің төмендеуімен, өнімнің
өзіндік құнының ... ... ... ... ... және
басқарумен байланысты болады. Қаржылық тұрақтылықты сақтау ... ... - ... ... нақты тапсырмаларды
жоспарлау және өткізу жолдарын қарастырған жөн. ... ... ... болады: өнімді жетілдіру, өзіндік құнды төмендету, аз
шығындармен өндіріс ... қол ... ... ... қамтамасыз ету.
Саяси - құқықтық элементті қорғаудың үрдісін келесі түрде жүргізуге
болады:
* кері әсерлерді ... ... ... ... ... осы ... жетілдіру бойынша шараларды жоспарлау.
Ақпараттық элемент. Кез-келген ұйым немесе кәсіпорынның құрамында
ақпараттарды жинап, ... ... ... бір бөлімше болуы керек. Осы
бөлімшенің мақсаты болып, кәсіпорынға келетін барлық ... ... ... ... үшін ... білу ... ... құпияны сақтайтын
шараларда осы бөлім арқылы жүргізілуі керек.
Экологиялық элемент. Кәсіпорын экологиялық мөлшерлерді бұзудан болатын
айып пұлдары сияқты шығындарды ... ... ... және ұлттық
экологиялық мөлшерлерді сақтауы керек.
Осы ретте, біздің ойымыз бойынша, келесі шаралар алгоритмі тиімді
болар ... ... ... ... ... талдау;
1. Қарсы шараларды жоспарлау;
1. Қабылданған шаралардың орындалуын бақылау;
4. Экономикалық дағдарысқа ... ... ... тиімділігін талдау.
Кейде экономикалық қауіпсіздікті заңдылықтағы, нарықтағы, экономикалық
тәуекелдерді есептеуде кеткен қателермен байланыстырып жатады. ... бәрі ... таза ... кері әсер ететінін айта отырып,
біз мемлекетті, тұтынушыларды, ... ... ... ... ... ... ... Кәсіпорындағы экономикалық
дағдарысқа қарсы басқару ... ... ... - ... ... ... ... экономикалық дағдарысқа қарсы
басқаруды қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... дағдарысқа қарсы басқаруды қамтамасыз ету
үрдісі, біздің ойымыз бойынша, бірнеше кезеңдерден тұрады. Бірінші ... үшін ... ... пайда болуының түрлері мен себептері
анықталуы қажет. Екінші кезеңде сол қатерлердің алдын-алатын шаралар жүйесі
іске қосылуы керек. ... ... ... ... ... ... ... тиімділігі талдануы мүмкін. Экономикалық дағдарысқа қарсы
басқару жүйесінің қызметі оң бағаланса, шараларды қайтадан бастауға болады,
қанағаттанарлықсыз ... ... ... ... ... жүйе құру ... Осы айтылған кәсіпорынның экономикалық дағдарысқа ... ... ету ... біз ... ... тоқыма-кілем кәсіпорындарына
да кеңінен қолдануға болады.
Тоқыма-кілем өнеркәсібі кәсіпорындарының экономикалық дағдарысқа ... ... ... екінші кезеңінде дағдарысқа қарсы басқаруды
қамтамасыз етуді дәл қазіргі жағдайы бағаланады. Осы ... ... ... және осы қатерден мүмкін болатын зиян толығынан талданады.
Әрбір кәсіпорында жоғарыда айтылғандай қатерлердің алдын-алу ... оң әсер ... ... ... ... және ... ... болуы тиіс. Кәсіпорынның экономикалық қауіпсіздігін қамтамасыз
етудің қазіргі жағдайын анықтау бірнеше басты бағыттарда жүргізілуі ... ... ... ... ... Есептік
мәліметтер негізінде кәсіпорын капиталының ... мен ... ... тәуелсіздігі мен автономдығы, айналым қаржыларының ағымдағы
кезеңдегі және болашаққа өтімділігі мен ... ... ... ... ... ... және ... капиталының пайдалануы,
еңбек өнімділігі, кұрал - жабдықтың пайдалануы мен тозуы да ... ... ... мен ... ақы ... ... назар аударылады.
Тоқыма-кілем өнеркәсібі кәсіпорындарының шығындары құрылымын талдау
ресурстар ... ... ... дамудың интенсивті, жоғары
технологиялық жолдарын анықтауға жол береді.
Экономикалық дағдарысқа ... ... ... ... ... ... тоқыма-кілем өнеркәсібі кәсіпорнының өз өнімін ... ... ... мәні зор. Бұл ... ... ... ... ассортименті мен аймақтық құрылымы анықталады. Маркетингтік
тұрғыдан кәсіпорынның тауар нарығындағы ... ... мен ... ... ... кәсіпорынның нарықтағы үлесін,
баға-сапа қатынасын, баға саясатын, ... ... ... ... дағдарысқа қарсы басқаруды камтамасыз ... ... ... ... ... мен ... ... жөн
болады. Экономикалық дағдарысқа қарсы басқаруды қамтамасыз етудің келесі
кезеңінде тоқыма- кілем өнеркәсібі кәсіпорнының кысқа және ұзақ ... ... ... ... ... экономикалық қауіпсіздігін
қамтамасыз ету экономикалық ... ... алу ... ... арқылы
жұргізіледі. Егер қатер құшағын жайып тұрса, мысалы: кәсіпорыннан құрылтай
құжаттарын тартып алғандай қылып алса, фирманың бұрынғы қызметкерінен сотқа
арыз ... ... ... ... ... бәсекелестер
кәсіпорынның тауар белгісін рұқсатсыз пайдаланып жатса, ... ... ... ... ... ... Тоқыма және кілем
өнеркәсібі кәсіпорындарының экономикалық, өндірістік, қаржылық қызметін
талдау бізге ... ... ... ... ... қамтамасыз етудің негізі болуы мүмкін деген ой салды. Біздің
елімізде кәсіпкерлер үшін нақты экономикалық ... ... ... ... тұрды. Мұндай қадам үшін нарыққа сай еңбек өнімділігін, тиімділікті,
тұтынушылар мен ... ... ... ... ... ... ... фирма мәдениеті мен басқару жүйесі керек-ақ.
Дағдарысқа қарсы басқаруда, фирманың экономикалық ең тиімді басқару құралы
ретінде, осындай ... ... және ... ... ... ... кепілдік бермейді. Әдетте,
дағдарыстық жағдай аяқ астынан ... ... ... ... ... санына, өнім сапасына және басқа жағдайларға қарамай-
ақ таңдайды. ... ... ... ... ... белгілі
шеңберінен тыс тұратын әдістері қолданылуы тиіс. Олардың кейбірі арнайы,
тек дағдарыс жағдайларында қолданылатын болса, ... ... ... тиімді шараларға қол жеткізу құралдары сапасында ... ... ... ... тәжірибесінде макро ... ... ... ... бай ... бар ... кәсіпорындарында дағдарыс мүлде күтпеген, "көктен түскендей"
тосын жай ретінде қабылданады да, ... көп ... ... ... ... байқатады. Нарықтық экономикада жекелеген компаниялардың
дағдарысы үйреншікті іс, ... ... ... ... ғана ... ... қамтитын жүйелік дағдарыстарға да етіміз үйреніп
келеді. Дағдарыстық ... ... ... ... ... қарап, алдын-ала мұқият түрде дайындалу керек. Сол кезде кәсіпорын
үшін зиян аз, ал дағдарыстан шығу ... ... ... ... кәсіпорынның экономикалық дағдарысқа қарсы ... ... ... қатысы бар екенін анықтау ... ... ... ... ... арнадық.
1.2 Дағдарысқа қарсы басқару - кәсіпорынның экономикалық
қауіпсіздігін камтамасыз етудің негізі ретінде.
Нарық қатынастарының ... ... ... ... ... ... ... қарамай-ақ, нарықтағы орындарын бекітуге, өз
бизнесіне тұрақты ... ... ... талпынысын байқаймыз. Бұл шиеленіскен
бәсеке жағдайында өміршеңдікке ұмтылуды қажет ететін уақыт талабы.
Дағдарыстық жағдайлар көптеген себептердің ... ... ... ... ... ... экологиялық , қаржы, азаматтық немесе
құқықтық дағдарыстар атап ... жүр. Бұл ... ары ... жалғастыруға
болады, бірақ шет елдердегі, айрықша, біздің елдегі дағдарыстардың ... ... ... қазақстандық жағдайлар
мамандарға дағдарыстардың түрлерін ... ... ... ... ... ... ерекшелігі бар болғандықтан, олармен ... жолы жоқ. ... ... ... ... дайын болу
жағдайында қолданылатын іс-шаралардың қалыптасқан жүйесі бар. Ол жоспарлау
құралдарының көмегімен жүзеге асады. ... ... ... ... сын ... ... ... механикалық бір ізділігін
алдын ала анықтау және ұйымға тез әрі ... ... ... ... ... ... ... нарықта өз орнын табу үшін уақыт
талабы отандық экономикалық ... ... ... ... ... ... ... механизмдерінің қызмет етуінің өзгеруі;
басқару шешімдерін қабылдау шарттарының өзгеруі;
жаңа жағдайлардағы кәсіпорынның стратегиясын жасау және ... жаңа ... ... ... ... барлық заңды әдістерді пайдалану.
Осы жағдайда дағдарысқа қарсы басқарудың концепциясын ... ... ... ... Осы ... ... ... бар көптеген
авторлардың пікірі бойынша, дағдарысқа ... ... ... қызмет етуші
кәсіпорынның қаржылық нәтижелері өте нашар болған жағдайда ғана пайдалану
қажет. Бұл - ... ... ... ... ... ... алдын-алу
болғандықтан, біздің ойымызша, дағдарысқа қарсы басқаруда ең ... ... ... ... ... ... ... ету.
Экономикалық әдебиеттерде дағдарысқа қарсы басқарудың ... ... ... ... қарсы басқарудың "нақты бір ... ... ... қарсы нысандар мен әдістердің жиынтығы"
деп түсінеді. Дағдарысқа ... ... ... ... болып
табылады және кәсіпорынның жойылуы мен қайта жандануы кезіндегі ... ... ... ... ... ... ... басқару дегенде,
ресейлік кәсіпорынның нарықтық қызметінде мүмкін қиыншылықтардың болмауына,
оның өз жеке қаржыларына негізделген, кеңейтілген, ұдайы өндіріске,
тұрақтылыққа бағытталған ... ... ... ... ... "дағдарысқа қарсы басқару
-дағдарысты ... көре ... ... басқару, оның белгілерін,
залалдарын азайту шаралары талдап, оны ары қарай дамуға ... ... тобы ... ... ... ... барлық әлеуетін пайдаланып, бизнестегі қолайсыз жағдайларды
жою ... ... ... ... басқару деп қарастырады.
Олардың пікірінше, кәсіпорында арнайы бағдарлама жасалып, жүзеге асырылуы
қажет, бағдарлама уақытша қиындықтарды жойып, өзіндік ... ... ... ... ... ... Еуропалық экономистер дағдарысқа қарсы ... деп, ... ... өз ... ... қалу ... кәсіпорын қызметіне қауіп
төндіретін жағдайдан өтуге ... ... ... Бұл ... ... ... ... қауіп төндіретін жағдайдан өту үшін қажетгі
әдістер мен тәсілдерді интенсивті қолдануды арттыру".
Бірақ та, Хаберландтың ойынша, барлық назар ... ... ... ... және тез ... шаралармен байланысты мәселелерге ауады.
Дағдарыстың еркін және оңтайлы жақтарын атап өткісі келетін авторлар,
дағдарысқа қарсы басқаруды ... ... келе ... қиын ... ... даму ... ... мүмкіндік береді деп анықтайды".
Қазақстандық экономист-ғалымдар дағдарысқа қарсы ... ... ... ... сақтап қалуға бағытталған
шараларды жоспарлау мен жүзеге асыру деп анықтайды.
Сонымен қатар, ... ... ... ... ... ... басқару банкроттығының функциясы немесе міндетті қосымшасы
болып табылады.
Көптеген елдердегі нарықтык ... ... мен даму ... ... ету ... ... өнім ... мен өткізу
көлемінің ауытқуын, өндірістің төмен құлдырауларын ашып көрсетеді. Бүл ... жай деп ... ... ... ... табылады. Осы
айтылған зандылық кәсіпорынның өміршеңдік циклімен тығыз байланысты.
Отандық және шетелдік экономист-ғалымдардың зерттеулерін қорытындылай
келе, біз ... ... ... ... ... ... қарсы тұрғысынан тоқталуды үйғардық.
Біздің көзқарасымыз бойынша, " Кәсіпорынның экономикалық қауіпсіздігін
қамтамасыз ету-кәсіпорынның күнделікті өмірінде ... ... ... ... бар мүмкін болатын әлеуетін кешенді, ... ... ... ... жеңетін және нарықтағы өз
орындарын бекітіп, ары қарай дамытуға ... ... ... ... ... ... ... алғанда, дағдарысқа қарсы ... ... ... ету ... ретінде, дағдарыс жағдайында ғана емес,
кәсіпорын қызметінің даму ... да ... ... ... ... ... ету ... уақытша қиыншылықтан
өту үшін беріліп, нақты жасалған еңбек ынталандырылады, сәйкесінше,
сыйақының жаңа ... мен ... жаңа ... пайда болады.
Дағдарысты қабылдаудың екі концепциясы бар:
1. Дағдарысқа деген қатынас - ... ... ... ... бағытталған.
Мұнда дағдарыс кауіп және тосқауыл деп қабылданып, қатысушы
тұлғалар немесе ұжым үшін тәуелсіздігін жоғалтып алу қаупі болады.
Осының ... ... ... ... ... ... дейінгі қалыпқа жету шараларын жүзеге асырады.
1. Дағдарысқа деген қатынас - жаңашылдыққа бағытталған. ... ... ... ... даму ... деген қажеттілік деп қарастырады. ... ... бір ... ... дұрыс емес жасалған мақсаттар,
ережелерден тазартудың әдісі болып табылады. Осының нәтижесінде,
дағдарысты туғызған, бұрынғы жағдайды өзгертуге әкелген талаптар
ұтымды шешіммен қарастырылады. ... ... ... күрес
емес, өзіндік құрылымды жаңа қатынастарға сәйкес өзгерту алынады.
Кәсіпорынның экономикалық қауіпсіздігін қамтамасыз ету ... ... ... қауіпсіздікті қамтамасыз етудің
негізгі ... кез ... ... ... және әлеуметтік құбылуларда
нарықта тұрақты бекіну және компанияның тұрақты қаржыларын қамтамасыз ету.
Сәйкесінше ол әрі жоспарлы және ... ... шеше алуы ... ... ... (тек уақытша қаржы қиындықтарын ғана емес) ағымдағы
міндеттерін ... ... ... сай ... ... ... экономикалық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің мәні -жағдайларға
байланысты әр түрлі іс-әрекеттерді ескеретін, сыртқы ортада болған ... ... ... ... әсер ету ... ... дайындалған
басқару шешімдерінің балама ... ... ... ... ... - ... іс-әрекетінің барлық салалары
мен бөлімшелерінде үнемі және тізбектей ... ... ... ... ... ету, ... ... қиын шаруашылық
жағдайға тап болмасын, бұл ... ... ең аз ... ... , ... және ... ... іске қосуға
негізделеді.
Кәсіпорындағы дағдарысқа қарсы басқару механизмі келесі ... ... ... ... ... ... Кәсіпорынның бизнесін бағалау;
1. Маркетинг;
1. Ұйымдастырушы - өндірістік менеджмент;
1. Персоналды басқару;
1. Қаржылық менеджмент;
1. Инвестициялық саясат;
1. Дағдарысқа ... ... ... үрдісі;
1. Кәсіпорынның таратылуын ұйымдастыру.
Кәсіпорындағы экономикалық кауіпсіздікті қамтамасыз ету оның құрылған
мезетінен ... Дәл осы ... ... қызметті жүргізуші,
таңдалған миссиялы фмрманың қызмет ету үрдісі барысында, мүмкін ... мен ... ... ... ... ... ... фирманың бағытын, яғни қызмет саласын бір жағынан, өзінің жеке
мүдделері мен ... ... оның ... ... ... ... кейін қайтарудың потенциалды мүмкіндіктеріне сәйкес анықтау
болып табылады.
Кәсіпорынның әр түрлі ... ... ... факторлар
кәсіпорынның құлдырауына өз әсерлерін тигізуі мүмкін, сонымен қатар әсер
ету тізбесі өте ... және ... ... мүмкін, сондықтан экономикалық
қатердің алғашқы себебін не болғанын нақты айтуға болмайды.
Фирманы құру бастамасынан-ақ, ... ... ... жүйесін құру туралы сөз қозғау қажет. Егер кәсіпорынның
сәтсіздігінің негізгі ... оның ... ... ... ... қамтамасыз етуде негізгі рөл қаржылық менеджментке беріледі.
Сөз жоқ, бұл ... ... ... ... ... ... емес,
Қаржылық менеджменттің нәтижелері кәсіпорынның барлық нарықтық ... ... ... ... жүмыс жасауының нәтижесі болып табылады.
Осылайша, кәсіпорынның экономикалық ... ... ... ... ... тәжірибелік жағынан өте қиын және
әдістемелік жағынан толықтыруды талап ... Ол, ... ... ... ... ... анықтайтын өзекті мәселе болып отыр.
1.3 Дағдарыстарды ... ... ... ... ... ... ... сыртқы жүйесі емес, оның құрамдас бөлігі
болып табылғандықтан, ұдайы өндіріс үрдірісінің әр түрлі сфераларына ... ... ... мемлекеттік реттеу-мемлекеттің
макроэкономикалық тұрғыдан ... ... ... ... және ... ... ... жүйелерді
өзгеретін жағдайларға сәйкес, әртүрлі және өзара байланысты ... ... ... зандылық, атқарушы және бақылау сипатындағы
жүргізетін типтік шаралардың ... ... ... ... ... міндеттерінің бірі болып,
кәсіпорын қызметіндегі дағдарыстық ... ... ... ... Бұл ... дағдарысты мемлекеттік реттеу шараларын ... ... ... ... ... ... ... дағдарыстық жағдайлардан, банкроттықтың алдын - алудан ... оның арғы ... ... үшін ... ... ... және ... қатынастарын көрсететін макроэкономикалық
категория. Дағдарысты мемлекеттік реттеу-нормативті құбылыс. Ол ... және ... ашық ... қоюдан, мүмкіндігінше дағдарыстық
жағдайларды оң түрде өзгертетін құралдардан тұрады .
Дағдарысқа ... ... ... ... ... ... ... талдай отырып, қолданылатын тәсілдердің ортақтығына
қарамастан әр ... ... ... ... ... менталитетті, этикалық дәстүрлерді ескеретінін айта ... ... ... осы зерттеу жұмысымызда ... ... ... ... және ... ... ... мемлекеттік
реттеу тәжірибелерін қарастыра отырып, кәсіпорын үшін оңтайлы, ұтымды
жақтарын анықтауға, жалпы ... ... ... ... да ... арқылы жіктеуге тырыстық.
Осы жерде мынадай орынды сұрақ ... - ... ... қандай белгілермен бағаланады және қандай ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның банкроттығының ресми белгілері борышкердің
ақшалай міндеттемелерін және өзге де ... ... ... ... ... Дағдарысты мемлекеттік реттеу
үрдісін бастау үшін төлем ... ... ... кәсіпорынның
өзінің тез өтімді қаражаттарынан көп соманы 1 ай ... ... ... ... ... ... ... Англияда шаруашылық жүргізуші
субъект бір ... ... ... бойынша ең кемі 750 фунт стерлинг, АҚШ
- та 5 мың ... ... болу ... Бұрынғы социалистік елдерде
банкроттықтың ресми белгілерін-дәрменсіздікті белгілеуде негізгі назар
уақыт аспектісіне жасалады. ... ... ... ... 60 күн
бойы өз міндеттемелерін банк шоттарында ақша қаржылары ... ... - ... ... деп ... Венгрияда дәрменсіз
болып, мойындаған қарызын 60 күн ішінде немесе талап қойғаннан кейін 30 күн
ішінде ... ... ... ... ... үсынбаған борышкер
табылады. Румынияда бұл мерзім 30 ... ... ... ... ... ... ... дәрменсіздік институты ұзағырақ
қызмет ететін Чехия мен ... ... ... ... кредитор алдында өз міндеттемелерін орындауға қабілетсіздігі болып
табылады. Ресей ... ... ... үш ай ... ... ... төлем төлемеуі саналады.
Банкроттықтың ресми белгілерімен қатар, мүмкін ... ... емес ... бар.
Дағдарысты мемлекеттік реттеу тәжірибесін нарықтық ... бірі - ... ... бастадық. Ел экономикасының маңызды
ерекшеліктерінің бірі болып, ... ... ... деңгейі
табылады. Басқа көптеген Еуропалық елдермен қатар, Германияны жеткілікті
деңгейде дамыған экономикалық инфрақұрылым және оның ... ... ... ... ... және ... қағаздар
нарықтарының бүтіндігі сипаттайды. Бұл бизнестің
жоғары деңгейін, және оның салдары ретінде ... ... ... Осындай макроэкономикалық тенденциялар
төлем қабілетсіз кәсіпорындарды басқару ... ... ... ... ... ... қаржыландыру,
әдетте, аймақтық маңызы бар өте ірі зауыттарға ғана қолданылады.
Экономиканы мемлекеттік ... ... ... ... несиелер
бойынша кепілдік беру қолданылады. Кәсіпорындар санациясы, кредиторлар өз
капиталдарын қайтарып алатынына анық ... ... ... жүргізіледі.
Санацияның міндетті шарттары болып кредиторлық борышты жартылай ... 35 % - ке) жабу және ... ... ... үшін ... ... ауыстыру саналады.
Германияда, банкроттық механизм жетік әзірленген. Арбитрлық соттың
конкурстық өндірісті ашуына негіз болып кредиторлардың немесе ... ... ... ... ... арызды өз уақытында бермеуі
қылмыс ретінде қабылданады-мемлекет ... ... ... ... ... ... ... сұрақтар кредиторлар
жиналысының бақылауымен қызмет ететін конкурстық басқарушының ... ... ... ... ... ... ... белгіленген:
* мемлекетке салық борыштарын өтеу;
* әлеуметтік ... оның ... ... ақы (Германияда азаматтарға
әлеуметтік кепілдіктердің сенімді жүйесі әрекет етеді, ... ... ... ... ... ... жетпеген жағдайда мемлекет
төлейді);
* басқа да ... ... ... ... ... ... ... алу арқылы жүргізілетіндіктен, конкурстық өндірісті ашқан
кезде кепілден бос ... аз ... ... ... ... кең
таралған түрі болып кәсіпорын санациясын жүргізу табылады.
Неміс заңдылығы конкурстық өндірісті екі талап ... ... ... ... тоқтатылғанда және активтерден пассивтер
артып кеткен жағдайда. Елдің жоғары сотының ... ... ... оның ... ... өтемесе немесе өз дамуына негізделген
дәйекті ... ... ... деп табады.
Әрине, кәсіпорынның дәрменсіздігін анықтаудың ... ... ... Сондықтан, кәсіпорынның нақты қаржылық ... ... ... ... оның ... себептерін талдау
жолымен жүргізіледі:
кәсіпорынның қызмет етуінің құқықтық жағдайларын талдау оның ұйымдық ... ... ... қызметінің заңды кеңістігін қалыптастыратын
құрылтай құжаттарын ... ... ... ... ... ... ... жағдайларының және өткізу оңтайлылығын бағалауға ... ... ... жабдықтау жүйесін талдау
барысында шикізат пен өнім қорының бар-жоғы, тауар айналым ... ... ... ... шикізат сапасы мен құны
анықталады;
кәсіпорынға қаржы ресурстарының ... ... және ... ... ... ... олардың өтімділігін,
нарықтық ... ... және ... капиталының үлесін, қаржылык саясаттың
стратегиясын бағалауға және бизнес - бағдарламаны қаржыландырудың ... ... ... ... ... ... ... басқару тиімділігін,
менеджмент құрылымының ұтымдылығын, ... ... ... ... ... оңтайлығын бағалауды ескереді;
кәсіпорынның қызмет етуінің сыртқы жағдайларын бағалаудың да маңызы зор ... ... ... ... ... тобы ... ... деңгейі,
бәсекелестердің стратегиясы мен қуаты, ... ... және ... тұрғын халықтың төлем қабілеттілігі, экологиялық шектеулердің
әсері.
Осы ... ... және ... ... ... кәсіпорынның төлем қабілеттілігін анықтайды және оның құрылымын
кайта құру нысандары жайлы шешімдерді қабылдауға негіз болады.
Италияның банкроттылық ... ... ... ... ... ... банкроттық; банкроттық қаупі жағдайында кредиторлармен
келісу; банкроттық қаупі төнген жағдайдағы бақыланатын ... ... ... ... тәжірибесінде белгіленгендей кәсіпорынды қаржылық сауықтыру
нысандарына ұқсас, бұл нормалар дәрменсіз ... ... ... ... шараларын реттейді. Банкроттық- басқару және ... ... ... ... ... сондай-ақ оның мүлкін тікелей
сатуды қарастыратын ең өктемді шара ... ... Оның ... ... ... ... және ... құқық қабілеттілігін
шектейтін дербес салдары бар.
Кредиторлармен келісім, төлемдердің мерзімін борышкер ... ... соң ... ... оның ... мүліктік немесе
басқа заңмен белгіленген кепілдікті ұсыну да бар, ... ... ... ... Ең ... ... болып, кәсіпорын санациясының дәйекті
жоспарын ... ... сот ... мүлікті және кәсіпорынды
басқаруды сақтап, екі жылға дейін төлеу мерзімін ұзартуға мүмкіндік ... ... ... ... ... ... тарату ерекшелігі - стратегиялық маңызы бар
бірқатар кәсіпорындар мемлекеттік басқару ... ... ... ... кәсіпорындардың каржылық дағдарысы
жағдайында олардың мүлкін тарату ... Бұл ... ... ... ... ... туралы Италияның заңдылығы үнемі жетілдіріліп отырғанын
айта кету ... және осы ... ... бірі ... кәсіпорын
банкроттықка ұшыраған жағдайда азаматтарды әлеуметтік қорғау шараларының
кешенін ... ... Егер ... ... ... ... ... қарыздарын тікелей өтеуге қатысса, Италияда
экономикалық-әлеуметтік реттеудің басқа, икемді нысандары карастырылған. Ол
мемлекеттің қаржылық қиыншылықтары бар жеке ... ... ... ... ... ... үлеспен кіру және осы
шеңберде мемлекеттік ... ... ... ... санациялық іс-
шараларды қаржыландыру. Осы шараны нақты ... ... ... ... ... ғана ... қолдануға болады. Сол себепті
олардың дағдарыс алдындағы ... ... және ... қайта құру
жайлы басқару шешімдерін қабылдау үшін кәсіпорынның төлемқабілеттілігін
анықтаудың ... ... ... ... ... келесі көрсеткіштермен анықтайды:
* өмірді сақтандырумен айналысатын ... ... ... ... ... ... жеткіліксіздігі;
* егер банктер немесе кооперативтік типті несие мекемелері үшін жарғылық
капиталдың 1/3 - і жоғалса;
* басқа ... ... ... ... егер ... ... қарыз
міндеттемелерін жабуға жеткілікті болғанына қарамастан, мүлкінің
жартысы ... ... ... кезең экономикасының ... ... ... ... ... ... бәсеке
және экономиканы мемлекеттік реттеудің айрылмас элементі болып табылды.
Банкроттық жағдайында конкурстық өндірістің басталғаны ... ... соты ... ... ... үрдісі оңалту мерзімін (әдетте
3 ай) қамтиды, ол ... ... ... ... ... тоқтайды және
кәсіпорын өз қаржылық жағдайын жақсартуға мүмкіндік ... ... осы ... ... ... ... ... бір нысаны жайлы
шешім қабылдауы мүмкін. Егер ... ... ... ... төлемдер конкурс массасына енгізілген борышкер мүлкін сатудан
түскен қаражаттар есебінен өтеледі. Бұл ... ... ... ең ... ... ... ... конкурстық басқарушының еңбек
ақысы қосылғандығымен ерекшеленеді. Банкроттылық туралы Чехия заңдылығының
тағы бірқатар ерекшеліктері бар:
* егер ... ... ... ... ... ... ... қабылданбаған болса, онда банкроттың өзі ... ... ... ... ... бұл кредиторлардың ѕ бөлігі келіскен жағдайда
мүмкін болады;
* мемлекеттік ... ... деп ... ... ... ... туралы шешім қабылдау үшін халықтық мүлік және
жекешелендіру істері жөнінде Министрліктің шешімі қажет, ... ... ... жекешелендіру жағдайында және оны ... ... ... ... ... ... мемлекет қарыздары бойынша субсидиарлық
жауаптылықты өз мойнына алатын кәсіпорындарға қолданылмайды.
Чехия заңдылығында банкротты ... ... ... ... ... ... ... кредиторлық қарыздардың
кәсіпорынның таза активтерінен жоғары ... ... ... ... ... ... ... әр елде
әртүрлі. Мысалы, АҚШ-та бұл, жұмысбастылық саласында ... ... ... ... ... көбейту, аймақтық күрылымдық
бағдарламалар жасаудан ... ... ... ... ... тиімді
іс-шаралары жеке аймақтардағы жұпемыссыздықтың жоғары деңгейін төмендету
жөнінде арнайы әзірленген бағдарламаларды қамту, экспорт ролін ... ... ... жасаудың және өнеркәсіптің бәсеке
қабілеттілігін жақсартуға көбірік ... бөлу ... деп ... Бұл
саясат жастарды ... ... ... ... және штаттар, жалпы ел үшін маңызы зор ... ... құру ... ... ... бойынша, елдегі жұмыссыздардың көп бөлігі
жастардың үлесіне тиеді және бұл ... ... ... т.б. ... ... ... жағдай жасайды. Жастарды жұмыспен
қамтамасыз ету жөніндегі іс-шаралармен ... ... ... ... ... ... оқумен үйлестірудің
тәжірибелік әдістерін әзірлеу, жеке кәсіпкерлікті ынталандыру, өндірістен
қол үзбей ... ... алу ... ... ... шешуді
қарастыруды ұсынады.
АҚШ-та дағдарысты мемлекеттік реттеуді жетілдірудің екінші маңызды
бағыты болып, экономикалық ... ... мен ... ... ... ... қызметтерін ғылыми жан-жақты негізделген үйлестіру
табылады. Осы мақсатта реттеуді жетілдіру жөніндегі Президенттік кеңес
құрылған. Оның ... ... ... ... ... ... ... шешуді әзірлеу табылады. Оның қызметінде келесі басым ... ... ... ... ... ... ... құралдары мен үрдістерін ұтымдау;
* бас инспектор қызметін үйлестіру;
* қылмыстар санын қысқарту жөніндегі әртүрлі ұйымдардың күшеюі және т. ... ... ... ... экстремальді даму кезеңдерінде
күшейеді-дағдарыс кезінде кәсіпорындар мен ... ... ... өндіріс және өнімді бөлу сфераларында орталықтандырылған
әкімшіліктің ... ... ... ... ... ... жылдардағы
Жапониядағы экономикалық механизм қорларды бөлу, айналыс үрдісін қатаң
реттеу, баға белгілеу, табыстар саясаты ... ... ... ... ... ... ... басқарумен сипатталады.
Ол кезеңдегі жапон бизнесі үшін күрделі ... ... ... ... болды. Сыртқы сауда және өнеркәсіп министрлігінің
ұсынуымен 1950 жылы Жапонияға осы ... ... ... ... Э.Деминг
шақырылған, ол Жапон кәсіпкерлеріне "Жапон сапасы әлемде ең алдыңғы ... деп ... ... бұл ... болашақты болжағанын өмір
көрсетті .
Кей елдерде мемлекеттік органдар ... ... ал ... ... асырылуы жеке кәсіпорындарды және тұтастай
экономикалық салаларды ... ... ... оны болдырмауға
бағытталған оң ... ... ... ... ... кәсіпорындардың жаңа, жетілдірілген құрылымдарын іздеу, олардың
бәсекеқабілеттілігін және ... ... ... әр ... ... бар. ... ... жекешелендіруге тән белгі
болып бірыңғайлылық, Германияда сақтық, Италияда анық ... ... ... Республикасындағы жекешелендірудің басты мақсаты-
жеке меншік бөлігіндегі мемлекеттің үлесін азайту және ... ... ... 10- 15 % - ға ... жеткізу болды .
Дамыған елдердің банкроттық ... ... ... ... ... ... дамуда болуы, нарықтық шаруашылық жүргізудің
өзгермелі жағдайларына бейімделуі көп жағдайда экономиканы ... көп ... ... шартталған. Сонымен қатар, көптеген
елдің банкроттық заңдылығы мазмұнының ортақтығына қарамастан, ... ... тән өз ... тән.
Америкалық құқық институтымен құрастырылған үлгілік қылмыстық кодексте
американ штаттарына жаңа қылмыстық кодекс құрастыру барысында оған ... ... ... атты бап ... ... Бұл бапта
кәсіпорынды әдейі банкроттыққа ұшыратқан тұлғалардың жауапқа тартылатыны
ашық ұсынылған. Американ штаттарының заң ... ... ... заң реформасын жүзеге асыруда үлгілік қылмыстық ... ... ... ... ... ... сол ... де қамтыған.
Француз заңы бойынша ... ... тек ... сондықтан саудаға жатпайтын маман тұлғаларға банкроттық жайлы
ережелер ... ... ... ... ... ... ... ұғымы сауда жұмыстарының тұлғаларымен шектелмейді,
сондықтан банкроттық субъектісі болып ... ... ... болады.
Швециялық қылмыстық кодексте төлем қабілетсіздікке әкелетін әрекеттер
жасайтын борышқордың жауаптылығы қарастырылады.
Тағы бір айта ... ... ... ... ... ... елдердегі ұлттық механизмдері бір-біріне ұқсамайтыны соншалық, әлі
күнге дейін бірегей нұсқаулар, бұл механизм стандарттары әлі әзірленбеген.
Әлем елдеріндегі дағдарысқа қарсы ... ... ... ... бірнеше белгілері бойынша жіктеуге болады. Негізгі мүддесі - ... ... ... да бар. ... немесе мүдделерді
«фифти-фифти» түрінде қарастыратын заңдылықтар да бар. ... ... ... ... ... ... да бар.
Ресей Федерациясының ... ... ... Заңы ... рет 1992 жылдың 19 - ... да, ... ... мен ... енгізілумен болды.
Нәтижесінде 1998 жылдың ... ... ... туралы» Заң қайта қабылданды. Осы заңға ... ... ... ... немесе борышкердің
жариялауымен кредиторларға ақша міндеттемелерін және (немесе) ... ... ... ... ... ... ... елде заңды тұлғаның үш ай ... ... ... ... және ... басқа да міндетті төлемдерді төлей алмауы
банкроттық белгісі болады. Арбиторлық сот ... ... ... ... орны ... ... қабілетсіздік туралы
істі жүргізеді. Арбиторлық сотқа борышкердің жиынтық ... ... ... ең аз ... 500 есе ... ... ... баруға болады. Заң
кәсіпорынды таратып жіберуді ... ... ... ... ... бар болса, төрелік сот борышкердің мүлкін
басқаратын конкурстық ... ... ... ... ... бекітілген жоспар бойынша сауықтыру шараларын
жүргізеді. Конкурстық басқару 12 айдан аспайтын ... ... ... бұл ... 6 айға ... ұзартылуы мүмкін. Кәсіпорын санацияның
екі түрін ажыратады.
Санацияның бірінші түрі ... ... ... ... жүргізілетін занды тұлғаның мәртебесі ... ... ... егер оның ... ... ... ... түрінде
қарастырылса, төлем қабілетсіздігін жоюға көмектесу үшін ... ... түрі ... ... ... мәртебесі, меншік түрі,
ұйымдастырушылық-құқықтық нысаны өзгертіледі. Кәсіпорында жүргізілген
санация жұмыстары күткен ... ... онда ол ... ... ... соттың шешімімен тарату үрдістерін өткізу үшін
арнайы ... ... ... ... ... жұмыстары келесі
кезекте жүргізіледі:
* баланстық және ... құны ... ... - ... ... ... ... анықталады;
* мүлікті сатудың ең тиімді нысаны анықталады;
* кредиторлар талаптарын қанағаттандыру орындалады;
- тарату комиссиясы кредиторлардың барлық талаптары қанағаттандырылған соң
арбиторлық ... ... ... ... ... ... өз кезегі бар: біріншіден
арбиторлық соттың, ... ... ... ... ... ... ... талаптары орындалады. Сосын кәсіпорынның
өз жұмыскерлері алдындағы міндеттемелерін, жалпы мемлекеттік ... ... ... ... ... емес ... ... кепілмен қамтамасыз етілмеген кредиторлар
талаптарын төлеу жүргізіледі. Әр келесі кезектегі кредитордың ... ... ... соң ғана орындалады. Мүлікті сатқаннан кейінгі қаржылар
жетпей жатса, талаптар пропорционалды ... тең ... ... ... ... ... реттейтін негізгі заң болып,
1997 ... 21 ... ... ... ... ... ... уақыт талабына сай үнемі өзгерістер енгізіліп ... ... ... ... мүддесін қорғауға көбірек бағытталған.
Себебі кредиторлар мүддесі қаншалықты белсенді қорғалса, соғұрлым экономика
инвестициялар үшін тартымды. Ал, бұл ... ... ... ... мен мекемелерден басқа, заңды тұлғалардың
банкроттығы туралы істерге қолданылады.
Кредитордың ... ... ... жиынтығында жүз елу айлық
есептік көрсеткіштен кем болмаса, банкроттық туралы істерді сот ... ... ... деп тану ... сотқа не соттан тыс
тарату рәсімдерін ... ... ... арыз беріп, өтініш жасауына
борышкердің төлем қабілетсіздігі негіз болып ... Егер ... ... мерзімі жеткен кезден бастап үш ай ішінде орындамаса,
ол төлеуге қабілетсіз деп есептеледі .
Борышкердің өзін банкрот деп тану ... ... не ... тыс ... ... туралы уәкілетті органға арыз беріп өтініш жасауына оның
дәрменсіздігі негіз болып табылады. Оңалту ... ... ... кез - ... ... ... ... инвестициялық, техникалық, қаржы-экономикалық, құқықтык және
борышкердің таратылуын болдырмау мақсатында оның төлем кабілетін қалпына
келтіруге бағытталған шаралар қолданылады. ... өзі ... ... ... ... ... мен уәкілетті орган мақұлдаса, бес
күннен кешіктірмей оңалту жоспарын бекіту және борышкерге ... ... ... ... ұйғарым шығарылады. Тарату үрдістеріне ... ... ... ... ... ... таратылады
және борышкер кәсіпорынды күштеп тарату.
Кредиторлар мүддесін қорғау және әкімшілік шығындарды ... ... ... құрамына келесі кұрылымдардың өкілдері
кіреді: еңбек ақы, салықтар және бюджетке ... ... да ... және
кепілдік кредиторлар.
Конкурстық және оңалту басқарушысына ай сайын берілетін сыйақы мөлшері
шектелген. Заңға борышкермен ұсталған, бірақ төленбеген ... ... ... ... ... ... қосымшалар
енгізілген. Осындай мөлшер міндетті зейнетақы жарналары бойынша борыштарға
қатысты қарастырылған. Заңға кредиторлар комитетінің отырысы олардың ... ... ... ... енгізілген. Конкурстық өндіріс мерзімі 6
айдан көп болмауы керек. Ерекше жағдайларда бұл мерзім 3 айға ... ... айып ... ... және т.б. қарыздарды банкрот
деп тану шешімі қабылданған және оны тарату мезетіне анықталады. Банкроттық
үрдісінде катысуға байланысты ... ... орны ... ... реестрінің мазмұнымен танысқан соң, ... ... ... ... мен ... ... нәтижелерін
сотқа ол күшіне енгеннен 3 айдан кешіктірілмей бекітуге беріледі.
Борышкердің ... ... ... ... иесі ... растайтын
құжаттар бар мүлік конкурстық массаны құрайды. Әкімшілік және сот шығыстары
борышкер мүлкінің ... ... тыс ... ... ... ... бөлінеді:
1. Біріншіден, таратылатын банкрот өміріне немесе ... ... үшін ... беретін азаматтардың талаптары тиісті уақтылы
төленетін капиталға ... ... ... кезекте
қанағаттандырылады.
1. Еңбек шарты бойынша жұмыс істеген адамдарға еңбегіне ақы мен өтемдер,
авторлық шарттар бойынша сыйақылар екінші кезекте ... ... ... ... мүлкінің кепілмен қамтамасыз етілген
міндеттемелері бойынша талаптары қамтамасыз ету сомасы шегінде үшінші
кезекте қанағаттандырылады.
1. Салық және бюджетке ... ... ... ... ... орындалады.
1. Бесіншіден, басқа кредиторлармен есеп айрылысады.
Әрбір кезек талаптары алдыңғы талап толық ... ... ... ... ... ... қалған, сонымен қатар
сотпен тарату балансы бекітілгенге дейін ... ... ... ... ... ... ... дебиторлық борыштан
есептен шығарылуы керек .
Әлемнің нарықтық экономикасы әртүрлі деңгейде дамыған ... ... ... ... салыстыра отырып, біз дағдарысты
мемлекеттік реттеуді ... ... ... ... Дағдарысты
мемлекеттік реттеуді түрлі белгілері бойынша жіктеуді 1 кестеде келтіріп
отырмыз.
1 кесте - ... ... ... ... ... ... жіктеу
|№ |Жіктеу белгілері ... ... ... ... |
| | ... ... |Тараптарды қорғау |•1 кредиторлар мүдделерін қорғайтын; |
| | ... |
| | |•1 ... ... қорғайтын |
|2 |Кәсіпорынның |•1 ... ... |
| ... |•2 ... ... |
| ... | |
| ... мерзімінің ұзақтығы |•1 үш айға дейн; |
| | |•2 үш ... алты айға ... |
| | |•3 алты ... бір жылға дейін. |
|4. |Конкурстық ... ... |•4 ... бағьггталған; |
| | |•5 ... ... ... |Төлемқабілетсіздік |•1 жедел диагностика; |
| ... ... |•2 ... ... жүргізу. |
Бұл кестеде келтірілген белгілер ... ... ... ... ... ... ... төлемдер мерзімі
бойынша төлем қабілеттігін анықтайтын, оңалту мерзімі алты айға дейінгі,
әлеуметтік ... ... ... ... деп ... ... анықтау диагностикасы ҚР-сы заңдылығы бойынша
тек қана екі коэффициент арқылы жүргізіледі де, әр саланың ... ... ... өткізіледі. Ал, экономикалық қауіпсіздікті
қамтамасыз ету жүйесі үшін дағдарысты ... ... ... ... жан-жақты көрсетпейді. Осы ... ... біз ... ... жөн көрдік.
2 ТОҚЫМА ЖӘНЕ КІЛЕМ ӨНЕРКӘСІБІ КӘСІПОРЫНДАРЫНЫҢ ДАҒДАРЫСҚА ... ... ... ... тоқыма және кілем өнеркәсібінің
дамуын талдау
Тоқыма және кілем өнеркәсібі кәсіпорындарының экономикалық дағдарысқа
қарсы ... ... ... деңгейін макро, микро ... ... және ... ... ... ... мұнай, газ, басқа
да өндіруші салаларға қарағанда төмен бәсекелі ... ... ... та, бұл ... ... айналым қаражаттарының тез
айналмалылығында болып қалып отыр. Тоқыма және кілем ... ... ... ... ... қуаттылықтар орналасқан.
Саланың дамуын қамтамасыз етуге қабілетті ғылыми-өндірістік ... ... ... ... тиімдірек қолдануға болатын
сенімді ... ... ... Тұрғылықты халықтың жұмысбастылық
қабілетін толығымен қамтамасыз ете алатын саланың ... ... ... және ... ... дамуын бағалау үшін біз
жалпы өнеркәсіптің дамуына талдау жасауды, содан кейін ғана саланың дамуын
қарастыруды жөн деп таптық.
Өнеркәсіп ... ... ... ... ... ... алған кезеңнен бастап, ... ... ... және ішкі ... ... ... отырды. 2003 - 2004 жылдардағы Қазақстан Республикасы өнеркәсібі
дамуының ... ... ... ... ... ... өнеркәсіптің ішкі жиынтық өнімдегі үлесі 2003
жылы 29,3 %-ға, 2004жылы 33,4%-ға тең болды. Осылайша, тек қана 2004 ... ... ... ... ... басқа ... ... ... айта ... ... 2003 ... салыстырғанда
2004 жылы 4,1% - ға артты. Өнеркәсіптік кәсіпорындардың саны да ... 2004 жылы тек қана ірі және орта ... ... бұл ... ... ... ... келмейді .
Өнеркәсіптік өндіріс көлемі қарастырып отырған барлық жылдарда артып
отыр. Өткен жылдармен салыстырғанда 2003 жылы - 16,8%, 2004 жылы — ... ... ... ... ... ... табыс көлемі 2003, 2004
жылдары алдыңғы жылмен ... ... ... ... ... сайынғы артуы оң бағаланады.
2 кесте - 2003 -2004 жылдардағы ... ... ... ... ... ... |2003 |2004 |өткен жылғы|
| | ... |жыл ... ... ... ЖІӨ- дегі |% |29,3 |33,4 |113,9 |
| ... ... ... | | | | ... ... ... мен |бірлік |13177 |1536 |- |
| ... саны | | | | ... ... ... ... ... |2336,9 |2618,6|112,1 |
| | ... | | | ... ... ... ... ... |млн |401087 ... |
| ... ... | | | ... ... ... табыс |млн. |402210 |324832|80,8 |
| | ... | | | ... ... ... |% |23,0 |37,8 |164,3 |
| ... | | | | ... ... капиталға салынған |млн. |587953 |475820|80,9 |
| ... ... | | | ... ... ... |мың |671,2 |626,1 |93,3 |
| ... ... | | | ... ... ... өнеркәсіптік |теңге |26226 |27759 |105,8 |
| ... ... | | | | |
| ... ... | | | | ... ҚР ... ... мәліметтері бойынша есептелген;
Өнеркәсіпте жұмыс істейтін персонал саны жыл ... ... бұл ... жұмыссыздар санының артуына әкелуі мумкін.
Айлық еңбек ақы мөлшері жылдан-жылға артып отыр.
Республикада жүргізілген экономикалық ... ... ... ... ... ... бірінші кезеңінде (1992-1994 жж.) басты назар шет елдік ірі
инвестицияларды стратегиялық маңызы бар кәсіпорындарға тартуға ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық
жүргізу механизмінің тетіктерін (нормативті-құқықтық базаны жетілдіру,
салықтық, ... ... ... ... ... байланыстарды
жетілдіру, кедендік істі жолға қою, нарықтық инфрақұрылымды дамыту) жасау
арқылы ұлттық макроэкономикалық ... ... ... Осы
кезеңнің нәтижесі болып, экономиканың либерализациясы, нарықтық экономика
және инфрақұрылым институттарының калыптасуы, ... ... ... ... ... ... кезеңінде (1997-2003 жж.) экономиканың
тұрақтануы байқалады. ТМД елдерінің ... ... ... ... ... және көлемі бойынша алдыңғы қатарға
шықты. Қабылданған шаралар қазақстандық ... ... ... ... ... өнеркәсіптік өндірістің және экономиканың инвестициялану
көлемінің ... ... ... ... ... ... ... инвестициялық дағдарыстарды басқару
арқылы, экономикада даму ... ... ... үлес ... ... ... ... байқалады;
Тұрғылықты халықтың нақты табыстарының артуы және ... ... ... ... ... өзгеріп, өнеркәсіптің үлес салмағы артты .
Біздің ойымызша ... ... ... ... ... (2000
жылдан басталады) орын алып отыр. Осы кезеңде экономикада өсу ... ... ... ... іске ... ... жаңа жүйесі қалыптасты деп айтуға болады. Өнеркәсіптің дамуы
көрсеткіштерінің өсу серпіні байқалып, жалпы ... ... ... ел деп ... жүзі танып; дамуын оң бағалап отырған
кезде, тоқыма және кілем өнеркәсібінің ... қай ... ... ... - ... және ... өнеркәсібі даму көрсеткіштерінің серпіні
берілген.
3 кесте - ҚР-сы тігін және ... ... ... ... ... |2003 |2004 ... |
| | ... |жыл |жыл ... |
| | | | | ... | | | | |н ... ... ... ... |млн. |39673 |37474 |94,5 |
| | ... | | | ... ... ... ... |% |1,7 |1,4 |82,3 |
| ... ... сала | | | | |
| ... ... | | | | ... |Өнеркәсіп кәсіпорындары мен |бірлік |724 |188 |- |
| ... саны | | | | ... ... ... дейінгі жиынтық |млн.тенге|-760 |-200 |26,3 |
| ... | | | | ... ... ... ... ... |-42 |8,6 ... |Тиімділік деңгейі (залалдығы) |% |-2,1 |0,3 |14,3 ... ... ... ... |млн. |963 |_ |- |
| ... ... | | | ... ... ... ... |мың адам |24,4 |25,4 |104,1 ... |Өнеркәсіптің гізгі қызметіндегі |теңге |9851 |10669 |108,3 |
| ... ... ... | | | | |
| ... | | | | ... ҚР ... ... ... бойынша есептелген;
Тоқыма және кілем өнеркәсібінің өнеркәсіп өндірісінің көлемінің 2003
жылдан артқаны байқалады. 2003 және 2004 ... осы ... ... ... ... ... негіз болады. ... ... ... ... деп сала ... ... жылдан-
жылға кеміп отыр. Тиімділік деңгейі (заладығы) 2003 жылдан бері ... 2004 ... ... ... да ... ... құрайды.
Негізгі қызметтегі қызметкерлер саны 24-25 мың адам шамасында сақталып
қалып отыр. Өнеркәсіптің негізгі ... ... ... ... ... ... жылдары артып ... ... ... мөлшеріне қарағанда артта қалуда.
4 кесте - ҚР-сы тоқыма және ... ... ... ... ... ... ... бірлігі |2003 жыл |
| | | | |2003 ... ... ... ... |119,6 |
|2 |Мақта-мата иірілген жібі |15,3 |111,6 |729,4 ... ... ... жіп |- |21,8 |- ... ... брезент |146,6 |441,2 |301,0 ... ... да ... ... |588,5 |64,6 |11,0 ... ... - ... бағыттағы өнім, |113023,|129587 |114,7 |
| ... |4 | | ... ... мата емес материалдар |1357,2 |2249,8 |165,8 ... ... ... |456,8 |502 |109,9 ... ... ... |49,4 |135 |273,3 ... тігін бұйымдары |1002 |629,4 |62,8 ... ас үй ... |487 |- |- ... және ... ... |92,6 |10,4 |11,2 ... да бұйымдар |48,4 |1 |2,1 ... ... ... |6091,4 |7292,6 |119,7 ... өнім ... |114,9 |
| | |8 | | ... өнім ... |5,1% |5,3% |103,9 ... ҚР ... ... ... бойынша есептелген;
Бірақ, тоқыма және кілем өнеркөсібінің барлық ... ... ... мен ... ... ... импорт 52302,4 мың долларды,
экспорт 7292,6 мың долларды ... ... өнім ... ... 64,5 % - ды, ... 5,3 % - ды ... Ақырғы тұтыну
тауарлары экспорты төмендеуге, импорты жоғарылауға бет бұрған. Кедендік
импорттық және экспорттық бағалар қатынасы ... ... ... ... ары ... ... ... жариялылық алатыны
туралы да жанама түрде ой толғауға болады.
7 кесте - ... ... ... және ... ... импорты
(мың доллар)
|№ |Көрсеткіштер |2003 жыл |2004 жыл |2004 ж 2003 |
| | | | |ж-ға |
| | | | |% - бен ... ... ... жібі |444,2 |249,6 |56,2 |
|2 ... ... жіп |379,9 |9,2 |2,4 ... ... ... |5953,8 |9347,4 |157,0 ... ... да ... материалдары |12723 |10838 |85,2 ... ... |5032,5 |6470 |128,6 |
| ... ... ... | | | ... ... мата |26296,7 |28780 |109,4 |
| ... ... | | | |
|7 ... ... |5032,5 |6470 |128,6 ... ... ... |4432,3 |4069 |91,8 ... ... тігін бұйымдары |17088,5 |23612,4 |138,2 ... ас үй ... |1420,8 |2414,6 |169,9 ... және ... ... |355,8 |3823,4 |1074,6 ... |Басқа да бұйымдар |153,1 |244,2 |159,5 ... ... ... |46443,5 |52302,4 |112,6 ... ... өнім |72740,2 |81082,4 |111,5 ... өнім ... |63,8% |64,5% |101,1 ... ... декларациялар мәліметтері бойынша есептелген;
2004 жылы жеңіл және тоқыма өнеркәсібінің ... 81082,4 ... ... және 6, 7 ... ... және кедендік ақпараттардың
бір-біріне сәйкес келмеуі де көп тауарларға шекарадан өтерде кедендік баж
төлемдерінің ... ... ... ... ... ... және кілем өнеркәсібіндегі тағы бір мәселе —бағдарлы емес және
залалды өндірісті қайта профильдеу, техникалық қайта қаруландыру және кез-
келген тиімді ... ... - ... ... оңалуға мүмкіндік беретін,
ресурс үнемдеу технологияларының бәсеке қабілеттілігін меңгеру болып
танылады. ... ... ... мен ... жаңа ... ... ... барлық кешенін қамтитын, оның ішінде аралас
маталар (мақта, ... және ... ... бояулар, мақсатты
инвестициялық бағдарламалар, айналым қорларды азайту үшін несиелер қажет.
Макро деңгейде ... ... ... ... ... төндіреді: ішкі нарықтың сапасыз ... және ... ... ... ... ... қаражаттарының
жетіспеушілігі, бюджет және жабдықтаушылар алдында қарыздың ... ... ... жағдайының төмендігі, кәсіпкерлердің салаға
инвестицияларды салуға асықпауы, білікті ... ... ... ... ... ... тоқыма және кілем ... ... ... ... сала ... ... төмен деңгейде екенін көрсетті.
Қазақстан аумағындағы тоқыма ... ... ... ... ... ... ету, тоқыма және кілем өнімдерінің
бәсекелік қабілетін ... ... ... ... ... ... бар ... байқаймыз. Аталған мәселелерді шешу үшін мемлекет
тарапынан, сонымен қатар, кәсіпорын тарапынан да бірнеше шаралар ... ... ... ... ... ... бағыттар іске асырылуы
керек:
* импорт алмастыру саясатының белсенділігін арттыру;
* өндіріске қажет сырттан әкелінетін ... ... - ... ... ... ... ... теріс пиғылды бәсекеден қорғау, ішкі нарыққа енетін
өнімдердің сапасын, олардың ... ... ... ... ... ... келесі шаралар шешілуді қажет етеді:
* бәсекеге төзімді өнімдер шығару қадамдарын жасау;
* өндірісті инновациялық құрал-жабдықтармен жаңарту;
* өнімнің жаңа түрлерін өндіруді ... ... ... ... өткізу желістерінің мәнін бекіту;
* мүмкіндігінше жаңа нарықтарға шығу.
Мезо деңгейдегі тоқыма және ... ... ... ... үшін біз зерттеу жұмысымызда Алматы ... ... ... ... Алматы республикалық маңызы бар қала
мәртебесіне ие. Күшті өндірістік потенциалы, нарықта ... ... ... шетелдік әріптестері және жоғары ғылыми-техникалық,
кадрлық, қаржылық әлуеті бар ... ... ... ... ... ... өнеркәсіптің құрылымында шағын кәсіпорындардың үлесі басым.
Бұл сектор бәсекеқабілетті, ... ... және ... ... ... ... өндіріс құрылымында ірі және ... ... аса ... бар) ... ... өнімнің 73,9 % -
ы, шағын кәсіпрындардың үлесіне 15,4 % - ы, ... ... ... қосалқы өндірістерге - 2,8 % - ы ... ... ... өнеркәсіп кәсіпорындарының 181 - 1 немесе 73
% - ы киім ... ... ... бұйымдарын шығарумен 46 кәсіпорын
немесе 18 % - ы ... ... ... ... және аяқ ... 22 ... ( 9 % - ы) маманданған (8 кесте ).
Алматы қаласында маталарды өндеумен айналысатын бір де бір ... ... үлес ... ... киім өндірісімен айналысатын
кәсіпорындардың үлес салмағы басқаларына қарағанда басым.
8 кесте - ... ... ... ... ... ... бойынша орналасуы
|№ |Жіктегіш нөмірі мен аты ... | ... |
| | ... |
| | |к | |
|1 ... ... ... |46 |18 |
| |у | | | |
|2 |17.1 ... |7 |3 |
|3 |17.2 ... ... |6 |2 |
|4 |17.3 ... ... ... |- |- |
|5 |17.4 ... тоқыма бұйымдарын шығару |18 |6 |
|6 |17.5 ... да ... ... ... |8 |3 |
|7 |17.6 ... және ... маталар өндірісі |1 |0,5 |
|8 |17.7 ... және ... ... ... |6 |2 |
|9 |18-тара|Киім өндірісі |181 |73 |
| |у | | | ... ... киім ... |7 |3 ... ... материалдардан киім өндірісі |159 |64 ... ... ... және ... ... ... |15 |6 |
| | ... | | ... ... өндірісі және аяк |22 |9 |
| |у ... ... | | ... ... ... |9 |4 ... ... ... және ... да тері ... |2 |1 |
| | ... ... | | ... |Аяк киім ... |11 |4 ... |249 |100 |
|. | | | ... ҚР ... өнеркәсіп кәсіпорындары ассоциациясы бойынша
есептелген.
Алматы қаласының тоқыма және ... ... ... ... қарсы басқаруын бағалау үшін 8 кестені тұрғыздық.
Қарастырылып ... ... ... өнім ... ... өнім ... сала өнімінің үлесінің, саладағы
жұмыскерлер ... ... ... ... ... ... сала
персоналының үлесінің төмендегені анықталды.
Бір қуантатын жағдай, бір жұмыскердің ... ... ... ... ... Негізгі құралдардың тозу деңгейі жылдан-жылға артып, 2003 жылы 65,4
% - ды ... бұл ... тек ... ... ... бағалайды. Алматы
қаласының тоқыма және кілем өнеркәсібінің өнім ... ... ... ... ... физикалық көлем индексінің төмендегені
байқалады.
9 ... - ... ... тоқыма және кілем өнеркәсібінің
көрсеткіштері
|№ |Көрсеткіштер ... |2003 жыл |2004 жыл |2004Ж. |
| | ... | | ... |
| | | | | ... |
|1 ... ... |млн. ... |3428,8 |163,9 ... ... көлем |% |125,4 |113,7 |125,4 |
| ... | | | | ... ... ... |% |2,0 |2,1 |105 |
| ... өнеркәсіптік | | | | |
| ... ... | | | | |
| ... | | | | ... ... ... |249 |251 |100,8 |
| ... саны | | | | ... ... саны |мың адам |3,895 |3,719 |95,5 ... |Қызметкерлердің |теңге |12396 |15647 |126,2 |
| ... ... ... | | | ... ... ... |8,4 |8,3 |98,8 |
| ... өнеркәсіптегі | | | | |
| ... ... | | | | ... ... ... |% |65,4 |67,3 |102,9 |
| ... ... | | | | ... |Негізгі құралдарды |% |0,5 |0,7 |140 |
| ... ... | | | | ... ... статистика Басқармасының мәліметтері
бойынша ... ... тозу ... ... отыр. Негізгі құралдардың
жаңару коэффиценті өте аз шамада оң шамаға өзгеруде. Жұмыскерлердің саны
қарастырылып ... ... тек ... ... ... мата емес ... және ... жасалған бүйымдар
топтары бойынша натуралдық өлшем бойынша өсу байқалады, ... ... ... ... ... ... ... қорытындыларымыз бойынша,
Алматы қаласының тоқыма және кілем ... ... ... ... ... анықталды. Қаладағы саланың экономикалық
дағдарысқа қарсы басқаруды қамтамасыз ету үшін ... ... ... бар.
Натуралдық өлшеммен есептегендегі өнім өндірісі 10 кестеде
сипатталады.
10 кесте — ... ... ... және ... өнеркәсібінің
натуралдық өлшеммен өнім өндірісі
|№ |Көрсеткіштер ... |2003 |2004 |2004 ж. 2003 |
| | ... |жыл |жыл |ж -ға %-бен ... ... ... |Мың кв, м|14138 |19939 |141 ... ... |мың дана |740,3 |200,3 |27,1 |
|3 ... және кілем өнімдері |мың кв. м|130,7 |89,6 |68,5 ... емес ... және |мың кам | | | |
| ... ... ... | |1030,3 ... ... және колдан |мың дана |20 |2,2 |10,7 |
| ... ... | | | | ... ... ... ... |66,6 |57,5 |86,3 ... жұмыс киімі |мың дата |75,7 |39,6 |52,3 ... және ... |мың дана |46 |-2 |- ... аксессуарлары |мың дана |6012,1 |-2 |- ... ... ... ... Басқармасының мәліметтері
бойынша есептелген.
Қазақстан ... ... ... ... және кілем
өнеркәсібінің, Алматы қаласындағы осы саланың дамуын, тоқыма және кілем
бұйымдары бойынша экспортты және ... ... ... ... өнеркәсіп кәсіпорындарының қызметін бағалай келе біз ... ... ... және кілем өнеркәсібінің дамуы жалпы өнеркәсіптің
дамуымен салыстырғанда 2003 жыл ... ... көп ... ... рентабельділік деңгейі өнеркәсіп бойынша — 16,6%, тоқыма және ... ... ... ... ... ... ақысы өнеркәсіп бойынша - ... ... - 9095 ... ... қаласы бойынша - 15647 теңге ;
б) негізгі құралдардың тозу ... ... ... кешенде - 41%,
салада -51 %, ... ... ... —65,4 %-ды ... Осы ... сипаты тоқыма және ... ... ... ... ... көрсетеді.
Алматы қаласында тіркелген жеңіл өнеркәсіп саласының кәсіпорындарының
73 %-ы киім өндірісінде шоғырланған (бұл жерде киім ательелері де ... ... ... ... ... ... 18 %-ы,
былғарыдан бұйымдар жасауға және аяқ киім өндірісіне 9%-ы ғана маманданған
(басқаша сөзбен айтқанда, ... аяқ ... ... ... ... ... тұрғысынан экономикалық қауіпті ... ... ... ... ... импортталатын тоқыма
тауарларының сапасы көп жағдайда көңілге қонымды емес. Бірақ, бағалары
арзан болғандықтан сол импорттық тауарларды ... ... ... ... ... ... және кілем тауарларының
көлемінде 5,3%-ды, импорттық үлесі -64,5 %- ... Сала ... ... ... ... мақта-мата иірілген жібі, терілер,
былғарылар) экспортқа шығарып, дайын өнімді ... ... ... ... ... шетелдік бәсекелестерімен баға, тауарлық
марка тұрғысынан күреске түсе алмай отыр. Бұл ... ... ... ... ... де ... ... азықтық емес
тұрғыдан экономикалық қатер бар екенін көрсетеді.
Микродеңгейде экономикалық қауіпсіздікті, оның ... ... ... ... "Алматы кілем" мысалдарында 1 - бөлімде ұсынылған
әдістеме бойынша бағалаймыз.
2.2 «Алматы кілем» АҚ-ның қаржылық сипаттамасы және ... ... ... ... ... объектісі "Алматы кілем" АҚ-ы болып
табылады. Қазақстан ... ... ... және ... кәсіпорындарының жеткілікті санының бар екенін, тіркелгенін және
қызмет етіп жатқанына көзіміз жетті. Солардың ... ... ... ... ... ... дағдарысқа қарсы басқаруын талдауды ... ... ... АҚ-ы өз ... 1936 ... ... артелінен
алады. Компания Қазақстан Республикасындағы кілем және ... ... ... ... болып табылады. Кәсіпорын өндірісі
материалсыйымды болып табылатын классикалық жаккардтық кілемдер мен ... ... ... өз технологиясы, әдеби-колористік бейнелеуі,
тығыздығы бойынша қолдан тоқылған ... кем ... ... өрнектері классикалық, сондай-ақ авангардтық стильде жасалады.
Кәсіпорынның ... ... ... ... және ... ... басым болуына байланысты кілемдер әдемі, тұтынуда
дағдарысқа қарсы басқаруын көздейді, төзімді және ... жылу ... ... бар. ... ... жанға жайлы және олардың
бағасы орта деңгейлі ... ... ... ... ... ... ... талғамын қанағаттандырады. Осы ретте
кәсіпорын портреттерге, сувенирлерге, әкімшілік, қонақ үй және басқа ... жеке ... ... ... ... ... «Алматы
кілем» АҚ-ы ТМД елдерінің ішіндегі саусақпен санарлықтай ені 4 ... ... ... ... Компанияның Қазақстанда, Ресейде,
Өзбекстанда жабдықтаушылар желісі бар. ... ... ... масштабтағы кілем өнімдерін шығаратын жалғыз кәсіпорын.
Кәсіпорын қуаттылығы республиканың сапалы және жүннен ... ... ... қанағаттандыруға мүмкіндік береді.
Кәсіпорынның жобалық қуаты жылына 15 мың тонна мақта талшығын ... ... ... болып Оңтүстік Қазақстан облысының
мақта шикізітын мақта талшығына өңдейтін 16 кәсіпорны табылады. Кәсіпорын
жартылай ... ... ... ... Шымкенттің,
Алматының, Талдықорғанның, Павлодардың, Ақтөбенің, ... ... ... фабрикалары жатады. Дайын тігін ... ... ... темір жолы" жанындағы "Жолаушылар тасымалы" ЕМК-ы,
қарулы күштер есептеледі. Кәсіпорында өндірістің ... ... ... және ... ... бар.
"Алматы кілем" АҚ-ында негізгі құралдардың жаңаруы кәсіпорынның Астана
қаласындағы өкілдігіне жиһаздар және Қапшағай ... ... ... ... ... алынғаны есебінен болды. Машиналар және құрал-жабдықтар тобы
бойынша 2004 жылы күрделі ... ... ... ... ... ... ... құрал-жабдықтардың материалдардың жеткізілмеуінен,
өндірістің дискретті жұмыс істеуінен бос тұрып ... алаң ... ... ... қарсы басқаруды қамтамасыз ету
көрсеткіштері еңбек әлеуеті тұрғысынан оң деп бағаланады. Қарастырылып
отырған кәсіпорында ... ... АҚ-ы ... жыл ... ... саны азайып отыр. Дегенмен, орташа ... ... ақы ... жыл ... өсіп отырғаны байқалады. Оның үстіне, орташа айлық
еңбек ақы мөлшері Еңбек өнімділігі жыл ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру принциптерінің қолданылуы
төмен деңгейде деп айтуға болады. Сондықтан, кәсіпорындарда ... ... ... ... ... ақырғы өнімнің сапасын
арттыруға әрбір жұмыскердің араласудағы жауапкершілігін оятуға ... ... ... ... ... қамтамасыз ету
қызметкерлерді басқару тұрғысынан талдағанда, басқару аппаратының
жаңашылдыққа бейімділігіне, өндіріске ... ... ... ... ұмтылуына, қызметкерлерді ынталандыру жүйесіне назар
аудардық. Зерттеулеріміз бойынша, "Алматы ... ... ... ... ... ... ... кейбір позициялар бойынша нарық талаптарына
сай келе бермейтіне көз ... ... ... ... ... ... тұрғысынан экономикалық дағдарысқа қарсы басқаруды
қамтамасыз ету, қызметкерлерді басқару экономикалық қауіпті деп шештік.
Оған орай: "Алматы ... АҚ-ы ... саны ... ... ... ал ірі ... ... өзгерістерге оңтайлы,
нарық құбылмашылығына икемді болмауын да ескеру керек. Кәсіпорынның
мәліметтері ... ... ... ... ... кілем" АҚ-
ының қаржылары экономикалық қауіпсіз деңгейде орналасқан деп ... ... ... жария болған материалдардың көзқарастары
әртүрлі. Бір авторлар ... ... ... ... ... ... білдірсе, екінші авторлар банк қозғалысын
жақтап шығады .
Біз кім қалай десе де, осы шиеленістің ... ... ... келеді. Себебі, біріншіден, ... ... сөз ... ... ... ... тартымдылығына нұқсан келді.
Сондай-ақ, жабдықтаушылар мен ... ... ... ... сенімсіздік туады.
Шығындарды басқарудың экономикалық дағдарысқа ... ... ету ... талдау жүргізу арқылы шығындарды азайтудың
резервтерін анықтауға мүмкіндік туады. Осы ... ... ... ... мысалында өнімнің өзіндік құнына талдау жүргізілді.
11 кесте - Кәсіпорындардың қаржылық қамтамасыз ету көрсеткіштері
|№ ... ... мәні |
| | ... кілем" АҚ- ы |
| | |2004 ж |2005 ж ... ... |0,5-0,6 |0,6556 |
| ... | | ... ... |0,4-0,5 |0,3444 |
| ... | | ... ... |>1 |1,9039 |
| ... | | ... ... және меншік |=0,5 |0,7790 |
| ... | | ... ... |>=0,5 |0,3099 |
| ... | | ... ... мен |>-0,6-0,8 |0,6578 |
| ... ... | | |
| ... | | |
| ... ету | | |
| ... | | ... ... мерзімді |- |0,2961 |
| ... | | ... ... |- |0,2436 |
| ... | | ... және |2\1 |2,5857 |
| ... ... | | |
| ... | | |
| ... | | ... ... ... ... ... -"Алматы кілем" АҚ-нда кілемнің өзіндік құнының көрсеткіштерінің
талдау
(1 шаршы метрге)
|№ ... |2004 жыл ... |
| | | | |
| | ... |% ... |% |
|1 ... және ... |601,17 |44,1 |461,52 |44 |
|2 ... ... |379,55 |27,8 |293,69 |27,9 |
|3 ... |39,38 |2,8 |30,42 |2,9 |
|4 ... құралдарды жөндеу |68,28 |5 |52,45 |5 |
|5 ... |138,74 |10,2 |104,89 |10 |
|6 ... ... |62,1 |4,6 |47,2 |4,5 |
|7 ... шығындар |33 |2,4 |25,17 |2,4 |
|8 ... ... |24 |1,8 |18,88 |1,8 |
|9 ... төленген шығындар |10,5 |0,8 |14,68 |1,4 ... ... ... кұн |1362,7 |100 |1048,9 |100 ... ... |1368 |100,4 |1446,2 |137,8 ... ... ... бойынша дайындалған
12 кесте мәліметтері 1 шаршы метр кілемнің (жалпы ... және ... ... ... ... ... үлес ... шикізат және
материалдарға келетінін көрсетеді. Өндірістік шығындардың үлес ... ... %, ... ... жөндеу-5% салықтар-10%, әкімшілік
шығындар-5% тұрғысында болатынын көрсетеді.
13 кесте — ... ... ... ... ету ... ... ... |
| | |гі | |
| | | | | | |
| | | |2004ж. ... ... ... / ... |
| ... ... | |
| ... ... | ... |Сапаны басқару |бар/жоқ |жоқ |
| ... ... | | ... ... ... | | |
| ... | ... |
| ... ... / ... |
| ... |сәйкес ... |
| ... ... ... |
| ... | ... ... ... ... ... дайындалған
Оның үстіне, кредиторлық және дебиторлық. қарыздың айналым ұзақтығы
күндер есебінде ұзарып отыр.
Кәсіпорындардың өнімдерін сапа ... ... ... үшін ... тұрғыздық.
"Алматы кілем" АҚ-да кілемдер, кілем бұйымдары және төсеніштер ҚР-ның
23.02.2001 жылы ... ... ... ... ... ... Барлық өнім 100%-дық тексеруден өтеді.
Кәсіпорын МемСТ ... ... ... ... өнім өндіру үшін ISO
9000 стандарттарын енгізу бойынша жұмыс жүргізіліп келді. Енді 29.06.2005
жылдан бастап ISO ... ... ... ... ... ... ... сорттылығының орындалуы жылдан-жылға артып келеді (15 кесте).
Шығарылатын кілем бұйымдарының барлығы нарықтағы балама тауарлардан табиғи
талшықтарды кең ... ... ... ... ... ... кілем бұйымдарынын
сорттылығын бағалау
|№ |Кілемдер мен ... ... ... |
| ... | | | ... ... |90% |94,1% |+4,1% ... |2005 жыл |92% |97,1% |+5,1% ... ... ... бойынша дайындаған автор.
Кәсіпорында көркем-техникалық кеңестің мәжілістері ... ... мен ... ... қаралады. 2004 жылы 20-дан астам ... ... ... сондай-ақ 119 ... ... ... мен ... ... көркемдеуге тапсырыстар орындалды.
Кәсіпорындардың нарықта өнімді ... 16 ... ... ... - Кәсіпорындардың нарықта өнімді орналастыру
көрсеткіштері
|№ |Көрсеткіштер ... ... ... ... АҚ |
|1. |Жалпы нарықтағы кәсіпорын |% |5 |
| ... ... | | ... |Кәсіпорынның өнімді | | |
| ... ... | | |
| |* ішкі ... |% |80 |
| |* ... ... |% |20 ... ... ... ... дайындалған
"Алматы кілем" АҚ-ның - 5 % көлемінде. Кәсіпорынның негізгі ... ... ... ... қызметке басты назар аударылмайды.
Кәсіпорындарда маркетингтік мақсаттарға жұмсалатын шығындар көлемі
2004 жылы алдыңғы жылмен салыстырғанда артып отыр, ... ... ... ... отырып, өткізудің жаңа желілерін ашудың ... ... ... ... шығындарды ұлғайту тұтынушылар
кеңінен ... ... ... ... ... ... отырған кәсіпорында да теріс шаманы анықтайды.
Тоқыма және кілем ... ... ... ... ... оның ... жарнамаға қаржының
аз бөлінуі байқалады.
17 кесте - Кәсіпорындарда 2005 жылы ... ... ... ... ... |Көрсеткіштер ... ... ... ... |
| | ... |кілем"АҚ |ауытқуы |
|1 |Маркетингтік мақсаттарға жұмсалған |мың ... |121,2 |
| ... ... | | | |
|2 ... ... жарнама шығындары |мың теңге|165,4 |151,6 |
|3 ... ... ... маркетинг |мың теңге|62,2 |-5,9 |
| ... ... есі | | | ... ... ақпараттары бойынша дайындалған
Осы ретте кәсіпорын капиталының, инвестициялардың ... ... ... ... ... тоқыма және кілем кәсіпорындарына
тартылған инвестициялардың ... ... ... ... ... - Кәсіпорындардағы 2005-жылғы капиталдың рентабельділік
көрсеткіштер деңгейін бағалау
|№ |Көрсеткіштер ... ... ... |
| | ... | |
|1 ... ... рентабельділігі |% |0,82 |
|2 ... ... ... |% |8,58 |
|3 ... капитал |% |5,7 |
| ... | | |
|4 ... ... |% |0,03 ... ... ақпараттары бойынша дайындаған автор.
"Алматы кілем" АҚ-дарындағы қарыз капиталының рентабельділігі 2005
жылы 0,82 —ден 3,9 ... ... Бұл ... ... ... ... ... анықтамайды, себебі бұл жерде салық ... үнем ... ... ... отырған мерзімде
қысқа мерзімді несиелерді айналым капиталындағы ақша ... ... ... ақы төлеуге алып отырған.
Қарастырылып отырған мерзімде меншік ... ... ... ... оң ... ... капиталын тиімді пайдалану
мақсатында шаралар жүргізу керектігі анықталды. Кестеде қаржылық тетік
кәсіпорын айналымына ... ... ... ... ... ... Осы ... кәсіпорындардың қарыз ... ... ... ... ұзақ ... және ұзақ мерзімге капиталға ... ... еді. ... жұмысымыздың келесі бөлімінде "Алматы кілем" АҚ-
ның мысалында инвестициялық жобаны есептеу ... ... ... ... ... ... ... қарсы басқаруды бірінші
бөлімде ұсынған әдістеме арқылы талдау қорытындыларын, жиынтық экономикалық
бағасын 19 кестеде шоғырландырдық.
19 кесте -Кәсіпорындардың жиынтық ... ... ... бағасы
|№ |Кәсіпорынның экономикалық дағдарысқа |"Алматы кілем" АҚ-ы |
| ... ... ... ... | |
|1 ... ... дағдарысқа қарсы |- |
| ... | |
|2 ... ... ... қарсы |+ |
| ... | |
|3 ... ... ... ... |+ |
|4 ... дағдарысқа қарсы |- |
| ... ... | |
|5 ... ... ... ... ... |
| ... ... | ... |Инвестициялар және инновациялар |- |
| ... ... ... | |
|7 ... ... |+ |
| ... ... кауіпсіздігі |+ |
|9 ... |+ ... "+" ... ... ... "-" —экономикалық дағдарыс жағдайында.
Маржиналдық талдау негізіндегі басқару шешімдерінің көрсеткіштері
кәсіпорын дағдарыс жағдайында деп бағаланса ғана ... ... ... мәліметтері "Алматы кілем" АҚ-ның, қызметтерін экономикалық
қауіпсіз. Бұл жерде ағымдағы өтімділік коэффиценті ... және ... ... ... керек. Сол жағдайда ғана кәсіпорынның
қысқа мерзімде ... ... ... басқаруды қамтамасыз етуге
қабілеті бар деп есептеледі.
Дипломдық жұмысымызда кәсіпорындағы бизнес-реинжиниринг үрдісін өткізу
бағыттарын, ... және ... ... ... ... қазіргі жағдайы
және дамуы жолдарын және кәсіпорындарының экономикалық ... ... ... жолдарын қарастырамыз.
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ТОҚЫМА ЖӘНЕ КІЛЕМ ӨНЕРКӘСІБІ КӘСІПОРЫНДАРЫНЫҢ
ДАҒДАРЫСҚА ҚАРСЫ БАСҚАРУ ЖҮЙЕСІН ҚАЛЫПТАСТЫРУ ЖОЛДАРЫ
3.1 ... және ... ... ... ... ... ... .
«Алматы кілем» АҚ дағдарысқа қарсы басқару механизмінің стратегиясын
жасау үшін біз ... ... ... ... ... ... ... қарсы басқару механизмінің стратегиясын
жасау үшін дамудың келесі ... ... ... ... ... ... ... модернизациялау үшін несие алу
ұсынылады. Жобаның мақсаттық бағыты тарау, тоқу ... алу ... ... ... 1 млн. АҚШ ... ... несиелеу мерзімі 7 жылға
бекітіледі. Пайыздық ставка ... 11%. ... ... ... ... 6 айда өтеді, жеңілдік кезеңі алғашқы 15 ай, негізгі қарызды
қайтару әр алты ... ... ... ... ... ... ... технологиялы, қазіргі заманға сай электрондық жаккардтық
машиналары және ... ... бар ... тоқитын станоктарды алуды
қарастырады. Осы станоктардың өнімділігі жылына 90000 кв.м бола отырып,
фабрика бұрын ... ... ... ... ... мүмкіндік
береді. Кілемнің осы түрін ... ... ... жаңа ... ... және экспорт бағытты өнім шығаруға және
шетелдерден келген импортты кілемдер жаулап алған нарық ... ... ... ... ... ... кілемдерді шығару бұрынғы
көлемде қала бермек. Өнім сапасының жоспарлап отырған деңгейіне ... ... ... ... ... алу үшін инвестициялық көмек керек.
Жаңа құрал-жабдықтың әсерінен ... ... құны ... ... артады, жаңа жұмыс орындары ашылады. ... ... ... ... ... қажетті капиталдың
қалыптасуы 20 ... ... (1 АҚШ ... 155 ... тең ... қалыптасуына 1844503 АҚШ доллары ... ... ... 1935 ... өндірістік шығындар 117000 доллар шамасында болмақ. 1
млн теңге жаңа құрал-жабдықты алуға ... ... ... үшін ... суретті дайындайтын станция 97000 доллар болмақ. Жоба ... ... ... ... ... ... ... отыр.
20 кесте - "Алматы кілем" АҚ-ының инвестициялық жобасы капиталының
қалыптасуы
1 ... ... ... ... ... ... |Барлығы |
| | ... ... | |
| | ... ... ... |
|1. |Негізгі капитал | | | |
|2 ... ... және ... | |602581 ... ... қолда бар |55333000 | |356987 |
| ... | | | |
|4 ... ... | |883000 |883000 |
| ... | | | ... ... ... | | | ... ... ... ... ... | |323871 |
| ... және ... | | | ... ... | | |2166438 ... |Өндірістік емес шығындар | | | ... ... баж ... |300000 | |1935 ... |Барлығы |300000 | |1935 ... ... ... ... | | ... |Персоналды оқыту | |20000 |20000 ... ... ... ... |97000 |97000 ... ... ... |2200000 | |14194 ... ... ... |1000000 |2299567 ... тоқитын жаңа станокта жұмыс орындары ашылатын болғандықтан, біз
ары қарай ... ... ... ... ... ... ақы ... келесі 21 кестеде көрсеттік.
21 кесте -"Алматы кілем" АҚ-да жаңа ... тоқу ... үшін ... |Персоналлауазымы |Персонал саны, адам |Айлықеңб|Еңбекақы |
| | | ... | | |ге | |
| | |1 ... үшін |
| | ... |доллар ... ... ... ... ... |2276129 |
| ... | | |
|2 ... кілемдерді сатудан түсетін |237384000 |1531510 |
| ... | | ... ... мен ... ... |65032 |
| ... ... табыс | | |
|4 ... ... ... ... |3780000 |24387 ... да ... |3780000 |24387 ... ... |3921445 |
|7 ... ... ... құны (жай ... |1797419 |
| ... | | |
|8 ... ... ... құны ... ... |1209484 |
| ... | | ... ... |3006903 ... ... ... ... |914542 ... ... ... ... |274362 ... ақша тасқынының дисконты 17% |43780100 |282452 ... ... ... |129032 ... ... ... |1034006 ... бойынша таза табыс көлемі 1034006 долларды құрауы керек. Біз
жобаның қай кезден ... ... ... ... ... ... іздеу процесі жүруде, ал қайтарып беру мерзімі 7 жыл екенін
көрсеттік. Несиені алу кәсіпорынның тозған ... ... ... ... қабілетті өнім шығарылады, қосымша жұмыс орындары ашылады,
кәсіпорынның экономикалық дағдарысқа ... ... ... ... ... ... экономикалық дағдарысқа қарсы басқаруды
қамтамасыз ету үшін басты назарды ... ... ... ... ... капиталды жаңарту, мүмкіндігінше жоғары технологиялық станоктарды
өндіріске енгізуге ... ... ... деңгейіне көңіл аудару, жоспарлардың орындалуына
тырысу;
* әкімшілік шығындарын төмендету;
* өнімнің сапасын арттыру;
* маркетингтік қызметті жандандыру;
* өнім өткізудің ... ... ... ... даму жағдайындағы тоқыма және кілем өнкеркәсібі
кәсіпорындарының дағдарысқа қарсы қамтамасыз ету бағыттары
Қазақстан Республикасы тоқыма және кілем өнеркәсібінің ... ... ... қамтамасыз ету бағыттарын ұсыну ... ... ... ... мен ... ... ... жөн. Осы
жерде себептерді өзара байланысты екі ... ... ... ... ... - қазақстандық тоқыма және кілем өнеркәсібі
кәсіпорындарының технологиялық деңгейі. Осы топта шетел тоқыма және ... ... ... ... ... жеті
көрсеткішті анықтадық.
Кәсіпорындардың мамандануы. Шетелдің көптеген ... және ... ... өнім ... ... ... ... талшықтар мен жіптерден маталар,
тоқыма ... ... емес ... өндіріп, осы арқылы сұраныс пен сән
беталысына оңтайлы бейімделе біледі. Біздегі ... ... ... және ... түрлері бойынша қатаң бөлінді. Шетелдік
тоқыма және кілем өнеркәсібінің өнімдерінде тоқыма және ... ... ... ... ... ... маталармен салыстырғанда аз еңбек
сыйымды. Қазақстанның тоқыма және ... ... ... үлес ... аз. Қазір шығарылатын өнім ... ... ... және ... ... үлесі жыл сайын артып
келеді.
З.Тоқыма және кілем өнеркәсібі ... ... ... және ... ... кәсіпорындарының көбісіндегі адамдар саны 300-
ге дейін, нарық талаптарына жедел икемделетін шағын фабрикалар саны басым.
Адамдар саны 1000-ға ... ... ... кәсіпорындардың нарықтық
талаптарға сай келмеуі экономикалық қатердің бір себебі болды. Қазақстан
Республикасындағы тоқыма және кілем ... алып ... ... ... өндіріс шығындарын төмендетуге, нарық
талаптарына жедел бейімделуге мүмкіндік туғызады.
Технологиялық өндірісті басқаруды компьютерлеу. етелдік ... және ... ... ... жоспарлау, өндірісті және
технологиялық үрдісті басқаруды кеңінен компьютерлеу, өндірісті ... және ... ... ... біршама арттыруға
мүмкіндік береді. Қазақстандық кәсіпорындарда бұл элементтерді саусақпен
санарлықтай ғана ... ... ... ... ... және ... үрдісті басқаруды компьютерлеу жақсаруда.
Бірақ, станоктарды компьютерлеу, олардың жұмыс параметрлерін оңтайлау, тек
қана жаңа ... ... ... соң ... ... ... ... Шет елдердегі кілем және ... ... ... ... мен жіптерді, әсіресе,
тоқыманың тұтыну қасиеттерін арттырып және ... ... ... ... өте кең ... ... ... оларды
пайдалану 50%-дан асып кетті. Қазір синтетикалық жіптер мен талшықтарды
пайдалану мүмкіндігі мен қажеттілігі де ... ... енді ... ... ... болғандықтан, фабрикалардың
оларды оңай сатып алуға мүмкіндігі бар.
Маталардың ассортименті мен ... Шет ... ... шығаратын ені
кең маталардың көп экономикалық артықшылықтары бар, ... ені ... ... маталар үлесі басым. Бұл маталардың ассортименті
нарық конъюктурасымен қалыптасып және оның ... ... ... отырады.
Қазақстан кәсіпорындарындағы дайын маталардың ені 103 см-ге тең ... ... ... арттыруға бағытталған ... ... ... ... қарапайым маталар өндірісі басым болды.
Қазіргі кезде маталардың ені ұлғайтылды, ... ... ... ескі ... ... ... алып тастауда. Нарықта
импорттық маталармен ... ... ... ... маталардың сапасы мен ассортименті жақсарып ... ... ... және деңгейімен тежелетін
маталардың сапасы мен ... ары ... ... ... ... ... мен ... Шетелдік тоқыма кәсіпорындары үнемі
бәсеке жағдайында ... ... ... ... өнімді, жетілген құрал-жабдықтармен өздерін қамтамасыз етуі қажет.
Бұл өз кезегінде еңбек өнімділігін, өнім ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындары жетілдірілмеген
отандық құрал-жабдықтармен жабдықталған болатын. Тек қана жіп ... ... мен ... шет ... ... алынатын
еді. Соның өзінде де, сатып алынатын машиналар амортизация кезеңінен шығып
кеткен болуы мүмкін. ... ... ... ... мен жағдайы
одан да нашарлана түсті. Себебі, өткен жылдарда біз ... ... ... одан ары ... және физикалық түрде тозды. Бұл жағдайдан
кәсіпорындарды қазіргі заман талабына сай ... ... ... ... ... ... ... — кәсіпорындарды басқару деңгейі. Көптеген
фабрикалардың басшыларында шикізаттарды сатып алу, маталарды өткізу, қаржы
ресурстарын басқару сияқты сұрақтарды ... ... ... болған
жоқ. Жақсы жүмыс істеп отырған фабрикалар басшылары нарық жағдайларына тез
бейімделді, даму стратегаясын бекіту және ... ... ... ... жетіп отыр.
Бірінші топтың факторларын жақсарту көп қаржы салымдарын қажет етеді
және бір күннің немесе бір ... ... шеше ... ... ... олар ... ... жатады. Екінші топтың факторлары —
кәсіпорындарды басқару деңгейін де аз уақыт ішінде түбегейлі өзгертуге
болмайды. Осы екі ... ... ... ... біртіндеп дұрыс жолға
қойса, уақыт өте келе жемісін жейтініміз анық .
Нарықтық экономика зандары бойынша, бәсеке қабілетсіз ... ... ... қабілетті кәсіпорындар қызметін жалғастыруы керек
екенін білеміз. Тоқыма және кілем өнеркәсібіндегі ... ... ... көп ... ... ... екенін, бір тобының
дәрменсіздік жағдайында екенін көрсетті.
Қазақстан Республикасының 2010 жылға ... ... даму ... ... ... және кілем өнеркәсібі ішкі
бағдардағы тоқырау блогына жатады. Осы ... ... және ... ... ... ... сатылымдар жүйесін ұйымдастыру
және нарықты теріс пиғылды бәсекеден қорғау жатады.
Алматы қаласының 2010 ... ... ... дамуы саясатының
регионалдық бағдарламасы бойынша жеңіл ... ... ... ... ... ... ... жаңа технологияларды игеру арқылы бәсекеқабілеттілікті арттыру;
* ішкі тұтыну ... ... ... ... ... арттыру
табылады.
Саланың дамуы ең алдымен отандық ауыл ... ... ... ... бар ... ... базасында өткізіледі.
Саладағы маңызды міндеттер болып, тиімділігі аз ... ... ... ... базасында шағын және ... ... құру ... ... ... нысандары болып, жеңіл өнеркәсіптің дайын
тауарларын конкурстық негізде ... және ... ... мемлекеттік сатып алуларды орналастыру және ұзақ, орта
мерзімге ... ... және ... өнеркәсібінің өз артықшылықтары бар, олардың
ішіндегі ең елеулісі: ... ... ... ... ... ... және кілем өнеркәсібіне инвестициялар және инновацияларды
салу инвесторлар үшін тартымды болмақ-тоқыма және ... ... ... басқа салаларға қарағанда аз болуы мүмкін және ... ... ... ... аз уақыттың ішінде қайтарып алуға болады.
Айналым қаржыларын ұсыну да тиімді, ... бір ... ... ... 4-
6 рет ... болуы мүмкін.
Тоқыма жөне кілем өнеркәсібі кәсіпорындарының экономикалық дағдарысқа
қарсы басқаруды ... ету ... ... ... ... жерлерінде жұмыстан босаған әйелдерді жұмыспен қамтамасыз ету
шешуін ... ... ... Оның ... ... және ... ... ауыл шаруашылық кешенінің, химия өнеркәсібінің және
машина жасау саласының өніміне ... ... ... және ... өнеркәсібі кәсіпорындарының экономикалық дағдарысқа
қарсы басқаруды қамтамасыз ету төмендегідей салалық және ... ... ... ... зығырды (оның котонизациясы жоғары сапалы аралас
маталарды алуға мүмкіндік береді), химиялық шикізатты, жүнді
өңдеудің жаңа технологияларын, былғары-тері шикізатын (оның
ішінде тігін, автомобиль, ... ... ... ... пайдалану негізінде саланың шикізат базасын дамыту;
* Маркетингтік, ақпараттық, ... ... ... ... бағаларды, қаржылар мен ... ... ... дамыту;
Салада ұлттық киімдер, қолөнер бұйымдары, киіз, ... ... ... ... ... және жүн ... өңделген тері, шетелдік
үдемелі ... ... ... ... өнімдерінің
экспортын дамыту;
Тоқыма және кілем өнеркәсібі кәсіпорындарындағы әлеуметтік
сфераның обьектілерін жергілікті бюджеттің балансына беру;
Қазақстан ... ... ... мен ... баж ... төмендету немесе алып тастау;
Әскери құрылымдардың, балалар ... ... ... өндіру-өңдеу
өнеркәсіптерінің үдемелі сұраныстарын қанағаттандыру үшін тендерлер
ұйымдастыру;
Спорт және ... да ... ... ... үшін ... ... ... қанағаттандыру үшін жеңіл және ... ... ... және ... ... ... ... қарсы басқаруды
қамтамасыз ету жүйесі мемлекет түрғысында келесідей ... ... ... ... жою.Қазақстандық нарыққа тоқыма және ... ... баж ... және ... ... ... арқылы
түсетін каналдарын жою. Қазақстанның кедендік территориясына импортты
тауарды енгізгенде оның ... ... жою үшін өнім ... ең ... бағалар каталогын жасау.
Салалық лизингтік компанияны құру және сала кәсіпорындарының техникалық
қайта жарақтану мәселесін шешуге мүмкіндік ... ... ... ... ... ... ету.
Жоғары сапалы, экологиялық таза және қауіпсіз өнім шығару үшін мемлекеттік
стандарттарға жаңа техникалық регламенттер, стандарттар, ... ... ... және ... ... әдістерін енгізу. Бұл
шараны орындау халықаралық стандарттарға сай ... ... ... ... ... ... ... болуы тиіс.
Елдің барлық территориясында аймақ аралық көтерме-жеке тауар өткізу желісін
құру.
Кәсіпорындардың қаржылық мүмкіндіктері шектеулі екенін ... ... ... ... құн ... ... шығарылмайтын
технологиялық жабдықты және оның қосалқы бөлшектерін ел ... ... ... ... қайта қалпына келтіру.
Тоқыма және кілем өнеркәсібі ғылыми-зерттеу секторын қайта
қалыптастыруды өткізу.
Тоқыма және кілем өнеркәсібі кәсіпорындарының деңгейінде экономикалық
дағдарысқа ... ... ... етуді біз келесі бағыттардан
көреміз:
* ... ... ... ені 150 сантиметрден асатын
маталар өндірісін ұлғайту.
* Жіп иіру өндірісіне талшықтарды тұту, ... үшін ... ... ... ... (отделка) өндірісіне таза мақта және химиялық талшықтар
мен жіптер қосылған маталарды өңдеу үшін мерзімді және үздіксіз
жұмыс істейтін ... ... ... ... және ... жүнге және солардан
жасалатын өнімдерге нормативті-техникалық құжаттаманы халықаралық
стандарттарға сайлау.
* Сәнді көркем-колористік, ... ... және ... пальто, костюмдік маталарды өндіруді игеру және өндіру.
* Түйенің жүнінен жасалатын маталар өндірісін игеру.
* Сән ... ... ... ... ... өндірісін ұлғайту .
Әлемдік тоқыма және кілем өнеркәсібінің дамуын ... ... ... ... үлес ... ... ... талшықтардан жасалған тоқыма және кілем өнімдерінің әлі де ... ... ... отыр (24 ... кесте — 2040 жылға тоқыма талшықтарын әлемдік тұтынудың болжамы
|№ |Талшықтардың түрлері ... ... |
| | ... | ... |1970 |1980 |1990 |2000 ... | |1 |Жүн |млн. т |1,5 ... |1,7 |1,5 |2,0 | |2 ... |млн. т |9,4 |12,3 |14,2 |18,2 |20,2 |33,0
| |3. |(нарықтық үлесі) |% |64,5 |53,3 |46,6 |45,8 |37,3 |21,0 | ... ... |млн. т |1,8 |4,8 |8,2 |10,4 |16,2 |38,0 | ... ... |% |12,0 |20,5 |27,1 |26,2 |30,0 |24,0 | |6. |Химиялық
жіптер |млн. т |1,5 |4,0 |5,9 |8,9 |15,5 |85,0 | |7 ... ... ... |17,1 |19,4 |22,4 |28,7 |53,0 | |8. ... |млн. т |14,6 |23,2
|30,3 |39,8 |54,1 |160,0 | |9. |Өсу қарқыны (алдыңғы кезеңге шаққанда) |% ... |2,7 |2,8 |3,1 |2,2 | |10 |Жер ... ... |Млр адам |3,0 ... |5,3 |6,1 |9,2 | |11 |1адамға шаққандағы талшықтарды ... ... |6,2 |6,7 |7,5 |8,8 |17,3 | ... ... [24] ... ... есептелген.
Кесте мәліметтері химиялық талшықтарды тұтыну жылдан-жылға ... ... ... ... ... мен ... 50%-ын ... көрсетеді.
Тұрғын халықтың санының артуы талшықтарды ... аз ... ... ... ... ... және ... өнеркәсібінің осы үрдістен
өз орнын табуға ұмтылуы қажет.
Тоқыма және тігін өнеркәсібі дамуының негізі болып, фундаментальды
және ... ... ... ... тұтынушылық қасиеттерін
арттыратын жаңа материалдарды, өнімнің жаңа үлгілерін, жаңа ... ... ... ... жібек, астарлық маталарды, тігін
жіптерін, қосымша материалдарды, молния-замоктарды, ... ... ... ... бір де бір кәсіпорынның жоқ екенін айта кету
керек.
Ауыл шаруашылық кешенін басқару сұрақтары байсалды ... ... ... ... ... міндетті түрдеи сервисті бөлімшелері
бар ауыл шаруашылық кооперацияларын қолдау керек. Сол жағдайда ... ... - ...... - ... циклы аяқталған тізбек болады.
Ғылыми және инновациялық зерттеулердің басыңқы бағдарлары болып:
* тоқыма өнеркәсібіне ... ... ... таза ... ... ... және селективтілігі жоғары тоқыма материалдарын
және технологияларын ойластыру;
* аз сызықтық ... ... ... жүн ... табу ... ғылым мен техниканың жетістіктерін пайдалану "ғылым -
өндіріс" тізбегінің қай ... де осал тұсы ... ... ... ... ғылыми-техникалық ізденістерді қолдануға
мәжбүрлейді деу артық айтқандық болар еді. Бұл мәселе ... ... ... ... ... өндіріске енгізуді ынталандыратын
заңдылықтың жоқтығынан ушыға түседі.
Нарықтың дамуы, бәсеке, тұтынушылар ... сапа ... ... ... ... және сенімділік факторы ретінде
қарастырылатын болды. Тауар өндірушілер және тұтынушылар ... ... ... ... ... ... ... қажет етеді.
Қазір тоқыма және тігін ... ... ... ... ... ... туралы" заңдарына және "Сапа"
бағдарламасына сәйкес жүргізіледі . Аталған ... мен ... ... адам ... ... ортаға қауіпсіз және бәскекеқабілетті
өнім өндіру болып ... ... ... ... ... ... халықаралық сапа стандарттары талаптарына көшу әлуеті бар.
Қазір көптеген кәсіпорындарды менеджмент жүйесі жұмысының ... ... ... ... ... ... сапа ... жүйесін
енгізу процессі өзекті болып отыр. Халықаралық деңгейде сапа менеджменті
деген атауға ие ... ... ... ... сапа ... ... ... жүйесі және сапаны жалпы басқару жүйесі
жатады .
ISO халықаралық стандарттары жалпы сипатта болады және ... ... ... ... ... ... ... әртүрлілігіне байланысты халықаралық стандарттар мақсаты
сапа жүйелерінің ... ... ... ... ... және тәжірибеде қолдану ... ... ... ... және жеке ... ... халықаралық стандарттары сапа жүйесі қандай ... ... ... кәсіпорын қалай өткізетінін көрсетпейді. Тұтынушының
қажеттіліктерін қанағаттандыру және ... ... ... ету ... жүйесінің қызметтің немесе ұсынылатын өнімнің нақты түріне сай келуі
керек .
Бұл жүйе тек кәсіпорынның ішкі ... ... және ... ... ... ... ISO халықаралық стандартын алуға да
мүмкіндік береді. Мысалы: ISO 9000 стандарты ... ... ... жәке жеке ... ... қатысушы болып
қалады. ISO 9000:2001 стандартының мәні ... ... ... ... ISO 14001 ... ... бар компанияның үшін
тұтынушыларға, жергілікті халыққа, үкіметке және қоғамға жолы ашық .
Осы ISO жүйесін енгізу процесіне ... көп ... ... қана
қоймай, оларда болатын қайта құрылымдаудан қорықпау қажеттігін айту орынды.
Қазақстандағы бірлескен немесе шетел компаниялары тоқыма және ... ... ... ... тандағанда, халықаралық
стандарттар бойынша сапа сертификатының болғаныны тартымды. Өкінішке орай,
кәсіпорындар көп жағдайда оны ... ... бұл ... ... 73 ... қолданылады. Қазақстан
Республикасында ISO 9000 ... ... ҚР СТ ISO ... ... І8О ... ... ... әрбір
кәсіпорын ерікті болғанымен, оны енгізу қажеттілігін нарық талаптары
анықтап ... ISO ... ... ... енгізу сапаны жалпы
басқару негіздеріне сәйкес және 4 деңгейде жүргізіледі:
1. Стандартқа сәйкестігі;
1. Пайдалануға ... ... ... талаптарына сәйкестігі;
3. Ерекше талаптарға сәйкестігі.
Қазақстан Республикасының тоқыма және ... ... оның ... біз "Алматы кілем", "Алматы мақта" ЖШС, ІSO
халықаралық стандарттарын енгізу бойынша жұмыстар әзірше тек бағдарда ... 2003 ... ... ... қаласында жеңіл өнеркәсіп
кәсіпорындар Қауымдастығы ... "ІSO ... ... ... енгізу" семинарына қатысқан тоқыма және кілем өнеркәсібі
кәсіпорындары басшылары халықаралық ... ... ... келісті.
Әлемге танымал стандарттарды енгізу халықаралық ... ... ... жол ашады. Бұл сондай-ақ, Бүкіл әлемдік Сауда
Ұйымына кіруді оңтайландырады.
Әлемдік экономикада терең өзгерістер болып жатыр. Олардың сипаты ... баға беру үшін ... бір ... ... қажет емес. Қазірдің
өзінде де бүл өзгерістердің сипаты анықтальш келе жатыр, олардың барлығы да
ғаламдандырумен тікелей ... ... және ... өнеркәсібінің әлемдік
дамуында келесідей бағдарларды анықтадық:
тоқыма және кілем өнеркәсібі азия елдерінде қарқынды ... ... ... ... ... төмен болуы әсер етіп, экспорттық мүмкіншіліктері
мен өндірістік әлуеті жыддан-жылға арта түсуде;
орта сапалы, көлемі шектелмеген өнімдер Еуропалық Одақтан,
АҚШ-тан, ... тыс ... ... ... шығаратын тоқыма бұйымдарының сапасы жоғарылауда;
экономикасы дамыған елдерде технологиясы күрделі, сәнді, модельдік бұйымдар
өндірісі даму үстінде.
Дамушы индустриалдық елдердегі фабрикаларды қаржыландырудың ... ... ... бүл ... ... елдер үшін де пайдалы
болатынын айтады. Қаржыландырудың жалпы формуласы ... ... 51%-ы ... ... 49%-ы ... капиталы, өтеу мерзімі 2-3
жыл болуы керек. Қаржыландырудың осы нысанын Халықаралық қаржыландыру
корпорациясы ... ... ... банк ... ... даму
банкісі (АІВ) қолдайды .
Ұлттық экономикалардың ... ... ... әсер ... ... ететін кезеңге жетті. Әлемдік экономиканың дамуында 1950-
2000 жылдар ... ... ... 7 есе, ... ... ... 20
есе, әлемдік өнеркәсіптік өндіріс 10 есе, оны сыртқа ... есе ... ... ... ... ... аса маңызды орын Бүкіл
Әлемдік Сауда Ұйымына (БСҰ) беріледі. ... ол ... ... мен ... ... етуші субьект болып табылады.1947
жылы құрылған Сауда мен Тарифтер бойынша Бас ... ... ... БСҰ өз ... 1995 ... ... бастады. БСҰ - әлемдік
деңгейдегі ірі ұйым ғана емес, қызметіне ... ... ... қатысатын, үдемелі дамып және өзгеріп отыратын кұрделі механизм
болып табылады. Басқа ... ... ... БСҰ-ң ерекшелігі
— миллиардтаған сомалармен бағаланатын ... ... ... және ... компаниялардың мүдделерін көздейтін тауарлар мен
қызметтердің экспорты мен импортының ережелері белгіленеді .
БСҰ ... ... ... ... мен еркіндігін қамтамасыз ету және сауда, сауда шекаралары
бойынша ... ... ... сұрақтарды шешу ... ... ... ... ... деңгейдегі бірден-бір
ұйым.
БСҰ-на кіру үрдісі Қазақстан үшін 1996 жылдың қаңтарында басталды және
осы шараның нәтижелері біздің ел ... ... ... ... ... ... немесе импортгық өнімнің тұтынушылыры мен
өндірушілерін қамтиды. Бүл ғаламды мәселе, оны ... ... ... ... жөн. Осы ... ... ... және
кілем өнеркәсібінің кәсіпорындарын, олардың тұтынушыларын айналып өтпейді.
Қазақстан экономикасының әртүрлі салаларының БСҰ-на кіру дайындығының
әртүрлілігін, осы ... ... ... ... ... алмайтындығын
айта кету керек. БСҰ-на ... тез ... ... ... ... сай ... бәсекеқабілетті технологиясы мен құрал-
жабдығы бар, әлемдік деңгейде сапа және өнімнің өзіндік қүны ... ... ... болады.
Қазақстанда қызметі экспортқа бағытталған жеке салалар ... бар, ... ... ... ... ... ... салалар мен
жеке кәсіпорындар жоқтың қасы. Сондықтан БСҰ-на өту Қазақстан экономикасы
үшін күрделі, көп жылдық ... да ... ... ... Бірақ, бұл
шараны өткізбей отандық экономика дамуға ынтасыз, бәсекеқабілетсіз болып
қала бермек.
Соңғы 10-15 жылдардың тәжірибесі БСҰ-на өткен ... ... ... ... ... ... барлық түрлерінің технологиялық және
техникалық деңгейін көтеріп, экспорт үлесін арттырғанын көрсетеді.
Қазақстан ... ... мүше ... ... ... отандық
тоқыма және кілем өнеркәсібінде қандай өзгерістер болмақ? БСҰ-на өту үшін
қандай ... мен ... ... ... ... ... жатқызуға болады:
- Бәсекеқабілетті технология мен өнімді қамтамасыз ете ... ... ... ... ... ... сай емес паркі;
Ұзақ мерзімді, көп сатылы, ... ... ... ... кәсіпорындарда айналым қаражаттарының жетіспеушілігі;
Кәсіпорындардағы менеджменттің орташа деңгейі.
Тоқыма және одан өнім ... ... ... ... сипаттардан көреміз :
- Дамыған және дамушы ... ... ақы ... ... ... ақы ... төмендігі. Бұл көрсеткіш өнімнің
өзіндік құнында аз үлестік салмақты ... ... баға ... қамтамасыз етіп, ішкі және сыртқы инвестицияларды
тартуы керек. Осы ... ... ... АҚШ, ... технологиямен
бірге капиталдың көші дамушы елдерге бет бұрды. ... ... ... ... ... ... Осылайша, еңбектің, капиталдың, ақырғы
өнімнің және пайданың еңбек бөлінісі жүргізіледі. Бүл жерде ... ... ... де ... ... ... ... ашылады, қазіргі кезге сай
технологиялар енгізіледі, еңбек ақы мен тұрғын халықтың әл-ауқаты артады.
Жеке қазақстандықтың ... ... ... төлем қабілеттілігіне
қарамастан, жалпы қазақстандық жиынтық ... ... ... ... ... кең нарықта тоқыма және тігін ... ... ... ... ... орын табылады. Киім ... ... ... үшін ішкі ... ... көлемінің 50-60%- ын
игерудің өзі де өндірісті дамыту үшін ... ... ... ... ... жоғары баж салықтарымен емес
(БСҰ-ның ережелеріне қарсы), өркениетті сертификация өткізіледі. Осындай
жүйеде ешқандай ... ... ... ... ... ... ... мін түспеген болуы керек.
Тәуелсіз тестілеу лабораториясын ұйымдастыру-оңай ... ... ... персонал, қымбат құралдар, жабдықталған ... ... ... ... ... үйымдастырудың өтелім
мерзімі - үш-төрт жыл.
Өнім сапасын тестілейтін жүйелер, әдістер, құралдар деңгейі
тоқыма және киім ... ... ... ... ... ... ... керек.
7. Тестілеу қымбат болмауы керек.
Тестілеу жүйесін ұйымдастыруға қоғамдық ұйымдар белсене
ат салысады. АҚІП-та тоқыма өнімдерінің сапасы мен ... ... ... химиктер-токымашылар және колористер
ассоциациясы, Европа үшін ISO ... ... ... келіп, тоқыма және кілем өнеркәсібінің
алдына жаңа талаптар қоямыз:
қазіргі заманға сай жабдықталған ... ... ... ... құралдарын Қазақстан Республикасында жасауды Ұйымдастыру.
Қазақстанның БСҰ-на енуі ... және ... ... үшін оң эффект
беруі керек. Бірақ, бір ... ... осал ... ... ... ... ... қабылдау, екінші жағынан елімізде
өндірілмейтін тауарлар импортына жағдай жасау қажет. ... ... ... ... ... ... ... бұйымдары жатады. Киім өндірісінде
үрдістерді технологиялық, техникалық және ұйымдастырушылық тұрғысынан қайта
қүру кажеттігі бар. Бұл үрдістер ... ... ... ... тез арада
қабылдау мүмкіндігіне ие, ... ... ... ... ресурстарын қажет етуі керек. Кәсіпорындар ... ... сай, киім ... мен ... жаңалауға,
әмбебап технология мен құрал-жабдықтарды пайдалануға, киімді тігу үрдісін
автоматизациялауға қабілетті болып тұрғызылуы тиіс. Шағын және орта ... ... ... бәрі ... ... ... шағын кәсіпорындардың кең желісін қалыптастыру ұтымды болмақ.
БСҰ-на өту отандық кәсіпорындарға әлемдік саудаға жалпыға бірдей және
тең жағдайларда ... ... ... тоқыма және тігін
өнеркәсібінің өнімдерінің мүдделерін ... ... ... ... ... арттыруға, өнім экспортын
жеңілдетуге мүмкіндік береді. БСҰ-ның мүшелігі болу Қазақстан Республикасы
үшін өзекті қажеттілік ... ... БСҰ ... ... саясаты арқылы
Қазақстанға келесідей негзгі міндеттерді шешу керек:
қазақстандық экспорттың дискриминациясын болдырмау;
өркениетті сауданың ережелері мен ... ... ашық ... ел ... ... ЕврАзЭО және ТМД шеңберінде аймақтық ... ... ... ... ... одақ пен бірегей нарықтың қалыптасуына
ұмтылу;
- ... ... ... ... ... ... ... қазақстан БСҰ-на мүше 144 елдің 135-імен сауда
қатынастарын ... ... ... ... өту ... осы ... ... мен талаптар бойынша сауда жүргізуге мүмкіндік береді .
Соңғы кезде баспасөз ... ... ... 2005 жылы ... болады деп айтылып жүр. Бұл процесс ... ... ... Ресей Федерациясымен бірге өткізілмек .
Әлемнің ғаламдануы жағдайында ... және ... ... үшін ... ... БСҰ-на мүшелікке өтуі,
халықаралық стандарттау ISO 9000 жүйесін енгізу, салада ... ... ... ... ... жолға қою және басқа да жоғарыда сөз
болған ұйымдастырушылық шаралар осы саланың кәсіпорындарының экономикалық
дағдарысқа қарсы ... ... ... деп тұжырымдаймыз.
ҚОРЫТЫНДЫ
Диплом жұмысын қортындылай келе, экономикалық дағдарысқа қарсы
басқаруды қамтамасыз етуге берген ... ... ... ... ... ... деңгейіндегі экономикалық дағдарысқа қарсы
басқаруды күнделікті өмірге терендеп ... ... ... ... экономикалық дағдарысқа қарсы басқаруды қамтамасыз ... еті ... ... ... ... саналады. Ғалым-экономистердің
кәсіпорынның экономикалық дағдарысқа қарсы басқаруды қамтамасыз етуге
берген анықтамаларын зерттей ... ... ... дағдарысқа
қарсы басқаруды — кәсіпорындағы барлық ... ... ... ... ... кәсіпкерлік) ұтымды
пайдалана отырып, дағдарыстардың алдын-алу және ұдайы даму ... ... ... ету ... деп ... Үдемелі дамып
отырған қоршаған ... ... ... ... ... ... ... көреген болуы қажет. Тоқыма-кілем өнеркәсібі
кәсіпорындарының қызмет ету ... ... ... экономикалық
дағдарысқа қарсы басқаруды қамтамасыз ету үрдісін бірнеше кезең ... ... ... ... жіктелуі, себептері анықталуы;
екіншіден, экономикалық қауіпсіздіктің дәл қазіргі жағдайы ... ... және ұзақ ... даму ... ... оң қадам
болады.
Кәсіпорынның экономикалық дағдарысқа қарсы басқаруды ... ету ... ... өмірінде қолданылып, стратегиялық сипат алатын,
менеджменттің бар мүмкін болатын әлуетін кешенді, жүйелік негізде қолданып,
уақытша ... ... және ... өз ... ... ... ... арналған дағдарысқа қарсы басқару іс-шараларының жиынтығы
ретінде көрсете отырып, біз дағдарысқа ... ... ... ... ... ... ... дегенге тұжырымға
келдік. Шетелдік және ... ... және ... қорытындылай келе, кәсіпорынның экономикалық
қауіпсіздігін ... ету ... ... ... бойынша, екі тұрғыда
қарастыру керек. Тоқыма және кілем өнеркәсібі кәсіпорындарының экономикалық
қауіпсіздігін қамтамасыз ету механизмінің бір қыры ... ... ... ... екінші қыры кәсіпорын шеңберінде, микро деңгейде
бекітілуі тиіс. Мемлекет деңгейіндегі кәсіпорынның экономикалық ... ... ... ету ... ... ... ... саясаты, салықтық реттеу, өнім және қызмет сапасын мемлекеттік
реттеу, ... ... және ... ... ... ... ... инвестициялық саясат, кәсіпорындарды
оңалту және санация жатса, кәсіпорын деңгейіндегі тетіктеріне: шығындарды
басқару, өнім ... және ... ... ... ... еңбек ресурстары мотивациясы, контроллинг, кәсіпкерлік
белсенділікті ... ... және ... ... және
инновацияларды басқару, бизнес реинжиниринг жатады.
Экономикалық дағдарысқа қарсы басқаруды барлық құрамдас бөліктерін
талдай келіп, ... ... ... ... ... ... алуы және оң жолға бүра білуі керек деген
ұйғарымға ... Осы ... ... ... ... ... ... тиімді болар еді: мүмкін болатын экономикалық
қатерлерді талдау; қарсы шараларды жоспарлау; ... ... ... ... ... ... ... тиімділігін талдау.
Шетелдік және ... ... ... ... салыстыра зерггеп отырып, біз дағдарысқа ... ... ... ... ... ... ... бойынша Қазақстандағы дағдарысқа қарсы мемлекеттік
реттеуді кредиторлар мүддесін ... ... ... төлемқабілеттілігін анықтайтын, реабилитация мерзімі
алты айға дейінгі, әлеуметтік бағытталған, жедел диагностикалы
завдылық деп ... ... ... дағдарысқа қарсы
басқаруды қамтамасыз ету ... үшін ... ... ... ... ... суретті жан-жақты көрсетпейтінін анықтадық.
Кәсіпорынның экономикалық дағдарысқа қарсы ... ... ... ... ... ... ... толықтырып,
кәсіпорынның экономикалық дағдарысқа қарсы басқаруды қамтамасыз ету ... ... ... ... қарастыруды ұсынамыз: ... ... өнім ... және ... ... ... ... Еңбек әлуетінің көрсеткіштері;
қаржылық ... ... ... ... ету ... ... көрсеткіштері; инвестициялар және инновациялар
көрсеткіштері; шығындар жөне ... ... ... ... талдау негізіндегі басқару ... ... ... біз ... ... ... анықтау диагностикасын
экономикалық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің ... ... ... ... ... ... қарсы басқаруды қамтамасыз ету қамтамасыз ету жүйесі 9 бағыттан
тұрады. Дегенмен, маркетинг және ... ... сапа ... ... ... ... бизнес-реинжиниринг
міндеті алдыңғы міндеттер оң шама бермегенде қосылады деп ойлаймыз, ... ... ... ... жобалауды білдіреді. Бүл
көрсеткіштердің нормативті шамалары экономикалық ... ... ... саладағы орташа деңгейден кем болмауы тиіс. Өтімділік
коэффиценті 1 шамасында ... ... ... ... 2 ... ... ... деп есептеуге болады. Кәсіпорынның экономикалық
дағдарысқа қарсы басқаруды қамтамасыз ету ... ... ... ... дағдарысқа қарсы басқаруды қамтамасыз ету ... ... етіп ... аламыз.
Қазақстандағы тоқыма және кілем өнеркәсібінің дамуы жалпы ... ... 2003 жыл ... ... көп ... қалып
отыр: Тоқыма және кілем өнеркәсібінің дамуы жалпы өнеркәсіптің дамуымен
салыстырғанда 2004 жыл мәліметтеріне ... көп ... ... ... ... ... ... тоқыма және тігін
өнеркәсібі бойынша -2,5%; жұмыскерлердің орташа айлық ... ... ... ... ... теңге, Алматы қаласы бойынша—15647 теңге;
негізгі құралдардың тозу деңгейі ... ... ... ... -51%, ... қаласы бойынша - ... ... ... даму ... тоқыма және тігін өнеркәсібінің ... ... ... ... қаласында тіркелген жеңіл өнеркәсіп саласының
кәсіпорындарының 73%-ы киім өндірісінде ... (бұл ... ... де бар), ... ... ... барлық тіркелген
кәсіпорындардың 18%-ы, былғарыдан ... ... және аяқ киім ... ғана ... ... сөзбен айтқанда, тұтынушылардың аяқ киімінің
барлығы дерлік импортталған тауарлар). Тұтыну тұрғысынан ... ... ... ... Қытайдан, Түркиядан, Қырғызстаннан
импортталатын тоқыма тауарларының сапасы көп жағдайда көңілге қонымды емес.
Бірақ, ... ... ... сол ... ... тұтынамыз.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
1. Анализ хозяйственной деятельности в промышленности: Учебник/ ... Г.Г. ... О.Ф. ... и др.: Под. общ. ред. ...... Вышэйшая школа, 1999.
2. Анализ хозяйственной деятельности предприятия. Учебник./ ... – М.: ... ... ... ... ... ... Выбор инвестиций. Анализ
отчетности. / В.В.Ковалев. – 2-е изд. – М.: ИНФРАМ, 1999
4. ... ... ... ... ... пособие./
Н.Н.Погостинская, Ю.А.Погостинский. Учебное пособие. – Санкт-Петербург,
1999.
5. Анализ хозяйственной деятельности предприятия: Учебник.5-е издание./
Г.В. Савицкая. – ... ООО ... ... ... ... финансового состояния предприятия . А.В. ... ... ... ... ... ... Оқу ... К.Ш.Дүйсенбаев,
Э.Т. Төлегенов, Ж.Г. Жұмағалиева. Оқу құралы. – ... ... ... ... ... / А.Д. ... Р.С. Сайфулин. – М.:
ИНФРАМ, 1999.
9. Анализ ... ... ... ... ... – Алматы: Экономика, 1998.
10. Основы анализа финансового состояния предприятия: Учебное пособие./
И.М. Лоханина, З.К. Золкина. – Ярославль, ... ... ... анализа. М.И. Баканов, А.Д. Шеремет. / Москва,
«Финансы и статистика», ... ... ... анализ финансово-хозяйственной деятельности
организации. Т.А. Молибог, Ю.И. Молибог. – М.: ... ... ... ... Анализ и диагностика финансово-хозяйственной деятельности предприятия.
Учебник./ М.М.Глазов. – СПб.: ООО ... ... ... ... ... ... предприятия: анализ, оценка и ... ... / ... – М.: Изд. ... и ... ... финансового анализа для ... ... ... по ... ... ... компании IBS). Журнал «Финансовый директор» №4, ... ... ... ... и ... Учебное пособие. 2-е
издание / В.Н. Незамайкин, М.Л. Юрзинова. – М.: издательство ... ... ... / В.В ...... «Финансы и статистика»,
2000.
18. Комплексный анализ финансовой отчетности: учебник 3-е изд., перераб. ... Л.В. ... Н.А. ... – М.: Изд. ... и ... 2005.
19. Финансовый менеджмент, 10-е изд./ Ю. Бригхэм, М. Эрхардт. / Пер. ... Под. ред. ... Е.А. ... – СПб: ... 2005.
20. Анализ финансового состояния предприятия./ А.И. Ковалев, В.П.Привалов.
– М.: Центр ... и ... ... ... ... ... и ... привлекательности
акционерных обществ в промышленности, строительстве и торговле./ ... – М.: АО ... ... ... Финансовый анализ субъекта хозяйствования: Справочное пособие./ Н.А.
Русак, В.А. Русак. – Мн.: Выш. шк.., 1998.
23. ... и ... ... ... ... ... / И.Т. Балабанов. – М.: ... и ... ... Указ Президента Республики Казахстан о бухгалтерском ... ... ... с изменениями и дополнениями от 24.06.2002 г.
25. Стандарт бухгалтерского учета №30 ... ... ... ... ... ... ... Казахстан от
17.01.2003г.
26. Расчет показателей платежеспособности предприятия на основе новой формы
бухгалтерского баланса согласно ... ... ... ... В. ... Д. ... Журнал «Бизнес и Бухгалтерия»
№52(12), 2001.
27. Анализ хозяйственной деятельности предприятий России./ К.В.Щиборщ. ... Изд. ... и ... ... ... ... ... аналитических процедур в
аудиторской деятельности. З.К.Дюсембаева. Диссертация на ... ... ... ...... ... ... рейтинговой оценки эффективности финансово-хозяйственной
деятельности дочерних и зависимых организаций предприятия. ... ... ... им. Т. ... ... ... ... Учебник 2-е издание, доп./ А.Д. Шеремет.
– М.: ИНФРА-М, 2006.
31. www.kase.kz
32. www.kmgep.kz
33. www.akorda.kz
34. www.finanalis.ru
35. ... ... ... Айнаш Есали 05/09/2006 Нар тәуекел!

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 95 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бейдағдарыстық басқарудағы кризистік жағдайларды бақылау90 бет
Кәсіпорынды дағдарысқа қарсы басқару103 бет
Кәсіпорынның дағдарысқа қарсы басқару40 бет
Кәсіпорынның дағдарысқа қарсы басқаруы70 бет
Кәсіпорынның дағдарысқа қарсы басқаруының мәні мен мазмұны34 бет
Дағдарыс және оған қарсы басқару40 бет
Дағдарысқа қарсы басқару81 бет
Дағдарысқа қарсы басқару стратегиясы32 бет
Дағдарысқа қарсы басқару әдістері мен құралдары8 бет
Дағдарысқа қарсы стратегия24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь