Сұйықтың ағын сызықтары мен ағын түтіктері


Жоспар;
- Сұйықтардағы қысым
- Паскаль заңы
- Архимед күші
- Сұйықтың ағын сызықтары мен ағын түтіктері
- Үзілісcіздік теңдеуі
- Бернулли теңдеуі
... жалғасыСұйықтардағы қысым
Заттың бірлік көлеміндегі массасы болып затың тығыздығы табылады.
,
заттың белгілі мөлшерінің массасы да,
оның көлемі. Тығыздық температураға және қысымға тәуелді болады. Қысым деп беттің бірлік ауданына бетке перпендикуляр бағытта түсірілген күш аталады.
,
беттің ауданы. Мысалы, суға батырылған ∆s дене бетінің әрбір элементіне сұйық тарапынан, бетке перпендикуляр бағытталған ∆F күш әсер етеді. Бірлік ауданға сұйықтың түсіретін күші сұйықтың қысымы деп аталады.
, Өлшем бірлігі: 1 Па =1 Н/м 2
Сұйықтың бетінен
тереңдікте орналасқан нүктені қарастырайық. Сұйықтың ішіндегі
тереңдіктегі қысымды нүктенің үстіндегі сұйық бағананың салмағы тудырады.
ауданға әсер ететін күш
болады, мұндағы
бағананың көлемі,
сұйықтың тығыздығы,
еркін түсу үдеуі. Сонда қысым
. Сонда қысым сұйықтың тығыздығына және батырылу тереңдігіне тура пропорционал болады. Егер сұйық біртекті болатын болса, ондай бірдей тереңдікте қысым да бірдей болады.
Егер сұйықтың немесе газдың ішінде
және
биіктіктерге сәйкес түрде қысымдар болса, онда
өрнекті төмендегідей интегралдауға болады.
.
Тығыздығындағы өзгерістерді ескермеуге болатын сұйықтар мен газдар үшін
болады да, интеграл есептелінеді.
.
шаманы сұйықтағы тереңдік д. а. Егер
- сұйықтың жоғарғы деңгейінің координаты болатын болса, онда
атмосфералық
қысымға тең болады.
. Сұйықтың ішіндегі
тереңдіктегі қысым
. Мұнда сұйық бетіндегі атмосфералық қысым ескерілген.
Паскаль заңы
Қалыпты сұйықтар мен газдарда қысым Паскаль заңына бағынады:
Тыныштықта тұрған сұйықтың барлық бағытында, кез келген жерінде қысым бірдей және қысым барлық көлемге бірдей беріледі. Сұйыққа немесе газға түсірілген атмосфералық қысым барлық көлемге бірдей беріледі. Берілген көлемдегі сұйыққа немесе газға түсірілген қысым көлемнің ішіндегі барлық нүктелерге өзгеріссіз таралады. Сұйыққа немесе газға батырылған дененің салмағы азаяды. Осы жағдайда денеге төмен қарай бағытталған ауырлық күші мен сұйықтың немесе газ тарапынан жоғары қарай бағытталған ығыстырушы күш әсер етеді.
Архимед күші
Тығыздығы
сұйыққа батырылған биіктігі
әрбір шетінін ауданы
болатын цилиндрді қарастырайық. Цилиндрдің жоғарғы шетіне орта тарапынан
қысым түсіріледі. Төмен қарай бағытталған күш сонда
. Цилиндрге төменгі жағынан
күш әсер етеді. Осы екі күштің тең әсерлісіығыстырушы күш болып табылады: ол жоғары қарай бағытталған және мынаған тең:
. Мұндағы
- цилиндр көлемі,
дегеніміз сұйық тығыздығы болатындықтан
көбейтіндісі цилиндрдің көлеміне тең болатынкөлемді алып тұрған ортаның ауырлық күшіне тең болады. Сөйтіп цилиндрге әсер ететін ығыстырушы күш шама жағынан цилиндр ығыстырып шығарған сүйықтың салмағына тең. Бұл қорытынды батырылған дененің пішініне тәуелсіз. Архимед заңы деп аталады. Сұйыққа батырылғн денеге дененің ығыстырып шығарған сұйығының салмағына тең ығыстырушы күш әсер етеді.
Егер сұйық сығылмайтын болса, оның тығыздығы қысымнан тәуелсіз. Онда сұйық ағынының көлденең s қимасында, Һ биіктігінде және ρ тығыздығында салмағы:
ал төменгі бөлігіне түсірілген қысым биіктікпен сызықты түрде өзгереді:
мұндағы
- гидростатикалық қысым деп аталады. Сұйықтың төменгі бөліктеріне жоғарыға қарағанда көбірек қысым түседі, сонда суға батырылған денеге Архимед заңы бойынша анықталатын күш әсер етеді: суға немесе газға батырылған денеге, сұйық немесе газ тарапынан дененің салмағына тең, кері итеруші күш (жоғары бағытталған) әсер етеді.
мұндағы r- судың тығыздығы, V - дененің көлемі.
Сұйықтың ағын сызықтары мен ағын түтіктері
Кинематикалық тұрғыдан қарастырғанда, сұйық қозғалысын оның әрбір бөлшектерінің қозғалысымен сипаттауға болады. Сұйық қозғалысын қарастырғанда ағын сызықтары және ағын түтігі деген ұғымдар пайланылады.
Мүлде сығылмайтын және мүлде тұтқыр емес сұйық идеал сұйық деп аталады.
Сұйықтың әрбір бөлшегі өзіне тән жылдамдықтың векторы бойымен қозғалады, яғни сұйық жылдамдық векторының өрісі болып табылады.
Егер жылдамдық векторы бойымен сызықтар жүргізсек, олардың әрбір нүктесінен жүргізілген жанама сұйық бөлшегі, жылдамдықтың сол нүктедегі бағытына дэл келсе, онда мұндай сызықтарды ағын сызықтары деп атайды.
Сұйықтардың ағын сызықтарымен шектелген бөлігін ағын түтігі деп атайды.
Үзілісcіздік теңдеуі
Айталық, ағын түтігі бойымен үзіліссіз сұйық ағып жатсын. Мұндағы ағыс сұйық массасының сақталу заңын қанағаттандырады. Олай болса, ағын түтігінің көлденең қимасы s арқылы ∆t бірлік уақытта өтетін сұйық массасы ∆m мынаған тең болады:
егер сұйық сығылмайды деп
- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz