Психология пәнінен дәрістер


1. Жоғары білім беру дамуының қазіргі заманғы тенденциялары және жорғы мектеп психологиясының пәні.
2. Жоғарғы мектепте оқыту мен іс.әрекет психоло.гиясы.
3. Студенттің тұлғалық даму ерекшелігі.
4. Студенттік шақтың психологиялық ерекше.лігі.
5. Студенттерді тәрбиелеу. дің психологиялық ерекшеліктері мен ондағы студенттік топтың рөлі. .
6. Оқу процесінде сту.денттердің шығармашы.лық ойлауының дамуы
7. ЖОО.дағы оқытушының кәсіби іс.әрекеті.
8.. ЖОО.дағы психодиагностика
Жоғары мектеп (жоғары білім беру) психологиясы педагогикалық психологияның бір бөлімі. Сонымен қатар жоғары білім берудің кейбір психологиялық мәселелерін шешуде жалпы психология, жас ерекшелік психологиясы, әлеуметтік психология, еңбек психологиясы, клиникалық психология, заң психологиясы психофизиология және экологиялық психология білімдерін негізге алу қажеттігі туады. Осы тұрғадан жоғары мектеп психологиясы пәнаралық пән болып есептеледі.
Жоғары білім беру психологиясының пәні жоғары мектептегі оқыту мен тәрбие берудің тиімді жолдарын ұйымдастыру мен психологялық заңдылықтарына көңіл бөлуді талап етеді. Осы жақтан алғанда пәнді оқытудың төрт негізгі мәселелерін бөліп қарауға болады: оқу іс-әрекетінің психологиялық құрылымы; оқушылардың танымдық процестерін(кәсіби қабілдауын, ойлау, ес, зейін ерекшеліктерін), кәсіби қабілетін, тұлғалық бітістерін, шеберліктері мен дағдыларының қалыптасуын; студенттердің психофизиологиялық және жас ерекшелік, психикалық ерекшеліктерінің дамуын; оқыту процесі мен тәрбиелеу барысын диагностикалауда психологиялық - дифференциалдық сипаттама берудегі диагностикалық әдістерін; студенттік және оқытушылық ұжымдардың қалыптасуының әлеуметтік-психологиялық заңдылықтарын; педагогикалық қарым-қатынастың психологиялық жақтарын т.б.
Жоғары білім беру психологиясының әдістемелік қоры психология ғылымының барлық бөлімдерінде және салаларында қолданылатын психологиялық әсер етуді зерттеудегі бүкіл тәжірибелік әдістерді мен қамтиды, арнаулы зерттеу әдістері қамтиды. Олар: бақылау, тәжірибе, клиникалық әңгіме, интервью, формалды және аз формалды диагностикалық әдістер, іс-әрекет нәтижесін талдау, генетикалық-қалыптастыру әдістері, модельдеу(оның ішінде ЭЕМ), тренинг, әртүрлі сандық талдау әдістері(корреляциялық, факторлық, кластерлі) т.б. көптеген әдістер.
Қазіргі кездегі жоғары білім берудің қозғаушы күштері мен табиғатын түсіну үшін, олардың дамуына тікелей әсер ететінзаңдылықтар мен жалпы шарттарды қарастыру қажет.
1. Абдулина О.А. Личность студента в процессе профессиональной подготовки
2. Аганисьян В.М. Развитие творческого мышления студентов педагогов. Вопросы психологии. -№ 6. М., 1982.
3. Ананьев Д.Г. Избранные психологические труды: в 2т./ Под ред. Бодалёва А.А. и др.-М.,1980.
4. Анцыферова Л.И. К психологии личности как развивающейся системы/ Психология формирования и развития личности. М., 1981
5. Асмолов А.Г. Личность как предмет психологического исследования. М., 1984.
6. Балл Г.А., Бургин М.С. Анализ психологического воздействия и его педагогическое влияние. Вопросы психологии.-1994.№ 4
7. Батищев Г.С. Деятельностная сущность человека как философский принцип. М., 1969.
8. Берак О., Шибаева Л. Установка на развитие личности студента. Вестник высшей школы.-1990.№10.
9. Бойко В.В. Диалог лектора со слушателями: психологические аспекты. – Л: Знание,1987.
10. Буйлов В., Куропова Г., Сенаторова Н. Нервно-психологическое состояние студентов…Высшее образование в России.-1996.№2
11. Буланова-Топоркова М.В. и др. Педагогика и психология высшей школы. Ростов-на Дону, 1998.
12. Вайнцвайг П. Десять заповедей творческой личности. -М .,1990.
13. Высшая школа за рубежом: проблемы, поиски, решения. М., 1994.
14. Высшее образование в России.-1993.№ 3
15. Галаган А.И., Тарасюк А.Н., Цейкович К.Н. Основные тенденции развития высшего образования в развитых зарубежных странах. М., 1988.
16. Гальперин П.Я. Основные результаты исследований по теме «Формирование умственных действий и понятий». М., 1965.
17. Гальперин П.Я., Запорожец А.В., Карпова С.Н. Актуальные проблемы возрастной психологии. М., 1978.
18. Гальперин П.Я., Кабыльницкая С.Л. Экспериментальное формирование внимания. М., 1974.Проблемы развивающего обучения. М., 1986
19. Давыдов В.В. Научное обеспечение образования в свете нового педагогического мышления. 1989.
20. Джакупов С.М. Управление познавательной деятельностью студентов в процессе обучения. Алматы, 2002.
21. Джакупов С.М. Психологическая структура процесса обучения. Алматы, 2004.
22. Дьяченко М.И., Кандыбович Л.А. Психология высшей школы. Мн., Тесей, 2003.
23. Ильясов И.И. Структура процесса учения. М., 1986.
24. Кон И.С. Психология ранней юности. М: Просвещение, 1989.
25. Леонтьев А.Н. Деятельность. Сознание. Личность. М., 1975.
26. Милорадова Н.Г. Студент в зеркале психологии. Архитектура и строительство России.-1995.№ 9.
27. Немов Р.С. Психология. СС в 3-х томах. Т. 3. - М., 2001.
28. Обухова Л.Ф. Этапы развития детского мышления.- М.,1972
29. Общая психология, Петровский А,В. Брушлинский А,В., Зинченко В.П. и др.: Под ред. А.В. Петровского. -М., 1986.
30. Овчаренко Р.В. Справочная книга школьного психолога. М.,1993.
31. Особенности деятельности студентов и преподавателей –Изд-во БГУ,1978.
32. Педагогика и психология высшей школы. Ростов-на-дону, 1998.
33. Пергаменщиков и др. Психодиагностика и психокоррекция в воспитательном процессе. Минск,1993.
34. Психологические и психофизические особенности студентов. М., 1977.
35. Психология профессиональной подготовки. СПб., 1993.
36. Психопедагогика: Психологическая теория и практика обучения. М., 1984.
37. Реан А.А. Педагогические особенности взаимодействия педагога и студента. Вопросы психологии, 1983, № 5.
38. Реан А.А. Психология изучения личности. СПб., 1999.
39. Решетова З.А. Психологические основы профессионального обучения. МГУ, 1985.
40. Розет И.М. Психология фантазии. Минск, 1991
41. Скаткин М.Н. Проблемы современной дидактики. М., 1980.
42. Скаткин М.Н. Методология и методика педагогических исследований. М., 1986.
43. Смирнов С.Д. Психология образа: проблема активности психического отражения. М., 1985.
44. Смирнов С.Д. Педагогика и психология высшего образования: от деятельности к личности. М., 1995.
45. Смирнов С.Д. Современные психолого-педагогические проблемы высшей школы. Л., 1985.
46. Современные тенденции развития образования в ведущих странах мира /Высшая школа: сравнительные исследования, зарубежный опыт. – Вып.1.М., 1994.
47. Столяренко Л.Д. Основы психологии. Ростов-на—Дону, 1995.
48. Студенческая семья: состояние, проблемы, перспективы. Минск, 1991.
49. Талызина Н.Ф. Управление процессом усвоения знаний. М., 1984.
50. Талызина Н.Ф., Карлов Ю.В. Педагогическая психология, Психодиагностика интеллекта. МГУ, 1987.
51. Талызина Н.Ф. Управление процессом усвоения знаний. М., 1983.
52. Фил Рейс. 500 советов студентам. М., 1996.
53. Эльконин Д.Б. Избранные психологические труды. М., 1989.
54. Юсупов Ф. Психология взаимопонимания. Казань, 1991.
55. Янушкевич Ф. Технологии обучения в системе высшего образования. М., 1984.

Пән: Психология
Жұмыс түрі:  Материал
Көлемі: 45 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге
Таңдаулыға:   
Тегін:  Антиплагиат

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Қазақстан Республикасы білім және ғылым министрлігі

Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті

Философия және психология факультеті

Психология кафедрасы

Барлық мамандықтардың магистратурасына арналған

ПСИХОЛОГИЯ ПӘНІНЕН
ОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК КЕШЕН

Құрастырған:
пс.ғ.д., профессор Б.Ә.Әмірова

Қарағанды
2016
Психология пәнінен құрылған оқу-әдістемелік комплекс магистрлық
барлық мамандықтарға арналған: Құраст. Әмірова Б.Ә.. Қарағанды: ҚарМУ
баспасы, 2016.

Магистрлық мамандықтарға арналып Психология пәнінен құрылған оқу-
әдістемелік комплекс, осы оқу формасының оқу жоспарымен сәйкес, психология
пәндерінің негізгі бөлімдерін қамти құрылған.

Жоғары оқу орындарының барлық мамандықтары бойынша оқитын
магистранттарға арналған: Құраст. Әмірова Б.Ә.. Қарағанды: ҚарМУ баспасы,
2016.

ОӘК психология кафедрасының отырысында талқыланды. № 1 Хаттама, 2
қыркүйек 2016 ж.

ОӘК философия және психология факультетінің отырысында бекітілді. № 1
Хаттама, 28 қыркүйек 2016 ж.

Пәннің оқу бағдарламасы – syllabus.

Оқытушы туралы мәліметтер:
Әмірова Бибісара Әубәкірқызы – психология ғылымдарының докторы,
профессор

Магистранттарға арналған Психология пәні туралы мәліметтер

КурСеместр Кредиттер Дәрістер Семинар- ОМӨЖ МӨЖ Бар
с лар -лығы
1. 2. 3. 4. 5. 7.
6. 8.
1. ДәрістергДәрістік Силлабус Семестр 20Ағымды
е қатысу сабақтарға материалдарыбойынша бақылау
даярлану
2. Тестілеу Психология Дәрістер 1 35Аралық Семестр
кафедрасының конспектілерконтакт- бақылау басынан
тестік і, сағат 6 апта
тапсырмалар бақыланатын
қорынан тақырыптар
дайындау бойынша оқу
материалдары
3. Конспект № 1 тапсырма 1.4., 2 апта 2 Конспек-т
жазу 8 форма дәрістер мен іні
1.1., тексеру
семинар
материалдары
ның
әдебиеттері
4. Бақылау № 2 тапсырма Тапсырмада 2 апта 2 Хаттама-н
хаттама-с8 форма берілген ы
ын әдіс-темелік Қорғау
құ-растыр нұс-қауды
у араңыз
5. Есепті № 3 тапсырма Тапсырмада 2 апта 2 Есепті
құру 8 форма берілген тексеру
әдіс-темелік
нұс-қауды
араңыз
6. Эссе жазу№ 4 тапсырма Тапсырмада 2 апта 2 Эссені
8 форма берілген тексеру
әдіс-темелік
нұс-қауды
араңыз
7. Есепті № 5 тапсырма Тапсырмада 2 апта 2 Есепті
құру 8 форма берілген тексеру
әдіс-темелік
нұс-қауды
араңыз
8. Емтихан Пән Силлабустегі1 күн 35Қорытын-д
материал-дары11 форма ы
н Бақылау
меңге-рулерін
тексе-ру

Әдебиеттер тізімі:
1. Абдулина О.А. Личность студента в процессе профессиональной подготовки
2. Аганисьян В.М. Развитие творческого мышления студентов педагогов.
Вопросы психологии. -№ 6. М., 1982.
3. Ананьев Д.Г. Избранные психологические труды: в 2т. Под ред. Бодалёва
А.А. и др.-М.,1980.
4. Анцыферова Л.И. К психологии личности как развивающейся системы
Психология формирования и развития личности. М., 1981
5. Асмолов А.Г. Личность как предмет психологического исследования. М.,
1984.
6. Балл Г.А., Бургин М.С. Анализ психологического воздействия и его
педагогическое влияние. Вопросы психологии.-1994.№ 4
7. Батищев Г.С. Деятельностная сущность человека как философский принцип.
М., 1969.
8. Берак О., Шибаева Л. Установка на развитие личности студента. Вестник
высшей школы.-1990.№10.
9. Бойко В.В. Диалог лектора со слушателями: психологические аспекты. – Л:
Знание,1987.
10. Буйлов В., Куропова Г., Сенаторова Н. Нервно-психологическое состояние
студентов...Высшее образование в России.-1996.№2
11. Буланова-Топоркова М.В. и др. Педагогика и психология высшей школы.
Ростов-на Дону, 1998.
12. Вайнцвайг П. Десять заповедей творческой личности. -М .,1990.
13. Высшая школа за рубежом: проблемы, поиски, решения. М., 1994.
14. Высшее образование в России.-1993.№ 3
15. Галаган А.И., Тарасюк А.Н., Цейкович К.Н. Основные тенденции развития
высшего образования в развитых зарубежных странах. М., 1988.
16. Гальперин П.Я. Основные результаты исследований по теме Формирование
умственных действий и понятий. М., 1965.
17. Гальперин П.Я., Запорожец А.В., Карпова С.Н. Актуальные проблемы
возрастной психологии. М., 1978.
18. Гальперин П.Я., Кабыльницкая С.Л. Экспериментальное формирование
внимания. М., 1974.Проблемы развивающего обучения. М., 1986
19. Давыдов В.В. Научное обеспечение образования в свете нового
педагогического мышления. 1989.
20. Джакупов С.М. Управление познавательной деятельностью студентов в
процессе обучения. Алматы, 2002.
21. Джакупов С.М. Психологическая структура процесса обучения. Алматы,
2004.
22. Дьяченко М.И., Кандыбович Л.А. Психология высшей школы. Мн., Тесей,
2003.
23. Ильясов И.И. Структура процесса учения. М., 1986.
24. Кон И.С. Психология ранней юности. М: Просвещение, 1989.
25. Леонтьев А.Н. Деятельность. Сознание. Личность. М., 1975.
26. Милорадова Н.Г. Студент в зеркале психологии. Архитектура и
строительство России.-1995.№ 9.
27. Немов Р.С. Психология. СС в 3-х томах. Т. 3. - М., 2001.
28. Обухова Л.Ф. Этапы развития детского мышления.- М.,1972
29. Общая психология, Петровский А,В. Брушлинский А,В., Зинченко В.П. и
др.: Под ред. А.В. Петровского. -М., 1986.
30. Овчаренко Р.В. Справочная книга школьного психолога. М.,1993.
31. Особенности деятельности студентов и преподавателей –Изд-во БГУ,1978.
32. Педагогика и психология высшей школы. Ростов-на-дону, 1998.
33. Пергаменщиков и др. Психодиагностика и психокоррекция в воспитательном
процессе. Минск,1993.
34. Психологические и психофизические особенности студентов. М., 1977.
35. Психология профессиональной подготовки. СПб., 1993.
36. Психопедагогика: Психологическая теория и практика обучения. М., 1984.
37. Реан А.А. Педагогические особенности взаимодействия педагога и
студента. Вопросы психологии, 1983, № 5.
38. Реан А.А. Психология изучения личности. СПб., 1999.
39. Решетова З.А. Психологические основы профессионального обучения. МГУ,
1985.
40. Розет И.М. Психология фантазии. Минск, 1991
41. Скаткин М.Н. Проблемы современной дидактики. М., 1980.
42. Скаткин М.Н. Методология и методика педагогических исследований. М.,
1986.
43. Смирнов С.Д. Психология образа: проблема активности психического
отражения. М., 1985.
44. Смирнов С.Д. Педагогика и психология высшего образования: от
деятельности к личности. М., 1995.
45. Смирнов С.Д. Современные психолого-педагогические проблемы высшей
школы. Л., 1985.
46. Современные тенденции развития образования в ведущих странах мира
Высшая школа: сравнительные исследования, зарубежный опыт. – Вып.1.М.,
1994.
47. Столяренко Л.Д. Основы психологии. Ростов-на—Дону, 1995.
48. Студенческая семья: состояние, проблемы, перспективы. Минск, 1991.
49. Талызина Н.Ф. Управление процессом усвоения знаний. М., 1984.
50. Талызина Н.Ф., Карлов Ю.В. Педагогическая психология, Психодиагностика
интеллекта. МГУ, 1987.
51. Талызина Н.Ф. Управление процессом усвоения знаний. М., 1983.
52. Фил Рейс. 500 советов студентам. М., 1996.
53. Эльконин Д.Б. Избранные психологические труды. М., 1989.
54. Юсупов Ф. Психология взаимопонимания. Казань, 1991.
55. Янушкевич Ф. Технологии обучения в системе высшего образования. М.,
1984.

Бағалау жөніндегі ақпарат:

Білімді бағалау шкаласы:

Бақылау формасы Баллдар
1. Ағымды бақылау 20
2. Аралық бақылау 35
3. Үй жұмысын бақылау 10
4. Қорытынды бақылау 35
Барлығы 100

Курс саясаты:

Магистранттар күнделікті сабаққа қатынасып отыруға, кесте бойынша
тапсырмаларды орындауға және интернет-зал мен кітапханаларда өзбетінше
жұмыс істеуге міндетті.
Магистранттардың сабақты босатпауы, аудиторияларда басқаларға кедергі
жасайтындай тәртіп бұзбаулары ҚарМУ-дің ішкі тәртіп Ережесі-мен
анықталады.
Жазба жұмыстарын мезгілінен кешігіп тапсырса рейтинг бағалары (Пән
бойынша тапсырманы орындау және тапсыру мерзімі кестесін қараңыз)10%-ке
төмендетіледі.
Магистранттың өзінсіз қорытынды бақылау өткізілмейді. Емтиханға
қатынасу жағдайлары Е.А.Бөкетов атындағы ҚарМУ-дің оқу үрдісін
ұйымдастыру Ережесі-мен реттелінеді.

1. Пән бойынша оқу - әдістемелік материалдар:
Курстың тақырыптық жоспары (барлығы 2 кредпит)

Тақырып атаулары Дәрістер Семинар-лОМӨЖ МӨЖ Барлығы
ар
Жоғары білім беру 2 2 4 4 12
дамуының қазіргі заманғы
тенденциялары және жорғы
мектеп психологиясының
пәні.
2. Жоғарғы мектепте 2 2 3 3 10
оқыту мен іс-әрекет
психоло-гиясы.

2 4 4 12
3. Студенттің тұлғалық 2
даму ерекшелігі.
4. Студенттік шақтың 2 2 4 4 12
психологиялық
ерекше-лігі.
2 2 4 4 12
5. Студенттерді
тәрбиелеу- дің
психологиялық
ерекшеліктері мен ондағы
студенттік топтың рөлі.
.
6. Оқу процесінде 2 2 4 4 12
сту-денттердің
шығармашы-лық ойлауының
дамуы
2 2 3 3 10
ЖОО-дағы оқытушының
кәсіби іс-әрекеті.
8.. ЖОО-дағы 1 1 4 4 10
психодиаг-ностика
Барлығы 15 15 30 30 90

2.2 Дәрістік сабақтардың тезистері

1 Дәріс: Дәріс тақырыбы: Жоғары білім берудің қазіргі заманғы
тенденциялары жәгне жоғары мектеп психологиясының пәні

Дәріс тезистері

Жоғары мектеп (жоғары білім беру) психологиясы педагогикалық
психологияның бір бөлімі. Сонымен қатар жоғары білім берудің кейбір
психологиялық мәселелерін шешуде жалпы психология, жас ерекшелік
психологиясы, әлеуметтік психология, еңбек психологиясы, клиникалық
психология, заң психологиясы психофизиология және экологиялық психология
білімдерін негізге алу қажеттігі туады. Осы тұрғадан жоғары мектеп
психологиясы пәнаралық пән болып есептеледі.
Жоғары білім беру психологиясының пәні жоғары мектептегі оқыту мен
тәрбие берудің тиімді жолдарын ұйымдастыру мен психологялық заңдылықтарына
көңіл бөлуді талап етеді. Осы жақтан алғанда пәнді оқытудың төрт негізгі
мәселелерін бөліп қарауға болады: оқу іс-әрекетінің психологиялық құрылымы;
оқушылардың танымдық процестерін(кәсіби қабілдауын, ойлау, ес, зейін
ерекшеліктерін), кәсіби қабілетін, тұлғалық бітістерін, шеберліктері мен
дағдыларының қалыптасуын; студенттердің психофизиологиялық және жас
ерекшелік, психикалық ерекшеліктерінің дамуын; оқыту процесі мен тәрбиелеу
барысын диагностикалауда психологиялық - дифференциалдық сипаттама берудегі
диагностикалық әдістерін; студенттік және оқытушылық ұжымдардың
қалыптасуының әлеуметтік-психологиялық заңдылықтарын; педагогикалық қарым-
қатынастың психологиялық жақтарын т.б.
Жоғары білім беру психологиясының әдістемелік қоры психология ғылымының
барлық бөлімдерінде және салаларында қолданылатын психологиялық әсер етуді
зерттеудегі бүкіл тәжірибелік әдістерді мен қамтиды, арнаулы зерттеу
әдістері қамтиды. Олар: бақылау, тәжірибе, клиникалық әңгіме, интервью,
формалды және аз формалды диагностикалық әдістер, іс-әрекет нәтижесін
талдау, генетикалық-қалыптастыру әдістері, модельдеу(оның ішінде ЭЕМ),
тренинг, әртүрлі сандық талдау әдістері(корреляциялық, факторлық,
кластерлі) т.б. көптеген әдістер.
Қазіргі кездегі жоғары білім берудің қозғаушы күштері мен табиғатын
түсіну үшін, олардың дамуына тікелей әсер ететінзаңдылықтар мен жалпы
шарттарды қарастыру қажет.

Әдебиеттер:
1. Буланова-Топоркова и др. Педагогика и психология высшей школы. Ростов-на-
дону, 1998.
2. Высшая школа за рубежом: проблемы, поиски, решения. М., 1994.
3. Галаган А.И., Тарасюк А.Н., Цейкович К.Н. Основные тенденции развития
высшего образования в развитых зарубежных странах. М., 1988.
4. Дьяченко М.И., Кандыбович Л.А. Психология высшей школы. Мн.: Изд-во
БГУ,1981.
5. Смирнов С.Д. Педагогика и психология высшего образования. М., 1995.
6. Современные тенденции развития образования в ведущих странах мира
Высшая школа: сравнительные исследования, зарубежный опыт. – Вып.1. М.,
1994.

2 Дәріс: Іс-әрекет психологиясы және жоғарғы мектептегі оқыту мәселелері

Дәріс тезистері

Студенттерді оқыту – олардың іс-әрекеті мен психикасына білім беру,
шеберлік пен дағдыларды қалыптастыру мақсатымен, әсер ету.
Т.В.Габайдың анықтауы бойынша, өзіне 2 жүйелікті, немесе іс-әрекетті
қамтитын оқу іс-әрекетініңқұрамдас бөлігі. Біріншісі – оның негізгі
функционалдық компоненті – іс-әрекет-оқу. Оқу іс-әрекетініңфункционалдық
дайындық компонентіне – оқыту іс-әрекеті кіреді. Оқыту іс-әрекеті –
оқушылардың алғашқы тәжрибе меңгерулерімен іске асатын, таза таным
актісі. Оқыту іс-әрекеті оқу іс-әрекетінің сәтті болуына бағытталған.
Оқу іс-әрекетінде тек іс-әрекеттің танымдық қызметі ғана қамтылмай,
оның қажеттілік, түрткі, эмоция ерікке де бағыталуымен анықталады.
Іс-әрекеттің негізгі сипаты оның заттылығында. Заттығы оның табиғи
объектілігінде ғана емес, ондағы қоғамдық қозғалыс тәсілінде.
Іс-әрекеттің екінші бір сипаты- оның әлеуметтік, қоғамдық-тарихи
табиғатында. Ол психологиялық жаңа құрылудағы қалыптасатын іс-әрекеттің
сыртқы формасының ішкі формаға ауысуындағы негізгі интериоризациялық бағыт.
Іс-әрекетәруақытта да жанама сипатқа алады. Ондағы негізгі құрал рөліне
жабдық, материалдық заттар, белгілер, символдар және адамдардың қарым-
қатынасы жатады.
Адамның іс-әрекеті әруақытта мақсаткөзделген, белгілі жоспарланған
нәтижеге саналы бағытталған мақсат ретінде, жетістікке жетуге негізделіп
жүзеге асады. Мақсат іс-әрекетті жетелепотырады және оның барысын реттейді.
Іс-әрекет- белгілі жұмыстың жиынтығы емес, оның түрткілерін туғызып
отыратын әрекет жүйелері.
Іс-әрекет адамның білімінен, түрткісінен, қабілетінен сыртқы дүниесінің
нәтижелілігін анықтайтын, өнімділік сипатын көрсетеді.
Оқу іс-әрекетінде абстрактылықтан нақтылыққа, жалпыдан жекеге көшу
жүзеге асады.
Оқу іс-әрекетінің негізгі нәтижесі оқушыларда теориялық білімді
қалыптастырумен анықталады.

Негізгі әдебиеттер:
1. Ананьев Б.Г. Избранные психологические труды. М., 1980.
2. Анцыферова Л.И. К психологии личности как развивающейся системы
Психология формирования и развития личности. М., 1981.
3. Асмолов А.Г. Личность как предмет психологического исследования. М.,
1984.
4. Буланова-Топоркова и др. Педагогика и психология высшей школы. Ростов-
на-дону, 1998.
5. Дьяченко М.И., Кандыбович Л.А. Психология высшей школы. Мн.: Изд-во
БГУ,1981.
Қосымша әдебиеттер:
6. Кон И.С. Психология ранней юности. М: Просвещение, 1989.
7. Особенности деятельности студентов и преподавателей –Изд-во БГУ,1978.
8. Пергаменщиков и др. Психодиагностика и психокоррекция в воспитательном
процессе. Минск,1993.
9. Психологические и психофизические особенности студентов. М., 1977.
10. Психология профессиональной подготовки. СПб., 1993.
11. Смирнов С.Д. Педагогика и психология высшего образования: от
деятельности к личности. М., 1995.
12. Смирнов С.Д. Современные психолого-педагогические проблемы высшей
школы. Л., 1985.
13. Талызина Н.Ф., Карлов Ю.В. Педагогическая психология, Психодиагностика
интеллекта. МГУ, 1987.
14. Смирнов С.Д. Современные психолого-педагогические проблемы высшей
школы. Л., 1985.
15. Талызина Н.Ф., Карлов Ю.В. Педагогическая психология, Психодиагностика
интеллекта. МГУ, 1987.
3 Дәріс: Студенттің тұлғалық даму ерекшелігі.

Дәріс тезистері

Ғылыми әдебиеттерде жеке тұлға дамуын іс-әрекеттік тұрғыда қарастыратын
болсақ, оның бейнесін қоғамнан көруге болады, ал оның дамуына әсер ететін
қозғаушы күш – заттық іс-әрекет жүйесіндегі қарым-қатынас деп
түсіндірілген.
Студенттің әлеуметтік-психологиялық портретін анықтайтын және оқуда
жетістікке жетуге әсер ететін факторларды екі категорияға бөліп көрсетуге
болады: 1) ЖОО-на келген студент – оларға тек зейін бөліп, қабылдауға
болады; 2) оқыту процесінде көрінгендер, оларды басқаруға болады.
Бірінші категория қатарына жататындар: дайындық деңгейі, құндылықтар
жүйесі оқуға деген қарым-қатынасы, ЖОО-ы жөнінде ақпараттануы, болашақ
мамандығы туралы түсінігінің болуы. Бұл факторлар елдегі жалпы атмосферамен
және нақты ақпарат көзі болып табылатын тұрмыстық білімдермен анықталады.
Студенттерге әсер етуге арналған әрекеттерді қалыптастыра және қолдана
отырып, жанама түрде ғана әсер етуге болады.
Бірінші категориядағы факторлар бейімделу кезеңінде, яғни бірінші
курстықтар Мен қайда келдім?, Менің ортам қандай? деген сұрақтарға
жауап іздеп жүрген кездерінде, оларға жағымды әсер етеді. Өзге жерде өз
дегеніңді орната алмайсың,-деген сияқты пікірлерді студент әр қадам басқан
сайын естиді, әрбір оқытушы өз тәртібін орнатады және сол тәртіпті сақтауды
талап етеді. Топта балалар арасында лидерлікке, өз адамдарын іздеуге
бағытталған күрес жүреді. Студент оқу әрекетінің әдістері мен тәсілдерін
өз ұстанымымен меңгерулері және жылдам бағдарлай алу, факультет пен оқу
тобындағы тәртіп және нормалар жүйесін түсінуі, оқытушыға, алодыда болатын
жұмыстарға, оқуға деген қарым-қатынасында өзіндік құндылықтар жүйесін
қалыптастыруы қажет.
Осы тұрғыда жастардың өздерінің таңдаған мамандықтарына қызығушылықтарын
талдау өте қызықты. Қазіргі студенттерді үш топқа бөліп қарастыруға болады.
Бірінші топқа білім алуды мамандық алу деп бағдарланған студенттерді
жатқызуға болады. Бұл топтарға болашақ қызметіне деген қызығушылығы және
өзін сол таңдаған саласында көрсете алу тілегі бар студенттер жатады. Өз
білімін әрі қарай жалғастыру ниеттері басым. Қалған факторлар олар үшін аса
маңызды емес.
Екінші топты бизнеске бағдарланған студенттер легі құрайды. Бұл жалпы
сұралғандардың 26% болды. Олардың білім алуға деген көзқарастары мүлде
басқаша: олар үшін білім алдағы уақытта өз істерін ашу, саудамен айналысу
және т.б. осы сияқты әрекеттерге бағытталған құрал ретінде роль ойнайды.
Олар өздерінің таңдаған саласы бойынша білім алу қажет деп түсінеді, бірақ,
өз мамандықтарына 1-ші топқа қарағанда ұызығушылықтары төмендеу болады.
Үшінші топқа бір жағынан өз орнын таппағандар деп атауға болатын,
екінші жағынан түрлі тұрмыстық жағдайлармен, жеке бас мәселесі еңселерін
басқан студенттерді жатқызуға болады. Олар үшін отбасылық, тұрғын үй, жеке
бас, тұрмыстық мәселелер алдыңғы қатарға шығады. Бұл топты ағыспен
жүзетіндер деп атауға болады. Олар өз жолдарын таңдай алмайды. Олар үшін
білім мен мамандық алу бірінші топ студенттерінің қызығушылығына сай
келеді. Осы топтағы студенттердің өзін-өзі анықтаулары кейінірек жүзеге
асады. Бұл топтағылар өзін-өзі анықтау процестері, өз жолын таңдаулары,
мақсатқа бағытталулары әлі белгілі бір сипатқа ие емес. Көптеген студенттер
ЖОО-ндағы мамандық таңдау процесі өзгерістерге сәйкес прагматикалық,
мақсатқа бағытталған сипатқа ие. Білім алу құндылығы әлеуметтік, мәдени,
жеке тұлғалық, статустық тұрғыда дербес әлеуметтік феномен ретінде көрініс
табуда. Бұрынғы және қазіргі жылдардағы білім алу құндылығының айырмашылығы
да осында болса керек.

Әдебиеттер:
1. Абдулина О.А. Личность студента в процессе профессиональной подготовки
2. Ананьев Д.Г. Избранные психологические труды: в 2т. Под ред. Бодалёва
А.А. и др.-М.,1980.
3. Балл Г.А., Бургин М.С. Анализ психологического воздействия и его
педагогическое влияние. Вопросы психологии.-1994.№ 4
4. Берак О., Шибаева Л. Установка на развитие личности студента. Вестник
высшей школы.-1990.№10.
Қосымша әдебиеттер:
5. Буйлов В., Куропова Г., Сенаторова Н. Нервно-психологическое состояние
студентов...Высшее образование в России.-1996.№2
6. Кон И.С. Психология ранней юности. М: Просвещение, 1989.
7. Милорадова Н.Г. Студент в зеркале психологии. Архитектура и
строительство России.-1995.№ 9.
8. Особенности деятельности студентов и преподавателей –Изд-во БГУ,1978.
9. Педагогика и психология высшей школы. Ростов-на-дону, 1998.
10. Психологические и психофизические особенности студентов. М., 1977.
11. Психология профессиональной подготовки. СПб., 1993.
12. Смирнов С.Д. Педагогика и психология высшего образования: от
деятельности к личности. М., 1995.
13. Студенческая семья: состояние, проблемы, перспективы. Минск, 1991.
14. Фил Рейс. 500 советов студентам. М., 1996.

4 . Дәріс: Студенттік шақтың психологиялық ерекшеліктері.

Дәріс тезистері

Студент терминін латын тілінен аударғанда мұқият жұмыс істеуші,
білімді игеруші дегенді білдіреді.
Студент юелгілі бір жастағы адам ретінде және тұлға ретінде үш жақтан
сипатталады:
1) психологиялық жағынан тұлға қасиеттері, қалыптары, психикалық
процестерінің бірлігін құрайды. Психологиялық жағынан негізгісі –
психикалық процестердің жүруі мен психикалық қалыптардың пайда болуы
тәуелді болатын психикалық қасиеттер (бағыттылық, темперамент, мінез,
қабілеттер);
2) әлеуметтік жағынан, студенттің белгілі бір әлеуметтік топқа, ұлтқа,
т.с.с. қоғамдық қатынастары, сапалары;
3) биологиялық жағынан, жүйке іс әрекетінің типі: анализаторлар құрылысы,
шартсыз рефлекстер, инстинктер, физикалық күш, дене бітімі, келбеті, тері
түсі және т.б. Олар негізінен тұқым қуалаушылық және туғаннан болады,
бірақ өмір шартының әсерімен өзгеруі мүмкін.
Осы жақтарды зерттеу барысында студенттердің жас ерекшелік және
тұлғалық ерекшеліктері ашылады. Мысалы, егер студенттерде белгілі бір жас
иегері ретінде тақалса, онда оған қарапайым, комбинацияланған және сөздік
сигналдарға берілетін реакциялардың латенттік кезеңінің ең төмен өлшемдері
тән, оперативті естің жылдамдығы, зейін аударушылығы, вербальды-логикалық
есептерді шешу және т.б. байқалады. Сонымен студенттік кезең алдыңғы
биологиялық, психологиялық, әлеуметтік дамуында шоғырланатын ең жоғарғы
нәтижелеріне жетуімен сипатталады.
Егер студентті тұлға ретінде қарастырсақ, 18-20 жас – бұл неғұрлым
адамгершіліктік және эстетикалық сезімдердің белсенді даму, мінездің
қалыптасуы мен стабилизациясы, жетілудің әлеуметтік рольдерін толығымен
меңгеру: азаматтық, кәсіби, еңбектік және т.б. кезеңі болып табылады. Осы
кезеңмен экономикалық белсенділік байланысты, оны демографтар, адамның
өзіндік өндірістік іс әрекетке ену, еңбектік биографияның басталуы мен
жанұя құру кезеңі деп есептейді.
ЖОО оқу кезеңі жастық шақтың екінші кезеңімен немсе ересектіктің
бірінші кезеңімен сай келеді. Бұл кезеңде тұлғалық қасиеттердің қалыптасуы
жүреді.
Б.Г.Ананьевтің, А.В.Дмитриеваның, И.С. Конның, В.Т.Лисовскийдің және
тағы да басқалардың еңбектерінде талданған. Адамгершіліктік дамудың қасиеті
бұл жүріс тұрыстың пайымдау мориві болып табылады. Дегенмен, оысндай
жағдайларда кемшіліктер болуы мүмкін – бұл өз қылықтарының нәтижесін
ескермеу, ал бұның негізінде әр түрлі мотивтер жатуы мүмкін. Мысалы,
Лисовский бойынша 19-20 жаста адам адал бола отырып өзін толықтай бір
нәрсеге арнайды, дегенмен оның кері көріністері де болуы мүмкін.

Әдебиеттер:
15. Абдулина О.А. Личность студента в процессе профессиональной подготовки
16. Ананьев Д.Г. Избранные психологические труды: в 2т. Под ред. Бодалёва
А.А. и др.-М.,1980.
17. Балл Г.А., Бургин М.С. Анализ психологического воздействия и его
педагогическое влияние. Вопросы психологии.-1994.№ 4
18. Берак О., Шибаева Л. Установка на развитие личности студента. Вестник
высшей школы.-1990.№10.
Қосымша әдебиеттер:
19. Буйлов В., Куропова Г., Сенаторова Н. Нервно-психологическое состояние
студентов...Высшее образование в России.-1996.№2
20. Кон И.С. Психология ранней юности. М: Просвещение, 1989.
21. Милорадова Н.Г. Студент в зеркале психологии. Архитектура и
строительство России.-1995.№ 9.
22. Особенности деятельности студентов и преподавателей –Изд-во БГУ,1978.
23. Педагогика и психология высшей школы. Ростов-на-дону, 1998.
24. Психологические и психофизические особенности студентов. М., 1977.
25. Психология профессиональной подготовки. СПб., 1993.
26. Смирнов С.Д. Педагогика и психология высшего образования: от
деятельности к личности. М., 1995.
27. Студенческая семья: состояние, проблемы, перспективы. Минск, 1991.
28. Фил Рейс. 500 советов студентам. М., 1996.

5 Дәріс. Студенттерді тәрбиелеудің психологиялық ерекшеліктері және
студенттік топтардың ролі.

Дәріс тезистері

Жоғары оқу орындағы оқу кезеңі – тұлғаның әлеуметтенудің маңызды
кезеңі. Әлеуметтену – бұл тұлғаны белгілі бір әлеуметтік жағдайда
қалыптастыру процесі, әлеуметтік тәжрибені игеру барысында адамның жеке
құндылықтарының және бағыттылықтың қалыптасу процесі. Студенттік шақта
әлеуметтенудің барлық механизмдері іске қосылады: бұл студенттердің
әлеуметтік ролін меңгеру, кәсіби маманролін меңгеруге дайындық мұғалім
мен студенттік топ жағынан әлеуметтік әсердің механизмдері. Сонымен бірге,
сендіру мен конформизм құбылыстары студенттік ортада көрніс табады.
Әлеуметтену ұғымы тәрбие ұғымына қарағанда кеңірек. Әлеуметтену
тәрбиеге тең емес, себебі тәрбие – мұғалімдер мен ата-аналар жағынан саналы
бағытталатын әсерден (сендіру, эмоционалда жұқтыру, сенімдер, т.б.)
қабылданған идеалдарға сәйкес жеке тұлғаның қалыптасуы.
60-80 жылдардағы мектеп, жоғары оқу орындардағы тәрбиелеудің шетелдік
теориясы мен тәжрибесі Кумбс, Вильсон, Брукер, Беккер, Кеннстон, Рейс және
т.б. мамандардың еңбектерімен байланысты болды. Олар бірауыздан жастардың
қоғамдық тәрбиедегі дағдарысы ең алдымен оқу орындарында екенін анықтады.
Жаңаша батыс мектептерінде студенттерді белсенді қоғамдық өмірге және өз
бетінше қозғалыстарға дайындықтың жоқтығына кінәлады.
Кольбергтің ойынша мектептер мен университеттер жастарда келешекте
қоғамдық прогресске сәйкес болатын іс-әрекет пен оның функцияларын
орындауға қажет болатын қасиеттерді дамытуға көмектесу керек.
Херст, Харрик т.б. – адамгершілікті тәрбиелеудегі негізгі рольді
гипотетикалық адамгершілік тақырыптарына арналған пікірталас әдістері
атқарады.
Отандық мамандар В. В.Антонов, Л. П. Борщевский, П. П. Лопат Ю. Н.
Ветров т.б. жоғары мектептердегі қоғамдық ғылым курсындағы іскер ойынның
теориясы менәдістемесін негіздеді.
Қоғамдық және жеке тұлғалық жүріс-тұрысты вербальді тәсілмен
қалыртастыру мүмкін емес, ойдың, сөздің, қимылдың синтезі міндетті түрде
қажет. Басқа сөзбен айтқанда, тәрбиеленушілерде қоғамдық идеяларға сәйкес
болу үшін тәрбиеленушілерде соған сәйкес тұлға аралық қасынастар болу
керек, яғни қарым-қатынас арқылы тәрбиеленушілердің қалыптастырған күш-
жігерінде, яғни идеялық және адамгершілік мәнін нақтылаудың өзбетінше
қызметінде көрінеді.
Бұл форманы барлық тәрбие процесінің маңызды алгоритмі деп атауға
болады.
Ұжымдық іс-әрекеттегі мәселелердің тәжірибе жүзінде шешу процесіндегі
жеке тұлғалық қарым-қатынас – студенттің тұлғасын дамыту мен тәрбиелеудің
негізгі құралы болып табылады. Сондықтан да студенттердің өзін-өзі басқаруы
тәрбие процесінің күшті факторы ретінде бола алады.
Бүгінгі таңдағы педагогика (психология) тәрбие таңдап алынған идеалға
сәйкес мақсатты түрде жеке тұлғаны қалыптастыруға емес, тұлғаны өзін-өзі
дамыту шартына байланысты бағыт алады.
Тәрбиелеудің ең маңызды принципі – тікелей бағалаусыз, адам қандай
болса, дәл сол күйінше қабылдау.
Тәрбиелеушінің маңызды міндеті – балаларда, жас өспірімдерде,
жеткеншектерде өмірлік тәжрибенің жетіспеуі салдарынан білімнің ашылмайтын
таңдау өрісін ашып көрсетеді, тәрбиелеуші сол немес басқа таңдауға деген
бағалау қарым-қатынасын жасырмауы керек, жасырып қала алмайды да. Әрқашан
тәрбиеленушіге өз бетінше шешім қабылдау құқын бере отырып, осы бағалауды
өте біріңғай әрі дерективті көрсету тәсіліне жол бермеу керек.

Негізгі әдебиеттер:

1. Буланова-Топоркова и др. Педагогика и психология высшей школы. Ростов-
на-дону, 1998.
2. Кон И.С. Психология ранней юности. М: Просвещение, 1989.
3. Бенедиктов Б.А., Бенедиктов С.Б. Психология обучения и воспитания в
высшей школе. Минск, 1986.
Қосымша әдебиеттер:
4. Дьяченко М.И., Кандыбович Л.А. Психология высшей школы. Минск, 1993.
5. Особенности деятельности студентов и преподавателей –Изд-во БГУ,1978.
6. Пергаменщиков и др. Психодиагностика и психокоррекция в воспитательном
процессе. Минск,1993.
7. Поташкин М.М. Как оптимизировать процесс воспитания. М., 1984.
8. Смирнов С.Д. Педагогика и психология высшего образования: от
деятельности к личности. М., 1995.

6 Дәріс: Студенттердің шығармашылық ойлауының ерекшеліктері.

Дәріс тезистері

Проблематизация мен рефликсия стратегиясы бойынша оқыту мен даму
тәжрибелік іс-әрекет арқылы, сонымен бірге тіркелетін мәселелік
жағдайлардағы және әрекеттердің сыны мен жаңа әрекеттерді жобалау, оларды
орындау арқылы жүзеге асырылады. Тек осылай оқытуды ұйымсдастыру арқылы
оқушылардың санасы мен шығармашылық дамуын қамтамасыз етеді.
1. Шығармашылық – деп жаңа нәтижеге, жаңа өнім алуға жететін
қызметті айтады.
2. Жаңа өнім кездейсоқ немесе эвристикалық басымдылықтан алынуы
мүмкін болғандықтан оның жаңашылдық критериіне оның көмегімен
өнім алынған процестің жаңашылдық критериі қосылады.
3. Ойлау процесі немесе нәтижесі қарапайым логикалық тұжырым не
болмаса алгоритімдік іс-әрекет барысында алынбаған жағдайда ғана
шығармашылық деп аталады.
4. Шығармашылық ойлау, әдетте, біреумен қойылған міндеттерді
шешумен ғана емес, өз бетінше проблеманы көре білуімен
қалыптастыруға байланысты.
5. Шығармашылық ойлаудың маңызды критериі болып шешім табу сәтінің
алғышарты бастан кешудің айқын көрнісі.
6. Шығармашылық ойлау акті, әдетте, тұрақты және ұзақ немесе қысқа
мерзімді, бірақ өте күшті мотивацияны талап етеді.
Г. Гельмгольц, А. Пуанкаре және басқа да авторлар кез-келген
шығармашылық шешімнің төрт кезеңін бөліп көрсетеді: 1) Мәселені шешудің
негізі бола алатын материалды жинау, білімді жинақтау кезеңі; 2) Жетілген
немесе инкубация кезеңі – негізінен санадан тыс қалпында жұмыс істегенде
байқалады, бұл кезеңде адам саналы регуляцияда мүлде басқа да қызметпен
щұғылдануы мүмкін. 3) Инсайт кезеңі бұнда шешім күтпеген жағдайда пайда
болады. 4) Сананың толық қосылуын талап ететін бақылау немесе тексеру
кезеңі.

Негізгі әдебиетттер:
1. Аганисьян В.М. Развитие творческого мышления студентов педагогов.
Вопросы психологии. - № 6. М., 1982.
2. Богоявленская Д.Б. Интеллектуальная инициатива как проблема творчества.
Ростов-на-Дону, 1983.
3.Ванцвайг П. Десять заповедей творческой личности. М., 1990.
4. Гальперин П.Я., Котик Н.Р. К психологии творческого мышления. Вопросы
психологии № 5, М., 1982.
Қосымша әдебиеттер:
5. Ильясов И.И. Система эвристических приемов решения задач. М., 1992.
6. Калмыкова З.И. Продуктивное мышление как основа обучаемости. М., 1981.
7. Лук А.Н Творческое мышление. М., 1978.
8. Матюшкин А.М. Психологические основы диагностики и развития творческих
способностей в обучении. М., 1984.
9. Пуанкаре А. Математическое творчество Адамар Ж. Исследование
психологии процесса изобретения в области математики. М., 1970.

7 Дәріс: Жоғары оқу орындарындағы оқытушылардың кәсіби іс-әрекеті.

Дәріс тезистері.

Педагогикалық іс-әрекет мақсатына байланысты полифункционалды
болғандықтан, педагогикалық міндеттер өз табиғатына байланысты комплексті
сипатта болады. Осы міндеттер тек қана педагогика, психология және нақты
ғылымдарды оқыту әдістерімен ғана шешілмейді, сонымен бірге түрлі саладағы
білімдердің синтезін қажет етеді.
Жоғары оқу орындарындағы оқытушылардың іс-әрекетінің мазмұнына келесі
функциялар кіреді: оқытушы, тәрбиелеуші, ұйымдастырушылық және
зерттеушілік.
Жоғары оқу орындарындағы оқытушылардың барлығын шартты түрде үш топқа
бөліп көрсетуге болады: 1) педагогикалық бағыты басым оқытушылар (жуық
шамамен жалпы санынан 25 бөлігі); 2) зерттеушілік бағыты басым оқытушылар
(жуық шамамен жалпы санынан 15 бөлігі); 3) педагогикалық және зерттеушілік
бағыттары бірдей басым болып келетін оқытушылар;
Педагогикалық қабілетпен педагогикалық іс-әрекет құрылымында келесі
компоненттерді көрсетуге болады: гностикалық, конструктивті,
ұйымдастырушылық және коммуникативті.
Дәстүрлі оқытудың схемасы естіді – есте сақтады - айтты болса,
дамытушылық оқыту оқытушы мен әріптестермен іздеу арқылы танып білді –
мағынасын түсініп есте сақтады - өз ойын сөзбен жеткізу қабілеттілігі,
алынған білімдерді өмірде қолдана алу.
Педагогикалық процес субъектілері арасында оптимальді педагогикалық
қарым-қатынас барысында алты нагізгі функция орындалады:
-конструктивті – пән бойынша білім мазмұны мен практикалық мәнін түсіну
мен талқылау барысында оқытушы мен студенттің өзара педагогикалық
әрекеттесу;
-ұйымдастырушылық – біріккен оқу іс-әрекетін ұйымдастыру, оқу-тәрбие іс-
әрекетінің табыстары үшін жауапкершілік;
-коммуникативті-жағдайлық – педагогикалық серіктестік мақсатында оқу-
танымдық іс-әрекеттің әр түрлі формаларын (индивидуалды, топтық,
фронтальді) үйлестіре отырып өзара көмек ұйымдастыру;
-эмоционалды корригуляциялық – оқу іс-әрекетін алмастыру барысында
ашық перспективалар мен жеңіс оқу принциптерін жүзеге асыру; студент
пен оқытушы арасындағы қарым-қатынасының сенімділігі;
-бақылаушы-бағалаушы - өзара бақылауды ұйымдастыру, нәтижелерді бірігіп
қортындылау;
оқытушы мен студент арасында тиімді педагогикалық қарым-қатынасты
орнату барысында кездесетін кедергілер:
-педагог студенттің индивидуалды ерекшеліктерін ескермейді;
-студент ө оқытушысын түсінбейді, сондықтан да оны ұстаз ретінде
қабылдамайды.;
-оқытушының іс-әрекеті қалыптасқан жағдайға не болмаса, студенттің
жүріс-тұрыс мотиві мен себептеріне сәйкес келмейді;
-оқытушы өзінше, студенттің ар-намысын түсіреді;
-студент саналы түрде оқытушының не болмаса, ұжымның талаптарын
қабылдамайды.

Негізгі әдебиеттер:
1. Барабанщиков А.В. Проблемы педагогической культуры преподавателей вузов.
М., 1981.
2. Есарева З.Ф. Особенности деятельности преподавателя высшей школы. Л.,
1976.
3. Кузьмина Н.В. Методы исследования педагогической деятельности. Л., 1970.

Қосымша әдебиеттер:
4. Кулюткин Ю.Н. Психология обучения взрослых. М., 1985.
5. Фридман Л.М. Педагогический опыт глазами психолога. М., 1987.
6. Харькин В.Н. Педагогическая импровизация. Теория и методика. М., 1992.

8 Дәріс:ЖОО-дағы психодиагностика

Дәріс тезистері

Психодиагностика – тұлғаның индивидуалды-психологиялық қасиеттердің
өлшеуін және анықтау әдістерін қарастыратын психологиялық ғылым саласы
болып табылады.
Психодиагностика белгілі бір қасиетті өлшеуге, оның негізінде диагноз
қоюға бағытталған.
Диагноздың екі типі туралы айтуға болады. Біріншіден, белгілі бір
қасиеттің болуы не болмауының констатациялау. Екіншіден сыналушыда не
болмаса сыналушылар тобында белгілі бір қасиеттердің көрінуіне байланысты
континииум осінде орналысуына байланысты диагноз. Психодиагностикалық
әдістемелер психологиялық диагнозды қою үшін сыналушы туралы мәліметтерді
тез және дәйекті жинау үшін қажетті. Психологиялық диагноз – тұлғаның
тұрақты психикалық қасиеттерінің, мотивтерінің, қабілеттіліктерінің
құрылымды сипаттау комплексі. Қойылған диагноз зерттелетін қасиеттердің
коррекциясы немесе дамуы туралы ұсыныстармен бірге жүргізілуі мүмкін.
Н.Ф.Талызина қазіргі кездегі білім берудегі психодиагностиканың
функциялары келесілер деп көрсеткен: Ол прогностикалық ролін сақтай
отырып, дискриминациондық мағынасын жоғалтады. Оның негізгі функциясы
адамның дамуына жағымды болатын, танымдық іс-әрекеттің қалпын ескеретін
оқыту мен дамыту бағдарламасын жасау арқылы шарттарды анықтау.
Психодиагностикада әдістемелерді формализация деңгейі бойынша
ажыратады – осы ерекшелік бойынша үдкен екі топқа бөлуге болады: аз
формализанған (малоформализованные) және жоғары формализанған
(высокоформализованные).

Негізгі әдебиеттер:
1. Анастази А. Психологическое тестирование. М., 1982.
2. Бурлачук Л.Ф. Психодиагностика личности. Киев,1989.
Қосымша әдебиеттер:
3. Гамезо М.В, Домашенко И.А. Атлас по психологии. – М.,1999
4. Дружинин В.Н. Экспериментальна психология. Учебное пособие. М., 1997
5. Методики психодиагностики в учебно-воспитательном процессеСост.
В.В.Гришин, П.В. Мушин. М., 1990.
6. Общая психодиагностика Под ред. А.А. Бодалева, В.В.Столина. М., 1987.
7. Практикум по психодиагностике: учебно-методическое пособие... Балашов,
1992.

8 Дәріс: 2.3 Семинарлық сабақтардың жоспары

1. Семинар тақырыбы: Жоғары білім берудің қазіргі заманғы тенденциялары
жәгне жоғары мектеп психологиясының пәні

Сұрақтар:
1. Қазақстанда жоғары білімнің пайда болуы және негізгі даму
тенденциялары.
2. Шетел тәжрибесі: жоғары білімнің дамуы және болашағы.
3. Білім берудегі гуманизациялық процестер және қазіргі заманғы
тенденциялар.
4. Білім беруді ұйымдастырудың инновациялық және дәстүрлік
стратегияларының психологиялық ерекшеліктері.

Негізгі әдебиеттер:
1. Буланова-Топоркова и др. Педагогика и психология высшей школы. Ростов-
на-дону, 1998.
2. Высшая школа за рубежом: проблемы, поиски, решения. М., 1994.
3. Галаган А.И., Тарасюк А.Н., Цейкович К.Н. Основные тенденции развития
высшего образования в развитых зарубежных странах. М., 1988.
4. Дистанционное обучение и новые технологии в образовании. М., 1995.
Қосымша әдебиеттер:
5. Ляудис Н.Ф. Методика преподавания психологии. М., 2000.
6. Қазақстан Республикасының Білім туралы заңы 2007 жылғы 27 шілде.
7. Ғылым туралы заңы 25.11.2010
8. Современные тенденции развития образования в ведущих странах мира
Высшая школа: сравнительные исследования, зарубежный опыт. – Вып.1.
М., 1994.

2. Семинар тақырыбы: Іс-әрекет психологиясы және жоғарғы мектептегі оқыту
мәселелері

Сұрақтар:
1. Оқу іс-әрекетінің психологиялық құрылымы.
2. Оқыту процесінің құрылымы - психологиялық жүйе.
3. Оқыту процесінің тиімділігі – біріккен танымдық іс-әрекеттің
нәтижелілігі.

Негізгі әдебиеттер:
1. Батищев Г.С. Деятельностная сущность человека как философский принцип.
М., 1969.
2. Гальперин П.Я. Основные результаты исследований по теме Формирование
умственных действий и понятий. М., 1965.
3. Джакупов С.М. Управление познавательной деятельностью студентов в
процессе обучения. Алматы, 2002.
4. Талызина Н.Ф. Управление процессом усвоения знаний. М., 1984
Қосымша әдебиеттер:
5. Гальперин П.Я., Запорожец А.В., Карпова С.Н. Актуальные проблемы
возрастной психологии. М., 1978.
6. Гальперин П.Я., Кабыльницкая С.Л. Экспериментальное формирование
внимания. М., 1974.Проблемы развивающего обучения. М., 1986
7. Давыдов В.В. Научное обеспечение образования в свете нового
педагогического мышления. 1989.
8. Джакупов С.М. Психологическая структура процесса обучения. Алматы, 2004.
9. Ильясов И.И. Структура процесса учения. М., 1986.
10. Леонтьев А.Н. Деятельность. Сознание. Личность. М., 1975.
11. Смирнов С.Д. Психология образа: проблема активности психического
отражения. М., 1985.

3. Семинар тақырыбы: Студент тұлғаның даму ерекшеліктері.

Сұрақтар:
1. Тұлғаның дамуындағы биологиялық және әлеуметтік факторлардың рөлі.
2. Тұлғаның даму механизмдері мен шарттары, қозғаушы күші.
3. Тұлға адамның психикалық еркшеліктерінің функционалдық-динамикалық
тұтастық жүйесі ретінде:
а) тұлға құрылымының тұтастық жүйесі жіне негізгі қасиеттері;
б) тұлғаның психикалық ұйымдасуының салыстырмалы тұрақтылығы
мен орнықтылығы.
4. Студенттер типологиясы.
5. Студенттер тұлғасын психолого-педагогикалық зерттеу.

Негізгі әдебиеттер:
1. Ананьев Б.Г. Избранные психологические труды. М., 1980.
2. Анцыферова Л.И. К психологии личности как развивающейся системы
Психология формирования и развития личности. М., 1981.
3. Асмолов А.Г. Личность как предмет психологического исследования. М.,
1984.
4. Кон И.С. Психология ранней юности. М: Просвещение, 1989.
5. Немов Р.С. Общая психология. В 3-х томах. М., 2002.
6. Особенности деятельности студентов и преподавателей –Изд-во БГУ,1978.
Қосымша әдебиеттер:
7. Пергаменщиков и др. Психодиагностика и психокоррекция в воспитательном
процессе. Минск,1993.
8. Психологические и психофизические особенности студентов. М., 1977.
9. Психология профессиональной подготовки. СПб., 1993.
10. Смирнов С.Д. Педагогика и психология высшего образования: от
деятельности к личности. М., 1995.
11. Смирнов С.Д. Современные психолого-педагогические проблемы высшей
школы. Л., 1985.
12. Талызина Н.Ф., Карлов Ю.В. Педагогическая психология, Психодиагностика
интеллекта. МГУ, 1987.

4 Семинар тақырыбы: Студенттік жастағылардың психологиялық ерекшеліктері.

Сұрақтар:
1. Студентер - әлеуметтік топ.
2. ЖОО-дағы студенттердің әлеуметтік бейімделуі.
3. ЖОО-дағы дағдайдағы кәсіби-педагогикалық қарым-қатынастың психологиялық
ерекшеліктері.
4. Оқытушының коммуникативтік сәйкстілігін жоғарлату жолдары.

Негізгі әдебиеттер:
1. Абдулина О.А. Личность студента в процессе профессиональной подготовки
2. Ананьев Д.Г. Избранные психологические труды: в 2т. Под ред. Бодалёва
А.А. и др.-М.,1980.
3. Балл Г.А., Бургин М.С. Анализ психологического воздействия и его
педагогическое влияние. Вопросы психологии.-1994.№ 4
Қосымша әдебиеттер:
4. Берак О., Шибаева Л. Установка на развитие личности студента. Вестник
высшей школы.-1990.№10.
5. Буйлов В., Куропова Г., Сенаторова Н. Нервно-психологическое состояние
студентов...Высшее образование в России.-1996.№2
6. Милорадова Н.Г. Студент в зеркале психологии. Архитектура и
строительство России.-1995.№ 9.
7. Особенности деятельности студентов и преподавателей –Изд-во БГУ,1978.
8. Смирнов С.Д. Педагогика и психология высшего образования: от
деятельности к личности. М., 1995.
9. Студенческая семья: состояние, проблемы, перспективы. Минск, 1991.
10. Фил Рейс. 500 советов студентам. М., 1996.

Әдістемелік нұсқаулар:
4 - семинарлық тақырыптардың сұрақтарына дайындалуда психологиядан
кзкңдік баспаларға жүгіну қажет ( журналдар: Вопросы психологии,
Психологический журнал, Мир психологии, Психологическая наука и
образование, Зерде, Жоғары мектеп, Ізденіс, Ұлт тағлымы т.с.с).

5 Семинар тақырыбы: Студенттерді тәрбиелеудің психологиялық ерекшеліктері
және ондағы студенттік топтың рөлі.

Сұрақтар:
1. Әлеуметтену – белгілі әлеуметтік жағдайлардағы тұлғаның қалыптасу
процесі.
2. Студенттік топтағы озықтық, басқару және қақтығыстар.

Тапсрмалар:
1. Топта кездесетін процестердің негізгі сипаттарын көрсетіңдер.
2. Ұжымның пайда болғаннан бастап даму барысын сипаттаңыз. Топтың
даму кезеңін анықтауға мүмкіндік беретін белгісін көрсетіңіз.
3. Оқытушы топтың қалыптасу кезеңдерін ұтымды өткізуге мүмкіндік
беретін қандай жағдайларды ойластыруы қажет?
4. Кез-келген көркем әдебиеттерден педагогикалық қақтығыстарды
сипаттайтын мәселелерді табыңыздар.
5. Қақтығыстың динамикалық категорияларын талдаңыз және ереше бөліп
көрсетіңіз.
6. Қақтығыстың құрылымдық категорияларын талдаңыз және ереше бөліп
көрсетіңіз.

Әдістемелік нұсқаулар:
1. Оқу-әдістемелік әдебиеттермен жұмыс жасау топты талдауға және
топта кедесетін процестерді түсінуге мүмкіндік береді.
2. Мысал ретінде менеджер ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Психология – ғылым ретінде. Дәрістер
Психология пәнінен терминдер
Психология пәні бойынша дәрістер
«Криминология» пәнінен дәрістер
«Психология» пәнінен лекциялар жинағы
Даму психологиясының пәнінен дәрістер
«Мамандыққа кіріспе» пәнінен дәрістер
«Этнология» пәнінен дәрістер
Педагогика пәнінен дәрістер жинағы
Квалиаметрия пәнінен дәрістер кешені
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь