Менеджмент ғылым ретінде

Менеджмент ғылым ретінде XIX ғасырдың аяғы мен ХХ ғасырдың басында пайда болып, өзінің даму барысында бірнеше кезеңді басынан кешірді. Экономикалық әдебиеттерде басқару ғылымының алғашқы белгісі «тейлоризм» деген ағыммен байланысты екені айтылады.
Алғаш рет «ғылыми басқару» мектебінің негізін қалаған америка инженері Фредерек Тейлор (1986 – 1915). Ол өндірісті ғылым тұрғысынан басқаруға болады деген пікір айтты. Кезінде ғажайып жаңаық болған бұл құбылысты ол кейін өзінің еңбектерінде ғылыми жағынан жан жақты дәлелдеді. Ф.Тейлор кәіспорынды басару ісін өнер ретінде қарастыра келіп, менеджер «нені жасауды дәл білуі және соны арзан, әрі ең тиімді тәсілмен қалай жасауға болатынын» зерттеу нысаны етті. Ф.Тейлор басқару ісін тек кәсіпорын деңгейінде ұйымдастыруды қарастырды. Оның теориясын Гаррингтон Эмерсон (1853–1931), Генри Форд (1863–1947), Френк Гилберт (1868–1919), Лилиан Гилберт (1861–1919) т.б. өздерінің ғылыми еңбектерінде одан әрі дамытты.
Классик үлгідегі (әкімшілік) мектептің өкілдері Анри Файоль, Линдал Урвик, Джеймс Муни, А.К.Райли басқарудың әмбебап принциптерін ойластырды. Сондай мектептің негізін салушы француз ғалымы Анри Файоль (1841–1925) практикалық тәжірибені жинақтау негізінде мынандай қорытындыға келді: «басқару – кәсіпорынның мүмкіндіктерін барынша пайдалана отырып, оны белгілі бір мақсатқа жетелеу». Ол сондай – ақ, мемлекеттік басқару ісін ғылыми жолмен ұйымдастыру принциптерін қолдану мүмкін екендігіне алғаш рет ой жүгіртті.
Бихевиористік (мінез–құлық) мектебі ХХ ғасырдың 20–шы жылдардың аяғы мен 50–ші жылдардың басында қарқын белең алды. Бұ бағыт психология мен социология ғылымдарын басқару жүйесінде қолданумен айналысты. Бл мектептің негізін қалаушылардың бірі американ экономисі – Элтон Мейо (1880–1949) болды. Осы ілім формалық емес басқаруды ұйымдастыру міндеттерін, еңбек өнімділігін өсіруді ынталандырудың жаңа әдісін ендіруді ұсынды: қызметкердің ағартушылықпен айналысуын, өндіріс салалары мен еңбекті гуманизациялауды шешуде топтық демократиялық тәсілдерді қолданды. Америкалық зерттеушілер де Мери Пркер Фоллет (1868–1933), Абрахам Маслоу (1908–1970) бихевиосристік (мінез–құлық) мектептің өкілдері болып табылады.
Басқарушылық ойдың жаңа даму дәуірі (1950–1960) қазіргі сандық негізінде басқаруда математика иен компьютерді қолдану арқылы шешумен байланысты. Сөйтіп, «басқару ғылымы немесе сандық ықпал» мектебі өмірге келді. Бұл мектептің негізгі өкілдері: американдық ғалымдар С.Черчмен Джеймс Марч, Герберт Саймон, Райт Джей Форрестер, Х.Райфа.
ХХ ғасырдың 60–шы жылдарында миенеджментте жаңа бағыт
        
        Менеджмент ғылым ретінде
Менеджмент ғылым ретінде XIX ғасырдың аяғы мен ХХ ғасырдың басында
пайда болып, ... даму ... ... ... ... кешірді.
Экономикалық әдебиеттерде басқару ғылымының алғашқы белгісі «тейлоризм»
деген ағыммен байланысты екені айтылады.
Алғаш рет ... ... ... ... ... ... Фредерек Тейлор (1986 – 1915). Ол өндірісті ғылым тұрғысынан
басқаруға болады ... ... ... ... ғажайып жаңаық болған бұл
құбылысты ол кейін өзінің ... ... ... жан жақты дәлелдеді.
Ф.Тейлор кәіспорынды басару ісін өнер ... ... ... менеджер
«нені жасауды дәл білуі және соны арзан, әрі ең тиімді ... ... ... ... нысаны етті. Ф.Тейлор басқару ісін тек ... ... ... Оның ... Гаррингтон Эмерсон
(1853–1931), Генри Форд (1863–1947), Френк ... ... ... ... т.б. ... ... ... одан әрі дамытты.
Классик үлгідегі (әкімшілік) мектептің өкілдері Анри Файоль, Линдал
Урвик, Джеймс Муни, А.К.Райли басқарудың ... ... ... мектептің негізін салушы француз ғалымы Анри Файоль (1841–1925)
практикалық тәжірибені жинақтау негізінде ... ... ...... мүмкіндіктерін барынша пайдалана отырып, ... бір ... ... Ол ... – ақ, ... ... ... жолмен ұйымдастыру принциптерін қолдану мүмкін екендігіне алғаш рет
ой жүгіртті.
Бихевиористік (мінез–құлық) мектебі ХХ ғасырдың 20–шы жылдардың ... ... ... ... ... ... ... Бұ бағыт психология мен
социология ғылымдарын басқару жүйесінде қолданумен айналысты. Бл ... ... бірі ... ...... Мейо (1880–1949)
болды. Осы ілім ... емес ... ... ... ... өсіруді ынталандырудың жаңа әдісін ... ... ... ... ... ... мен еңбекті
гуманизациялауды ... ... ... ... ... ... де Мери ... Фоллет (1868–1933), Абрахам Маслоу
(1908–1970) ... ... ... ... ... ... ... жаңа даму дәуірі (1950–1960) ... ... ... ... иен ... ... арқылы шешумен
байланысты. Сөйтіп, «басқару ғылымы немесе сандық ... ... ... Бұл ... ... ... американдық ғалымдар С.Черчмен
Джеймс Марч, ... ... Райт Джей ... ... ... ... ... миенеджментте жаңа бағыт қалыптасты. Ол
«ситуациялық әдіс» деп ... әр ... ... қарастырудың басты
ерекшелігі әрбір ұйымдық – басқарушылық мәселені шешуді нақты қалыптасқан
жағдаймен ... ... ... Өзінің зерттеуінің негізіне бұл
мектеп кәсіпорын, ұйымның жұмыстарын қарастыруын, олардың белгілі ... ... ... ... Осы кәсіпорынның қызмет жасауына қандай
ішкі және сыртқы факторлардың ықпалы бар және осы бірнеше ... ... ... қабылданып, қалыптасқан мәселенің бір ғана шешімі
алынады.
Басқару теориясы ... ... ... ... сол ... белгілі себептермен, жағдайлармен байланыстырады.
Мысалы, басқару теориясының «классикалық мектебі» мыналардың ... ... ... ... ... мен ... ... нарығының өсуі,
бірінші дүниежүзілік соғыс, 1929–1933 жылғы дағдарыс және постиндустриалды
революцияның басталуы.
Бихевиористік ... ... ... ... ... өсуі
әсерімен түсіндіріледі, дайындығы жақсы менеджерлерге ... ... ... ... қалыптасқан жағдаймен байланысты.
«Басқару ғылымы» мектебінің дамуы корпарация ... ... өсуі ... ... ... өндірістің
құлдырауымен түсіндіріледі.
«Ситуациялық тәсіл» мектебінің пайда болуы экономика ... ... ... ... ғарыштық, бақталастық, жоғары
технологиялық өнімнің өмірге келуі, азаматтық құқық күресінің өсуі, ... ... ... ... ... ... ойлар жетістігін қолдану практикасында көптеген едерде
басқару ... ... ... ... пайда болды. Қазіргі кезде
басқарудың – американдық, жапондық, арабтық және батыс еуропалық мектептері
қалыптасты.
1. ... ... ... ... даму ... ... ойлары тарихының тамырлары ғасырлар қойнауына
бастау алады. Жүздеген ... бойы ... ойы ... ... ... ... ... және оның біріккен қызметінің пайда
болуына байланысты ... ... ... ... ... еліміздің
дамуының әрқилы кезеңіндегі әртүрлі міндеттер өткенімізге үлкен әсер етті
және ... күні де ... ... ойының қалыптасуымен дамуына
ықпалын тигізуде.
Х–ХІІ ғасырларда басқару саласындағы алғашқы ойшыардың бірі – ... ... ... болды. Ол жұлдыздар мен табиғи құбылыстарға қарай
отырып, мемлекеттің, шаһарлардың болашағы мен бағыныштыларының тағдырын
болжамдаған ... ... ... ... ... ... қоғамынң шығуы, мемлекеттік құрылыс және басшыға талап қою туралы
идеялары ерекше қызығушылық ... отыр ... ... ... ... ғылыми мұраларын терең зерттеу мақсатында Отырар қаласының
орнында қазба жұмыстарын жүргізуде.
Тәуке хан (1680–1715) ... ... ... ... ... және рухани қайраткерлер Төле би ... ... және ... би (1682–1766) болды. «Жеті жарғы» деп аталатын
заң жинақтарында олар ... ... ... өз ... ... орта ... ... қоғамындағы негізгі принциптер мен
құқық нормалары бекітілген. «Жеті ... – бұл ... ... ... құқықтардың нормаларын мамұндаған құжат, яғни қазақтардың заңдары
мен қарапайым құқық нормалардың алғашқы жазба жинағы болып ... ... ... ... ... ... ханның қолында шоғырланған.
Басқару халықтық жиналыс – ... ... ... және ... ... ... асырылды.
Мемлекеттік басқару саласындағы кезекті идеолог және қайта құрушы
Әбілхайыр хан (1693–1748) болды. Ол жеке ... ... ... ... ... территориясында қырық жыл бойы мемлекеттік ... ... ... ... ... ортаықтандырылған мемлекет болған
жоқ, ол бірнеше ... және ... ... ... ... ... ... саясат пен мемлекеттік басқару
жүйесінің дамуында Қазақстанның территориялық иеліктерінқалпына ... ... ... Абылай хан (1711–1718) маңызды роль атқарды.
өзінің онжылдық басқару кезеңінде ол мемлекетте ... ... ... ... ... ... ... қайраткерлерінің арасында
ғалым–ағартушы Ш.Уалиханов (1835–1865) ... орын ... Ол ... м ен ... алдыңғы қатарлы идеяларын
қабылдады. Сонымен бірге патшаның отаршылдық ... ... ... ... ... орыс мдениетін сусындау жолында жеңу үшін
күресті, қазақтардың отырықшылық пен егін шаруашылығына көшуін ... ... ісі мен жеке ... ... асыра бағалай отырып,
басқару облысындағы үкімет шаралары көшпенді ауылдар өмірінің ... етуі ... деп ... ... мемлекетті басқару
жөніндегі ұсынған демократиялық мдеяларын қазақтың басқа ... ... ... (1841–1889), А.Құнанбаев (1845–1904) әрі қарай
дамытты.
2. Менеджменттің мәні, әдістері және қызметтері
Қазақстан экономикасының нарықтық қатынастарға ... ... ... ... ... ... ұғымдары тез енді.
Менеджмент сөзін қазақшаға дәл аударатын болсақ, онда ... ... ... ... ... ... ... Алайда сөзбе–сөз аудару сөздің түпкі
төркінін әрқашанда дәл бере бермейді. Күнделікті ... ... ... бір ... ... ... ... басшылық етумен
шұғылданып, өз ... ... ... ... ... оның түп төркіні гректің «манус», ... күш» ... ... ... ... кезде мал бағу саласында, дәлірек
айтқанда, ат тізгінін ұстау, ... ... ... ... бұл
атақ адам қызметінің саласына ауысып, адамдарды ... ... ... ... ... білдіретін болды.
Ағылшы тіліндегі Оксфорд сөздігінде бұл ... ... ... ... ...... жасау әдісі;
b) билік және басқару өнері;
c) шеберліктің ерекше түрі және ... ... ... ... әкімшілік бөлігі.
Сонымен менеджменттің екі ұғымы бар:
Біріншіден, менеджмент – бұл басқару, басшылық ету органы.
Екіншіден, менеджмент – бұл ... ... ... ... ... оның ... ... және әдістерін
игеру.
Менеджмент төмендегідей қызметтердің атқарылуын қарастырады:
– кәсіпорын ... ... және ... ... ... бағдарламасын жасау, қаржыландыру
көздерін іздестіру және ... ... мен ... ... ... ранг ... байланыссыз барлық барлы жұмыскерлердің
орындауға, жүзеге асыруға тиісті жұмыстарын ұйымдастыру, яғни
жұмыстың орындалу ... ... білу ... ... ... ... өнімді жұмысқа мақсатпен
блу және оны жоғары тиімділікке мақсатты ... ... мен оның ... ісін ... ... ... ... атқаруын тұрақты қарау, сөйтіп оны
өзінің және сол ... ... ... жету үшін ... алдағы мақсаттарды қамтамасыз ету үшін ұйымның жұмысын
бақылау.
Менеджмент әдістері – бұл ... ... ... қамтамасыз ету
мақсатында түрлі басқару міндеттерін шешудің ережелері мен ... ... ... емес ... ... ... олар ... тұрғыдан пайдалану есебінен ... ... ... ойын ... тәсілі қолданылады. Бұл тәсіл қайбір істің
бәсекелеске әсер етуін бағалау үшін пайдаланылады.
Екіншіден, имитациялық ... ... Бұл ... арнайы
құрылымдар пайдаланылады. Олар нақты өмірді имитация жасайды, яғни өз
ұйымының ... ... ... бәсекелесінің кей кездегі
кономикалық іс–әрекетінің экономикалық жағдайын қарастырады.
Үшіншіден, «бұтақты ағаш тәрізді шешімдер» ... ... ... ... ... ... және ... көзбен шолып қарауды
ұсынады.
Төртіншіден, баламаны және оның ықпалдығын айқындау үшін ... ... ... ... төмендегідей түрлерге жіктеледі:
өндірістік менеджмент, кадр менеджменті, қаржы менеджменті, стратегиялық
менеджмент, ... ... ... ... ... маркетинг менеджмент, сапа менеджменті және т.б.
Басқару міндеттерінің ... мен ... ... ... ... ... бөлінеді:
– менеджменттің жоғары деңгей (топ management)
кәсіпорынынң ... ... және ... ... ... деңгейді әдетте «жалпы» менеджмент деп
есептейді. Себебі, ол кәсіпорынды жалпы басқаруға және
максималды пайда табуға ... ... ... (middle ... ... функционалды қызметін басқаруға арналған,
сондықтан да ол «функционалды» ... деп ... ... ... және ... енгізумен, ақпарат және нарықты басқарумен
байланысты;
– менеджменттің төменгі деңгейі (lover ... ... ... жатқызады. Олар кәсіпорын
қызметкерлерінің жұмысын тікелей ұйымдастыруды және
жоспардың орындалуын, өнім ... ... мен ... ... ... менеджмент олардың дәстүрлі, жүйелі және жадайлық тұрғысынан
ескере отырып құралады. Мамандардың айтуынша, басқарудың дайын түрі болған
емес, яғни ... ... ... ... ... және оның ... бағыты
Топ менеджмент – басқарудың жоғарғы буыны. Жыл сайынғы анықтамалық
басылымында «бұған директорлар ... ... ... аға
вице–президенттерді, фирмалар вице–президенттерін, сондай–ақ бақылаушылар
мен казначейлерді жатқызады». Жоғары басұару ... ... ... ... ... және ұзақ мерзімдік жоспарлаумен, ... ... ... ... кәсіпорындармен байланыс орнатумен
шұғыданады. Осы ... өнім ... ... ... ... өріс
қуатын ұлғайту, шетел ... ... ... ...... бөлімшелері мен функциялық қызметтің
ортаңғы меңгеруші басшылары, завод директорлары, олардың орынбасарлары және
т.б. оперативтік ... ... ... ... ... ... және өткізуге есеп пен бақылауды жолға ... ... ... ... жауап береді: «...дәстүрлі ортаңғы басшылардың
жұмысы, – деп есептейді Друкер, – көп жағдайда бір ... Оған ... ... жоқ. Оның ... ... ... жүзеге асыру.
Көпшілік жағдайда ортаңғы басшыларды жергілікті жағдайды ескере отырып,
шешімді орнатуы ... ...... төменгі буыны, төменгі басшылар – цех
жетекшісі, өндірістік учаске бастығы, мастерлер, функциялық ... мен ... ...... мен ... ... ... Олардың алдында тұрған негізгі міндеттер – ... адал ... ... түрлі әлеуметтік жанжалды басу, компания
мақсатына жету үшін тек дене ... ғана ... ақыл – ой ... ... ... ... және «менеджер» ұғымдарын бірдей деуге болмайды. Меншік иесі
мен басқарушы – ... ... ... жандар.
Менеджер деген кім?
Менеджменттің ешбір жүйесі менеджерсіз қызмет ете алмайды.
Ағылшының «to manage» деген сөзінен шыққан және басқарушы, меңгеруші,
әкімшілік деген ұғымды ... ... ... өзі бізге ағылшын тілінен келген: бір нәрсені
реттеу, бір нәрсені меңгеру, басшылық ету деген сөз. ... тек ... ... ... ... ... Алайда, егер ол
зерттеуді ұйымдастыруға қатысатын болса, онда ол, әрине менеджер. ... ... қана ... емхана меңгеретін дәрігер жөнінде де осыны айтуға
болады.
Менеджер – ең көп ... ... ... Бұл – ... ... заң және басқа да мәселелерді жақсы ... ... ... ... ... ... жұмыс істейтін кез келген адам
да менеджер. ... егер ... ... ... ... ... адамдар, АҚШ–та басшы кадрларды сайлау деген болмайды.
Әр елде менеджерлерге әр ... ... ... ... ... ... адамдардың міндетіне өзіне бағынатын
белгілі бір қызметкерлердің нақтылы жұмыстарынұйымдастыру жатады.
Еуропалықтардың түсінігінше, менеджер қазіргі ... ... ... ... жұмысты ұйымдастыратын адамдар.
«Менеджер – бұл жауынгер, оның үрейленуге және қателесуе қатысы жоқ,
өзінің жеке мүддесін фирма мүддесіне ... ... ... жанұясы –
фирмасының гүлденуі үшін күресуге әзір болуы тиіс». Жапонияға ... ... ... ... болашақ басшыларын дайындайтын
арнайы оқу орындарының жүздеген тыңдаушылары осы өсиетті күн ... ... ... ... ... Оның ... ... екі міндетті атқарады және бұл міндеттер ... ... ... ... ... ... – қолда бар ресурстармен «нағыз тұтас»
өндірістік бірлік құру. Бұл жағынан алғанда ... ... ... ... ... қолында композитор жазған патитура болады, ол ... ... ғана ... ... ... – әрі ... ... міндетті атқарады.
«Өндірістік бірлікті» құру міндетін шешу үшін менеджерге бүкіл ... жою, ... ... ... ету, ... ... ... жақтарын, бірінші кезекте адам ресурстарын пайдалану үшін тырысуына
тура келеді. Кәсіпорынның күнделікті іс–әрекеті менеджерлердің көз ... ... қол ... ... ... ... отыруы тиіс.
Дирижер оркестрды қалай тыңдай білсе, ... ... ... ... ... жағдайлардың жалпы іс–әрекетін қадағалай
біуі ... ... ... – кез келген шешімді қабылдап, іс–әрекетке
кіріскенде бүгінгі күннің ... ... қоса ... болашағы
туралы да ойланып–толғануы жатады. ... ... деп атап ... өзінің басқару міндетіне жатпа тын көптеген істерді атқарумен тура
келеді. Алайда барлық менеджерлер үшін ортақ ... ... ... менеджер кәсіпорынның мақсатын орындайды, сол мақсатын
орындау үшін не істеу керектігін ойластырады, ... ... ... отырып, оны жүзеге асыруды қамтамасыз етеді.
Екіншіден, менеджер – ұйымдастырушы. Ол жұмыстарды ... ... ... құрылымды құрады, басшы жұмыскерлердің ... ... және ... менеджер көтермелеу шараларын қамтамасыз етіп, адамдармен
тығыз байланыс орнатады. Ол ... өз ... ... қарайтын
адамдардан құрады: бұл үшін қолда бар барлық мүмкіндікті – сыйлық беру,
марапаттау, жоғары ... ... ... ... ... барлық адамдармен тіл табысып, тұрақты байланыс орнатады.
Төртіншіден, менеджер ұйымның іс–әрекетін талдайды, ... ... ... ... ... ... ... бағалайды.
Бесіншіден, менеджер адамдардың қызмет жағынан кемелденіп, жоғарылауын
қамтамасыз етеді. Адамдардың мамандығының жетілдіруі, қызмет ... ... де ұжым ... нығаюы не берекесізденуі де менеджер
жұмысына байланысты.
Менеджерге қойылатын талаптар
Менеджмент «философиясының» бірыңғай түсінігі жоқ. Оған ... ... ... ... Көп ... корпорациялар менеджерге өз талаптарын
қоюға тырысады.
Мәселен кәсіпорынды басқарудың көп жылғы тәжірибесі ... ... Ли ... ... ... жұмысын ұйымдастырудың
мынандай принциптерін ұсынады:
– төңірегіне жақсы адамдарды топтастыр, интелегенттерге
және қабілетті адамдарға сүйен;
– өзіңнің бірінші кезектегі ... ... ... ... жүргіз, ең күрделі проблемаларды
текстің бірінші бетіне жазып қой;
– нақты іс жөнінде, қалай айтсаң, ... жаза ... ... мен ... материалдарға
негізделсін, әрі нақты, кімге арналғаны белгілі, ал
ұсынылатын шешімдердің варианты шағын болсын;
– басшы штаб пен ... сала ... ... ... пен күш ... бос жіберу екендігін
ұмытпа, басшы екіжақтың да жауапкершілігін дұрыс шектей
білуі тиіс. ... ... ... ...... әрі ... учаскесіне дұрыс ықпал ете білу;
– әркімнің билік ... ... ... ... ... істеуіне мүмкіндік бер;
– сын – ескертпелерді, әртүрлі көзқарастарды ескер, олард
дұрыс пайдалан;
– пайда болған өзгерістерге көңіл аудар, ... ... ...... ... ... қамқорлық жасау
екендігін есте сақта;
– өз ... ... тап, әрі соны ... ... ... жоғары басшы корпорациялары менеджерлер үшін үш өсиет
айтады: адамды құрметтеу, клиентке көңіл бөлу және жұмыстың жоғары сапасы.
Ал «Уэлкомбэроз» ... ... үшін ол ... ... ... адамды құрметтеу, ұжымдық жұмысқа қабілеттілік, тиімділік және
бейімделушілік».
Еуропалық менеджерлер қазіргі кезде қатал талапты ... ... ... ... Басқару жөніндегі ағышын консультантары
М.Вудкок пен Д.Френсистің «Басыбайлықтан ... ... ... он жылдықта басқару үшін менеджерлерде мынадай дағдылар ... ... тиіс деп ... өзін ... ... жеке ... ... қасиеттері;
– жеке басын үнемі жетілдіріп отыру;
– проблемаларды шешуге дағдылану;
– өнертапқыштық және инновацияға қабілеттілік;
– маңайындағы адамдарға ерекше ықпал ете ... ... ... ... әдіс–тәсілдерін білу;
– басшылық ету қабілетін;
– қол астындағы адамдарды баулып, ... ... ... жұмысшы топтарын қалыптастыру және дамыту
қабілеті.

Пән: Менеджмент
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мектеп педагогикалық жүйе және ғылыми басқару нысаны ретінде ; педагогикалық менеджмент субъекті қызметінің мақсаты9 бет
Мектеп педагогикалық жүйе және ғылыми басқару нысаны ретінде.Педагогикалық менеджмент субъекті қызметінің мақсаты8 бет
"Жәбірленуші тұлғасының психологиялық анализі"6 бет
Нарықтық экономикадағы инновация13 бет
Ғылыми зерттеу жұмыстарын жүргізудің дайындық кезеңі5 бет
Ғылыми таным3 бет
Қазақ әдеби тілі функционалдық стильдер жүйесі29 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь