Мәскеуде жүр бір қазақ туған елдің тынысын кеңейтем деп

Биыл Астанада Дүниежүзі қазақтарының 3-ші құрылтайы өткені өзімізге белгілі десек, Ресейдегі қазақтарды осы құрылтайға Ресей ғылым академиясының Тіл білімі институтының бас ғылыми қызметкері, турколог ғалым Кеңесбай Мұсаев бастап келген болатын. Енді Кеңесбай Мұсаевты қысқаша таныстыра кеткеніміз жөн шығар. Созақ өңірінде дүниеге келген ол Қазақ университетінің филология факультетіне оқуға түсіп, 1952 жылы оны үздік бітіріп шығады. Мәскеудегі Тіл білімі институтының аспирантурасына оқуға түседі. Оны бітіргеннен кейін сол институттың түркі халықтары бөлімінде кіші ғылыми қызметкер болып жұмыс істейді, Ғылым кандидаты атанады. Ал 1968 жылы “Қарайым тілінің құрылымы” (Строй караимского языка) деген тақырыпта докторлық диссертациясын қорғаған ол бүгінде Мәскеудегі Тіл білімі институтының орал-алтай тілдері бөлімінің бас ғылыми қызметкері.
К.Мұсаев түркология, социолингвистика, терминология, фольклор, көркем аударма және жалпы тіл білімі мәселелеріне қатысты 300-ге тарта ғылыми еңбек жазған ғалым. Оның жетекшілігімен КСРО халықтарының жазуы мен терминологиясына, этимология мен лексикологиясына байланысты ұжымдық еңбектер жарық көрген. Түрколог ғалым “Түркі тілдерінің салыстырмалы-тарихи грамматикасы” деген көп томдық еңбекті жазуға да бір кісідей ат салысып, Балтық жағалауында тұратын өз ана тілін ұмытуға айналған түркі халықтарының қайта тірілуіне үлес қосады. Кеңес үкіметі кезінде өлі тілге айналуға сәл-ақ қалған қарайым тілінің грамматикасын жазып шығады. Бұл үшін бүкіл қарайым халқы қазақ ұлтының перзентіне қарыздар десе де болады.
К.Мұсаевтың жетекшілігімен Мәскеу, Моңғолия, Қырғызстан, Өзбекстан, Түркі­менстан, Украина, Башқұртстан, Қарашай-Балқария, Қалмықия, Хакасия және Қазақстаннан 24 адам кандидаттық, 7 адам докторлық диссертация қорғаған болса, ғалым қазақ және түркі тілдері мәселелеріне қатысты Германия, Венгрия, Үндістан, Финляндия, Түркия, Испания, АҚШ, Норвегия, Моңғолия, Чехия елдеріндегі университеттерде әр жылдары дәріс оқып тұрады. Қазақ тілінің толық сипаттамасын беретін еңбегін шет тіліне аударып, Финляндияда жарыққа шығарды.
К.Мұсаев 1958-1994 жылдардың аралығында Мәскеудің М.Горкий атындағы Әдебиет институтының көркем аударма кафедрасында қазақ, қырғыз, түркімен, татар, қарақалпақ, алтай және хакас тілдерінде дәріс оқыды. Ол 1972 жылы аталған институттың профессоры атағын алды. 1988 жылы Түркиядағы “Turk Dіlі Kurumu” қоғамының құрметті мүшесі болып сайланды. Кеңесбай Мұсаұлының түркология саласындағы еңбегін ескеріп, Түркістандағы Ясауи атындағы халықаралық қазақ-түрік университеті де құрметті профессор атағын берді. 1997 жылдан бері М.Ломоносов атындағы
        
        Мәскеуде жүр бір қазақ туған елдің тынысын кеңейтем деп
Биыл Астанада Дүниежүзі қазақтарының 3-ші құрылтайы өткені ... ... ... ... осы ... ... ... Тіл білімі институтының бас ғылыми қызметкері, турколог ... ... ... келген болатын. Енді Кеңесбай Мұсаевты қысқаша
таныстыра кеткеніміз жөн шығар. Созақ ... ... ... ол Қазақ
университетінің филология факультетіне оқуға түсіп, 1952 жылы оны ... ... ... Тіл ... ... аспирантурасына оқуға
түседі. Оны бітіргеннен кейін сол институттың ... ... ... ғылыми қызметкер болып жұмыс істейді, Ғылым кандидаты атанады. Ал 1968
жылы “Қарайым тілінің құрылымы” (Строй караимского ... ... ... ... ... ол ... Мәскеудегі Тіл білімі
институтының орал-алтай тілдері бөлімінің бас ғылыми қызметкері.
К.Мұсаев түркология, социолингвистика, терминология, фольклор, ... және ... тіл ... ... ... 300-ге ... ғылыми
еңбек жазған ғалым. Оның жетекшілігімен КСРО ... ... ... ... мен ... ... ұжымдық
еңбектер жарық көрген. Түрколог ғалым “Түркі ... ... ... ... көп ... ... ... да бір кісідей ат
салысып, Балтық жағалауында тұратын өз ана ... ... ... ... қайта тірілуіне үлес қосады. Кеңес үкіметі кезінде өлі тілге
айналуға сәл-ақ қалған қарайым ... ... ... ... ... ... қарайым халқы қазақ ұлтының перзентіне қарыздар десе де болады.
К.Мұсаевтың жетекшілігімен Мәскеу, Моңғолия, ... ... ... ... Қарашай-Балқария, Қалмықия, Хакасия
және Қазақстаннан 24 адам кандидаттық, 7 адам ... ... ... ... ... және түркі тілдері ... ... ... ... ... Түркия, Испания, АҚШ, Норвегия,
Моңғолия, Чехия елдеріндегі университеттерде әр жылдары дәріс оқып ... ... ... ... ... ... шет тіліне аударып,
Финляндияда жарыққа шығарды.
К.Мұсаев 1958-1994 жылдардың аралығында Мәскеудің М.Горкий атындағы Әдебиет
институтының көркем аударма ... ... ... түркімен, татар,
қарақалпақ, алтай және хакас тілдерінде дәріс оқыды. Ол 1972 жылы ... ... ... ... 1988 жылы ... “Turk Dіlі ... құрметті мүшесі болып сайланды. Кеңесбай Мұсаұлының түркология
саласындағы еңбегін ескеріп, Түркістандағы Ясауи атындағы халықаралық қазақ-
түрік университеті де ... ... ... ... 1997 ... ... ... Мәскеу мемлекеттік университетінің Африка және Азия
елдері институтында профессор ретінде қазақ тілінде дәріс оқиды.
Тәуелсіздік алған жылдары шет ... ... ... ... ... Аумалы-төкпелі заманда Ресейдегі қазақтар да не істерін ... ... ... тығырақтан шығудың жолдарын іздестіру керек ... ... ... ... ... ... шетте жүрген қазақтардың
басын біріктіретін бір орталық болу керектігін түсінді. Сөйтіп, 1990 жылы
өз ... ... ... “Қазақ тілі” қоғамына төрағалық етті.
Жатпай-тұрмай Ресейдегі қандастарымыздың басын қосып, жиын өткізіп ... ... ... ... ... ... ... Ресейдегі түрлі салада
қызмет істейтін қазақтың зиялы қауымын осы қоғамның аясына біріктірді.
Орталықтың ... да ... ... Енді ... ... ... басын
қосатын бір ұйым керек еді. Өзі бастамашы болып, 1997 жылы Мәскеуде ... ... ... ... ... Оған да 5 жылдай төрағалық етті.
К.Мұсаев ... ... 3 ... ... құрылтайына да
келді. Әрбір құрылтайда сөйлеген сөзінде ол Мәскеудегі ... ... ... отырды. Сөзіміздің басында айтқандай, биыл ... ... ... 3-ші ... да ғалым құр қол келген жоқ.
Өзінің қазақ тілін оқыту әдістемесі жайлы кітабын ... ... ... ... Бұл ... жарыққа шықса, Ресей қазақтары ғана ... ... ... ... ... ... пайдалы екенін айтты.
Иә, Кеңесбай Мұсаұлы әлі күнге дейін тыным таппай ғылыммен ... ... ... ... ... ... автономияның басы-қасында
жүріп, осы ұйымның жұмысына үнемі ағалық ақыл-кеңесін ... ... ... ... қорының директоры Полат Жамалов бір сөзінде:
“Кеңесбай Мұсаұлының бойында қазақ халқының мәдениеті, ... ... ... тұр. ... қасиет сыртта жүрген кез келген ... бола ... ... еді. Бұл ... ... ... мұндай
қасиет елде жүрген көп ағайынның да бойынан табыла ... ... ... ...

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 2 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Р. Мұқанова "Шатыр астындағы мен"4 бет
Арал теңізінің тартылу себептері6 бет
Алихан Бөкейханов өмірбаяны9 бет
Бөкейханов Әлихан Нұрмұхамедұлы6 бет
1916 жылғы Ұлт-азаттық көтеріліс қарсаңындағы елдің әлеуметтік-экономикалық жағдайы26 бет
1916 жылғы ұлт-азаттық көтерілісіне байланысты туған өлең-жырлар44 бет
1999 жылғы Қазақстандағы халық санағы бойынша елдің деморафиялық жағдайы4 бет
«АСЫЛ МҰРА» Қазақтың аса көрнекті композиторы, қоғам қайраткері, КСРО халық артисі Мұқан Төлебаевтың туғанына 100 жыл (1913-1960 ж.) Лекция25 бет
Азық-түлік қауіпсіздігін және өнімдердің экспортын ұлғайтуды қамтамасыз ететін елдің бәсекеге қабілетті агроөнеркәсіптік кешендер63 бет
Аналықтардың бедеулігі. Аталықтардың белсіздігі. Туғанан кейінгі аурулар3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь