Қарт адамдардың жалпы мәселесі

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ 3

1 ҚАРТ АДАМДАРМЕН ӘЛЕУМЕТТІК ЖҰМЫСТЫҢ ТЕОРИЯСЫ 6
1.1 Қарт адамдардың жалпы мәселесі 6
1.2 Қарт адамдардың әлеуметтік . психикалық және жастық ерекшеліктері 9
1.3 Қарт адамдармен жүргізілетін әлеуметтік жұмыстың мағынасы 15

2 ҚАРТ АДАМДАРМЕН ӘЛЕУМЕТТІК ЖҰМЫС ПРАКТИКАСЫ 23
2.1 Қазақстандағы қарт адамдармен жүргізілетін әлеуметтік жұмыстың жағдайы 23
2.2 Өскемен қаласындағы «Ульба» орталығындағы қарт адамдардың іс . тәжірибесі 40
2.3 Шетелдердегі әлеуметтік қызмет көрсету мекемелерінің ерекшеліктері 47
2.4 Қарт адамдармен жүргізілетін жұмыстың сапасын жақсартуға арналған ұсыныстар 50

ҚОРЫТЫНДЫ 52

ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 56
        
        МАЗМ¦НЫ
КІРІСПЕ
1 ЌАРТ АДАМДАРМЕН ЄЛЕУМЕТТІК Ж¦МЫСТЫЊ ТЕОРИЯСЫ
1.1 Ќарт адамдардыњ жалпы ... Ќарт ... ... - ... жєне жастыќ
ерекшеліктері
1.3 Ќарт адамдармен ж‰ргізілетін єлеуметтік ж±мыстыњ маѓынасы
2 ЌАРТ АДАМДАРМЕН ... ... ... ... ќарт ... ... єлеуметтік
ж±мыстыњ жаѓдайы
2.2 ¤скемен ќаласындаѓы «Ульба» орталыѓындаѓы ќарт адамдардыњ іс
- тєжірибесі
2.3 Шетелдердегі єлеуметтік ќызмет кµрсету мекемелерініњ
ерекшеліктері
2.4 Ќарт адамдармен ... ... ... ... ... ... тањда кай мемлекетті алмасаќта єлеуметтік мєселесі
алѓашќы орында т±р. ¤йткені 90 - шы жылдары басталѓан
аумалы - тµкпелі заманныњ ... ... ... айтарлыќтай µзгерістер енігізілді.
Кµп жылдар бойы елімізде экономикалыќ к‰йзеліс салдарынан жєне
таѓы да ... ... ... ... ... ... ... саны к‰ннен - к‰нге кµбеюде. Єсіресе, карттар
мен м‰гедектер, балалар мен отбасы жєне т±рѓындардыњ басќа
санаттарындаѓы адамдар єлеуметтік ... ... ... ... ... Республикасында 90-шы жылдары ќ±рылѓан єлеуметтік
ќызмет кµрсету ж‰йесі осындай ... ... алу ... ... ... ... етеді.
Єлеуметтік ќызмет кµрсету ж‰йесініњ єрекеті, µмірдіњ киын
жаѓдайларына душар болѓан адамдарѓа єлеуметтік ... ... ... ... сипатталады.
Кез - келген ќоѓамда µмірде єрт‰рлі ќиыншылыќќа тап болѓан
адамдар ќатары жеткілікті. Осындай жаѓдайларѓа душар
болѓан адамдардыњ ел ... µмір ... ... ... ... табу ... жєне осы ќоѓамда µзініњ ќ±ќыќтарын корѓай білу
‰шін єлеуметтік ќызмет кµрсету ж‰йесі єрекет етеді.
Єлеуметтік ж±мыстыњ негізгі маќсаты єлеуметтік ќызмет ... ... ... жања баѓыты екенін аныќтау.
Сол арќылы єлеуметтік ќызмет кµрсету сферасыныњ мањыздылыѓын
жєне оныњ мєнін жете т‰сіну.
Ќазіргі жаѓдайда ќандай мемлекетті алып ... ... ... ... ... ... ... б‰гінгі
тањда єркімге єлеуметтік кµмек кµрсету ќажет.
Б‰гінгі тањда єркім єрт‰рлі жаѓдайларѓа байланысты ќиыншылыќќа
тап болады. Кµбі ... ... ... жања ... ќиын ... ... ... отыр.
Солардыњ арасында т±рѓындардыњ кейбір санаттарына єлеуметтік
ќызмет кµрсетуге зєру адамдар, отбасылар мен адамдар тобы
кµп.
Ќазіргі заманда басына ... ... ... к‰ш - ... жете ... ... - µзі деген сенімділігін, жаќсы µмірге деген ‰мітін
жоѓалтып алды.
Єсіресе ќарт адамдардыњ ќал - жаѓадйы м‰шкіл. ... ... ... ... олар ... ... ... адамдардыњ ќоѓамѓа бейімделуін ќамтамасыз ету олардыњ
толыкканды µмір ... ... ... ќарт ... ... ќоѓамдыќ µмірден шеттетіліп
ќалады. Сонымен ќатар, ќарт адамдарѓа психологиялыќ
т±рѓыдан да демеу кµрсетудіњ мањызы зор. ¤йткені ќарт
адамдардыњ психологиясы, жас келген ... ... ... жєне ... жан ... ... ыќпал жасайды.
Осындай жаѓдайларда б±л адамдарѓа біреулердіњ кµмектесуі ќажет.
М±ндай жаѓдайда кімнен кµмек с±рауѓа болатынын білудіњ мањызы
зор.
Яѓни, єлеуметтік ... ... ... ... ... ... аныќтап алу, єлеуметтік ќызмет кµрсету
ж‰йесініњ ж±мысын тиімді етеді деген ... ... ... ... ... ... ... ќамтамасыз ететін
±йымдардыњ бірі - єлеуметтік ќызмет кµрсету ... ... ... ... ті ... мен ... ќана ќоймай сонымен ќатар, олардыњ
денсаулыќтарын жаќсарту маќсатында да ќызмет
атќарады.
Ќарт адамдар ‰шін ењ мањыздысы олардыњ к‰тімдерін ќамтамасыз
ету.
Кез — келген шараныњ ... асуы ... ењ ... оныњ ... ... ... алу ќажет.
Дипломдыќ ж±мыстыњ зерттеу маќсаты: ќарт адамдармен єлеуметтік
ж±мыстыњ маѓынасын ашу.
Дипломдыќ ж±мыстыњ тапсырмасы:
1. Ќарт ... ... ... Ќарт ... ... ... ... маѓынасын
ашу.
3. Ќарт адамдармен ж‰ргізілетін єлеуметтік ж±мыстыњ сапасын
жаќсартуѓа ±сынылатын ±сыныстар
Дипломдыќ ж±мыстыњ зерттеу объектісі: ќарт ... ... ... болжамы: егерде ќарттар мєселелерін
аныќтап, олардыњ ќолайлы жолдарын ќолдансаќ, онда ќарт
адамдарды оњалту жењіл µтеді.
Дипломдыќ ... ... ... ... ж±мыс, психология,
геронтология салалары бойынша єдебиеттер, ѓылыми ењбектер мен
зерттеулер
Дипломдыќ ж±мыстыњ зерттеу пєні: ќарт адамдармен єлеуметтік
ж±мыс
Дипломдыќ ж±мыстыњ зерттеу ќ±рамы: ... екі ... ... жєне ... ... ЌАРТ ... ... Ж¦МЫСТЫЊ ТЕОРИЯСЫ1.1 Ќарт
адамдардыњ жалпы мєселесі
Ќарт адамдардыњ проблемасы XX ѓасырдыњ єсіресе, соњѓы онжылдыњ
єлеуметтік феноменіне айналып отыр. Ќарттыќ жеке ... ±заќ та ... ... ... даму ... ... баѓытыныњ индикаторы макроќ±рылымдыќ
дењгеиде ж‰зеге асады, ѓасырлар тоѓысындаѓы єлеуметтік
саясаттыњ негізін салды.
Статистикалыќ мєліметтерге с‰йенсек, егер Батыс ... ... ... ... адамдар саны барлыѓы 18% болса,
2030 жылдары ол кµрсеткіш 30 % артпакшы екен.
Кµршілес Ресей елініњ статистикалыќ ... ... ... ... саны ... ... 4% ... 1996 жылы осы
аталѓан кµрсеткіш 12% артып отыр.
Біріккен ¦лттар ¦йымыныњ топтамасына с‰йенсек, мемлекеттегі 65
- тен асќан адамдардыњ саны 4% ... жас ... ал ... 7 пайыздан артыќ болса ќартайѓан деп саналады.
[15,224-226]
Т±рѓындардыњ ењбекке ќабілетті ќабатына т‰сетін к‰ш кµбейеді,
µйткені олар ењбекке жарамсыз карттарды аспауѓа м‰дделі болып
келеді. ... ... бір ќарт ... 1,8 ... ... ... 65 ... асќан ќарт адамѓа 4-5 ж±мыс
істейтін адамдар келеді екен.
Міне, ... ... емес 1991 жылы Б¦¦ ќарт ... Біріккен ¦лттар ¦йымыныњ Принципін ќабылдаѓан жоќ,
1992 жылы - он жылѓа «Ќартаю проблемаларына байланысты 2001
жылѓы кезењге дейінгі ѓаламдыќ маќсаттар» практикалыќ
стратегиясын ќабылдады, ал 1999 ... Б¦¦ ... жылы деп ... бетіндегі т±рѓындардын козѓалыс тенденциясы олардыњ
кењістіктегі жєне уаќыттаѓы µмір с‰ру дєрежесін зерттей
отырып, танымал А.Сови былай деп ... ... ... ... ... бірі ... ... Осы аталѓан
ќ±былыстыњ кењінен таралуы жєне ќоѓамдыќ -экономикалыќ
дењгейге байланыстылыѓы кµптеген авторлардыњ ол µзініњ
табиѓи ... ... ... екеніне сендірді.[15,245]
Ќазіргі замманныњ атаулы µзгерісі ретінде, ол демографиялыќ
ќатынастардыњ жања даму сатысыныњ бастамасын сипаттайды
жєне шынайы ... ... ... - ... ... жєне ... ... халыќ т±рѓындардыњ демографиялыќ ќ±рылымыныњ
тамырыныњ ќозѓалысы, яѓни «демографиялыќ пирамиданыњ
селдіреуі» ‰рдісі ж‰руде, осы мєселе ... ... ... ... Осы ... к‰ресуге он жылдан астам
уаќыт µтті. Ќартаю мєселесі халыќаралыќ ±йымдар мен Біріккен
¦лттар ¦йымыныњ арнайы ќарастыру объектісі ретінде XX ... 80 - ... бері келе ... ... ... 70 - ... бастап, ќоѓамныњ
ќартаюы салдарынан шынайы єлеуметтік жєне экономикалыќ
салдары болатынана кµздері жеткен. Кµптеген ѓылыми
сипозиумдарда, прессаларда, ... ... ... ... ... жєне ... ... ретінде
каралады. Кµп жаѓдайларда б±л ‰рдіс єлеуметтік дамуѓа,
г‰лденуге, єлеуметтік жаксаруѓа, ±рпактар арасындаѓы
байланыстарѓа, технологиялыќ даму мен ... ... жылы ... ... ... саны 6,2 ... ... жетті,
ал єрбір жер бетіндегі Оныњышы адамнын жасы 60 жас жєне ... ... ... ... ... ... ... сай 2025 жылы д‰ниеж‰зілік т±рѓындар саны 1950
жылѓы кµрсеткішпен салыстырѓанда ‰ш есе, ал ќарт
адамдардыњ саны — 6 есе, ал ... ... ... ... асќандар) 10 есеге артады.
Ќоѓамныњ ќартаюы салдарын кµптеген ќоѓамныњ мамандарыныњ жєне
ќоѓам кайраткерлерініњ — ѓалымдардыњ, ... ... ... ... ... ... айналды.
Олардыњ кµпшілігін мына с±раќтар мазалайды: ќоѓамныњ ќартаю
‰рдісі ќоѓамѓа ќалай ыќпал ... ол ... ... ыќпал етеді?
Ењ алдымен аталѓан мєселе ќоѓамныњ єлеуметтік дамуына тікелей
ыќпал ететіні ... анык ... ... ќартаюы жеке адамдардыњ дамуымен ќатар жалпы
барлыќ т±рѓындардыњ дамуындаѓы ... ... ... ... Ќоѓамныњ дамуында, жастыќ, орта жастыќ, ќарттыќ
жєне ќартайѓандыќ кезењдерді бµліп кµрсетуге болады.
Соњѓы екеуініњ арасындаѓы шекара шартты т‰рде деп айтуѓа
болады.
Ќоѓамныњ ... ... ењ ... оныњ ... ... ... ... , б±л кµрсеткіш пайызбен аныќталады, ал
ќарт адамдар ќатарына 60 - 65 жастаѓылар жатады. Ал µте
ќартайѓан адамдар ... 80 ... жєне одан ... ... ... ќоѓамныњ к±рылымѓа ќатынасы
жалпы сандыќ кµрсеткіштерге ќатысты, сонымен ќатар 60
жастаѓылар жєне одан ересектер есебіне сай ... - ... ... ... ... ... ... жастаѓылардын есебінен аныќталѓан.
Кейбір жаѓдайда демографиялыќ ќартаюды аныќтаудыњ басќа
єдістерін ќолданады. Мысалы, ќарт адамдардыњ санын
жастар мен балалар ... ... ... ... ... ... ... 60 жас жєне одан
ересек адамдардыњ к±рылымын тµрт фазамен аныќтайды:
1) демографиялыќ ќартаюдыњ белгілерініњ ... - 8% - ... ... ... пен ... арасындаѓы ерте µтпелі к‰й
фазасы-8- 10%;
3) демографиялыќ жастыќ пен ќарттыќ ... кеш ... ... - ... ... ... ... - ќоѓамдаѓы жалпы адамдардыњ 12%
жєне одан артыќ.
Соњѓы статистикалыќ мєліметтер, дамыѓан елдер мєліметтерінен
алынѓан, осы ... енді бір ... ... ... Осы ... ... ќартаюдыњ 60 жастаѓы жєне
одан ересек адамдардыњ саны 15% - дан асып кеткенде кµрінеді.
Біріккен ¦лттар ¦йымыныњ ... ... ... жас тек 65 ... ... осы жастан асќандардыњ кµрсеткішін жастарѓа
шаѓып есептейді де, ‰ш фазаны атап кµрсетеді. «Жас» ќоѓам
деп, 65 жас жєне одан ... саны 4 ... ... болса,
«орта жаста» деп - 4 - 7 пайыз болса, «ќартайѓан» деп - ... ... деп ... ... «терењ
ќартаюдыњ» табалдырыѓы деп т±рѓындардыњ жалпы
ќ±рылымыныњ 10 пайыздан астамы ќарт адамдар болса
танылады. ... Ќарт ... ... - ... жєне ... ... єлеуметтік ѓылымда ќарттыќ жайлы ‰ш баѓытты
бµліп кµрсетуге ... ... ... жєне ... µлшемдермен ‰рдіс
ретінде зерттеу;
- ќартайѓан адамдардыњ єлеуметтік рольдер мен ... ... ... ... ... ќарттыќ туралы єр халыќтарѓа тєн єрт‰рлі тарихи - мєдени
сараптамалар жасау.
Осы баѓыттар шењберінде єлеуметтік - геронтологиялык білімнін
модельдер жасалуда, олардыњ пєндері ретінде ... ... ... ... ... ќатар ќарттар
тєжірибесіндегі єлеуметтік жаѓдай мен
психологиялык тєжірибені арнайы ... ... ... ... ... µмірдіњ соњѓы мєресі ретінде карастыру µзгеріссіз
калып отыр.Тек ќана картык жастыќ табалдырыѓы ѓана ... ... 1962 жылы ... сипозимумы жастыќ
градицияны тµмендегідей бекітіп еді:
- 60 - 75 ... 75 - 90 ... 90 - ... ... ±зак µмір с‰рушілер.
¤ркениет орташа µмір с‰ру жасын - 70 жаспен ќамтамасыз ... ... ... дейін б±л кµрсеткіш - 35 жас ќана еді.
Ќоѓамдаѓы ќартаю мєселелерін ... ... ... ... ... ... ... т±рѓыдан
зерттей отырып, олардыњ пєнаралыќ байланысын аныќтай
отырып зерттеу аумаѓын ... ... ... ... кезде, карттыќтыњ
физиологиялыкќ жаѓы, ал психологиялыќ т±рѓыдан -
картыктыњ ... жєне ... ... ... ал
єлеуметтік т±рѓыда - єлеуметтік контестегі ќарттыќ зерттеледі.
Б±л µлшемдер, µз кзезегінде ‰ш єрт‰рлі баѓытты иемденеді:
- ќартайѓан адамдардыњ жеке ... ... (б±л ... ... ... жєне ... ... алѓанда єлеуметтік
шењберде ќарастырылады);
- ќарттайѓан адамдардыњ ќоѓамдаѓы ±мтылыс дєрежесін аныќтау;
- мемлекеттіњ єлеуметтік саясаты дењгейінде карттыќ ... ... шешу ... ... ... ... экспектация, ќарањѓы т‰стерге
боялып. ќарттыќ кедейілікпен, нашар т±рѓын ‰ймен, «быт -
шыт» медициналыќ ќызмет ... ... ... ... ... ... Ќалыптасќан
стереотиптер µз кезегінде, ќартайѓан адамдардыњ
д‰ниетанымына ыќпал етеді: белсенді ќартаю, ... ... ... ретінде ќарастырылады.
Мєселен К.Винтор ќартайѓан адамдар жайлы стереотипті пікірлер
жинаѓын атап кµрсетеді:
1) ... ... бір - ... ... ... адамдар єлеуметтік т±рѓыдан ескерусіз ќалады;
3) олардыњ кµпшілігініњ денсаулыѓы єлсіз;
4) ж±мыстан ... єйел ... ... ер ... ... ... ќарт адамдар µз отбасыларын шектелген;
6) ќарт адамдар жыныстыќ µмірге ќызыѓушылыќ танытпайды жєне оѓан
ќабілетті емес;
7) ќарт адам оќуѓа ќабілетті емес;
8) жас ... ... аќыл - ... сапа ... т‰седі. Ќазіргі
ќоѓамдаѓы ќартаю салдарынан проблемалардыњ тµрт тобын атап
кµрсетуге болады. Олар:
Біріншіден, б±л мына ... ... ... ... ... кµрсететін кµрсеткіштер;
- µмір с‰ру ±заќтылыѓы, єсіресе, ±заќ µмір с‰рудіњ жоѓары шегі,
сонымен ќатар, соѓан жетемін деген ќарттар саны;
- єрт‰рлі ±рпаќтар арасында ... ... ... ... ... ... µмір сапасын жаќсарту жєне
ќажетті стандарттарды ќамтамасыз етуде ±жымдыќ
жауапкершілікке деген жауапкершілік;
- ењбек ету µнімділігініњ ... ... ... ... ... ... отбасылыќ - туыстыќ ќарым - ќатынас к±рылымында:
-єрт‰рлі ±рпактардыњ бірін - бірі ќолдау ќ±рылымында;
-болашак ... ... ... ... ... ... ету ... демографиялыќ к±рылымныњ µзгеруі ењбек нарыѓына
ыќпал етеді:
-саналы жєне дене ењбегі ќатынастарында µзгеріс болады жєне
ќоѓамныњ ењбек єрекетіне деген ќарым - ... ... ... ... ... ... мамандандыру
ќажеттілігі туындайды;
- ќартайѓан ењбек адамдарыныњ ќарым - ќатынасы µзгереді жєне
зейнеткерлікке шыѓу ... ... ... ... ... ...... µзгереді;
- ќартайѓан шаќта адамдардыњ кєсіби баѓыттылыѓы мєселесі
туындайды;
- ер адамдар мен єйел адамдар арасындаѓы тепе - тењдік б±зылады,
µйткені ќартайѓан ... ер ... ... єйел ... болады;
- бастауыш жєне орта білім беру ±заќтылыѓы кµбейеді, яѓни,
µндірістегі ењбекпен ... жас адам мен ... адам ... ... ... ... ќатысты єлеуметтік пробелмалардыњ сипаты
µзгереді жєне оны шешу ... жања ... ... ... ... жастыќ шекарасы артады.[15],[16]
Тµртіншіден, µзгерістер ќартайѓан адамдардыњ функциональды
ќабілеттерін жєне ... ... ... ... єлеуметтік ќызметтері ‰шін к‰рделі ыќпал етеді.
Мысалы, мыналарды к‰туге болады:
- ќартайѓан адамдардыњ алынѓан білімдерініњ функциональды т‰рде
±сталады, ќарта адамдардыњ іскерліктерє мен даѓдыларыныњ,
сонымен ... ... жєне ... ... ... ... ... мењгеруге м‰мкіндіктері кењейеді;
-ќарт адамдар ењбек нарыѓында жєне макро - немесе
микродењгейлерде ... ... ... ... болып келеді;
-ќарт адардарѓа кµмек кµрсету мен оларѓа єлеуметтік ќызмет
кµрсетудіњ ќажеттіліктері де µзгереді:
- ќарт адамдарѓа єлеуметтік жєне ... ... ... мен нєтижесі, жиілігі µзгереді.[15,154]
Єрине біз атап µткендеріміз, ќоѓам µмірініњ объективті
µзгерсітерініњ толык емес ... Осы ... ... ... ... кењ ... ішкі ... µзгерісін, ќай ±рпаќтыњ µкілі
болмасын, яѓни «карттар ќоѓамына» ќатыстылардыњ барлыѓыныњ ішкі
єлемі жайлы білу де мањызды.
Ѓалымдардыњ басќа топтары, керісінше, ќарт адамдардыњ бар ... ... ... ... деп ... ... µмір курсын µзгерту ќажеттілігігі аталап
кµрсетіледі - жєне ењ алдымен єлеуметтік белсенділіктіњ
т‰рлері мен кµбейту ... яѓнм ... ... ... басќа да єлеуметтік рольдердіњ т‰рлілігін µзгерту
есебінде деп кµрсетеді.
Кейбір ... ... ... адамдардыњ єлеуметтік
±станымдары» атты зерттеулер нєтижесінде, ересек ±рпаќ
т±лѓаларыныњ проблемалары аныќталды. Олардыњ ќатарына:
-µмірлік жетістіктерге деген, ... ... ... билік басыларына деген негативті ќатынас («б±рын жаќсы
болып еді»);
-мемлекет саясатына деген субъективтік ќызыѓушылыќтыњ жоѓарлыѓы
жєне оѓан ыќпал ету м‰мкіндігін тµмен баѓалау;
-µмірге ... ... ... ... ... маргинальдылыќты
кєдімгі д‰ниедей ќабылдау.
Адамдардыњ б±л санаттарына жататындарда, жалпы жєне топтыќ
нормаларѓа, дєст‰рлерге деген жоѓары баѓынушылыќ, борыштыќ
сезімніњ жоѓары баѓасы, µзін µзі ... ету жєне ... ... ќарым - ќатынастыњ салдырлыѓы басым
келеді.
Ќарт адамдардыњ м‰мкіндіктері мен ќабілеттіліктері ќоѓамѓа
материалдыќ жєне ... ... ... ... коса ... белгілі факторына ќоѓамныњ ќарт адамдарѓа
стереотипті ќатынастар мен ќарт адамдарды єлеуметтік
корѓауѓа дайындыѓына байланысты.
Осы т±рѓыда мынандай ... ... ... ... ... ... дамудыњ негізгі м‰мкіндіктері
ќандай болмаќ?
Д‰ниеж‰зілік бірлестіктіњ ќарт адамдар орны мен рольдеріне
ќатысты концептуалды кµзкарастары ... ... ... ... ... ... толыќќанды жасау» деген
атаумен орын тапты. Осы ќ±жаттыњ ... ... ... ... ... онда ќарт ... ... ретінде емес, позитивті фактор
ретінде ќабылданады.
Ќарт адамдар µміріне жаќсы жаѓдай жасау мыќты єлеуметтік
дамудыњ басты маќсаты, ... ... ... ... даму ... Д‰ниеж‰зілік кездесудіњ
к±жаттарыныњ ќортындысы ретінде ‡кімет пен мемлекет
міндеттері ... ќарт ... ... ... ... ... ... болумен сипатталады.
Соныњ ішінде, ќарт адамдарды олардыњ ќ±ќыќтары жайлы
ќ±лаќтандыру, соныњ ішінде тегін зањгерлік кµмек,
басќа да єлеуметтік кµмектерге физиологиялыќ ќол жеткізуді
ќамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... µтуі жасырын емес. Жыл
сайын Халыќаралыќ ќарттар к‰нін атап µту, ... ... мен ... ... ... яѓги ... ... жалпыѓа бірдей д‰ниеніњ
дамуы кызыѓушылыѓында ќоѓамдыќ, экономикалыќ, мєдени жєне
рухани дамуыныњ м‰мкіндіктерініњ дамуына жол ашу» болып
табылады. ... ... ... ... ... ... ... мен
ж‰зеге асыру б‰гінгі єлеуметтік єрекеттіњ маѓынасын ±лттыќ
дењгейде кµтереді. Геронтолог - ѓалымдар арасында ±лттыќ
єлеуметтік саясатты кайтадан ... ... бар. ... ... ќарт ... µмір с‰руініњ єлеуметтік
амортизцияларын толтыруѓа арналѓан.
Б±л мыналарды µзгертуден туындайды:
-ќартаюдын калыпты, патологиялыќ жєне оптимальды ‰рдістерін
айыра білу;
-жеке т±лѓалык єрг‰рлілікті ... алу ... ... ... ... кор ќабілеттіліктерініњ ыњѓайлысын
есепке алу;
-ќорлыќ ќабілеттіктердіњ жастыќ жаму м‰мкіндіктері мен ќоршаѓан
ортаѓа µзгешіліктерін есепке алу:
-пысыќталѓан ... мен ... ... алу, ... ... жєне ... білім орын толтыратын жастыќ
м‰мкіндіктіњ шектелуін толыќтыру;
-жастыќ негативтік µзгерістерді есепке алу;
-ќарт адам психикасыныњ ыњѓайлылыѓы мен созылмалылыѓы.
1.3 Ќарт ... ... ... ... ... адамдардыњ єрт‰рлі болуы олармен єлеуметтік ж±мыс істеудіњ
єрт‰рлілігін ќажет етеді.
Б‰гінгі тањда єлеуметтік саясаттыњ стратегиясы ќарт адамдармен
єлеуметтік ж±мыс ж‰ргізуді ±йымдастыру ‰ш элементтен ... ... жєне ... осы аталѓандарѓа жеке — жеке тоќталып µтеміз.
Ресей ѓалымдарыныњ пікірінше, селекция ќарт адамдардыњ ... ... ... ... ... ... негізгілерін іздестіруді білдіреді.
М±нда жеке бас с±раныстары наѓыз шындыкпен сєйкестендірілуі
ќажет, б±л ќарт ... µз ... ... ... сезімін сезінуге м‰мкіндік беретін еді.
Оптимизация єлеуметтік ж±мыс бойынша мамандардыњ кµмегімен ... ... ... ... ... µз ... жєне сапалыќ ќатынастарда тењестіруіне жол ашады.
Компенсация - б±л ќосымша кµздерді жасау, бейімделу ‰рдісінде
жастыќ ... ... жања ... ... ... колдану аркылы толыктыру. Мысалы, есте
сактауды жаќсарту, естуді жаќсарту жєне ... егер ... ќарт ... ... практика
стратегиясын ќабылдауѓа дайын т±рса, онда ќоѓамдыќ
пайдалылыќ пен нєтижеліліктіњ артатыны сµзсіз. М±нда
ќоѓамныњ даму факторы ќалай ыќпал етсе, солай ... ... ... ... ... ж±мыс жасаудыњ- мєні неде? Жалпы
ќарт адамдармен ж±мыс жасаудыњ ќажетілігі ќанша? Оныњ
мањыздылыѓы неде? Тізе берсек осы сияќты ... ... ... ... ... кµрсету мекемелері тораптарын
жасау, т±рѓындар арасындаѓы ќарт адамдардыњ мањызды ќабаты
ретінде олардыњ ќажеттіліктерін ќанаѓаттандыру, пайдалы
байланыстар ... ... ... ќолайлы жаѓдай
жасау жєне оларды ќажетті дењгейде ќолдау ‰шін жаќсы
атмосфера туѓызумен сипатталады.
Єлеуметтік ж±мыс «‰шінші жастаѓы» адамдардыњ жаѓымды
потенциалдарын шыѓаруѓа ... ету, сол ... ... пен ... ... ... келе жатќан
±рпаќтыњ ќажеттіліктерін ќанаѓатандыруѓа баѓыттау,
жинаќталѓан практикалыќ тєжірибені баѓалауѓа кµмек
болады.
Ќарт адамдармен ж±мыс істеудіњ арасында мњызды орынды ќарт
адамдармен ж±мыс жасайтын єлеуметтік ... ... ... Казіргі тањда Ќазаќстан
Республикасында єлеуметтік ќызмет кµрсетудіњ
мынандай бµлімдері ж±мыс істейді:
1) ‰йде єлеуметтік ќызмет кµрсету бµлімі;
2) к‰ндізгі бµлімдегі єлеуметтік ќызмет ... ... ... кµмек кµрсету бµлімі.
‡йде єлеуметтік кµмек кµрсету мыннадай ќызметтерді ж‰зеге
асырады:
- ‰йге азыќ – ... ... ... жєне ... ... ... ... - ‰й тµлемдерін, коммуналдыќ жєне басќа да ќызметтерді
тµлеуге ыќпал ету;
- ‰й - жайында пайдаланган заттар мен нєрселерді жууѓа, химиялыќ
тазартуѓа жєне ... ... ... ... ... ... соныњ ішінде сауыќтыру -
алдын алу мекемелеріне, басќа да стационарлыќ мекемелерге
жетекету;
- єлеуметтік - медициналыќ экспертизадан µтуге ... ... - ... мекемелеріне жолдама алуѓа, соныњ ішінде
жењілдікпен жолдамалар алуѓа кµмектесу;
- зейнеткерлік камсыздандыру с±рактарын шешуге жєне басќа
єлеуметтік тµлемдерді алуѓа кµмек кµрсету:
- ‰йді жµндеуді, ... ... ... ‰й алдындаѓы
телімдерді µњдеуді, су жеткізуді ќамтамасыз ету;
- кітаптармен, газет - журналдармен камтамасыз ету ... ... жєне ... ... хат жазуѓа, ќ±жаттарды толтыруѓа соынн ішінде ‰йді айырбастау
жєне жекешелендіру жєне таѓы да ... ... ... ... ... ... жалѓыз ќарт адамдарѓа ‰йден ќызмет
кµрсетіледі. Шамамен єрбір мыњ ... ... ... ... ... ... ... ќызметтердіњ кµпшілігі тегін
аткарылады, кейбір ќызметтерді зейнеткерлер µздері
тµлейді, Біраќ олар µз зейнаќыларына ќызмет кµрсетілгені
‰шін ќосымша акы ... ... ... ... ... есебіне т‰седі де, оны
ќарай дамытуѓа баѓытталады. Осы еспке т‰скен ќаржы есебіне
єлеуметтік ќызметкерлер ‰шін арнайы киімдер, аяќ ... ал ... ... ... - велосипедтер алынады: ал
ќаржыныњ бір бµлігі сыйаќыѓа ж±мсалады.
Єлеуметтік ќызмет кµрсету орталыктарыныњ кµпшілігінде
стационарлыќ, бµлімдер ж±мыс істейді. Онда ќарт
адамдар бір ... ‰ш айѓа ... бола ... ... ... жалѓыздыѓымен, момындыѓымен к‰реседі.
М±нда дєрігерлік алды кµмек, тегін жєне жењіл тамаќтану, ењбек
терапиясыныњ єрт‰рлі т‰рлерін мењгеру (колµнер, шеберлік жєне
т.б.) м‰мкіндіктері болады. К‰ндізгі ... ... ... ... жєне т.б.б атап ... тєжірибесі бойынша Ењбек мен єлеуметтік камсыздандыру
Минитстрлігініњ зерттеулеріне сай, к‰ндізгі бµлімге
келушілердіњ басты мотивтері 74 пайызы ќарым -
ќатынас жасау; 26 пайызы — ... ... 29 ... - ... ... ... м‰мкіндігі ‰шін екен.
Ал осы кµрсеткіштер біздіњ елімізде де осындай дењгейде емес
екеніне кім кепіл. М±ндаѓы ±ќсастыќтыњ басты себебі ењ
алдымен адамдардыњ ±ќсастыѓы.[8,56]
Єлеуметтік ... ... ... зейнеткерлердіњ
т±рѓылыќты жерлеріне байланысты, олардыњ
ќызыѓушылыќтары дењгейінде єрт‰рлі клубтарды
±йымдастырады.
Жедел єлеуметтік кµмек кµрсетудіњ басты міндеті ... ... ... ... ... ... негізгі баѓыттары мынандай:
- ыстыќ таѓаммен немесе азыќ - т‰лікпен камтамасыз ету;
- аќшалай жєне ... ... ... ... - ... бµлімдерге жіберу;
- т±рмыстыќ, зањгерлік, психологиялык кµмек кµрсету, ж±мыс іздеу
жєне тіркелуте єрекеттесу;
- т±рмыстыќ техника мен шаруашылыќ ... ... ... ... ... ... жєне т.с.с ... т±рмыс жаѓдайын ±йымдастыруда, шаруашылыѓын ж‰ргізуде
киыншылыќќа ±шырайтындарѓ, ќандай да бір себептермен
интернат -‰йлерінде т±рѓысы келмейтіндергеєлеуметтік кызмет
кµрсету орталыќтары аймактыќ базаларында немесе ... ... ... ... - ... ±йымдастырылады, онда ењ алдымен жалѓыз басты
зейнеткерлер, соныњ ішінде µз - µзіне ќызмет жасай алмайтын
ќарт ... ... ... кµмектіњ т‰рлерімен жылына 6-7 млн
пайдаланады. Ќазаќстан Республикасы территориясы
бойынша б±л кµрсеткіш 1 — 1,5 млн-ѓа дейін жетеді.
Сонымен ќатар, ... тобы ... ... ... ќарт ... 31 т‰рлі єрт‰рлі ќызметтерді ќажет
етеді онда азыќ — ... ... ... ... ... ... ... дейін [203; 12].
Республикамызда жєне кµршілес Ресей елінде факті т‰рінде 2-4
т‰рлі ќызмет кµрсетумен шектеледі. Біраќ осы аталѓан ... ... ... ... мен тілек білдірушілерге жетпей
де ќалады.
Мєселен, ыстыќ таѓамды жеткізіп беруде ќарт адамдардыњ 24
пайызы ... ал осы ... ... тек 2,5 ... ѓана ... ... ылѓалды жинастыру жасауды 88
пайыз ќарт адамдар ќажет етсе, наќты т‰рде б±л кµмекті тек ... ќарт ... ала ... ... ... туындап отырѓан, єлеуметтік
проблемелардыњ кµпт‰рлігі мен кµпкырлылыѓы, тек ќана ќарт
адамдарѓа деген єлеуметтік кµмектін ... ... ... ѓана талап етпейді, сонымен ќатар, ќартайѓан
шаќтаѓы жеке бастыќ потенциалын ж‰зеге асыруды
Міне ... ... - ... єлеуметтік -
мєдени, реабилитациялыќ, кењестік жєне басќа да баѓыттаѓы
стационарлыќ емес ... ... ... мекемелерін
кењінен дамыту ќажет.
Ќарт адамдарѓа єлеуметтік ќызмет кµрсету мекемелері арасында
т±рѓындарды єлеуметтік корѓау ж‰йесіндегі стационарлыќ
мекемелер алады. оныњ негізгі т‰рі - ‰й -интернаттар.
[19]
Ќазірі ... ... ... ќызметіне зєру адамдар саны
артпаса, кеміп отырѓан жоќ. Мєселен, ќарт адамдардыњ
шамамен 35 пайызы осындай ... ... ... ... ... ... ‰й - интернаттармен
ќамтамасыз ету м‰мкін емес. Осыѓан ќарамастан ‰й ... тап болу ... ... ... ... ... елімізде Ресей жєне басќа да дамыѓан елдер
тєжірибелеріне с‰йене отырып, ќарттарѓа ... ... ... ... ете ... Онда ... ... т‰рлерін тµлей алатындар немесе
балалары бап ќарт адамдар кабылданады. Яѓни, ‰й жаѓдайында ќарт
адамды к‰те алмайтындыќтан, олар ќарт адамды єлгідей
мекемелерге ... ... ... ... аќы ... ... ‰й - интернаттармен ќамтамасыз ету еліміздіњ
аймаѓында біркелкі емес. М±ныњ себептері кµп. Солардыњ
ішінде негізгілерін атап µтетін болсаќ, яѓни демографиялыќ
жаѓдай, ... µмір ... ... мен ... ... ‰й - ... деген ќажеттіліктерін
ќанаѓаттандыру даулы мєселе. Мєселен, бізде 32
орындыќ ‰й - интернаттар 60 - ... ... ... ... ... ... ... ѓана ашылады. Ал немістіњ кµрнекті
єлеуметтанушысы ЭйтерХ. ‰й - ... ... ... ... кµрсетеді:60 тан асќан
100 адамѓа 40 - 66 ... ‰й - ... Міне осы ... ... µзі - аќ, ... ... ... кµрсету
мекемелерініњ толыќ дамымаѓанын кµрсетеді.
Осы ќажеттіліктер дењгейі, мемлекеттіњ єлеуметтік -
экономикалыќ факторына байланысты µзгеріп отыралы.
Соњѓы жылдары ‰й- интернаттар ... ... ... ... ... отыр. М±ныњ себебін А.В.Бабушкин
былайша атап кµрсетеді:
- осы мекемелерге т‰сетін ... ... ... ... жањадан т‰скендер µте ересек жастаѓылар;
-олардыњ арасындаѓы ауыр наукастардын кµбеюі:
-т‰скендердіњ єлеуметтік ќ±рамын ыњ µзгеруі, олардыњ кµпшілігі
-зйнетакы ... жєне ... ... ... ... да ... ... талаптардыњ жоѓарылауы.
Ќарт адамдардыњ ‰й — интернаттарѓа т‰су себептері де, µзгерді.
Негізгі себебі - денсаулыѓыныњ нашаралауына байланысты ‰немі
медициналыќ кµмекті ќажет ету, ... ... ... єлеуметтік ќызмет кµрсету ‰й - интернаттары
гериатарлыќќа, яѓни кµп мµлшерде медициналыќ ќызмет кµрсету
мекемесіне айналып кетеді. [14,127]
‡й - интернаттардыњ кµпшілігінде ќарт ... ... ... ... баспанасына айналады. Осы мекемені
±йымдастырудан, оныњ сыйымдылыѓынана, орналасуынан,
жобасынан, ќызметкерлердіњ ќарым -ќатынасынан, медициналыќ
кµмектен, сыртќы д‰ниемен ќарым - ќатынас дењгейінен, мєдени
шаралардыњ ‰йымдастырылуынан ќарт ... ... ... ... ... ... карттар µздері ‰йренген пєтерлік ‰йлер жаѓдайына
жаќындату оњайѓа т‰седі. Ал ірі мекемелерде мєдени - т±рмыстыќ
жєне медициналыќ кµмектерлі ... ... ... ... ‰йлерде ќарым - ќатынас жасау онайѓа т‰седі жєне м±ндай
‰йлер экономикалыќ т±рѓыдан тиімді ... ... ќарт ... ... уй - ... жері де ... ... пікірнше, ќарт
адамдарѓа арналѓан ‰й -интернаттар кала мањында, шудан аулак
жерде орналасќан жµн дейді.
Карт ... ‰й - ... ... таѓы бір ... ... ... ... ‰й - интернаттарына бейімдеу.
¤йткені ересек адамдардыњ ќандай да бір ... ... ... Яѓни ... µмір ... ... жања ... мен мекеменіњ ж±мыс тєртібіне
баѓындыру ќажеттілігі ќарттарѓа киындыќ туѓызады.
Ќарт адамдарды єлеуметтік ќызмет кµрсету орталыѓына дайындау,
сол орталыќ жайлы оѓан ... ... сол ... ... жєне єлеуметтік ќызмет кµрсету ќызметкерлері
ж‰зеге асыруы тиіс. Ќарт адамныњ µз ар — ... ... оѓан ... ... ... ... ... кµршісін
тањдап алу, ‰й — интернатќа µзініњ с‰йікті заттарын алып
келуге р±ќсат беру сияќты ќ±кыктарын беру ќажет.
2 ЌАРТ АДАМДАРМЕН ЄЛЕУМЕТТІК Ж¦МЫС ПРАКТИКАСЫ2.1 ... ... ... ... ... ... ... басќа елдердегі сияќты біздіњ елімізде де жалѓыз
басты адамдардыњ саны к‰ннен к‰нге артуда. М±ныњ басты себебі,
ќарт ... ... ... ... ... отыр. Ќарт
адамдардыњ кµбеюі єлеуметтік саясаттыњ т‰п - тамырымен
µзгеруін талап етеді. Б±л єсіресе, єлеуметтік ... ... ... ... ... µте ... ... ќатарына ен алдымен, ќарт адамдарды жєне м‰гедектерді
жаткызуѓа болады.
Планетамыздыњ халкы ќартаюда. Сонымен ќатар ол ‰рдіс жылдам
ж‰руде. Д‰ние ... ... егер 1950 жылы 60 жас ... 200 млн ... 1992 жылы ондай адамдар саны - 400
млн - ѓа жетті, ал 2001 жылы ... ... адам ќарт ... ... ... ... 2025 жылы аталѓан
адамдар саны 1,2 млрд - ќа жетпек.
Ќазаќстан Республикасы бойынша ќарт адамдар саны, яѓни
зейнеткерлер саны шамамен 2 млн - ѓа жуыќ ... ... ... ... ... ... олардыњ
б‰ѓан дейін ел алдындаѓы ењбењгін баѓалап, карттарѓа
ќамќорлыќ кµрсету керек.
«Атања не істесењ, алдыња сол келер» демекші, біз ата — ана
парйзймен кейінгі ... ... жете ... ... ... ... зейнеткерлерге жасалѓан
ќамќорлыќты кењ маѓынасында ќабылдайды.
¤кінішке орай, казіргі кезде ќазаќ санасына сыйлайтынын
«карттар ‰йлері, пайда бола бастады. Ал, тєжірибеде
ќарт адамдар µмір ... ... ... мен ... ... ... таптырмас маман екендігін бірі
біліп, бірі білмес.
Осындайда Жан Жак Руссоныњ «Жастыќ шаќ - даналыќты ... ... ... - оны ќолдануѓа арналѓан уаќыт»
деген сµзін еске т‰сіруге болады.
¤ткен жылдар легін ой елегінен µткізер болсаќ, ќарттардыњ
т±рмыс жаѓдайын жаќсарту маќсатында ... ... ... ... тек ... ѓана ... болмай, бєрімізге ортаќ болѓаны
абзал.
Єр жылдыњ 1 - ќазаныныњ Халыкќралыќ егде адамдар к‰ні болып
жариялануы адамдардыњ ... ... ... ол ... Отан ... ѓылымы мен мєдениетін µркендету
жолындаѓы жан ќиярлыќ ењбегін мойындау.
Тек мойындап кою аз, сол ‰шін, оларды к±рметтеу де керек.
Ќазаќстанда ќарт ... ... ... орын ... 1 млн. 629 мыњ зейнеткер бар десек, соныњ ішіндегі
34301 ¦лы Отан ... ... Ал ... 12218 - і ... ... ... ... кµлеміндегі барлыќ
зейнеткерлер ќ±рамын сараптайтын болсак, олардын 38656 - ы
¦лы Отан соѓысы кезінде тылдаѓы жєне ... ... ... 144648 ... ... кезінде 6 айдыњ
шамасында ењбек еткенмен, ескеруісз калѓандар. [19,72]
Ќамќорлыќќа м±ќтаж жалѓызбасты ... саны к‰н ... ... ... Ќазаќстан Бойынша ќала, аудан орталыктарында 35
ќарттар мен м‰гедектерге, 26 ж‰йкелері тозѓан ‰лкендерге
арналѓан ‰йлер бар. ... ... ... ... ... мен ... ... 4684 зейнеткер мен 9690
м‰гедек µмір с‰руде. Солардыњ 350 — ден ... ¦лы ... ... ... ... ... кµрсетіледі. ‡йде єлеуметтік
ќызмет кµрсетудіњ негізгі міндеттері ќызмет ... ... ... ... ... ... ... гигиеналыќ талаптарѓа сєйкес µмір с‰ру
жаѓдайларына ќолдау жасау. Жергілікті атќарушы органдар
‰йде єлеуметтік ќызмет кµрсетуді дербес немесе єлеуметтік
ќызмет кµрсету бµлімшелері аркылы ±йымдастырылады.
Єлеуметтік ... ... екі рет ... ... барып, азыќ - т‰лік, дєрі - дєрмек сатып алып ... ... ... ... ... ... ж±мыстарын
ж‰зеге асырады. Жєне ќарттарѓа ќоѓамдыќ кµліктерде
жењілдетілген тарифпен ж‰ру ... ... ... ... бірден - бір - жолы -
зейнетаќы таѓайындау. Ќазаќстан Республикасы
Конституциясыныњ 28 - ... ... ... ... ... келген, наукастанѓан, м‰гедек
болѓан, асыраушысынан айырылѓан жаѓдайда жєне µзге де зањды
негіздерде оѓан ... ... мен ... ... ќамыздандырылуына кепілдік беріледі». «Ќазаќстан
Республнкасында зейнетакымен камсыздандыру туралы» зањыныњ 9
- бабына сєйкес 2001 жылѓы 1 - ... ... - ... 63
жасќа толѓанда, єйелдерге 53 жасќа толѓанда зейнетакы
таѓайындалалы.
Ќарттарѓа єлеуметтік ќызмет кµрсетудіњ мањызды жолы - б±л
ќарттарды медициналыќ єлеуметтік ±йымдарѓа ќабылдау болып
табылады. МЄ¦ ... жай - ... ... ... ... к‰тіміне жєне медициналыќ кµмекке м±ктаж ќарттар мен
бірінші, екінші топтаѓы м‰гедектердіњ уаќытша немесе т±ракты
т±руына ... ... ... ... тегін медициналык
кµмек кµрсетіледіє. Мерекелік шаралар, олимпиадалар
±йымдастырылады. Мереке к‰ндерінде сыйлыќтар
беріледі. Баларымен кездесуге, хат ... ... ... м‰мкіндіктер берілген. Ай сайын
зейнетакысыныњ 25 пайызы ќолдарына табыс етіледі.
«Алтыѓа дейін бала ерке, алпыстан кейін ќарт ерке» дейді ... ... бір ... бір ... ... ораѓытып дµп
айталган єдеті ѓой. М±нда біздіњ ќартайѓан ата -
аналарымыздыњ алдындаѓы ... ... ... да ... ... – кєрілік єр адам баласыныњ басына т‰сетін кезењ.
Осы ... ... де ... µткізудіњ амал – тєсілдерін
ќарастыру мєселесі д‰ние ж‰зі ѓалымдарыныњ негізгі зерттеу
объектілерініњ біріне айналѓаны ќашан. Ал Батыс ... ... ... ... ... ... ... іске кµшкен. Мєселен, ЮНЕСКО - ныњ «¦рпаќ
жалѓастыѓы» баѓдарламасы бойынша єр мекемеге бірлі -
жарым ќарт ќызметкерді ж±мысќµа ... ... ... бай
тєжірибесімен жас мамандарды тєрбиелеу тєсілін біраз елдер
ќолѓа ... Єр ел ... ... ... ... кµњіл бµлуі керек.
Шет елдермен салыстырѓанда Ќазаќстанда ќарттардыњ ±йымы немесе
бірлестігі санаулы. Біреу ѓана деуге болады. Ол ... ... ... ... жєне ... к‰штер ардагерлерініњ
ерікті ќоѓамдыќ бірлестігі «Ќазаќстан Республикасыныњ
ардагерлер ±йымы».
Батыстыњ µзімшіл психологиясы казіргі жастарѓа єсер етпей
койѓан жоќ. Олар ... єке - ... бас ... калдыруѓа бой ‰йрете батады. Ќамќорлыќќа м±ќтаж
жалѓызбасты ќариялар саны к‰н санап артып келеді. Ќазір
Ќазаќстан бойынша ... ... ... 356 ... мен
м‰гедектерге, 26 ж‰нкелері тозѓан ‰лкендерге арналѓан ‰йлер
бар. ‡кіметтіњ толык ќамкорлыѓына алынѓан карттар ... ... 4684 ... мен 9690 ... ... Солардыњ 350 - ден астамы ¦лы Отан соѓысыныњ
ардагерлері.
Арнайы ... ... ... жєне бос ... ... ... ойнайтын кабинеттері бар т±рѓын
‰йде зейнеткерлерді єлеуметтік жаѓдаймен ќамтамасыз етудіњ
бар шарасы жасалынѓан. Зейнеткерлер коммуналдыќ тµлем
тµлемейді.
Ќазір м‰ндай ‰йде т±рѓысы келетін ќарттар саны ... ... ... ... ... бµлімдер
ќ±рылѓан. Єр ќалада он жалѓызбасты жанныњ ‰йіне барып,
азыќ - т‰лік, дєрі - ... атып алып ... ... ... ‰йін тазалау сынды ж±мыстарын ж‰зеге
асырады.
Елімізде «Ќазаќстан Республикасыныњ ардагерлер ±йымынан» басќа
ќарттар ±йымы ... ... жоќ. ... ... µздерін ќоѓамѓа керексіз жандай
сезінетін ќарттарымызѓа м±ндай ±йымдар ќажет. Мєселен,
шет елдерде ќарттардан ќ±рылѓан ансамбльдер мен театрлар ж±мыс
істейді. Бізде ‡кімет тарапынан кµрсетіліп ... ... єлі ... т‰суді ќажет етеді.
Кесте 1
Ќарттар мен м‰гедектерге арналѓан интернат ‰йлер
Ќарттар мен м‰гедектерге арналѓан интернат ‰йлерініњ ... ... ... ... мыњМ‰гедек
балаларѓа
арналѓан интернат ‰йлерініњ саны, барлыѓыБ±ныњ ішінде: орын,
мыњ¤мір с‰ретін м‰гедек балалар, мыњ, адамБаќыланатын
кезењ200120022003М‰гедектер
БарлыѓыI топ
м‰гедектеріII топ
м‰гедектеріIII топ
м‰гедектеріБала кезден м‰гедектерСоныњ ішінде ИОВ жєне ... ... ... ... ... дейін60-жасќа дейін70-жасќа
дейін80-жасќа дейін80-жастан асќанЖасы
єйелдерЕр адамдарАуырлыќ
тобы2 ауырлык тобы3 ... ... ... ... ауырлыќ
тобыЗейнетаќы кµлемі
5000 тењгеге дейін5000-7000 тењге7000-1000010000 тењгеден жоѓары
Ќызмет кµрсетуге алынѓандарЌызмет кµрсетуден
босатылѓандар-кайтыс
болѓандар-кетіп ќалѓандар-арыз бойынша‡й
-интернаткажыл2000200120022003
20005614,5183,33,1Кµмек ... ... жєне ... єлеуметтік ќорѓау Министрлігініњ №57
Жарлыѓын ескере отырып, бір єлеуметтік ќызметкерге ‰йде
ќызмет ету ‰шін 10 адамнан бекітіледі, жоѓарды ... осы ... ... ... орталыќта баќыланатын м‰гедектер м‰гедектігіне
байланысты топтарѓа былайша бµлінеді :
Кесте 3
М‰гедектер тобы
2003жсаны323602141517174392003жсаны18231044232032002жсаны6381242003жсаны151108191122003жтењге4621972003жсаны157
171554175 Соныњ ... ... ... ... ењбек жєне єлеуметтік ќорѓау
министрлігініњ мєліметі бойынша
Осы Ќарттар мен м‰гедектерге арналѓан жалпы ‰лгідегі
мемлекеттік медициналыќ-єлеуметтік мекемелер ... емес ... ... ... кµрсетудіњ ‡лгілік Ережесі меншік
нысанына жєне ведомстволык баѓыныстылыѓына, ... мен ... ... ... ... ... мекемелер мен
мемлекеттік емес медициналыќ-єлеуметтік ±йымдардыњ (б±дан
єрі - МЄ‡) ... ... ... ... ... жєне
МЄ¦-нен шыѓару шарттарын айќындайды.
МЄ¦ денсаулыѓыныњ жай-к‰йі бойынша басќа адамныњ т±раќты
к‰тіміне жєне ... ... ... ... мен
бірінші, екінші топтаѓы м‰гедектердіњ (б±дан єрі -
ќамќорлыќтаѓы адамдар) ... ... ... ... ... ±йымдарда стационарлыќ емдеуді
талап ететін ауру процесініњ белсенді стадиясындаѓы
туберкулездіњ, невроздарды ќоспаѓанда, психикалыќ
аурулардыњ, соматикалыќ ауру кезіндегі невроз ... ... ... дєрежесініњ, аќыл-ес
кемшіндігі мен жеке басыныњ айкын білінетін µзгеруі жоќ,
сирек ±стамасы бар (айына 2-3 реттен артыќ емес) ... ... ... ... тері ... ... венереологиялыќ аурулардыњ, ЖКТБ болуы ‰йде
ќызмет кµрсетуте карсы айѓаќтамалар болып табылады.
МЄ¦ зањды т±лѓа болып табылады жєне ... ... ... ... ќ±рады.
МЄ¦ µз ќызметін к±рылтай к±жаттарына сєйкес медициналыќ
ќызметке ... ... ... ж‰зеге асырады.
МЄ¦ µз ќызметінде Казакстан Республикасыныњ колданыстаѓы
зањнамалыќ жєне µзге де нормативтік к±кыќтыќ ... ... ... ... алады.
МЄ¦-ныњ негізгі міндеттері ќамќорлыќтаѓы адамдарѓа ‰й
жаѓдайларына жаќындатылѓан жаѓдайлар туѓызу, оларѓа
єлеуметтік ќызметтер кµрсетудіњ мемлекеттік стандарттарына
сєйкес єлеуметтік ќызметтер кµрсету жєне оналту ... ... ... функциялары:
1) ќамќорлыќтаѓы адамдардыњ дербес ќ±кыќтылыѓын жєне
ќауіпсіздігін ќамтамасыз ету;
2) єлеуметтік ќызметтер кµрсету;
3) медициналыќ, єлеуметтік жєне ... ... ... ... ... ... ... ќамќорлыктаѓы адамдарды олардыњ ќ±ќыќтары, єлеуметтік
ќызметтіњ кµлемі мен т‰рлері, Ішкі тєртіп ережелері
туралы хабардар ... ... ... ... ... ... ... ету;
7) ќамќорлыктаѓы адамдардыњ саќтауѓа тапсырѓан жеке заттарыныњ
жєне ќ±ндылыќтарыныњ саќталуын ќамтамасыз ету;
8) ќамќорлыќка м±ќтаж адамдарѓа ќатысты МЄ¦ ... ... ... ... ... адамдардыњ м‰ліктік м‰дделерін ќорѓау ‰шін
ќажетті жаѓдайларда жєне зањнамада белгіленген тєртіппен
м‰лікке ќамќоршы таѓайындалады;
9) ќызметшілер ењбегін ±йымдастыруды жетілдіру жєне оныњ
біліктілігін ... ... ... ... ... жєне ... ... арттыру;
11) МЄ¦-ныњ ќаржы-шаруашылыќ ќызметін ж‰зеге асыру;
12) МЄ¦ Жарѓыларына сєйкес µзге де функциялар.
Мемлекеттік медициналыќ-єлеуметтік мекемелерде ... єрі ... зањ ... оларды ±стауѓа жєне ќамќорлыќ кµрсетуге
міндетті кємелетке толѓан, ењбекке ќабілетті жастаѓы ... жоќ, ... ... ... ... ... кµмекпен жєне к‰тіммен камтамасыз ете алмайтын
(егде жастаѓы, бірінші, ... ... ... ... ... бар, бас ... ... ж‰рген, елден тыс жерлерге т±раќты т±руѓа
кеткен немесе басќа елді ... ... ... бар ... ... ... жаѓдайларда Ардагерлер кењесініњ, м‰гедектер істері
жµніндегі кењестердіњ шешімі бойынша, жанжал себебінен
олармен бірге т±ру м‰мкін емес, кємелетке толѓан, ењбекке
ќабілетті жакын туыстары бар ... мен ... ... ... ... ... ќабылдануы м‰мкін.
¦лы Отан соѓысыныњ м‰гедектері, ќатысушылары жєне соларѓа
тењестірілген адамдар (б±дан єрі - ¦ОС ... жєне ... ... ... ... ... ±стауѓа жєне ќамќорлыќ кµрсетуге міндетті,
кємелет жасќа толѓан жаќын туыстарыныњ болуына ќарамастан
ММЄМ-ге ... ... ... ... мен ... ... ... топтаѓы м‰гедектер
ќатарындаѓы т±ру к±ны толыќ тµленетін шартпен ќабылданатын
адамдардыњ тізбесін мемлекеттік емес медициналыќ-єлеуметтік
±йымдардыњ ... ... ... м‰мкін.
ММЄМ-ге єлеуметтік ќызмет кµрсетуге жіберуді облыстыќ
(республикалыќ мањызы бар ... ... ... ... ... ... орган (б±дан єрі -
уєкілетті орган) ж‰зеге асырады.
Адамдарды єлеуметтік ќызмет кµрсетуге ќабылдау мынадай
к±жаттардыњ:
1) ... ... ... жолдамасы (ММЄМ єлеуметтік ќызмет
кµрсетуге ќабылдау ‰шін);
3) жеке басы ... ... ... ... ... ... ... куєлігі;
5) єлеуметтік жеке код берілгені туралы куєлігі;
6) медициналыќ карта
7) амбулаториялыќ картадан ‰зінді кµшірме;
8) зейнеткерлік куєлігі (зейнеткерлік жастаѓы ... ... ¦ОС ... ... жєне ... адамдардыњ мєртебесін растайтын
куєлігі (¦ОС м‰гедектері мен ќатысушылары жєне соларѓа
тењестірілген адамдар ‰шін);
м‰гедектер ‰шін ... ... ... аныќтамадан ‰зінді кµшірме;
11) м‰гедекті жеке оњалтудыњ баѓдарламасынан ‰зінді кµшірме
негізінде ж‰зеге ... ... ... ... нормаларѓа,
ќауіпсіздік талаптарына, оныњ ішінде µртке ќарсы талаптарѓа
сєйкес болуѓа тиіс.
МЄ¦ ѓимараты оѓан ... ... онда ... ... ж‰ріп-т±рудыњ ќолайлылыѓын, оњалту жєне ойын-сауыќ
іс-шараларын ж‰ргізуді ќамтамасыз ету маќсатында арнаулы
ќ±ралдармен жабдыќталады.
МЄ‡ ѓимаратыныњ ішкі ‰й-жайлары кµлемі, орналасуы жєне
конфгурациясы жаѓынан ... ... ... ... жаѓдайларды ќамтамасыз етуге тиіс.
Ќ±рылтайшы МЄ¦-ды казіргі заманѓы техникалыќ жараќтандырылуын
камтамасыз етеді.
МЄ¦-да ±стаудыњ беск‰ндік (алты к‰ндік) режиміне р±ксат
етіледі.
Ќамќорлыќтагы адамдар бµлмелер ... ... ... жєне жеке бас м‰дделері ескеріле отырып,
орналастырылады.
МЄ¦-да т±ратындар ќатарындаѓы ерлі-зайыптыларѓа бірге т±ру ... ... ... ... ... єлеуметтік ќызмет кµрсетудіњ
мемлекеттік стандарттарында кµзделгеннен кем емес
кµлем мен т‰рлерде кµрсетіледі.
Єлеуметтік ќызмет кµрсету кезінде ќамќорлыктаѓы адамныњ жасы
мен денсаулыѓыныњ ... ... ... жеке
баѓдарламасыныњ мазм±ны ескеріледі.
Ќамќорлыќтаѓы адамѓа кµрсетілетін єлеуметтік ќызмет т‰рлепінін
кезењділігі мен т‰рлерін МЄ¦ ... ... ... ... ... орган немесе к±рылтайшы
бекітетік Ішкі тєртіп ережелерінде белгіленеді.
Ќамќорлыќтаѓы адамдардыњ баѓалы заттары жєне к±нды каѓаздары,
оларды иесі немесе м±рагері талап еткенге дейін, ... ... МЄ¦ ... ... ... ... жаѓдайы бойынша осы ж±мысты істеуге тыйым
салынбаса, ќамќорлыќтаѓы ... ... ... ... ... ... ... МЄ¦ кіші
ќызмет кµрсетуші персоналыныњ немесе ж±мысшылардыњ штаттыќ
лауазымдарына ж±мысќа ќабылдануы м‰мкін.
Ќамќорлыќтаѓы адамдарѓа зейнетакылар, жєрдемаќылар жєне µзге де
єлеуметтік тµлемдер ќолданыстаѓы зањнамаѓа ... ... ... ... ... ќамќорлыќтаѓы адамныњ µтініші бойынша;
2) м‰гедекке ‰шінші топ м‰гедектігі таѓайындалѓанда (ММЄМ-де
т±ратын адамдар ... ... ... ... жеке уєждемесі бойынша уаќытша (‰ш айѓа
дейінгі мерзімге) шыѓуына МЄ¦ єкімшілігіне жазбаша
хабарланып, МЄ¦ ... ... ... ... ... ... де адамдарѓа) барып-келу сапарына байланысты
шыѓыстар µтелмейді.
Ќамкорлыќтаѓы адамдарды МЄ¦-нан психоневрологиялык
медицималыќ-єлеуметтік мекемеге ауыстыру
медициналыќ ±йымныњ корытындысы негізінде ... ... ... ... ... ... орналасќан МЄМ-нен µзге µњірде орналасќан МЄ¦-ѓа
ауыстыру ќ±рылтайшылардын немесе тиісті µњірлердіњ
уєкілетті органдарыныњ келісімі ... ... ... ... ... айѓактамалар болѓан кезде
ќамќорлыктаѓы адамдар арнайы мамандандырылѓан медициналыќ
±йымѓа стационарлыќ емделуге ауыстырылады.
Ќамќорлыќтаѓы адамдар мынадай жаѓдайларда:
1) Ішкі ... ... ... (‰ш ... ... ... ... ішінде есірткі заттарын ќабылдау, ішімдікке салыну,
тауар-материалдык ќ±ндылыќтарды жєне µзге де ... ... ... ... ... ... адам соттыњ шешімі бойынша ішімдікке салынудыњ
немесе есірткі заттарды колданудыњ салдарынан єрекет ету
ќабілеті ... деп ... ету ... ... ... ... бойынша
жойылѓан жаѓдайда ќамќорлыќтаѓы адам жалпы негізде ќайта
ќабылдануы м‰мкін;
3) камќорлыќтаѓы адам, МЄ¦ єкімшілігін хабардар етпей, МЄ¦
аумаѓынан µз ... ... ... екі ... ... бойы болмаѓан жаѓдайларда шыѓарылуѓа тиіс.
МЄ¦ аумаѓынан шыѓып кеткен адам ... ... ѓана ... м‰мкін, ал мањызды себептер бойынша, біраќ ол
жµнінде хабардар етуге м‰мкіндігі болмаѓан адам кайта
кабылданады.
МЄ¦ єкімшілігі ... ... ... ... ... ... ... МЄ¦-ныњ шыѓару немесе ауыстыру эпикризін
ресімдейді.
Ќамќорлыќтаѓы адамныњ шыѓарылуы, уаќытша шыѓарылуы, ауыстырылуы
немесе ... ... МЄ¦ ... ... ... ... адамды шыѓару, уаќытша шыѓару, ауыстыру немесе
біржола шыѓару кезінде жеке жєне µзіне бекітілген маусымдык
киімі мен аяќ-киімі, МЄ¦-да саќталатын к±нды заттары ... ... ... ... ... ... ... жєне ќызметшен босатады.
Директор МЄ¦ ж±мысын ±йымдастырады жєне МЄ¦
санитарлыќ-гигиеналыќ жєне ... ... ... ... оларѓа
єлеуметтік ќызмет кµрсетудіњ сапасы ‰шін, сондай-аќ
ќамќорлыктаѓы адамдардыњ МЄ‡ ... ... ... ... емес µлім ... ‰шін дербес жауапкершілікте
болады.
Директор сенімхатсыз МЄ‡ атынан єрекет етеді, мекемелер мен
±йымдарда оѓан ... ... ... ... МЄ¦ ... жєне ... ... жасайды, сенімхаттар береді, оныњ
ішінде ќайта сенімгерлік ќ±ќыѓымен сенімхаттар береді,
банктерде МЄ¦ шоттарын ашады.
Ќ±рылтайшы штат санын єлеуметтік ќызмет ... ... ... кем емес ... ќалыптастырады.
Директор медициналыќ жєне µзге де кадрларды іріктеуді жєне
орналастыруды ќамтамасыз етеді, медициналыќ персоналдыњ
ж±мысын басќаруды, ... ... ... ... ... ... ... адамдармен
жасаќтауѓа ќатысады.
Директор МЄ¦ ќызметіне ќатысты б±йрыќтар шыѓарады, ењбек
зањнамасына сєйкес ќызметкерлерді ж±мысќа ќабылдайды
жєне ж±мыстан босатады, оларѓа ынталандыру жєне ... ... ... ... мен ... ... ... мен м‰дделеріне н±ксан келтірмеуге тиісті.
МЄ¦ жанында ќамќорлыќтаѓы адамдар арасынан мєдени-т±рмыстыќ
комиссия (б±дан єрі - МТК) к±рылуы м‰мкін.
МТК МЄ¦ директоры бекітетін Мєдени-т±рмыстыќ ... ... ... ... етеді жєне оны тµраѓа басќарады.
МТК туралы ереже уєкілетті органмен немесе к±рылтайшымен
келісілуге тиіс.
МЄ¦-де міндетті т‰рде МТК тµраѓасында ... МЄ¦ ... ... мен ±сыныстар кітабы болуѓа тиіс.
Шаѓымдар мен ±сыныстар кітабы камќорлыќтаѓы ... ... мен МЄ¦ ... ... ... ... ... Шаѓымдар мен ±сыныстар кітабын апта сайын, ал
уєкілетті орган немесе к±рылтайшы - ай сайын ќарайды.
МЄ¦ єкімшілігі, ... мен ... ... ... ... уаќытында назар аударуѓа жєне µздерініњ
ќ‰зыретіне кіретін мєселелер ... ... ... тиісті.
Зањды жєне жеке т±лѓалардан ќаражат аудару ушін МЄ¦-ныњ
демеушілік, ќайырымдылыќ жєне µзге де ... ... ... ±стаудыњ, ќамсыздандырудыњ, оларѓа
єлеуметтік ќызмет кµрсетудіњ сапасын баќылауды уєкілетті
орган жєне ... ... ... ... адамдар єлеуметтік ж±мыстыњ мањызды объектісі
саналады.
Жоѓары бµлімдерді нарыктыќ экономиканыњ кезењінде жеке т±лѓаѓа
єлеуметтік, экономикалыќ µзµгерістердіњ негативті єсер етуі
жайлы айтылды. Осыныњ салдарынан жалѓыз ... ... ... - ... ... олар т±рѓындардыњ кµп бµлігін камтиды.
Бір жаѓынан алып карасаќ, ... ... ... ... ... болып, соныњ салдарынан ол табиѓи емес, ауруѓа
айналатын болса, онда ‰немі одан емдеу мєселесі ... ... ... ... ... ... ќажет. Єрбір наќты жаѓдайда, тиімді модель тањдау, ... ... ... ... ... ... мына ‰ш принципті канаѓаттандыру ќажет:
1. жеке адамды ортаѓа ‰йрету;
2. жеке ... ... ... ... ‰рдіс ретінде
т‰сіну;
3. жеке адамдныњ калыптасуыныњ єлеуметтік - мєдени факторларын
есепке ... ... алу оѓан ... ... ... байланысты.
Жалѓыздыќтыњ себебін білу, практикалыќ єрекеттіњ жолын
аныктауѓа м‰мкіндік береді. Осыѓан баиланысты,
жалѓыздыќтыњ бір хаттамасы ќарым -ќатынас ... ... ... ... ... факторлар ќатарын
сипаттап кµрелік.
1. «Жеке автономия» факторы
Біз тєуелді болып ... ... ... ... бойында
µзіндік «Менді» ќалыптастырады. Омірдіњ ќандайда бір
кезењінде біз µзіміздіњ ата - бабаларымызбен ќандыќ
жєне рухани байланысымызды сеземіз.
2. Урбанизация факторы - ... ... ... ... алып ... ... - адамдар жаѓдайыныњ
жаќсаруыны кµтеру дењгейі. Ќарт адамдар кµп жаѓдайда
коммунальді пєтерлер кезењін ‰лкен ылтипатпен еске алады
б±рынѓы µткен кездегі ќиыншылыќтар ... ... ... кейбір жылы сезімдер сакталып ќалады. Ќалалыќтардыњ
µте ±саќ объектілерге деген кызыѓушылыѓы тµмендейді. Ал
басќаѓа кµњіл бµлмеуден адамныњ µзіне деген кµњілі
баяулайды.
3. Кµпшілік ... ... ... ... ( ... ... µз ... аттап
шыќпай - ак толыкканлы аќпараттар алуѓа болады. Б±л
реальды єњгімелесетін серіктесті іздеуге ќажеттілік
туындамайды. Біреулер б±л жеткілікті деп ойлайды. ... ... ... ... ... ќажет деп ойлаймыз.
4. «Аќпараттык жарылыс» факторы. Б‰гінгі тањдаѓы аќпараттардыњ
артык болуы, кей жаѓдайда біздіњ немк±райлы ќарауѓа єкеп
соѓады, тіпті бір, мамандыќтаѓы адамдардыњ µзі бір - ... ... жєне бір - ... ... де м‰мкіндік
бермейді.
Сонымен адамдарды толыкканды ќарым - ќатынас жасауѓа калай
шаќырамыз?
Осы баѓыттаѓы кµп ж±мыстардыњ ... ... ... ... ж±мыс жасау єдістері алады.
«Дискоммуникация синдромымен» к‰ресу ‰шін жаќсы койылѓан жєне
тармакталѓан психологиялык ... ... Ол ќарт ... факторынан, кµпшілік коммуникация мен акпарттыќ
жарылыстан ќорѓау ќажет. Осы баѓыттаѓы алѓашќы ќадамдар біздіњ
елімізде жасалды. ... ...... ... жєне µзін - µзі ... ... ішкі жан д‰ниесін ашып, рухани атмосферада
тіл табысуѓа ќол ±шын беру. [5,145]
Ќарым - ќатынас адамдардыњ кєсіби єрекетініњ ... ... ... б±л ... ... ... ... мамандарѓа тікелей ќажетті. Б±л мєдениет,
білім беру, єлеуметтік сфера жєне т.б. саладаѓы мамандарѓа
тікелей ќатысты.
Ќарым - ќатынас ... ... ... ... ... ... µз оптимизміњмен, сергектігіњмен, к‰ш -
жігеріњмен ќаруландыру ќажет.
Ќарым - ќатынас ќарт адамдарды жалѓыздыќтан ќ±тќарудыњ ќаруы
ретінде ќарастыру ... оныњ кез ... ... ... ... ... ... ќатар єлеуметтік, білім
беру жєне басќа факторлар ќажет.
Соњѓы жылдары елімізде, Ресейде жєне де баска да ... ... ... ... кен етек жайып отыр. Єлеуметтік даѓды
тренингтері оойынша ... жапа ... ќарт ... ... алудыњ келесі факторы жеке болѓысы келетін
адамныњ ќажеттілігін ќанаѓаттандыру. Жеке калу ќарым -
ќатынасты токтатапайды, тек адамныњ рухани формадаѓы
ќарым - ќатынасын ... Жеке ... ... ... маѓынасы ашылады, табиѓат єдемілігі
кµрінеді. Біраќ ќарым - ќатынас пен жеке ќалудыњ арасында
±ксастыќтан караѓанда айырмашылык кµп.
Аталѓан ... ... ... ... ... ... ж±мыспен ќамтамасыз ету, кедейшілікке ќарсы к‰рес,
кемтарлар мен зейнеткерлерді єлеуметтік ќорѓау ... бір ... ... ... ... ... ... ќамтамасыз ету баѓдарламасы ж‰йелі іске
асырылуда, ал ќайырымдылыќ та осы ж‰йеніњ бір ќ±рамдас
бµлігі. Ќорлар мономолиялар мен ‰кіметтіњ ішкі жєне ... ... ... ... ... ... ... кµтеруде алѓаш ±йткы болѓан патша
Екатерина II болды. Ќайырымдылыќтыњ одан єрі ... ... ... ... ... ... ... Павел І-ніњєйелі. Т‰рлі кµмектерге м±ќтаж ќоѓам
м‰шелерін кµрсетілетін ізгілік. адамгершілік
ќатынастардын бірден - бір кµрсеткіші -
ќайырымдылыќ. 1830 ... ... ... ... ... ... Оныњ негізін
Князь Голицынныњ єйелі татьяна Васильевна салды.
Ескіден ќалѓан бір таѓылым - аќсак Темір Ќожа ... ... ... оныњ бір бµлмесіне казандыќ жасатып,
оѓан 60 шелек су ... ... ... ... ... 2,5 ... ... бидай, 2,0 батпан ет салып
пісіріп, єр ж±ма мен д‰исенбі к‰ндері алыстан келген
табынушыларѓа, сопыларѓа, ... ... ... ... ... Б±л ... 14 - 15
ѓасырлардаѓы кайырымдылык, бай адамдар тарапынан ... ... - ... жетім - жесірлерге, м‰гедектерге,
карттарѓа жєрдем кµрсетіліп отырѓан. Оларѓа аурахана, мешіт,
ќонаќ ‰й, м±ражай, карттар ‰йі сияќты орындар ... ... ... пен мейірімділік мєселерше жањаша
карау - ол осы ‰рдістіњ тарихына µзгелердіњ кызыѓушылыѓына
рухани дем ... ... — адам ... ... дањѓыл жол, ќанша ќоѓам болса, олардыњ
бєрінен де ... мен ... єр ... жєне ... ... ... ... µмірді байыта т‰седі, соныњ нєтижесінде ќоѓамды
т±раќтандыруѓа, адамдардыњ ертењгі к‰нге деген сенімін
арттыруѓа єсер етеді. Єлеуметгік сипаттаѓы шараларѓа
Ќазаќстан Республикасы да ерекше ... рµл ... ... ... єлеуметтік корѓау салаларыныњ
мамандары жергілікті єкімшілік орындарымен бірлесіп,
соѓыс жєне ... ... ... м‰гедектер
ќоѓамдастарыныњ белсенділері мен жиыны кездесулер
µткізіп, «ќамќорлыќ», «кайырымдылык» акцияларын µткізу
барсыныда т±рмысы тµмен зейнеткерлерге, м‰гедектерге аќшалай,
азыќ - т‰ліктей кµмек ... ... ... ... ... м‰гедектерді єлеуметтік ќолдау айлыѓын ±йымдастырып,
кіріптар жандарѓа материалдыќ жаѓынан т‰рлі жєрдемдер
беріле бастады. Алматы каласы бойынша ќариялар тікелей
материлдыќ ... ... ... ... ... ... т ... отын -су, жем - шµп
таратып, ќарттар ‰йіне жєрдем ... ... ... ... ... ‰ш ... аспайтын ќарт адамдарѓа материалдыќ
кµмек ретінде 1 миллион 400 мыњ тењге бµліп берілген.
«Ќайырымдылыќ» республикалыќ акциясын µтуі Батыс Ќазаќстан
облысында жалѓызбасты карттарѓа киім - ... ... ... 177739 адамѓа материлдыќ кµмек жасаѓан. Тікелей адрестік
кµмек тєжірибесі Жамбыл облысында тиімді ±йымдастырылып, онда
жыл басынан бері 1576 адам ... ... ... 97 ... адамѓа арнап к‰нделікті тегін тамаќтандыру орындары ашылды.
Шымкент каласында 40 коммерциялыќ ... 85 ... ... ... ... к‰ндеікті т‰скі тегін ас ±йымдастырылыѓан.
М‰гедектерге кайырымдылыќ кемек коры: т‰рмьісы тµмен
азаматтарды ќолдау жалпы ¦лттык кайырымдылык коры;
Республикалыќ «Бибі - ана» м‰тедек ... ... Ѓ ... ... ... бар ... ... ќоры; Республикалык
м‰гедектер ќоѓамы; Ауѓанстан ардаргерлер комитеті
кайырымдылык коры: "Эльдорадо» Алматы ќаласы Бостандыќ
ауданы м‰гедектер кайырымдылыќ ќоѓамы: Казакстан
Республикасы Ардагерлер ќоѓамы.[9,142]
Рухани ќорлар: «Шапаѓат» ќайырымдылыќ ... ... ... ... ... коры; Казакстан М±сылман Орта
Азия Комитетт ќайырымдылыќ ќоры; «Фатима» м±сылман
єйелдерініњ діни ќайырымдылыќ ассоциациясы.
Т±рмысы тµмен ... ... ... ... ... азаматтарды ќолдау жµніндегі ±лттыќ кор: Д.А. Ќонаев
атындаѓы зейнетаќы ќоры.
2.2 ¤скемен ќаласындаѓы «Ульба» орталыѓындаѓы ќарт адамдардыњ іс
- тєжірибесі
¤скемен калалыќ аймаќтыќ ... - ... ... ... ... аудандыќ єкімшіліктіњ
шешімімен 1992 жылы 10 шілдеден бастап ж±мыс істейді. 1996
жылы оныњ мєртебесі облыс єкімініњ н±сќаумен жєне ... ... ... Орталыќ мына мекен жайда
орналасќан: Ленин дањѓылы 26/2.
Негізгі функционалдыќ міндеті - жалѓызбасты жєне жаслѓызбасты
ќартайѓан адамдар мен м‰гедектерге єлеуметтік ќолдау кµрсету
жєне ... ... ... зейнеткерлер мен м‰гедектердіњ
єлеуметтік бейімделуі мен реабилитациялауын ж‰ргізу, µмрідіњ
киын жаѓдайларына тап болѓан жєне м‰мкіндіг ... ... ... жєне ... орталыѓынын єрекеті Республикалык кедейшілікке карсы
стратегиялык жоспар, Республикалык жаѓдай жєне «Єлеуметтік
кµмек ... ... 11 ... 2002 ... кабылданѓан
Ќазаќстан Республикасыныњ Зањына «М‰мкіндігі шектеуіл
балаларды медико -коррекциялыќ єлеуметтік шектеутуралы»
Занѓа, калалыќ кешенді ... сай, ... ... ... мен ... ... ... аз камтылѓан адамдар мен м‰гедектерге
арналѓан єлеуметік баѓдарлама мен психологиялыќ
реабилитациялау баѓдарламасына ... ... ... ... ... ... ... атќаратындар:
1. Зейнеткерлер мен м‰гедектерге ‰йден ќызмет кµрсету бµлімі,
онда жалѓызбатылар мен аз ќамсыздандырлѓандарѓа жалѓыз
т±ратындарѓа єлеуметтік реабилитация мен кµмек
кµрсетілді, 770 ... мен І34 ... ... ... К‰ндізігі бµлім, онда жалѓызбасты адамдар ГУСЗН
жолдамаларымен
- 30 адамнан 15 к‰нге жєне 3 балалардыњ демалатын орнына
-м‰мкіндігі шектеулі 15 бала 15 ... ... ... клубы, онда 35 зейнеткерлер єр т‰рлі
ќызыѓушылыќтары бойынша секцияларѓа ќатысады.
4. «Рябинушка» атты ќалалыќ ардагерлер хоры. ... ... ... Хор ... ќаладаѓы барлык мерекелік шараларѓа ќатысады.
Республика к‰інен арналѓан хорлыќ ±жымдар арасындаѓы кµркемдік
конкрусќа катысып, онда к±рметті ... орын ... 5 ... 2003 ... ... м‰мкіншілігі шектеулі балаларѓа
ќызмет кµрсететін балалар бµлімі ж±мыс аткарады.
«Ульба» орталыѓында барлыѓы 149 адам ењбек етеді.
‡йге ќызмет ету 770 жалѓызбасты жєне жеке ... ... ... ... 2
‡йге ќызмет ету саны
саны%3205016,619761,6154,6165,0428,7470
Осы аталѓандарды сараптай отырып, м‰гедектер арасында негізгі
топты II топ м‰гедектер ќ±райды. (2001ж - 66,3%, 2002ж -%,
2003ж -66,25 %) ... 1) Жасы ... ... ... топтастырылады:
Кесте 4
Ќарт адамдардыњ жасына ќарай топтасуы
саны%91,1202,512315,938049,623830,8
«Ульба» орталыѓында ќарт ... ... ... ... топтастырылады):
- 60- 74 - ќарттыќ жас
- 75-89-кєрілік жас
- 90 жєне одан да ±зак ... - 22 адам ... ... (2003 жыл).
- Кєрілік жастаѓы адамдардыњ барлыѓы - 55,5%
Жыл сайын аталѓан жаѓдай да сакталып отырады. (Ќосымша ... ... ... ... ... ... ... кезењде єйелдер басым,
83,2 пайыздан 85,4 пайызды ќ±райды.
Жыл сайын барлыќ ... жєне ... ... орыс ±лты ... ... ... (Ќосымша 3,4)
Ауырлыќ тобына ќарай, біздіњ баќылауымыз келесідегідей болады:
Кесте 6
Ауырлыќ тобы
саны%15520,137648,822829,6111,4
«Ульба» Орталыѓында негізінен µз пєтерлері аймаѓында ѓана
козѓала алатын адамдармен ... ... Егер ‰й ... ... ... ... киындыкпен істейді.
Осындай контингент 49,0% пайыздан 53,6% - ды ... ... тобы 2,1% - дан 1,6% - ды ... ... ‰немі басќалардыњ кµмегін ќажет етеді. Соњында,
олардыњ тілегі ... олар ‰й ... ... ... ... ... ... беріледі,
немесе ХОСПИС - ка жіберіледі. Мєселен, 2002жылы ‰й -
интернатќа барлыќ адамдардыњ арасынан 13 жіберілсе, 2003
жылы 8 адам жіберілді.
Жыл ... ... ... аз ... ќарт ... ... ќызмет кµрсетіледі.
Кесте 7
Аз ќамсыздандырылѓан ќарт адамдар
тењге%2842192847761,9465,9
‡кіметтіњ зейнетакы кµлемін кµбейтуге байланысты жасап жатќан
баѓдарламалары зейнетакылык жастаѓы адамдардыњ жалпы жаѓдайын
жаќсартуда онды нєтиже беріп ... Б±л ењ ... ... ... ... аѓымды жµндеу
ж±мыстарын ж‰ргізуге, дєрі - дєрмен алуда мањызды ... Ат ... µзі ... ... ... кµрсететін
ќызметтердіњ кµлемін ±лѓайтады. Мєселен, мысалы, егер 2001
-2002 жылдары ќолдау кµрсетендердіњ жалпы ... 43 ... ... ... 5000 ... дейін болса, онда
б‰гінгі тањда осы аталѓандардыњ 61,9 пайызыныњ
зейнетаќысыныњ мµлшері 7000 тењгеден 10000 ... ... ал 5,9 ... ... ... ... тењгеден жоѓары.
Кесте 8
Кµмек кµрсетілетш адамдар саны
саны%1421115650,42724,4201887,2
Тізімнен алынатындардыњ арасында 13 адам ‰й ... ... ... туыстары алып кетті немесе
туыстары келді; Кетіп калѓандар - 20 адам, 12 пайызды к±райды;
арыз бойынша 73 адам, олар 43,7 ... ... жєне ... ... колдауѓа алынатын адамдарѓа ‰йде ќызмет кµрсету
Ењбек жєне халы0ты єлеуметтік корѓау министрлігініњ №57 ‰кімі
бойынша ќаралады. Б±рын ... ... ... ... ... ... да, ХОСПИС - ќа тапсырылады немесе ОПНД партонажды
медбикебаќылауына немесе алыс туыстарыныњ баќылауына беріледі.
2002 жылы - 984 тексеру актісі, ... ... ... ... -299, ... кµмекке - 31 акт, ‰й -
интернаттарѓа-22 акт. 2002-жылдыњ ќазан айында ќалалыќ
халыќты єлеуметтік ќорѓау басќармасыныњ тапсырмасынмен
м‰гедек — ... ... ... Осы жылы 642 ... 2003 жылы - 567 акт жєне т.б. ... ... ‰ш ... адамдар келесі т‰рде стационарлыќ емдеуден
µтті:
Кесте 9
Емделуге жататын ... ... ењ кебі 2002 жылы 176 ... ... 9 ... ... ... - 3 адам, 163 єрт‰рлі
стационарларѓа баѓытталѓан.
¤скемен каласындаѓы медико - єлеуметтік ... ... ... болып ењбек етемін.
Меніњ негізгі ж±мысым жалѓызбасты жєне м‰гедек зейнеткерлерге
кµмек кµрсету. ¤з ... 10 ... бар. Оныњ 7 - ... ... 3 - уі ... яѓни ... -
туысќандары жоќ адамдар. Олардыњ жас мµлшерлері 70-87
аралыѓында. Біріншіден, оларѓа кµрсетілетін кµмек:
єлеуметтік – т±рмыстыќ, яѓни оларды азыќ - ... ету, ... ... ... - медициналыќ (дєрі –дєрмек єкелу, дєрігер
шаќыру, емханаѓа жаткызу жєне апару), єлеуметтік -ќ±ќыќтыќ
(зањ ... ... ... ... ... м±рагерлікті
толтыру), єлеуметтік - психологиялыќ (психологпен
кездестіру, психологпен бірігіп тренингтер µткізу),
єлеуметтік - педагогикалык (кітапханадан кітап апарып беру,
єр т‰рлі ... ... ... ... ... сияќты ж±мыстар ж‰ргіземін. Єрбір клиентке аптасына екі
рет барып т±рамын. Т±рмыстарына байланысты, яѓни ‰йлеріне
жµндеу ж±мыстарын ж‰ргізсе, соѓан КМС - тан ... ... ... ... ... ж±мыс
атќарамын. Мысалы: КМС, КСК, емхана, мектептермен жєне
клиенттердіњ соњѓы ж±мыс істеген орындарымен байланыс
жасаймын. Єр мереке к‰ндері µз клиенттерімді ќ±ттыќтауѓа
спонсорлыќ кµмек ... ... ... ... ... ... ... ќызмет кµрсету мекемелері мен
µндірі терініњ ж±мыстарыныњ д±рыс б±рыстыѓын басќа елдер
тєжірибесіне с‰йене отырып, µзгертуге ... ... ... ... ... ... аркылы,
єлеуметтік кµмекке зєру адамныњ т±рѓылыкты жеріне байланысты
аймакта жасалады. М±нымен муниципиальді єкімшілік ... ... ... ... ... ... мањызды ќоѓамдыќ міндеттерді
шешетін мемлекеттік мекеме: єлеуметтік мєселелердін
дамуыныњ ... алу ... ... ... ... ... ... жаѓдайлардан к±тылуы ‰шін
сактандырады. Ол коммуналар мен аймаќтар дењгейіндегі
жергілікті єкімшіліктіњ бµлігі болып табылады. Єлеуметтік
ќызмет кµрсету зањныњ негізінде жєне ... зањ ... ... Кµп ... мынандай мєселелерге кµњіл аударады:
- накты адамдарѓа, отбасыларѓа µздерін материалды ќолдау ‰шін,
басќа агенттіктер ±сынѓан мєліметтер бойынша ... ... ... ж±мыссыздыќќа байланысты тµлемакылар,
карттарѓа зейнетаќы тµлемдері жєне т.с. Зањѓа с‰йене отырып,
т±тынушыныњ µз бетімен к‰н кµруі ‰шін ... ... ... ... ... жабдыќтау ‰шін, ‰шін ата –
аналарѓа єлеуметтік кµмек кµрсетіледі. Егер ата - аналар
±сынылѓан кµмекті д±рыс ќабылдамаса, балаларды басќа
мекемелерге орналастырады;
- Нашакорлар мен ... єуес ... єр ... ... ... аурулардыњ алдын алуѓа шаралар
ж‰ргізіледі.
Ењбекке жарамсыз немесе ќартайѓан адамдарѓа, отбасыларына
ќосымша тµлемаќылар мен єрт‰рлі єлеуметтік кµмек т‰рлері
±сынылады.
Єлеуметтік ќызмет кµрсету мекемелері онша ... ... ... 10
- нан 20 ... ... ... істейді.
Єлеуметтік ќызмет кµрсету мекемелерінде ж±мыс істейтін
ќызметкерлер мынандай ж±мыстарѓа маманданаул:
- ата - аналар мен ... ... ... ... ... ... ... жєне олардыњ отбасына
єлеуметтік кµмек кµрсетіледі;
- ќарттарѓа єлеуметтік ќолдау кµрсетеді;
- ішімдікке єуес жєне нашакорларѓа ... ... ... ... ... мекемелерінін «Єлеуметтік кµмек
туралы» зањѓа с‰йене отырып, мынандай маќсаттарды
басшылыќќа алады:
- адамдарды µмір с‰ру дењгейін ... ... ... ... ќызмет кµрсету, єлеуметтік мєселелердіњ алдын
алу;
- м‰кіншілігі шектеулі адамдардыњ ќоѓамда калыпты µмір с‰руі
‰шін, єр т‰рлі єлеуметтік кµмек кµрсету.
Зањныњ басты ... ... ... ... µмір ... ... ... кµрсету ќызметі тораптарын жасау. Негізгі
акцент -адамныњ єлеуметтік ќызмет кµрсету мекемсінен
алынатын єлеуметтік кµмексіз ары ќарай к‰н кќµріп
кетуіне жаѓдайжасалады. Зањ єлеуметтік ќызмет ... ... ... ... ќажеттіліктерін жан —
жакты-аныќтайды. Алынѓан аќпаратар арызданушыѓа єлеуметтік
кµмек кµрсетілуі ‰шін барлыќ негізді ќамтуы ... ... ... ... ... ... адамныњ
мєселесін зерттегенде, оныњ жеке бас факторларына
(физикалыќ дамуына, денсаулыѓына, аќыл - ойына,
сезіміне, писхикасына, б±рынѓы ењбек жолына),
єлеуметтік факторларѓа (арызданушыныњ ... ... ... ... ... ... т±рмыс жаѓдайына, ж±мысына, біліміне
жєне т.б.). ерекше кµњіл бµледі.
Єлеуметтік ќызмет кµрсету мекемесініњ мамандары арызданушыныњ
ќиыншылыќтарына жалпылама сипаттама алѓаннан кейін, ... шешу ... ... ... ... т‰рлерін аныќтайды.
Сонымен ќатар єлеуметтік ќызмет кµрсету мекемелері µздері кµмек
жасаѓан адамдарды катањ баќылауѓа алып, оѓан єрт‰рлі кењестер,
яѓни мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... т‰сіндіруге тырысады. Одан єр т‰рлі
мєсєлелер бойынша кењес алуѓа болады.
Дамыѓан елдер єлеуметтік ... ... ... ... мынандай жаѓдайларда єлеуметтік ќолдау ала алады:
1. арызданушыныњ µзін камтамасыз ететін ќоры ... ... ... ... ... баќылау ќажет болѓан жаѓдайда.
Єлеуметтік ќызмет кµрсету мекемелері, арызданушыныњ
шындыѓында ... ... зєру ... аныктап
алѓаннан кейін ѓана, єлеуметтік ќызмет кµрсету
баѓдарламасына сай арызданушыѓа єрт‰рлі єлеуметтік
кµмектер кµрсетеді
Дамыѓан елдер практикасында атап айтќанда, Германия, Америка,
Англия жєне таѓы да ... ... ќарт ... ... ... ... ... єлеуметтік мекемеллер алады. Онда
да алдын ала жасалѓан тапсырыс бойынша єлеуметтік ќызмет
кµрсету мекемелерінде ќабылданады. Сол кабылданѓаннан
бастап, сол ... ... ... µмірініњ соњѓы к‰ніне
дейін аталѓан мекемеде болады. Шетелдер тєжірибесі бойынша
ќарт адамдарѓа арналѓан мекемелер аќылы жєне ... ... ... келеді.
2.4 Ќарт адамдармен ж‰ргізілетін ж±мыстыњ сапасын жаќсартуѓа
арналѓан ±сыныстар
Б‰гінгі тањда планетамыздаѓы µзекті мєселелердіњ бірі,
планетадаѓы т±рѓындардыњ ... ... µсуі ... Осы ... д‰ниеж‰зі ѓалымдар єр т‰рлі пікірлер айтуда.
Оныњ себебі неде болса да, осы ... ... ќай ... толыќќанды т±лѓа ретінде µмір с‰руге ќ±ќылы.
Ќарт адамдар мєселесін шешуде, єр т‰рлі ѓылым салалары ат
салысуда. Атап ... ... ... єлеуметтік ж±мыс жєне т.б.
Осылардыњ зерттеулеріне с‰йенетін болсак, б±л ... ... етек жаюы ... ... ... кез келген т±лѓа сияќты, ќолайлы
µмір с‰руге ќ±кылы. ... ... ... заман
талабына сай єр т‰рлі жаѓдайлар жасалуы ќажет. Олар
‰шін кєдімгі адамдар сиякты тегін медициналыќ кµмек алуѓа,
ќуануѓа, кыдыруѓа жєне ... ... ... ... ... ќарт ... ... ќызметкерлер кµмекке
келеді.
Біздіњ пікірімізше, Ќазаќстандаѓы ќарт адамдармен ж‰ргізілетін
єлеуметтік кµмектіњ ... ... ... ... тµмен
болѓандыктан, еліміздегі єлеуметтік ж±мыс жаѓдайы жаќсартуды
талап етеді.
Б±ныњ себептері, ... б±л ... ... ... ж±мыс
аясында тєжірибеміздіњ аз болуы, єлеуметтік ж±мыска зєру
адамдардыњ талаптарын ќанаѓаттандыра ала алмай ... орай осы ... ... ... ... ... Атап айтќанда, Ресей жєне Норвегия елдерініњ
єлеуметтік кµмек кµрсету тєжірибелерін біздін елімізде
колдансак, ќарт адамдардыњ µмір жаѓдайлары одан да ... ... ... ... ... орталыѓыныњ жаѓдайы, шетел
єлеуметтік ќызмет кµрсету орталыќтарына єлдеќайда артта ќалып
отыр. Єсіресе материалдыќ - техникалыќ жабдыќтау, білікті
мамандардыњ ... осы ... ... ... ... біріншіден, ќарт адамдарѓа кµрсетілетін
єлеуметтік ќызмет орталыќтары шетелдік орталыќтар дењгейінде
жабдыќталса.
Екіншіден, мамандардыњ ... ... одан єрі ... ... ... ... мєселелерін кайтадан ќарастыру. Атап
айтсаќ, мекемелерде, банктерде жєне ... ... ... тыс ... олардыњ ж±мыстары
жењілдірек болар еді.
‡шіншіден жалѓызбасты адамдарѓа арналѓан орталыќтар жеке
сипатта болѓаны абзал. ¤йткені, олардыњ т±ратын орындары
‰й жайындаѓыѓа ... ... ... ... ... ... кµмек
кµрсетуді єлемдік денгейле кµтеру ‰шін, осы карттарѓа
наќты кµмек бере алатын кєсіби мамандарды дайындау ќажет.
ЌОРЫТЫНДЫ
Дипломдыќ ж±мысымды «Ќарт адамдармен ж‰рігізілетін єлеуметтік
ж±мыс» таќырыбта ... ... ... ... ... ... ќарт адамдардмен
єлеуметтік ж±мыстыњ теориясы
Дипломдыќ ж±мысымыздыњ екінші бµлімінде ќарт адамдармен
ж‰ргізілетін ... ... ... ... ... ... отырып, мынандай ќортындыѓа келеміз.
Ќазаќстан Республикасындаѓы єлеуметтік іс- єрекет - басќа да
мемлекеттердегі сияќты т±рѓындардыњ ќажеттілігін
ќанаѓатандырып, єсіресе єлеуметтік т±рѓыдан
окшауланып калѓан т±рѓындар ќабатына єр ... ... ... олардыњ жаќсы µмір с‰руі
‰шін, жаѓдайлар жасау болып табылады.
Єлеуметтік ќызмет кµрсету ж‰йесініњ клиенттеріне т±рѓындардыњ
єлеуметтік кµмекке зєру ... ... ±лты мен ... ... ... Респубикасы территориясында кабылданѓан єрт‰рлі
зањдар мен нормативтік - к±кыќтык актілер, осы
территориядаѓы єлеуметтік кµмекке зєру єрт‰рлі топ
µкілдерін єлеуметтік ќызмет кµрсету ... ... ... ... ... объектілеріне жататын
барлыќ т±рѓындар ќатарына, Ќазаќстан Республикасыныњ
‡кіметі ќабылдаѓан н±скаулар мен зањдарѓа байланысты
єлеуметік кµмек кµрсету шараларын ж‰зеге асырады.
Єлеуметтік ќызмет кµрсету ... ... ... зєру
жеке адамдар, адамдар тобы жєне ±йымдар жатады.
Єлеуметтік ќызмет кµрсету ... ... ... ... ... ... кµрсету ќызметкерлері µзініњ клиенттері
жайлы жан-жаќты білулері ќажет
Єлеуметтік ... ... ... объектлерден, яѓни
єлеуметтік ќызмет кµрсету клиенттерінен басќа
єлеуметтік ќызмет кµрсету объектілері де болады.
Єлеуметтік ќызмет кµрсету ж‰йесініњ ж±мысы «оњѓа» басуы ‰шін
объектілік - субъектілік ... ... ... тыѓыз т‰рде
ж‰ргізілуі ќажет.
Єлеуметтік ќызмет кµрсету объектілерініњ біріне жєне бастысына
ќарттар жатады. Ќарт адамдармен єлеуметтік ж±мыс жасаудыњ
мањыздысы, ењ алдымен сол єлеуметтік ... ... ... мен ... ... ... ... кµрсетудіњ баѓыты мен маќсаттары ќарт
адамдардыњ ењ негізгі ќажеттіліктері мен м±ќтаждыќтарын
ќанаѓаттандыру болып ... ... ќарт ... єлеуметтік кµмек
кµрсетудіњ бірнеше баѓыттары бар. Солардыњ арасында, атап
µтетін болсак, жалѓызбастыларѓа арналѓан єлеуметтік кµмек,
м‰гедектерге арналѓан ... ... жєне таѓы ... ... ... ... медициналыќ -
єлеуметтік ±йымдардыњ негізгі функциялары мыналар болып
келеді:
1) камќорлыќтаѓы адамдардыњ дербес к±кыктылыѓын жєне
ќауіпсіздігін камтамасыз ету;
2) єлеуметтік ќызметтер кµрсету
3) ... ... жєне ... ... ... ... ... ахуал жасау;
5) камќорлыќтаѓы адамдарды олардыњ ќ±кыќтары, єлеуметтік
ќызметтіњ кµлемі мен т‰рлері. Ішкі тєртіп ережелері
туралы хабардар ету;
6) келушілерді ќабылдау ‰шін ќажетті жаѓдайларды ... ... ... ... ... ... жеке ... ќ±ндылыќтарыныњ саќталуын ќамтамасыз ету;
8) ќамќорлыќќа м±ќтаж адамдарѓа ќатысты МЄ¦ єкімшілігіне
ж‰ктелген функцияларды зањнамада белгіленген тєртіппен
орындау;
Ќамќорлыќтагы адамдардыњ м‰ліктік м‰дделерін ќорѓау ‰шін
ќажетті ... жєне ... ... ... ... ... ќызметшілер ењбегін ±йымдастыруды жетілдіру жєне оныњ
біліктілігін арттыру;
10) ќамќорлыќтаѓы адамдарѓа ќызмет кµрсетудіњ жєне оларды
±стаудыњ сапасын арттыру;
11) МЄ¦-ныњ ќаржы-шаруашылыќ ќызметін ж‰зеге ... МЄ¦ ... ... µзге де ... медициналыќ-єлеуметтік мекемелерде зањ бойынша
оларды ±стауѓа жєне ќамкорлыќ кµрсетуге ... ... ... ... ... ... ... жоќ, сондай-аќ
шынайы себептер бойынша оларды т±ракты кµмекпен жєне ... ете ... ... ... ... ... ... онкологиялыќ, психикалыќ сыркаты
бар, бас еркінен айыру орындарында ж‰рген, елден тыс
жерлерге т±раќты т±руѓа кеткен немесе басќа ... ... ... бар ... ... ... жаѓдайларда Ардагерлер кењесінін, м‰гедектер істері
жµніндегі кењестердіњ шешімі бойынша, жанжал себебінен
олармен бірге т±ру м‰мкін емес, кємелетке толѓан, ењбекке
ќабілетті жаќын туыстары бар ... мен ... ... ... ... т±руѓа кабылдануы м‰мкін.
¦лы Отан соѓысыныњ м‰гедектері, ќатысушылары жєне соларѓа
тењестірілген адамдар зањ бойынша ... ... ... ... ... кємелет жасќа толѓан жакын
туыстарыныњ болуына ќарамастан ММЄМ-ге бірінші кезектегі
тєртіппен ќабылданады.
Зейнеткерлер мен ... ... ... ... ... т±ру ќ±ны ... тµленетін шартпен ќабылданатын
адамдардыњ
тізбесін мемлекеттік емес медициналыќ-єлеуметтік ±йымдардыњ
єкімшілігі дербес ... ... ... ... кµрсетуге жіберуді облыстыќ халыќты
єлеуметтік ќорѓау саласындаѓы уєкілетті орган ж‰зеге асырады.
Адамдарды єлеуметтік ќызмет кµрсетуге ќабылдау мынадай
ќ±жаттардыњ:
1)µтініш
2) уєкілетті органныњ жолдамасы (ММЄМ єлеуметтік ... ... ... жеке басы ... ... тµлеушініњ тіркеу нµмірі берілгені туралы куєлігі;
5) єлеуметтік жеке код ... ... ... ... ... амбулаториялыќ картадан ‰зінді кµшірме;
8) зейнеткерлік куєлігі (зейнеткерлік ... ... ... ¦ОС ... ... жєне ... адамдардын мєртебесін растайтын
куєлігі (¦ОС м‰гедектері мен катысушылары жєне соларѓа
тењестірілген адамдар ‰шін);
м‰гедектер ‰шін ... ... ... ... ... ... м‰гедекті жеке оњалтудыњ баѓдарламасынан ‰зінді кµшірме
негізінде ж‰зеге асырылады.
Ќамќорлыќтаѓы адамдарды ±стау жаѓдайлары
санитарлыќ-эпидемиологиялыќ нормаларѓа,
кауіпсіздік талаптарына, оныњ ішінде µртке ... ... ... тиіс.
МЄ¦ ѓимараты оѓан кедергісіз баруды, онда болудыњ, ѓимараттыњ
ішінде ж‰ріп-т±рудыњ ќолайлылыѓын, оњалту жєне ойын-сауыќ
іс-шараларын ж‰ргізуді ќамтамасыз ету маќсатында арнаулы
ќ±ралдармен жабдыќталад.
ПАЙДАЛАНЃАН ... ... РК от 21 июня ... ... О социальной защищенности
инвалидов в РК. ЭБД «Юрист»,2007
2. Закон Республике Казахстан от 30 июня ... ... ... ... граждан, пострадавших вследствие
эклогического бедствия в Приаралье. ЭБД «Юрист»,2007
3. Закон Республике Казахстан от 18 декабря 1992г,№ 1787-ХII О
соцальной защите ... ... ... ядерных
испытаний на Семипалатинском испытательном ядерном
полигоне
4. Закон Республике Казахстан от 20 июня 1997 года О пенсионном
обеспечении в Республике Казахстан. ЭБД «Юрист»,2007
5. ... ... ... Казахстан от 9 апреля
1999 года №394 Вопросы Министерства труда и социальной защиты
населения Республики Казахстан. ЭБД «Юрист»,2007
6. Анатомия человека., М, ... ... и ... ... ... Анатомия человека., М, 1973
9. Анатомия и физиология человека., 1978
10.Городская программа по социальной защите населения.. Усть -
Каменогорск, 2002ж
1І.Ж±маѓ±лов Ќ. ... ... А., ... ... обеспечения / учебное пособие. Буянова
М.О., Кондратеьева З.А./М,1997
13.Сонина В,А, Государственная политика в ... ... ... и перспективы М.,1994
14.Сансызбаева Г.Н Система Социальной защиты населения и ... А., ... ... ... Под ... ... М.,
1999г.
16. Социалъная защита —М , 1998
17. Социальная защита инвалидов в Республике Казахстан А., 2006
18. Методическое указание по социальному ... ... ... - ... ... ... Усть - ... старения под ред.Фирсова.В.А. М., 1984
20.Фирсов М.В., Студенова Е.Г. Теория социальной работы М., 1999
21.Аймауытов Ж. Психология А., 1995
22. Амосев ... ... М., ... ... - 1996
23.Курбатов В.Н. Социальная работа М., - 1999.
24.Павленюк П.Д. Основы социальной работы Учебное пособие
М.,1995
25.Государственный стандарт РК., ... ... ... ... ... ... ж‰ргізілетін
єлеуметтік ж±мыс».
Дипломдыќ ж±мыстыњ зерттеу объектісі ретінде ќарт адамдарды
алдыќ.
Дипломдыќ ж±мыстыњ зерттелу пєні ќарт ... ... ... - ... єдіс - ... ... ... мынандай эмпирикалыќ єдістер, яѓни єњгімелесу,
баќылау, сараптау, талдау жасау ќолданылды.
Дипломдыќ ж±мыстаѓы негізгі сµздер: ќарт адамдар, єлеуметтік
ж±мыс, єлеуметтік ќызмет, жалѓызбасты м‰гедек ... ... ... ... ... ... ќарттар мєселелерін
аныќтап, олардыњ колайлы жолдарын колдансак, онда ќарт
адамдарды оњалту жењіл µтетіні аныќталды.
Ж±мыс барысында ... ќарт ... ... ... ... жєне ... ќарт адамдармен ж‰ргізілетін
єлеуметтік ж±мыс жаѓдайы салыстырыла отырып
карастырылды.
Дипломдыќ ж±мыс кіріспе, екі ... ... ... ... єдебиеттерден т±рады.

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 53 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Алматылифт" ЖШС- нің шаруашылық – өндірістік қызметіне баға беру8 бет
Әдебиетті оқытудың инновациялық әдістемесі, технологиясы230 бет
"Технологиялық карта."12 бет
MapInfo бағдарламасындағы ГАЖ технологиясын пайдаланып дифференцияцияланған ландшафтық карталарын жасау әдістері (Алатау аумағында)30 бет
Алакөл аумағының геоэкологиялық картасын құру73 бет
Алматы облысының ауыл шаруашылық картасын құрастыру35 бет
Алматы облысының білім беру жүйелері мен денсаулық сақтау ұйымдарын ГАЖ технологияларын пайдалана отырып картаға түсіру әдістері44 бет
Алматы облысының ұлттық құрамының динамикасын картографиялау61 бет
Арал теңізінің жағалық сызығының өзгеруін картографиялау26 бет
Атырау облысының экологиялық жағдайын картографиялаудағы қазіргі технологияны пайдалану42 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь