ХV-XVI ғасырлардағы қырғыз-қазақ халықтарының арасындағы саяси және этникалық байланыстар

ХҮ-ХҮІ ғасырлардағы Қазақстан мен Орта Азия тарихы маңызды тарихи оқиғаларға толы болды. Осы кезеңде Қазақстанда моңғол ұлыстары ыдырап Қазақ хандығы құрылса, Орта Азияның батыс бөлігінде Темір мемлекетінің орнына Шайбани тұқымдары билік басына келді, ал шығыс бөлігінде Моғолстан хандығының орнында қырғыз бірлестігі пайда болған еді. ХІҮ ғасырда қырғыз тайпалары Алтайды мекендей отырып Моғолстан мемлекетінің құрамында болып келді. Алтайды мекендеген қырғыздар ХІҮ-ХҮ ғ.ғ. мұсылман авторларының деректерінде «моғол» немесе «шағатай» сияқты ортақ терминдермен аталып келген. Мұның өзі қырғыздардың этникалық тарихын оқып білуде қиындықтар туғызды. Тарихи деректерде 1389 жылы Әмір Темірдің Моғолстанға жорығы кезінде Іле-Ертіс аралығында ХҮІ-ХҮІІ ғ.ғ. қырғыз халқының құрамына кірген бұлғашы тайпасы талан-таражға салынғандығы туралы айтылады (1, 101-111 б). Орта ғасырлық тарихшы Сайф ад-дин Ахсикендидің «Маджмуат-тауарих» атты шығырмасында Темір әскері қырғыздардың негізгі үш бірлестігінің барлығын (бұлғашы, оң және сол қанат) тұтқындап Самарқантқа алып кеткен және олар сол жақтан әр тарапқа қоныстанған дейді.Алтайдағы қырғыздар осы уақыттарда Жошы ұлысының шығысын билеген Шайбани тұқымдарының Әмір Темірге қарсы күресіне көмек көрсетіп отырған (5, 400-б). Тарихи деректерде 1399-1400 ж.ж. Әмір Темірдің немересі Ескендірдің Моғолстанға тонаушылық жорығы кезінде Тянь-Шань маңында немесе Алтайда тұтқынға түскен Моғолстан қырғыздары туралы жазылады (3, 158-б) . 1407-1410 ж.ж. Ақ Орда билігіндегі Болат хан Ақ Орданың шығыс шекарасындағы қырғыздарды тонаушылық жорықтары үшін жазаламақ болады. Осы оқиғаға байланысты қырғыздар шығыс тарихшыларының назарына қайта ілігеді. Болат хан қырғыздарға жорық жасап, жеңіске жетіп қырғыздарды Ақ Орданың шығыс аудандарынан қуып тастайды да бұл аудандарды қорғауды барин тайпасының билеушілеріне тапсырады (2, 25-б). Осы ХҮ ғасырдың басындағы қырғыздардың Ақ Орда хандарымен күрделі қарым-қатынастары туралы мәліметтер «Манас» эпосында және «Маджму ат-тауарих» шығармасында да
        
        ӘОЖ…951/959(575.2)
ХҮ-ХҮІ ҒАСЫРЛАРДАҒЫ ҚЫРҒЫЗ-ҚАЗАҚ ХАЛЫҚТАРЫНЫҢ АРАСЫНДАҒЫ САЯСИ ЖӘНЕ
ЭТНИКАЛЫҚ БАЙЛАНЫСТАР
Е.С. ... ... ... Халықаралық қазақ-түрік университетінің
Тараз институты, Тараз қ.
ХҮ-ХҮІ ғасырлардағы Қазақстан мен Орта Азия тарихы ... ... толы ... Осы ... Қазақстанда моңғол ұлыстары ыдырап Қазақ
хандығы құрылса, Орта Азияның ... ... ... ... ... ... билік басына келді, ал шығыс бөлігінде Моғолстан
хандығының орнында ... ... ... ... ... ... ... тайпалары Алтайды мекендей отырып Моғолстан
мемлекетінің құрамында ... ... ... мекендеген қырғыздар ХІҮ-ХҮ
ғ.ғ. мұсылман авторларының деректерінде «моғол» немесе «шағатай» ... ... ... ... ... өзі ... ... тарихын
оқып білуде қиындықтар туғызды.
Тарихи деректерде 1389 жылы Әмір ... ... ... ... аралығында ХҮІ-ХҮІІ ғ.ғ. қырғыз халқының құрамына кірген бұлғашы
тайпасы талан-таражға салынғандығы туралы айтылады (1, 101-111 б). ... ... Сайф ... Ахсикендидің «Маджмуат-тауарих» ... ... ... ... ... үш ... ... оң және сол қанат) тұтқындап Самарқантқа алып кеткен және ... ... әр ... ... дейді.Алтайдағы қырғыздар осы уақыттарда
Жошы ұлысының шығысын билеген Шайбани тұқымдарының Әмір ... ... ... ... ... (5, ... деректерде 1399-1400 ж.ж. Әмір Темірдің немересі Ескендірдің
Моғолстанға ... ... ... ... ... ... ... түскен Моғолстан қырғыздары туралы жазылады (3, 158-б) .
1407-1410 ж.ж. Ақ Орда ... ... хан Ақ ... ... ... тонаушылық жорықтары үшін жазаламақ болады. Осы
оқиғаға байланысты қырғыздар шығыс ... ... ... ... хан ... ... ... жеңіске жетіп қырғыздарды Ақ Орданың
шығыс аудандарынан қуып тастайды да бұл ... ... ... ... ... (2, 25-б). Осы ХҮ ... басындағы
қырғыздардың Ақ Орда хандарымен күрделі қарым-қатынастары туралы мәліметтер
«Манас» эпосында және «Маджму ат-тауарих» шығармасында да кездеседі. Болат,
маңғыт ... ... ... Ақ Орда ... ... ... ... хан қырғыздармен одақтаса отырып Әмір Темірге
қарсы шыққан.
ХҮІ ғасырда қырғыз халқының құрамында ... ХҮ ... ... өмір сүрген бұлғашы, барин, бекжак (бекчик), қалушы сияқты
тайпалар туралы Мұхаммед Хайдар ... да ... (4, 109-б) . ... мырза бұдан ары ХҮ ғасырдағы Моғолстан ханы Есен-Бұғаның билігіне
наразылық білдірген барин және чорас ... ... ... ... ... ... ал қалушы және бұлғашы тайпаларының Дешті
Қыпшақтағы Әбілқайыр ханға қосылғандығы туралы жазады (4, 110-б) . ... ... ... ... ... ... еді және олар бұл
кезде әлі қырғыз халқының құрамына кірмеген еді.
1770 жылы жазылған Қытайдың «Сиюй Чжи» ... ... ... 330 жыл ... яғни ХҮ ... ортасында қырғыздардың бір
бөлігінің бей-берекетсіздіктен ... ... ... пана ... айтады. Бұл қырғыздардың бір бөлігінің Тянь-Шаньға қоныс аударуы
туралы жазылған ең алғашқы дерек болып табылады (5, ... ... 70 ... ... ... Іле сыртындағы
аудандардан келіп қоныстанған Амасанжы тайшы басқарған ... ... ... еді. Осы ... ... ... ... көшіріп келген
Жүніс хан (1468-1487 ж.ж. билік құрған) Іле ... осы ... ... ... ... хан бұл ... ... бүкіл моғол ұлысымен
Түркістанға ауып кетеді (4, 118-б) . Ал ... ... ... ... ... Дешті Қыпшақ далаларында көшіп жүрген еді.Ойрат ... ... өз ... ... соң ... ... аумағында ХҮ
ғасырдың 80 жылдары қырғыз тайпаларының басым көпшілігін ... ... ... ғасырда Алтайды мекендеген қырғыздардың солтүстік Тянь-Шаньға
қашан және қалай шоғырланғандығы туралы деректер ... ... ... ... бұл ... ойраттармен бірге келіп қоныстанған дейді(6,
514-б). Бұл бірлестіктің басында 1484 жылы Жүніс ханның ... ұлы ... ... 406-б). ... ... Ахмет хан Моғолстандағы моғолдарды
тұтас бағындыру үшін он жылдай уақыт ... ... ... Мұхаммед Хайдар
одан ары Моғолстанда Ахмет ханға қарсы ешкім тұра ... ол ... ... ... ... ... жеңіске жетті дейді. Қалмақтар одан
қатты сескеніп, онымен есептесетін болған. Олар ... ... ... хан ... Ал ... ... ... сөз. Моғолдар оны сұлтан Ахмет
хан десе, ... ... ... хан ... Осы ... ... Ахмет хан
өзбек-қазақтарға үш рет шабуыл жасап жеңіске жетті. Қазақтар ... ... ... ... не істесе, бұл да (Ахмет хан) солай өшін алды (4, 144-
б) . Моғол ханы сұлтан ... ... ... ... ... ... екі рет
қазақтармен соғысып, жеңілген болатын. 1504-1505 жылдары Ахмет ... ... оның ... ... ... талас басталды. Бұл күрес
нәтижесінде Ахмет ханның үлкен ұлы Мансұр ханнан інілері Халил ... ... ... ... қырғыздарға қашып барған. Мұхаммед Хайдардың ... ... ... ... өз ... етіп сайлаған.
Қырғыздардың тәуелсіз мемлекет құру ниетін байқаған Мансұр хан оларға қарсы
шығып, шешуші шайқас 1508 жылы ... ... ... ... Бұл ... хан жеңіске жетіп қырғыздардың едәуір бөлігін Қашқар мен Тұрфанға
алып кетеді. Қырғыздардың көпшілігі Мансұр ханның қолынан қаза ... ... ... ... ... өңіріне қайта оралған. Ағасы Мансұр ханнан
жеңілген Халил сұлтан Ферғанаға қашып барып, сол жақта жергілікті ... ... қаза ... Сайд ... ... ... келіп билік
үшін күресті қайта жалғастырды(4, 147-145 б).
ХҮ-ХҮІ ғасырлардағы Қазақ ... ... ... ол ... ... ХҮ ... 50-60 ... солтүстік батыс Моғолстан ... ... ... ... ... ... тағдыры үшін ғана маңызды
болған жоқ. Ол Тянь-Шань төңірегіндегі ... ... ... үшін де, яғни ... ... ... халықтары үшін де зор ... ХҮІ ... ... ... ... этникалық мемлекеттік құрылым
болды, оның ішкі ... ... және ... ... ... жүріп жатты. Сонымен қатар жер ... ... ... сауда және саяси байланыстар жандандырыла
түсті. ХҮ-ХҮІ ғ.ғ. ... ... ... ... ... ... ... этникалық қалыптасуының аяқталуы, қырғыз халқының
қалыптасуы Жетісу мен Тянь-Шань төңірегіндегі аумақта ... ... ... жойды, сөйтіп, іс жүзінде, Моғолстанның ыдырауына, оның
халықтарының: Қырғызстанда ... ... ... ... дербес
мемлекеттерінің қалыптасуына жеткізді.
ХҮ-ХҮІ ғ.ғ. Тянь-Шань аумағындағы қырғыздарға келер болсақ, ХҮІ
ғасырдың ... ... ... ... ... ... әбден тұрақтанған
еді. Осы ХҮІ ғасырдың басынан ... ... ... мен ... хандығының саяси өміріне және Қырғыстан аумағындағы саяси оқиғаларға
өз атымен белсене қатысады.
ХҮІ ғасырдағы қырғыз ... ... ... ... ... рөл
атқарды. Моғол хандығының құрамында болып келген қырғыздар ХҮІ ғасырдың
басында Қазақ ... ... ... үстемдігіне қарсы күресе отырып
тәуелсіздікке қол жеткізіп, ... ... өз ... етіп жарилаған
еді. Бұдан кейінгі тарихи оқиғалар барысы көрсеткендей Мұхаммед қырғыз,
қырғыз мемлекеті тарихындағы көрнекті тұлға ... еді. ... ... ... мемлекетінің негізін қалаушы Мұхаммед қырғыз, сірә,
қырғыз аңыздарындағы ... би ... ... Аңыз ... Тағай би Иреше
ханның (ХҮІ ғасырдағы Моғолстан билеушісі Рашид хан) тұтқынында ... ... ... ... ... 1514 жылы ... билеушісі
Сайд сұлтанның Қашқарды басып алуына үлкен ... ... ... ... ... мен ... арасында бірнеше жылға созылған бейбіт
қатынастар орнайды. Мұхаммед қырғыздың ... ... ... ... ... Сайрам, Ташкент пен Андижанға жорықтар жасап
отырған. Мұхаммед қырғыз осындай ... ... ... ... ... қолға түсіріп,артынша босатып жібереді. 1517 жылы сол ... ... Сайд хан ... ... ... ... одақ
жасады деген жаламен қырғыздарға жорық жасап, Ыстықкөл маңындағы Барскун
деген жерде болған шайқаста ... ... ... ... қырғыздарға
кешірім жасалып, Мұхаммед қырғызды тұтқындап ... ... ... алып кетеді.Мұхаммед қырғыз бес жыл ... ... ... ... ... айтуына қарағанда Сайд хан қырғыздарды
мұсылман қалаларын тонағаны үшін жазаламақ болған(4, 390-б).
Сайд хан Моғолстанды өзіне ... ... үшін 1522 жылы ... ... ... ... ұлы Абд ар-Рашид сұлтанмен бірге
Моғолстанға жібереді. ... Абд ... ... бұл ... билігі
ұзаққа созылмады. 1524 жылы Моғолстанға ноғайлар мен өзбектерге қарсы
күресте одақтас іздеп қазақ ханы ... ... ... ... келген
еді. Моғолстанға қазақтардың келуінен қауіптенген Абд ар-Рашид сұлтан өз
жұртымен Қашқарға қайта оралады. Қошқар ... ... ... хан Сайд ... ... мен ... ... формальды одақ жасалады(4, 413-б).
Тахир хан дәл осы уақытта(1524 ж) Мұхаммед ... де ... ... жасырын келісөз жүргізді. Бұл келісөз нәтижесінде ... ... ... ... ... ... ... еді.Қырғыздар мен
қазақтар арасындағы байланыс туралы естіген Сайд хан Мұхаммед қырғызды
қайтадан ... ... алып ... Мұхаммед қырғыз тұтқыннан 1533
жылы Сайд хан қайтыс болған соң ... ... 414-б). ... кейін
қазақтар мен моғолдар арасындағы ... ... ... ... ... ... Тахир ханға келіп қосылады. Ал моғолдар осы
кезден бастап Шығыс ... көше ... ... хан 1527 жылы ... ... қырғыздарды өзіне қосып алады.
1533 ж. Сайд хан қайтыс болған соң Моғол тағына ... Абд ... ... мен ... ... Қазақстан аумағында моғол билігін орнату
үшін Мауераннахр билеушісі шайбанид Убайдолла ханмен одақтасып қазақтар мен
қырғыздарға бірнеше ірі ... ... ... ... ... агрессиялық жорықтарына қазақтар мен қырғыздар қазақ ... ... ... ... ... ... ... хан тарихи
деректерде қазақтар мен қырғыздардың патшасы деп аталған. Қырғыз феодалдары
түрік-моңғол дәстүрі ... ... ... ... ... ... Тахир, Хақназар және олардың мұрагерлерінің билігін мойындаған.
Моғолдар мен ... ... ... ... ... ... ... мен Қырғызстанды жаулап алу ниеті іске аспады. ХҮІ
ғасырдың бірінші жартысында қырғыз феодалдары ... ... ... ... ... ... таба отырып, қазақ хандарының Сыр бойындағы
сауда орталықтары үшін Шайбанидтермен жүргізген күресіне барынша көмек
көрсетті (5, 448-б). ХҮІ ... ... ... қырғыз феодалдарың
Шайбанидтерге қарсы әрекеттерін қазақ ханы Хақназардың саясаты негізінде
жүргізді. Хақназар ХҮІ ... 70 ж.ж. ... ... хан мен ... Баба ... арасындағы күресті өз пайдасына шешу мақсатында ... ... ... енді ... баба ... ... отырды. Хақназар
ханнан кейін қазақ-қырғыз одағының басына қартайған Шығай хан ... ж.ж). ... хан ... ... ... ... Хақназар ханның
саясатын жалғастырды. 1582 жылы Шығайдан кейін хан болған Тәуекел қазақ-
қырғыз қолдарының ... ... ... Андижан және Сайрам қалаларын
басып алған.
ХҮ-ХҮІ ғ.ғ. Қазақстан мен Орта Азия ... ... ... ... осы ... ... мен ... арасындағы қарым-қатынас
негізінен достық-одақтық сипатта болғандығын көрсетеді. Осы кезеңдерде
жазылған тарихи деректердің басым ... ... қала ... ... ... билеген Мауераннахрда немесе ... ... ... мен ... ... ... ... көрсету басым болды. Бұл деректердің авторлары Шайбанидтер мен
моғол феодалдарының қызметіндегі адамдар ... ... ... ... ... жағынан қазақ халқына
ең жақын халықтардың бірі қырғыздар болды. Мұны ... ... атап ... ... ... қазақ-қырғыз халықтарының арасындағы
этникалық байланыстар туралы мәселе көп ... бойы екі ... ... анықтаумен шектеліп келді. Қазақ және қырғыз ... ... ... неғұрлым тереңдете зерттеген ғаламдардың
қатарына С. М. Абрамзон, К. И. Петров және И.Б. ... ... ... ... ... ... ... қарағанда қырғыз
бен қазақ арасында тек атаулары бойынша сәйкес келетін ру-тайпалардың ... ... ... ... ... ... найман, жәдігер, қатаған,
дулат, ноғай, алшын(алақшын), сары, сары үйсін, абақ, таздар, ... ... ... және т.б. ... ... ... және қырғыз
халықтарының арасындағы этникалық байланыстар ... ... ... көзі батырлар жыры болып табылады. ... ... И. ... ... ... ... ... және «Жаныш пен ... ... және ... ... этникалық байланыстарын
зерттеп анықтаған болатын/7, 11-24 бет/.
Қырғыз халқының «Манас» ... өзге ... ... ... жиі еске алына отырып туыс ... ... ... ... ... ... ... қазақтар Алтайда қырғыздармен көршілес
өмір сүрген. Эпоста «қазақ» этнонимімен ... ... ... ... ... ... да кездеседі. Мысылы: ... ... ... ... ... ... ... шақырып, олардың арасында
алшындар мен абақтар да айтылады. ... ханы ... ... ... ... ... талас-тартыс туралы эпизодта Кіші жүз бен Орта жүз
тайпалары арғындар, наймандар, қоңыраттар және ... ... ... ... ... эпостың Сағымбай нұсқасында Манас Сайқал ... ... ... ... көптеген халықтармен қатар дулаттар да
айтылған/9, 46 бет/. Ал ... ... ... халқының Ұлы жүзінің
құрамындағы ең ірі ... бола ... ... орта ... ... ... ... белсенді рөл атқарған/4, 72 бет/. Рашид-ад дин,
Ш. Уалиханов және В. В. Бартольд Дулаттарды моңғол тектес ... ... ... М.Ф. Катанов, Р.Г. Кузеев, В.В. Востров, М.С. Мұқанов және ... ... бұл ... ... шығырды/11, 36 бет/
Дулат этнонимі қырғыздардың рулық құрылымында да кездеседі. Қырғыздың
Саяқ тайпасының құрамында қайдулат руы мен ... ... ... ал құсшы
тайпасының арасында меңдулат руы болған. Бұл рулардың белгілі ... ... ... және орта ... дулаттармен өзара
байланысы бар. Бұл ... ... ... ... қырғыздың құсшы
тайпасының таңбаларының ұқсастығы назар аудартады. Бұл тайпалардың ... ... ... бейнесінде бейнеленген/7, 12 бет/. .
«Манас» эпосында сонымен қатар екі халықтың да құрамында кездесетін
албан, жәдігер, ... ... ... ... ... ... балықшы,
шекті, қоңырат, сарт сияқты барлығы 17 ру-тайпа атаулары кездеседі. «Манас»
эпосынан қырғыз ... тек Ұлы жүз ... ғана емес Орта және ... қазақтарыменде этникалық байланыстарын көреміз.
Қазақ пен қырғыз этнонимдерінің бұл сәйкестіктерін ... ... ... ... ... Оңтүстік Шығыс Қазақстан мен ... ... ... ... болып келген көптеген
түркі және түркіленген моңғол ... ХҮ ... ... ... мен ХҮІ
ғасырдың басында Моғолстан мемлекетінің орнында ... ... ... ... ... кірген болатын. Бұл тайпалардың әуел бастан
шығу тегі мен тарихы бір болатын.
Қазақ-қырғыз ... ... ... ... ... ... ... тағы бір тарихи дерек қырғыз халқының «Жаныш пен Байыш»
эпосы болып табылады. Бұл ... ... ... қырғыз ғалымы И.
Молдобаев эпостағы жер-су аттарына талдау жасай отырып, эпостағы тарихи
оқиғалар ... ... ... мен ... ... ... 39 бет/. ... Ала-көл, Ақ сай сияқты жер-су аттары
Қазақстанның оңтүстік шығысындағы ... ... ... ... өзі ... қырғыздардың этникалық тарихын зерттеуші ғалымдардың
қырғыздардың бір бөлігі ХІІІ-ХҮ ғасырларда Ертіс пен Іле ... ... ... ... ... түседі/14, 136 бет/.
Қырғыз зерттеушілері эпос ХҮ-ХҮІІІ ғасырлардағы Оңтүстік Шығыс
Қазақстан мен ... ... ... ... ... деп
санайды/8, 49 бет/. ХҮ ғасырдың екінші жартысында ... ... ... ... қазақ хандығының құрылуы және Солтүстік ... ... ... ... екі ... арасында саяси және
мәдени қарым-қатынастардың орнауына алып келді. Осы кезеңдерден бастап ... ... осы ... ... ... қалу үшін ... ... билеушілеріне қарсы біріге отырып, ұзаққа созылған күрес жүргізуге
мәжбүр болған. Қырғыз билеушісі ... ... ... ... ... басында қазақ хандары тұрған. Яғни, қазақ хандарының басшылығымен
біріккен қазақ және қырғыз ... осы ХҮІ ... ... ... мен ... ... ... Түркістанға ығыстырды. Осы күрес
нәтижесінде 1524 жылы негізін Тахир хан қалаған ... ... бұл одақ ... ... Жоңғар шапқыншылығына қарсы
күрес кезінде де жалғасын тапты. Бұл одақтың бірлескен ... ... ... ... әңгіме.
Тарихи деректерде көрсетілгендей қазақ хандығының алғашқы хандарының
бірі ... ... ... пен ... есімді ұлдары болған/15, 42 бет/. К.
Акиевтың нұсқасындағы ... пен ... ... ... ... пен
Байыштың аталарын Әзірет хан деп атаған. Әзірет сөзі араб тілінде әулие,
қасиетті деген мағынаны білдіреді. ... ... ... ... ... ... әкелері Жәнібек хан 1465-1466 жылдары Шу мен
Қозыбасы өңірлеріне көшіп келген кезде Абу Саид ... Бу Саид ... ... де ... ... Бұл ... ... тұрғанымыздай қырғыз халқының
«Жаныш пен Байыш» эпосының бас ... ... ... ... ғана емес қырғыз тарихының да тарихи тұлғалары болып табылатын
қазақ сұлтандары Жаныс пен Байыс сұлтандар/7, 50-51 ... бұл ... ... кейіпкерлері өзге халықтың өкілдері деген
сөз емес. «Жаныш пен Байыш» ... ... ... кейіпкерлері болып
табылады. Бұған бірден-бір дәлел бұл эпостың ... ... ... ... және Қырғызстандағы Жаныш және Байыш атымен белгілі
этнонимдердің және жер-су аттарының кездесуі. ... ... осы ... ... мен ... ... мен Қырғызстан аумақтары
үшін, қазақ ... ... ... ... ... ... ... де осы пікірдің айқын дәлелі бола алады.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. ... ... ... ... О.Ф. Акимушкина. Москва. 1983 г.
2. Махмуд ибн Вали. «Бахр ал-асрар»/Перев. А.Мокеева. Москва. 1990 г.
3. Абд-ар-Раззак Самарканди. «Матла ас-садайн ва маджма ... ... ... ... 1983 ... ... Хайдар Дулати. «Тарих-и Рашиди». Алматы., 2003.
5. История Киргизской ССР. 1-том.Фрунзе., 1984.
6. ... В.В. ... ... ... ... ... И.Б. Этнокультурные связи кыргызов в средневековье.
Бишкек.2003 г.
8. ... И.Б. Эпос ... и ... как ... ... ... ... Эпос. Сагымбай Орозбак уулынын ... ... ... Юдин В.П. ... Азия в ХІҮ-ХҮІІІ ... ... ... ... ... В.В., Муканов М.С. Родоплеменной состав и расселение казахов
(кон. ХІХ-нач.ХХ в.) ... 1968 ... ... дин. ... летописей. Т.1. Кн.2.М.; Л.; 1952 г
13. Абрамзон С.М. Киргизы и их ... и ... ... г.
14. Петров К.И. Очерки феодальных отношении у киргизов в ХҮ-ХҮІІІ ... 1961 ... ... по ... ... ... ХҮ-ХҮІІІ вв. Алма-Ата.1969 г.
16. Мураталиев М. Баатырдык кеңже эпостордун тилиндеги бөтөнчөлүктер.
Фрунзе. 1976 г.

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Социология ( оқу құралы )501 бет
Қазақ тарихи-этнографиясының экспозицияда алатын орны (тұжырымдама)14 бет
Xvi-xviіі ғғ. қазақ-орыс елдері арасындағы дәстүрлі елшілік байланыстар тарихы10 бет
IX-XII ғасырлардағы қазақ отбасы тәрбиесінің қалыптасуы мен дамуы53 бет
X-XII ғасырлардағы Қазақстан халықтары мен тайпаларының мәдениеті43 бет
Ақтамберді жырау33 бет
Ежелгі жәдігерліктер мен жыраулар поэзиясының поэтикалық үндестіктері5 бет
Ертедегі және орта ғасырлардағы Қазақстан тарихнамасы25 бет
Көшпенділердің материалдық, рухани мәдениеті15 бет
Орта ғасыр саяхатшылары Христофер Колумб11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь