Таным және ғылым философиясы



Пән: Философия
Жұмыс түрі:  Реферат
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге
Таңдаулыға:   
Тегін:  Антиплагиат

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Таным және ғылым философиясы

1.Таным үдерісінің құрылымы және мәні.
2.Таным диалектикасы. Ақиқат мәселесі.
3.Ғылымның пайда болуы, негізгі даму көзеңдері.

Лекцияның мақсаты:Танымның түрлерін, танымның субъектісі және объектісі дегеніміз не, ғылыми танымның қандай әдістемелері бар деген сұрақтарды айқындау. Әлеуметтік-гуманитарлық ғылымдардың даму кезеңі олардың пәндік ерекшеліктерін түсіндіру.Әлеуметтік-гуманитарлық ғылымдардағы плюрализм, релятивизм, психологизм, тарихилық және ақиқат проблемасы туралы түсініктер қалыптастыру.

23. Семинар сабақ.
Әлемді тану. Таным прцессінің түрлері және әдістері.
1. Ғылымның пайда болуы және оның тарихи дамуының негізгі сатылары.
2. Танымның түрлері. Танымның субъектісі және объектісі.
3. Ғылыми танымның әдістемесі.
Сабақтың мақсаты: Оқулық бойынша танымның түрлерін, танымның субъектісі және объектісі дегеніміз не, ғылыми танымның қандай әдістемелері бар деген сұрақтарды айқындау.
Тақырыпты игеру барысында келесі аспектілерге назар аудару керек:
Ғылымның генезисі, қоғамдағы қызметі және дамуының қозғаушы күштері мәселесі бойынша интерналистік, экстерна-листік және позитивистік концепциялар бар. Интернализм ғылымның пайда болуы мен дамуына философиялық ой тікелей әсер етті деп есептейді және қоғамның әлеуметтік-экономи-калық, саяси құрылымы мен сол қоғамның ғылымының ара-сында ешқандай байланыс болуы мүмкін емес деген пікірді ұстанып, ғылымның ішкі факторларын абсолютке айналдырады. Экстернализм Бұл концепцияға қарсы. Оның өкілдерінің пікірі бойынша, ғылымға сыртқы факторлардың әсері мықты. Позитивизм: ғылым нақты, тәжірибеден өткен, дәлеледенген фактілерге сүйене отырып дами алады, абстрактылық ойлау мен метафизикалық түсініктер ғылым үшін пайдасыз.
Ғылым дамуының классикалық кезеңі ХVІ-ғасырдан басталды деуге болады. ХVІ-ғасыр - адам рухының қайта өркендеген көзеңі. Қалалардың көбеюі адамның сөзімдері мен өмірлік құндылықтарының жаңа деңгейде дамуына оң әсерін тигізді. Университеттер пайда бола бастады, олар әлі күнге дейін ғылым ордасы болып есептеледі. Өркендеу дәуірінде елеулі ғылыми жаңалықтар дүниеге келді, осы көзеңде ғылым мен енерді біріктірген ғұламалар өмір сүрді. Бұл классикалық кезең Галилей мен Пуанкареге дейінгі ХVІ-ХХ ғасырларды қамтиды.
Неоклассикалық емес қазіргі кезеңде ғылым жеке салаларға бөлініп кетті. Бұл құбылыс ғылымның дағдарысына әкеліп соқты деуге болады. Оның басты себебі - ғылымның басты мақсаты - жалпы дүние туралы білім жинау екендігі ұмыт болды және дүниені тұтас нәрсе деп қарастыру принципі естен шығарылды, әрбір ғылым өзімен-өзі болып кетті.
Әдебиеттер.
1. Ғабитов Т.Х. Философия - А., 2002.
2. Кішібеков Д., Сыдықов Ү. Философия. Алматы, 2004.
3. Тұрғынбаев Ә. А. Философия - 2005, 70-86 бет.
4. Төкенов Ө.С. Ғылым философиясы
24. Семинар сабақ.
Таным және ғылым философиясы.
1. Өркениет пен мәдениеттегі ғылым және философия.
2. Таным әлемді бейнелеудің идеальды процессі ретінде.
3. Әлеуметтік-гуманитарлық ғылымдардың табиғаты және ерекшеліктері.
Сабақтың мақсаты: Әлеуметтік-гуманитарлық ғылымдардың даму кезеңі олардың пәндік ерекшеліктері. Әлеуметтік-гуманитарлық ғылымдардағы плюрализм, релятивизм, психологизм, тарихилық және ақиқат проблемасы туралы түсініктер қалыптастыру.
Тақырыпты игеру барысында келесі аспектілерге назар аудару керек:
Ешқандай да адамдық рух өрістері және соның ішінде философия өзіне әлем туралы арнайы ғылымдардағы барлық білімдердің жиынтығын жинап ала алмайтыны белгілі. Философия барлық ғылымдардың ғылымы болуы мүмкін емес. Енді осы философия мен ғылымның өркениеттер мен мәдениет жағдайларывдағы байланысын мына тұрғыда тұжырымдар жасауға болады.
1. Арнайы ғылымдар нақтылы қоғамның қажеттілігіне қызмет етеді: техникаға, экономикаға, адамды емдеу өнеріне, оқыту өнеріне, заң шығаруға және т.б.. Олар болмыстың үзінді фрагменттерін зерттейді. Ал, философияны болса бүткіл әлемді қамтуға тырысады. Философия мына сұраққа жауап іздейді: Бар болғандығынан, барлық бар дегеніміздің мәні неде? Осы себептен философияны алғашқы басталым, алғашқы себеп туралы ғылым деген анықтамасы әділ айтылған. Сонымен қатар философияның категориялық апараттары арқылы берілген құралдары ең жоғары талаптарға жауап береді, өйткені баржалпьшықтар, қажеттіліктер дәрежесіне тән. Нәтижесінде өзіндік рефлексиясы арқылы бөлек, жеке мәселелерді қамтып қана қоймай, олардың қоғамдағы маңыздылықтарын, жалпы адамзатқа деген құндылығын анықтайды.
Жеке ғылымдарды адамдық мәндерінің құндылықтық шкаласы ынталандырмайды, олар құндылыққа жатпайды. Ғылым өзінің қорытындыларын теорияларда, заңдарда және формулаларда тұжырымдайды. Тартылыс заңы, квадраттық тен-деулер, элементтерінің Менделеев жасаған жүйсі, термодина-мика заңдары объективті. Бірақ қазіргі заманның ғылымына құлдылықты-мақсаттық аспектілері маңызды. Философиямен шұғылданушы ақыл-парасат өзінің әлемге деген қатынасын анықтауы тиісті.
Философия ең алдымен кез келген білімнің алғы шарт-тарын, шығу тегін, соның ішінде философияның да білуге ұмты-лады. Ең соңғы, шектілікке жақын сұрақтар - философияның сүйікті тақырыбы. Ал ғылыми қызметкерлердің өкілдері өздері-нің ғылыми жұмыстарында ғьшым қалай пайда болды, олардың пәні неде, олардың ғылымдарының әдістері басқалардан қандай айырмашылықта деген сияқты жеке сұрақтар мен сұраулар кой-майды. Егер осы мәселеге жаратылыстану игерушілері жанама-лап өтсе, онда ол жаратылыстанудың философиялық сұрақ-тарына кіргендігі.
Философия субъекті мен объектіге қатынасында теоре-тикалық - рефлексивтік және рухани - практикалық негізге сүйенеді. Ол жаңа идеяларды, нормаларды және мәдениеттілі құндылықтарды құру арқылы әлеуметтік болмысқа белсенді әсер жасайды. Оның тарихи пайда болған негізгі бөлімдеріне мыналар жатады: онтология, гносеология, қисын, диалектика, әдептану, эстетика. Оларға қосымша сияқты бөлімдерді атауға болады: философиялық антропология, аксиология, мәдениет теориясы, әлеуметтік философия, және т.б.
Философияның даму тенденциясы мына мәселелерді ұғынуымен байланысты, әлем - ол не, және ондағы адамның орыны қандай, қазіргі заман өркениеттерінің тағдырлары, мәдениеттердің бірлігі мен әр алуандылығы, адамдағы таным табиғаты, болмыс және тіл. Осы мәселелер арқылы филосо-фияның өркениеттер мен мәдениеттегі нақты ғылымдармен байланыстарын көре аламыз.
Ал, үшінші сұрақты Төкенов Ө.С. Ғылым философиясы және тарихы Тараз 2009 ж. оқу құралынан табасыз. 172-220 беттер .

1.1-КЕСТЕ. ГНОСЕОЛОГИЯ-ТАНЫМ ТЕОРИЯСЫ

Гносеология- адамның танымдық iзденiстерiнiн табиғатын, бiлiмнiң шындыққа қатынасың, оның мәдениет және байланыстар жүйесiнде алатының орнын, даму шарттарын, ақиқат өлшемiн және сонымен қатар, шынайы бiлiмдерге жету заңдылықтары мен әдiс-тәсiлдерiн қарастырады.

ГНОСЕОЛОГИЯ
Әлемнің танымдылық принципінің үстем болуы;
Таным үдерісінің диалектикасы;
Әлемнің танымдылық принципіне негізделген қоғамдық практика.
НЕГІЗГІ ПРИНЦИПТЕРІ
Адамның объективті дүниені тануы тұралы ілім;
Танымның қайнар көзі және қалыптасуы тұралы ілім;
Танымның қайнар көзі - ақиқат тұралы ілім;
Танымның әдісі мен түрлері тұралы ілім.
НЕГІЗГІ
БӨЛІМДЕРІ
Ақиқат;
Субъект пен объекттің арақатынасы;
Таным нәтижелерінің шынайылылық критерийлері;
Таным теориясының түрлері мен кезеңдері;
Таным үдерісінің таным білу мүмкіндігі
ТАНЫМ ТЕОРИЯСЫ

ГНОСЕОЛОГИЯ ҚҰРЫЛЫМЫ

Гносеология- адамның танымдық iзденiстерiнiн табиғатын, бiлiмнiң шындыққа қатынасың, оның мәдениет және байланыстар жүйесiнде алатының орнын, даму шарттарын, ақиқат өлшемiн және сонымен қатар, шынайы бiлiмдерге жету заңдылықтары мен әдiс-тәсiлдерiн қарастырады.

ГНОСЕОЛОГИЯ
Әлемнің танымдылық принципінің үстем болуы;
Таным үдерісінің диалектикасы;
Әлемнің танымдылық принципіне негізделген қоғамдық практика.
НЕГІЗГІ ПРИНЦИПТЕРІ
Адамның объективті дүниені тануы тұралы ілім;
Танымның қайнар көзі және қалыптасуы тұралы ілім;
Танымның қайнар көзі - ақиқат тұралы ілім;
Танымның әдісі мен түрлері тұралы ілім.
НЕГІЗГІ
БӨЛІМДЕРІ
Ақиқат;
Субъект пен объекттің арақатынасы;
Таным нәтижелерінің шынайылылық критерийлері;
Таным теориясының түрлері мен кезеңдері;
Таным үдерісінің таным білу мүмкіндігі
ТАНЫМ ТЕОРИЯСЫ

ГНОСЕОЛОГИЯ ҚҰРЫЛЫМЫ

1.2-КЕСТЕ. ТАНЫМ ТҰЖЫРЫМДАМАЛАРЫ

БІЛІМ КӨЗДЕРІ

ҚҰДАЙ АҚИҚАТЫ
(ДІНИ-ИДЕАЛИСТІК ФИЛОСОФИЯ)

ОБЪЕКТИВТІ ДҮНИЕНІ БЕЙНЕЛЕУ
(МАТЕРИАЛИЗМ)

ТУА БІТКЕН ИДЕЯЛАР ТҰЖЫРЫМДАМАСЫ
(СОКРАТ, ПЛАТОН)

БІЛІМ КӨЗДЕРІ

ҚҰДАЙ АҚИҚАТЫ
(ДІНИ-ИДЕАЛИСТІК ФИЛОСОФИЯ)

ОБЪЕКТИВТІ ДҮНИЕНІ БЕЙНЕЛЕУ
(МАТЕРИАЛИЗМ)

ТУА БІТКЕН ИДЕЯЛАР ТҰЖЫРЫМДАМАСЫ
(СОКРАТ, ПЛАТОН)

1.3-КЕСТЕ. ТАНЫМНЫҢ ҚҰРЫЛЫМЫ

ТАНЫМ ОБЪЕКТІСІ
ТАНЫМНЫҢ ҚҰРЫЛЫМЫ
ТАНЫМ ЖАҒДАЙЛАРЫ
ТАНЫМ СУБЪЕКТІСІ
ТАНЫМ ОБЪЕКТІСІ
ТАНЫМНЫҢ ҚҰРЫЛЫМЫ
ТАНЫМ ЖАҒДАЙЛАРЫ
ТАНЫМ СУБЪЕКТІСІ

1.4-КЕСТЕ. ГНОСЕОЛОГИЯНЫҢ НЕГІЗГІ СҰРАҚТАРЫ?

Дүниені танып білуге болама?

ГНОСЕОЛОГИЯНЫҢ НЕГІЗГІ СҰРАҚТАРЫ?

Адам танымының мүмкіндігі?
Ақиқат деген не?
Ақиқаттың критерийлері?
Таным теориясының түрлері?

Танымның фундаментальды заңдары?

Дүниені танып білуге болама?

ГНОСЕОЛОГИЯНЫҢ НЕГІЗГІ СҰРАҚТАРЫ?

Адам танымының мүмкіндігі?
Ақиқат деген не?
Ақиқаттың критерийлері?
Таным теориясының түрлері?

Танымның фундаментальды заңдары?

1.5-КЕСТЕ. ТАНЫМЫНҢ ЗЕТТЕУ МӘСЕЛЕЛЕРІ

ТАНЫМНЫҢ МҮМКІНДІГІ
АҚИҚАТТЫҢ КРИТЕРИЙІН АНЫҚТАУ
БІЛІМ МЕН ШЫНДЫҚТЫҢ ҚАТЫНАСЫ
ТАНЫМНЫҢ ТАБИҒАТЫ (АДАМ ҚАЛАЙ, НЕ ҮШІН ТАНИДЫ).
ТАНЫМНЫҢ ДЕҢГЕЙІ
ТАНЫМНЫҢ ТҮРІ
ТАНЫМЫНҢ ЗЕТТЕУ МӘСЕЛЕЛЕРІ
ТАНЫМНЫҢ МҮМКІНДІГІ
АҚИҚАТТЫҢ КРИТЕРИЙІН АНЫҚТАУ
БІЛІМ МЕН ШЫНДЫҚТЫҢ ҚАТЫНАСЫ
ТАНЫМНЫҢ ТАБИҒАТЫ (АДАМ ҚАЛАЙ, НЕ ҮШІН ТАНИДЫ).
ТАНЫМНЫҢ ДЕҢГЕЙІ
ТАНЫМНЫҢ ТҮРІ
ТАНЫМЫНҢ ЗЕТТЕУ МӘСЕЛЕЛЕРІ

1.6-КЕСТЕ. ТАНЫМ ЖӘНЕ ОНЫҢ ФОРМАЛАРЫ
Гносеология-адамның дүниеге деген танымдық қатынасының мәнін , оның басты және жалпы негіздерін зерттейді

Сұрақтарға жауап :
1.Таным мен обьективтік шындықтың қатынасы
2. Ақиқатқа жету процесі
3. Адамның танымдық қызметінің әлеуметтік -мәдени жақтары

Гностицизм-
адамның дүниені танып-білу мүмкіндігін мойындайтын ілім

Агностицизм-дүниені танып білу мүмкіндігін
толық немесе ішінара теріске шығаратын ілім

Адамның танымдық қабілеттері

Сезімдік таным

ТҮЙСІК

Рационалдық таным

ТҮСІНІК

ҚАБЫЛДАУ

ОЙ-ТҰЖЫРЫМЫ

ПІКІР

ҰҒЫМ

Танымның иррационалдық түрлері (интуиция және т.б.)
Гносеология-адамның дүниеге деген танымдық қатынасының мәнін , оның басты және жалпы негіздерін зерттейді

Сұрақтарға жауап :
1.Таным мен обьективтік шындықтың қатынасы
2. Ақиқатқа жету процесі
3. Адамның танымдық қызметінің әлеуметтік -мәдени жақтары

Гностицизм-
адамның дүниені танып-білу мүмкіндігін мойындайтын ілім

Агностицизм-дүниені танып білу мүмкіндігін
толық немесе ішінара теріске шығаратын ілім

Адамның танымдық қабілеттері

Сезімдік таным

ТҮЙСІК

Рационалдық таным

ТҮСІНІК

ҚАБЫЛДАУ

ОЙ-ТҰЖЫРЫМЫ

ПІКІР

ҰҒЫМ

Танымның иррационалдық түрлері (интуиция және т.б.)

1.7 - КЕСТЕ. ТАНЫМНЫҢ ТҮРЛЕРІ

ИРРАЦИОНАЛДЫҚ ТАНЫМ ТҮРЛЕРІ

ТАНЫМНЫҢ ТҮРЛЕРІ

ТҮЙСІК;
ҚАБЫЛДАУ;
ТҮСІНІК.

СЕЗІМДІК ТАНЫМ

ҰҒЫМ;
ПІКІР;
ОЙ ҚОРЫТЫНДЫСЫ.
РАЦИОНАЛДЫ ТАНЫМ

ЗАТТАРДЫҢ СЫРТҚЫ БЕЙНЕСІ ТУРАЛЫ МӘЛІМЕТ БЕРЕДІ.
СЕЗІМДІК ТАНЫМ

ЗАТТАРДЫҢ ІШКІ МӘНІ ТУРАЛЫ МӘЛІМЕТ БЕРЕДІ.

РАЦИОНАЛДЫ ТАНЫМ

ИНТУИЦИЯ;
МИСТИКАЛЫҚ ТАНЫМ.
ИРРАЦИОНАЛИЗМ

ИРРАЦИОНАЛДЫҚ ТАНЫМ ТҮРЛЕРІ

ТАНЫМНЫҢ ТҮРЛЕРІ

ТҮЙСІК;
ҚАБЫЛДАУ;
ТҮСІНІК.

СЕЗІМДІК ТАНЫМ

ҰҒЫМ;
ПІКІР;
ОЙ ҚОРЫТЫНДЫСЫ.
РАЦИОНАЛДЫ ТАНЫМ

ЗАТТАРДЫҢ СЫРТҚЫ БЕЙНЕСІ ТУРАЛЫ МӘЛІМЕТ БЕРЕДІ.
СЕЗІМДІК ТАНЫМ

ЗАТТАРДЫҢ ІШКІ МӘНІ ТУРАЛЫ МӘЛІМЕТ БЕРЕДІ.

РАЦИОНАЛДЫ ТАНЫМ

ИНТУИЦИЯ;
МИСТИКАЛЫҚ ТАНЫМ.
ИРРАЦИОНАЛИЗМ

1.8-КЕСТЕ. СЕЗІМДІК ЖӘНЕ ЛОГИКАЛЫҚ ТАНЫМ

СЕЗІМДІК ТАНЫМ

СЕНСУАЛИЗМ

СЕЗІМДІК ЖӘНЕ ЛОГИКАЛЫҚ ТАНЫМ ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Таным философиясы. Ғылыми таным әдiснамасы
Ғылым философиясы
Техника және білім ғылым философиясы
Ғылым философиясы туралы
Ғылым философиясы мен тарихы
17 ғасырдың жаңа дәуір философиясы және ғылым
Тіл философиясы – тілдің философиялық қызметі жөніндегі ғылым
Ғылым философиясы мен тарихы пәні
Таным. Ғылыми таным
Таным
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь