Қаржылық есеп беру негіздері

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
I.Қаржылық есеп беру құрамы мен элементтері ... ... ... ... ... ... ... ..4
1.1 Қаржылық есеп берудің мақсаттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.2 Қаржылық . шаруашылық қызметінің есебін беру ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.3 Қаржылық есеп беруді жасау мен ұсыну ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6
1.4 Нығайтылған қаржылық есеп туралы түсінігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10
1.5 Қаржылық салымдарының есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
1.6 Қаржылық салымдары шоттары бойынша жүргізілетін операциялар ... 17
II.Қаржылық есеп беру негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 19
2.1 Қаржылық есеп берудің маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.2 Есеп берудің құрамы.Қаржылық есеп беруге қойылатын негізгі талап...20
2.3 Қаржылық есеп беру және оны тапсырудың мерзімі ... ... ... ... ... ... ... ... 21
2.4 Қаржылық есеп берудің баптарын бағалау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22
2.5 Пайда және зиян жайлы есеп беру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .23
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...24
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 25
Кіріспе

Жылдам шешім қабылдаудың негізі – толық және маңызды ақпаратпен қамтамасыз ету болып табылады. Бұған есепке алу мен есеп беру арқылы қол жеткізіледі.
Есеп беру дегеніміз – меншіктің барлық түріндегі кәсіпорындардың қаржы-шаруашылық қызметін және ұйымдық-құқықтық мәртебесін кешенді түрде сипаттайтын жиынтық көрсеткіштер жүйесі.
Берілетін есептің деректеріне жабдықтаушылар, бәсекелестер, қазіргі және келешектегі инвесторлар. Қызметкерлер сондай-ақ министрліктер, ведомстволар, қалың көпшілік мүдделі. Қаржылық есепте инвестициялық саясат ұсынуға және несие беру жөнінде шешім қабылдауға, болашақтағы ақша ағынын бағалауға, кәсіпорындардың ресурстары мен міндеттемелерін және оның басшы органдарының қызметін сараптауға қажетті ақпарат жинақталады.
Үкімет пен оның органдары берілген есеп ақпаратын сол кәсіпорынға қатысты экономикалық саясат пен салық шараларын белгілеу үшін пайдаланады.Оларға сондай-ақ субъектілер қызметін ретке келтіріп, салық салу саясатын жүзеге асыру үшін және табыстарды кіріске алу мен әр алуан статистикалық деректердің негізі үшін мәліметтер керек.
Қаржылық есеп негізінде субъектінің қаржылық жағдайының нашарлай бастау тенденциясын дер уақытында аңдып, оның шаруашылық қызметіндегі жағымсыз құбылыстардың алдын алуға болады, сондай-ақ пайданы молайту үшін ішкі резервтерді анықтауға, соны жұмылдырып, тиімді пайдалану арқылы табысқа жетуге болады. Кәсіпорындардағы қаржы қызметінің ойдағыдай барысы алға қойған мақсатқа, жоспарланған көрсеткіштерге қол жеткізуге қажетті жағдай жасайды, кәсіпорынның өндірістік қызметінің үздіксіздігі қаржылық жағдай қалыпты тұрақтылығын қамтамасыз етеді, ал бұлар кәсіпорынның төлем қабілетіне кепілдік береді.
Алайда субъектілердің қаржылық есебін пайдаланушылар мүдделерінің айырмашылықтарына қарамастан, субъектінің өмір сүруінің басты шарты – оның қызметіне қажетті капиталдың жеткіліктілігі болып табылады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:

1. Назарова В.Л. «Шаруашылық жүргізуші субъектілердегі бухгалтерлік есеп» - Алматы, «Экономика» 2005
2. Радостовец В.К., Ғабдуллин Т.Ғ., Радостовец В.В., Шмидт О.И. «Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп» - Алматы, 2003ж.
3. Кеулімжаев Қ.К., Әжімбаева Н.З., Құдайбергенов Н.А., Жантаева А.Ә. «Қаржылық есеп» - Алматы, «Экономика», 2005ж.
4. Ертісбаев Е.Қ. «Сауда кәсіпорынның экономикасы» - Қарағанды, 2003ж.
5. К.Ә. Китебаева «Бухгалтерлік есеп принциптері» - Қарағанды 2002ж.
6. Кривогузова Н.А. «Экономикалық талдау» - Қарағанды, 2004
7. «Бухгалтер бюллетені» журналы, №3-4, қаңтар 2005ж., «БИКО» баспа үйі
8. «Нормативные акты» - №12 (192),»Қаржы-қаражат», 2003
9. «Библиотека бухгалтера и предпринимателя» - №7 (156), шілде 2003ж., «БИКО» баспа үйі
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі
Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университет колледжі
Қаржылық есеп беру ... ... ... ... Гүлшат
Оқу тобы: ЭБУ и А 11-3
Қызылорда 2012 жыл
Мазмұны
Кіріспе...................................................................................................3
I.Қаржылық есеп беру ... мен ... ... есеп ... ... ... - ... қызметінің есебін беру...................................5
1.3 Қаржылық есеп беруді жасау мен ұсыну...................................................6
1.4 Нығайтылған қаржылық есеп туралы түсінігі............................................10
1.5 Қаржылық салымдарының есебі................................................................-
1.6 ... ... ... бойынша жүргізілетін операциялар....17
II.Қаржылық есеп беру негіздері........................................................19
2.1 Қаржылық есеп берудің маңызы.................................................................-
2.2 Есеп берудің құрамы.Қаржылық есеп ... ... ... ... ... есеп беру және оны ... ... Қаржылық есеп берудің баптарын бағалау................................................22
2.5 Пайда және зиян жайлы есеп беру.............................................................23
Қорытынды...........................................................................................24
Пайдаланылған ... ... ... ... негізі - толық және маңызды ақпаратпен қамтамасыз ету болып табылады. Бұған есепке алу мен есеп беру арқылы қол ... беру ... - ... ... ... ... ... қызметін және ұйымдық-құқықтық мәртебесін кешенді түрде сипаттайтын жиынтық көрсеткіштер жүйесі.
Берілетін есептің деректеріне жабдықтаушылар, бәсекелестер, қазіргі және ... ... ... ... ... ... ... көпшілік мүдделі. Қаржылық есепте инвестициялық саясат ұсынуға және несие беру жөнінде ... ... ... ақша ағынын бағалауға, кәсіпорындардың ресурстары мен міндеттемелерін және оның басшы органдарының қызметін сараптауға қажетті ақпарат жинақталады.
Үкімет пен оның ... ... есеп ... сол ... ... ... саясат пен салық шараларын белгілеу үшін пайдаланады.Оларға ... ... ... ретке келтіріп, салық салу саясатын жүзеге асыру үшін және табыстарды ... алу мен әр ... ... ... ... үшін мәліметтер керек.
Қаржылық есеп негізінде субъектінің қаржылық жағдайының нашарлай бастау тенденциясын дер уақытында ... оның ... ... ... ... ... ... болады, сондай-ақ пайданы молайту үшін ішкі резервтерді анықтауға, соны жұмылдырып, тиімді пайдалану арқылы табысқа жетуге болады. Кәсіпорындардағы қаржы қызметінің ойдағыдай ... алға ... ... ... ... қол ... қажетті жағдай жасайды, кәсіпорынның өндірістік қызметінің үздіксіздігі қаржылық жағдай қалыпты тұрақтылығын қамтамасыз етеді, ал бұлар кәсіпорынның төлем қабілетіне кепілдік ... ... ... ... ... мүдделерінің айырмашылықтарына қарамастан, субъектінің өмір сүруінің басты шарты - оның қызметіне қажетті ... ... ... ...
1.1 Қаржылық есеп берудің мақсаттары.
Қаржылық есеп берудің мақсаттары есеп берудің негізгі қаржылық ... ... ... ... ... болып табылады. Қаржылық есеп беру экономикалық шешім қабылдау үшін қажетті барлық ... ... ... алмайды. Өйткені есепнегізінде өткен оқиғаларды бейнелейді. Қаржылық есеп беру пайдалы ақпараттарды жинақтайды:
1. Несиені ұсыну жөніндегі инвестициялық шешімдерді қабылдауға;
2. Субъектінің алдағы ... ... ... және ... ... мен жыл ... Субъектінің ресурстар мен міндеттемелерін байланысты бағалауға;
4. Басшы органдардың жұмысын бағалауға.
Қаржылық есеп берудің сапалық ... :
1. ... - ... есеп ... ... ... ... түсінікті болуға тиіс.
2. Орындылық - пайдалануға өткен , қазіргі және ... ... ... ... немесе түзетуге көмектесіп, экономикалық шешімдерге ықпал ету.
3. Сенімділік - ақпараттарда елеулі қателер мен бұрмалаушылықтар жоқ ... ... ... ... ... ... - сенімділікті қамтамасыз ету жағдайы, қаржылық жағдайы, операция нәтижелері, ақшалай қаржылардың қозғалысы және тағы басқа ... ... ... ... Мәннің формадан артықшылығы - операциялар мен басқа оқиғаларды шынайы ... тек ... ... ғана ... ... ... ... есептеп ұсынуы қажет.
6. Бейтараптық - қаржылық есеп берудегі ақпараттың сенімділігін қамтамасыз ету, яғни күні ... ... ... ... керек.
7. Байқампаздық - активтер мен кірістер, кемітілмей, міндеттемелер мен ... ... ... үшін ... ... ... ... деңгейін ұстау.
8. Толықтылық - сенімділікті қамтамасыз ету мақсатында қаржылық ... ... ... ... ...
9. ... - ақпарат ұсынуда ақталуға келмейтін тежеу болған жағдайда өзінің орындалғандығын жоғалтуы мүмкін.
10. Пайда мен шығын арасындағы ... - ... ... ... оны ... кететін шығыннан артып түспеуі тиіс.
11. Сапалық ... ... ... - ... есеп беру тепе - ... ... ... сипаттары арасында байланыс болу қажет. Қаржлық есепті жасаушылар кәсіби пайымдау мен ... ... ... ... ... ... және әділ ... - бухгалтерлік есептің сәйкес стандарттарын қолдану.Сенімді және әділ қаржылық есеп беру барысында ешқандай алаламай, қамтамасыз етуі қажет.
1.2 ... - ... ... есебін беру .
Қаржы шаруашлық қызметтің нәтижелері туралы есеп беру Қазақстан Республикасындағы бухгалтерлік еептің №3 стандартында ашылып ... .Бұл ... ... ... , есеп ... ... кезде және елеулі қателіктер анықталғанда және түзетілгенде қаржы - шаруашылық қызметтің ... ... есеп беру мен ... ... ... ... сыныптамасын белгілейді :
-негізгі қызметтен ( өнімдерді , ... , ... ... ) ... табыс ;
-кезең шығындары . Оған енетіндер : ... және ... ... ... ... ... , сату жөніндегі шығындар;
-негізгі қызметтен алынған кіріс немесе зиян ;
-салық салуға ... ... ... алынған кіріс немесе зиян ;
- салық салудан кейінгі әдеттегі қызметтен алынған кіріс немесе зиян - ... ... ... ... немесе зиян ;
- таза кіріс немесе зиян (№1 - ... ). ... - ... ... 1996 жылғы 31 желтоқсандағы нәтижелері туралы есеп беру ( №1 - ... ... сату ... ... кіріс
500000
Кірістердің жиыны
14500000
Шығындар мен шығыстар :
Сатудың өзіндік құны
9000000
Тауарларды жеткізу жөніндегі көлік шығыстары
250000
Ескірген ТМҚ бойынша шығындар
500000
Өндірістік үстеме шығындар ... ... ... ... ... ... ... шығындар
1000000
Жалпы және әкімшілік шығындар
500000
Процент төлеу шығындары
500000
Өзге шығындар
0
Шығындардың жиыны
2000000
Табыс салығына дейінгі және төтенше баптардың кірісі
2500000
Табыс ... ... ... табыс немесе зиян
0
Таза кіріс
1750000
Осы баптардың барлығның сомасының ... ... ... ... ... тиіс .
Стандарт төтенше жағдай деп аталып жүргендерге түсінік ... . Бұл ... ... ... ерекшеленетін оқиға немесе операция .
Яғни олар жиі ... ... ... ... ... жағдайда кірістің немесе зиянның мәні мен сомасын түсіндірме жазуларды бөлек ашып көрсету керек .
Стандарт сондай - ақ ... ... ... береді . Бұны тоқтатылған операциялар бойынша кәсіпорын ... ... ... таратылуымен түсіндіруге болады .
Түсіндірме жазуда мыналар ашылуға тиіс : тоқтатылған операцияның мәні, тоқтатылған операцияның сомасы мен географиялық ауданы, операцияның ... ... ... ... ... ... (сату немесе тарату және олардың себебі ), тоқтатылған операциядан алынған кіріс немесе зиян , өнімдерді ... ... ... ... ... әдеттегі қызметінен алнған кіріс немесе зиян .
Стандарт бақылауды өзгертудің әдістерін және олардың ... ... ... ... ... ... бағалаудағы өзгерістердің нәтижесі таза кірісті немесе зиянд анқтаған кезде мыналарға қосылады :
* ... ... , егер ... осы ... ғана әсер етсе ;
* өзгеріс болған есепті кезеңге және ... ... ... , егер ... оларға да әсер етсе .
Кірістер мен зиянға әсер ететін есептік бағалаудағы өзгерістердің мәні мен ... де ... ... ... тиіс ... қоса стандартта елеулі қателіктер мен олардың шаруашылық қызметіне әсері қарастыпылады . Елеулі қателік дегеніміз есепті ... ... , ... ... , тіпті бұрыңғы жылдардың қаржылық есептемелері жарамсыз деп санауға әкеп ... ... ... ... .
1.3 Қаржылық есеп беруді жасау және ұсыну
Қаржылық есеп беруді жасамас бұрын оның ... ... ... ету үшін ... есеп және ... есеп беру туралы" Заңға , 24 "Бухгалтерлік қызметті ұйымдастыру" бухгалтерлік есептің ... ... ... ... және міндеттемелерді түгендеуге міндетті .
Есептік кезкңдегі түгендеу санын , оның ... ... , оның ... ... ... ... ... белгілейді . Субъект түгендеуді жүргізу міндетті мына жағдайларда қалып қалады :
- жылдық бухгалтерлік есеп беруді жасау алдында , алайда ... ... ... ... ... ... ... ;
- субъект мүлікті жалға , сатуға , сатып алуға , сондай - ақ шаруашылық жүргізуші субъектінің қайта ... ... ;
- ... - жауапты тұлға ауысқанда (істі қабылдау - ... ... ... - ... және ... ... ... сондай - ақ құндылықтар бүлдірілгенде - ... ... ... ... ;
- ... жағдайдан болатын өрт немесе стихиялық (дүлей) апат кезінде, бұл апаттар басылғаннан кейін түгендеуді ... ... алу ;
- ... (бөліністік) балансы жасалмастан бұрын субъектіні таратуда (қайта ұйымдастыруда) ;
- ... ... және ... - ... ... ... ... - субъектінің есептік саясатымен белгіленген ... және ... ... ... ... ... ... .
Аяқталмаған құрылыстарды түгендеу барысында оның бар - жоқтығын және заттай көлемі ... , ... ... оның ... құрал - сайман , құрастырылмай есептен шығарылған монтаж ... ... ... анықтау ; құрылыс - монтаж жұмыстарының ... - ... ... бар - жоғы ... ... ; ... және уақытша тоқтатылған құрылыс объектілерінің жағдайын анықтайды .
Аяқталмаған күрделі жөндеулерді түгендеу нақты өндірістің ... ... , оның ... және ... ... білдіреді .
Кассадағы ақша қаражатын кассадағы қолда бар ақшаны белгілеу жолымен және қатаң есеп ... ... ... ( ... ... ) ... ... түгендейді .Түгендеу нәтижесін жеке "Қолда бар ақшаны түгендеу актісімен" рәсімдейді . Кассадан түгендеу шаруашылық ... ... ... ... және ... ... ... жүргізу Ережесіне сәйкес жүзеге асырылады . Кассаны түгендеу , қатаң есеп ... ... және ... (әуе - және ... ... , жанар - жағай май ( бензин ) ... және т.б. ) ... ... бас ... мен ... қатысуымен кенеттен болады . Түгендеу кезінде қолда бар ақша полистік қайта ... , ... ... ... да ... тексеріледі . Түгендеу басталғанша ( бірнеше касса ) оларға сүргі ... , яғни ... . ... түгендеу сәтінде кассалық есеп беруді жасау керек және кассалық кітапша ... ақша ... ... ... ... . Кассирден барлық кіріс және шығыс құжаттары есеп беруге кірді және кассада ... , ... ... ... қалған жоқ , деген қолхат алынады . Ақша қайта есептелінгеннен кейін кассадағы ақша ... ... ... ... . ... ... кассалық кітапша бойынша бухгалтерлік есеп деректерімен салыстырылады . Актіге анықталған жолсыздықтар туралы кассирдің түсініктемесі және түгендеу нәтижесі бойынша ары қарай ... ... ... ... ... ... . ... барысында мыналарды тексеру аса қажет : кассирмен толық ... ... ... келісімшарт бекітілді ме , касса талапқа сай жарақталған ба , сейф ... ... ( ... ... ) ... ... . ... Кассаны түгендеу барысында 150 тенге артық шықты . ... ... ... кіріс ордері жазылып , мына жазулар бойынша ... ... ... ... кірістеледі ( жатқызылады ) :
451" Кассадағы ұлттық валюта түріндегі қолма - қол ... шот
727 ... емес ... алынған басқадай табыс" шот кредиті 150
Егер кассаны түгендеу кезінде 5 000 тенге кем шықса , мұндай ... :
- ... кем ... ... шығыс ордері жазылады :
334 "Бүлінген құндылық шығыны , кем шығу" шот дебеті
451 "Кассадағы ұлттық валюта түріндегі қолма - қол ... шот ... 5000 ...
- ... ... ақшы салу ... "Материалдық зиянның орнын толтыру бойынша есеп айырысу" шот дебеті
334 ... ... ... , кем ... шот кредиті 5000 теңге
- кассирмен кем шығуды жабу ( кассалық ... ... ... )
451 ... ұлттық валюта түріндегі қолма - қол ақшалар" шот дебеті
333 ... ... ... ... ... есеп айырысу" шот кредиті 5 000 теңге .
Тексеруге жататындар :
- есеп беруші ... есеп ... - ... Республикасы заңында белгіленген іс сапар және өкілдік шығындардың орнын толтыру нормасына , субъектінің кассалық операцияларды жүргізу Ережесіне ... ... , ... және іссапар шығындарына арналған ақшалай қаражатты беру негіздемесінің ... ... ... ... беру және ... ... 24 " Шығын кәсіпкерлік субъектілердің есебі және есеп ... ... ... тексеріледі ;
- кредиттерді алу және өтеу бойынша ба айырысу нкпен есеп - тексеру барысында ағымдық , корреспонденттік ... ... ... мен ... ... қосымша ақтау құжаттарына қатысты банк жазулары салыстырылады .Ақшалай кредит ... ... ... және ... ... ( ... келісімшартпен анықталады) сәйкес көрсетіледі;
- сатып алушылар және тапсырыс берушілермен , жабдықтаушылар және мердігерлермен есеп айырысу - ... ... ... ... ... ... . ... есте ұстау керек : талап қою мерзімі 3 жылды құрайды ( Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 178 - бабы , ... ... 219 - бабы , 1 - ... , 1 - ... ) . Талап қою мерзімі келісімшарт негізінде қарызды кешіктіру ( ... ... ... ... алу ) ... басталады . Талап қою мерзімі біткен (өтіп кеткен ) ... ... ... ... ... ... ... есебінен есептен шығарылады (БЕС 5 "Табыс" және оған әдістемелік ұсыныс
болып табылатын "Күмәнді қарыздар бойынша пайда болған резерв" ) ... ... ... болса , онда шаруашылық қызметінің нәтижесіне жатқызылып , салық ... ... ... ( ... ... 219 - ... еңбекақы бойынша субъектінің қызметкерге берешегі - комиссия істелінген және ... ... үшін ... ... ... ( Салық кодексінің 149 - бабы , 2 - тармағы)
- есептеудің дұрыстығы , мөлшерлеме көлемі және ... ... ... ... ... үшін ... , сондай -ақ бұлардың бухгалтерлік есеп шоттарында көрініс табуы ;
- алдағы кезең ... - ... ... ... көрініс табатын сома , сонымен бірге шығынға жатқызылатын сома ... ;
- ... және ... есеп ... - жолдағы тауарлар сомасының бір бөлігі және фактурасы жоқ жеткізілім бойынша .
Инвестицияны түгендеу құнды ... ... ... растайтын құжаттар , олардың дұрыс ресімделуі , құнды қағаз балансында ескерілген құнның ... ... және ... ... ... ... бухгалтерлік есепте толық көрініс табуы тексеріледі .
Материалдық емес ... ... ... ... ... әрі ... көрініс табуы , субъектінің оны пайдалану құқын ... ... , ... , ... таңба және т.б.) құжаттардың қолда бар болуы тексеріледі .
Материалдық емес активтерді қабылдау - ... ... ... бар ... және уақтылы жасалынуы , олардың бастапқы құны , амортизациялық аударымның анықталуы мен есептелуі және ... да аса ... ... ... . ... есеп беру - субъектілердің пайдалануына ұсынылатын қаржылық ақпараттардың сипаты және көлемі.Экономикалық шешім қабылдау барысында олар субъектілердің қаржылық есептеріне ... ... ... ... 2 ... ... :
1. Ішкі
2. Сыртқы
Сыртқы пайдаланушылар 2 факторға бөлінеді :
1. Субъект қызметіне ... ... ... бар .
2. ... ... жанама қаржылық мүдесі бар .
Тікелей қаржылық мүдесі бар пайдаланушылардың категориясына жататындар :
1. Қазіргі және ... ... ... .
2. Қазіргі және болуы ықтимал кредиторлар.
3. Сатып алушылар .
Жанама қаржылық мүдесі бар пайдаланушылар категориясына жататындар :
1. ... ... ... ... ... органдар
4. Аудиторлар , кеңесшілер , тұтынушылар тобы және т.б. ... ... ... есеп ... ... ... болашағы анағұрлым зор тенденцияның бірі бір компаниялардың акциялық пакетін екіншілердің сатып алуы, еншілес қоғамдар құру, бірлесе қызмет жасау ... ... ... ... басқаша жолдармен қосылуы мен бірігуі болып табылады. Компаниялар басшылары, иелері, ... және ... да ... ... ... қалай жұмыс істеп жатқаннын бағалап, талдау үшін ерекше, дәлдеп айтқанда нығайтылған есеп жасау қажеттілігі туындайды.
Нығайтылған есеп дегеніміз - ... ... ... ... ... ... ... қарастырылған ұйымдар тобының қаржылық есебі. Ол осы топтың есеп беріліп отырған ... ... ... және ... ... сондай-ақ оның есепті кезең ішіндегі қызметтің қаржылық нәтижелерін сипаттайды. Мұндай есепті жасау ... ... ... есеп жөніндегі Ұлттық коиссиясының 1996 жылғы 14 қарашадағы қаулысымен бекітілген №13 СБУ ретке келтіреді.
1.5 Қаржылық салымдарының ... ... ... инвестиция) кәсіпорындар мен ұйымдардың басқа заңды тұлғалардың құнда қағаздарын (акцияларды, облигацияларды және басқа да құнды қағаздарды ... ... ... ... тағы да ... ) ... ... жұмсаған қаржылар жатқызылады.
Қаржы нарығының айрықша бөлігі, ол - құнды ... ... Ал ... ... осы ... ... ... тікелей байланысты. Бүгінгі күні елімізде көптеген акционерлік қоғамдар, сақтандыру компаниялары, иевестициялық және ... емес ... ... ... ... басқа да кәсіпорындар мен ұйымдар тіркелген. Осы жоғарыда аталған кәсіпорындар мен ұйымдардың барлығы да ... ... ... ... ... ... ... жатқызылады. Олардың кейбіреулері эмитент, яғни айналымға құнды қағаздар шығарушылар болып табылса, ал екіншілері инвестор ретінде қызмет атқарады. Кәсіпорындар мен ұйымдарға жаңа ... ... ... ... ... қайта құру (реконструкциялау) әрқашанда ірі капитал салымын керек етеді. Ал бұндай жұмысты атқару үшін өндірушілерде әр уақытта капитал бола ... ... да ... мен ... ... ... ... несиелер мен заемдарының қаражаттарын, айналымға акциялары мен облигацияларын шығарса, онда елімізде бағалы қағаздар нарығы пайда болады. ... ... ... ... және ... да ... (бағалы) қағаздарын шығару арқылы капиталды тартуды көздейтін ... ... ... деп ... және сонымен қатар олар құнды (бағалы) қағаздарды иемденушілердің ... ... ... ... бір жағдайда борышты (міндетті) болып табылады.
Эмитент кім ... ... ... (бағалы) қағаздар төмендегідей үш түрге бөлінеді:
* мемлекеттік
* муниципалдық
* корпоративтік
Мемлекеттік құнды қағаздар- құнды (бағалы) қағаздардың бұл түрі ... ... Заң ... ... мемлекеттің сыртқы және ішкі қарыздарын қайтару мақсатында ... ... ... ... (бағалы) қағаздың бұл түрі ҚР Ұлттық банк мекемесімен эмитенттелінетін құнды (бағалы) қағаз болып табылады. Үкімет өз атынан құнды ... ... бұл ... ... отырып, республикалық бюджеттің тапшылығын қысқарту және инфляцияны болдырмау жағын қарастырады. Соған ... ... банк ... ... ақша ... ... реттеуді көздейді. Мемлекеттік құнды (бағалы) қағаздардың мынадай түрлері бар:
* Ұлттық жинақ облигациялары
* Мемлекеттік қысқа мерзімді қазынашылық ... ... ... орта мерзімді қазынашылық міндеттеме (МЕОКАМ)
Муниципалдық құнды қағаздар - құнды ... ... ... түрі ... ... ... жергілікті атқарушы органдар шешімімен шығарылады. Құнды (бағалы) қағаздардың бұл түрін шығарудағы басты мақсат - құрылыс, яғни ауруханалар салу ... ... мен ... ... ... жолдардың жағдайларын жақсарту және тағы да басқадай аймақтың әлеуметтік мәселелерді шешу болып табылады.
Корпоративтік ... ... ... мен ... заң ... ... ... өзінің жарғылық капиталын қалыптастыруға немесе шаруашылық қызметін жүзеге ... үшін ... ... (бағалы) қағаздарын корпоративтік құнды (бағалы) қағаздар деп атайды. Құнды (бағалы) қағаздардың бұл түрін көп жағдайларда акционерлік қоғамдар шығарып және олар ... ... ... құнды (бағалы) қағаздарды жалпы мынадай екі топқп ... ... ... ... ... ... ... құнды (бағалы) қағаздар
Ақшалай құнды (бағалы) қағаздар - ... ... ... ... ... ... қағаздардың бұл түріне вексельдерді, депозиттік және жинақ сертификаттардыңн жатқызуға болады. Жалпы ақшалай құнды қағаздардан табыс бір рет қана алынады. Іс ... ... ... қағаздар қысқа мерзімді болып келеді, яғни бір жылға дейінгі уақыт аралығында ... ... ... ... мен ... қорын (капиталын) құруға немесе оны ұлғайтуға байланысты шығарылады. Акция мен облигация осы аталған құнды қағаз түріне жатқызылады.
Өздерінен ... ... ... ... ... ... екі ... бөлінеді:
* Қарыздық құнды (бағалы) қағаздар;
* Инвестициялық құнды (бағалы) қағаздар.
Қарыздық құнды қағаздар- құнды қағаздың бұл түрі бойынша эмитент көрсетілген уақыт ... ... ... ... (процентімен) тиісті қарыздарын өтеуге (төлеуге) міндетті. Қарыздық құнды (бағалы) қарыздарға облигацияның барлық түрлері, вексельдер, тағы да басқа бағалы қағаздар жатқызылады.
Инвестициялық ... ... ... қағаздың бұл түрі иемденушіге активтің бір бөлігін иемденуге құқық береді. Құнды қағаздардың бұл түріне акцияны жатқызуға болады.
Құнды қағаздар ... ... ... ... екі түрге бөлінеді:
* Қорлы құнды (бағалы) қағаздар
* Саудалық құнды (бағалы) қағаздар
Қорлы құнды қағаздар- бұндай құнды қағаздар қор биржаларында айналысқа түседі және көп ... ... ... ... бұл түріне акциялар және облигациялар жатқызылады.
Саудалық құнды қағаздар- құнды ... бұл түрі ... бір ... ... ... операциялары кезінде есеп айырысуға арналған.
Нарықтағы айналымдағы ерекшеліктеріне байланысты құнды қағаздар мынадый ... ... ... нарықтық құнды (бағалы) қағаздар;
* нарықтық емес құнды (бағалы) қағаздар
Нарықтық құнды қағаздар- бұндай құнды қағаздар айналысқа еркін ... ... ... ... емес ... ... бұл аталған құнды қағаздар қолдан-қолға еркін жүре бермейді, яғни олар ... ... ... ... және рөліне байланысты құнды қағаздар мынадай үш топқа бөлінеді:
* негізгі (акция, облигация)
* көмекші (чектер, вексельдер, депозиттік сертификаттар)
* туынды ... ... ... ... тағы да басқалары)
Акция дегеніміз кәсіпорындар мен ұйымдардың қандайда бір АҚ-ды дамыту үшін қаржы салғандығын ... және ... ... ... бір бөлігін дивидент түрінде (табыс ретінде) алуға құқық беретін құнды қағаз болып табылады. Акциялар айналым мерзімі белгіленбей-ақ шығарыла береді. ... мен ... ... ... құқығына сәйкес акциялар мынадай түрлерге бөлінеді:
* жай акциялар
* артықшылығы бар акциялар
Жай акциялар АҚ-ды басқаруға құқық береді. Бір жай акция ұйымның ... ... осы ... ... ... шешу барысында бір дауысқа ие бола алады. Жай акциялар үшін дивидент төлеу АҚ-ның таза пайдасынан резервтер жасалғаннан (толтырылғаннан) ... және ... бар ... ... ... ... ... ғана жүргізіледі.
Артықшылығы бар акция - басқаруға қатысу құқығын бермейді, әйтседе олар иесіне тұрақты ... ... ... алу ... ... яғни ... белгілі бір мөлшерде табыс әкеліп тұрады. Сонымен қатар артықшылығы бар акциялар ұйымның таза табысын ... ... бөлу ... немесе қоғамның жойылуы кезінде жай акция мен салыстырылғанда ... ие ... ... бір ... ... акционерге берілу ережелеріне сәйкес оларды атаулы акциялар және ... ... деп ... екі ... ... ... деп - ... міндетті түрде кәсіпорындар мен ұйымдардың тізілімінде тіркелуге тиісті акцияларды айтады. Бұл ереже бойынша акционерлер кітабында акционерлердің сатып ... ... ... ... мен саны жазулар мен мәліметер жазылады. Атаулы акциялардың иесі бұл бағалы қағазды сатып алған кезде акцияны шығарушы ... мен ... ... ... ... ... үшін олардың өз иесінің қолында екендігін куәландыратын бір ғана сертификат алады. ... ... ... сату ... ... теріс жағында екі тараптың да қолдары (сатушы мен сатып алушы) табыстау ... ... ... ... ... ... бұл ... акционерлер тізіміне тиісті өзгертулер енгізу үшін кәсіпорынға беріледі. Осыданкейін барып акцияның жаңа иелері өзінің сатып алған құнды қағазына жаңа сертификат ... ... ... ... яғни олар ... ... мен ... акцияны шығарушы кәсіпорындар мен ұйымдарда тіркелмейді. Кәсіпорындар мен ұйымдар ... ... ... ... кім ... де біле ... ... бұл түріне, яғни ұсынбалы түріне иелік ету тек қана кәсіпорындар мен ... ... бар деп ... ... түрде негіз бола алады. Ұсынбалы акцияларды сатып алу немесе оларды қайта сату операциясы құнды қағаздың бұл түрінің бір ... ... ... бір ... ... тікелей ауысуы болып табылады.
Облигация дегеніміз - оның иесінің ақша ... ... және оған ... ... ... осы ... ... атаулы құнына белгіленген пайызды төлей отырып, өтеу міндеттемесін мақұлдайтын құнды қағаз болып табылады. ... ... бір ... ... ... облигациялар да акциялар сияқты кәсіпорын үшін инвестицияның маңызды көзі болып табылады.
Яғни, облигациялар - кәсіпорындар мен ұйымдардың ... ... ... ... Ол ... ... қарсы жұмсалады. Облигацияларды мерзімдік, қарыздық міндеттемелер ретінде өтеу кепілдігі эмитент ... ... ... ... ... табылады. Жалпы кепілдік эмитенттің банкрот болып өз міндеттемелерінің орындамаған жағдайда облигация ұстаушының сол ... мен ... яғни ... ... ... ... ... бір бөлігін алуға құқылы екендігін көрсетеді. Алайда бұл жоғарыда аталып өткен акциялар мен облигациялар деп аталатын ... ... ... ... ... бар және ... ... мыналар:
* облигациялардың иесі кәсіпорындар мен ұйымдардың кредиторы болып табылады. Бұл облигация ұстаушының кәсіпорын немесе ұйымды қаржыландырғандығын ... Ал ... ... ... мен ... ... бірі ... табылады.
* Облигациялардың иесі бұл құнды қағаз бойынша белгіленген уақыттан кейін ... ... ... түрінде табыс алып отырады. Бұл пайыздың мөлшері алдын ала белгіленіп, яғни мөлшерленіп қойылған, сондай-ақ облигациядан алынатын табыс ... да бір ... ... ішінде ғана жүргізіледі. Ал акционер болса, есепті ... ... ... яғни ұйымның кірісініңкөлеміне байланысты дивидент алып отырады.
* Кез келген ... ... ... ... ... де ... мен ұйымдарда ешқандай дауыстық құқығы жоқ болып көрсетіліп және басқа да тиісті табылады. Ал акционерлер болса бұл ... ... ... ... ... ... қатысты барлық мәселелерді шешу кезінде дауыс құқығына ие бола алады.
Депозиттік сертификаттар дегеніміз - ірі атаулы құнға (номиналға) ие ... ... ... ... ... ... ... құнды қағаз болғанымен оларды бір адамнан екінші адамға беруге болады. Депозиттік сертификаттар ... банк ... ... ... ... рөлін атқарады. Бұл сертификатта банкке белгілі бір мерзімге салынған ... түрі ... ... өзі атаулы және ұсынбалы болып екі түрге бөлінеді.
Сонымен депозиттік сертификат дегеніміз - салымшының ... оның ... ... ... ... ... ... бойынша пайыз түрінде табыс алу құқыған куәландыратын ... ... ... ... ... ... ... куәлігі болып табылады.
Кәсіпорындар мен ұйымдардың қай саладағы болмасын өз қызметінің соңғы нәтижесінде негізгі ... ... табу ... ... ... да белгілі. Ал экономикалық теориямен микроэкономика курсын оқығанда, кәсіпорындар мен ұйымдардың ақша арқылы ақша жасағанда, яғни ақшаны айналымға салғанда, ... ... оқып ... болатынбыз. Осыған сәйкес кәсіпорындар мен ұйымдардың өзінің бос тұрған, яғни уақытша пайдаланылмай тұрған ақшаларын айналысқа салса ғана оны тиімді ... ... ... ... та бұл үшін ... мен ... ... бір тәуекелге баруына тура келеді. Бұндай тәуекелге бел байлау кей уақыттарда кәсіпорындар менұйымдарға ... ... ... бір ... ... ... мүмкін. Осы айтылғандай шығынға ұшырамау үшін бухгалтерлік есеп жұмысын дұрыс жүргізіп, оның мәліметтерін уақытылы пайдалану керек. Нарықтық экономика жолымен жүретін ... ... мен ... үшін ... ... бару ... болып табылады. Міне, осы айтылғандарға сәйкескәсіпорындар мен ұйымдардың қаржы салымына табыс табу ... ... ... ... ... ... қағаздарын сатып алуға жұмсалған ақшалары жатқызылады. Құнды қағаздар сатылып алынған құны бойынша кіріске алынады. Ал ... мен ... ... құру ... ... қағаздардың сатылып алынған құны мен ағымдағы құны салыстырылып, ... ең ... ... ... кәсіпорындар мен ұйымдар өздерінің қаржы салымы қатарына жатқызылатын ... ... ... ... таба алады:
* Пайыз, дивидент және роялти түріндегі табыстар;
* Қаржы салымына жұмсалған қаржы көлемінде капиталдың артуы;
* Инвестордың басқа да табыстар
Қаржы салымдары ... алу ... ... ... алу ... ... ... қоса алғандағы сатып алу құнымен бағаланады. Ал оларды сатып алу барысындағы жұмсалатын шығындарға: қор биржасының комиссиялық ... үшін ... ... мен банк ... ... ... ... көрсеткен қызметтері үшін төленген төлемдер жатады.
Жоғырыда ағымдағы активтерге анықтама берген кезімізде оның құрамына қысқа мерзімге салынған қаржы ... ... ... ... инвестиция) жататындығын салымына бір жыл мерзім аралығында пайдаланатын қаржы салымдары ... мен ... ... ... ... ... өзінің бухгалтерлік балансында ағымдағы құны бойынща бағалаған жағдайда күнделікті қор биржалары мен ... тыс ... ... ... ... өзгерісін бақылап жән оның нәтижесін бухгалтерлік есеп құжаттарына түзетіп жазып отыруы тиіс. Егер қаржы салымының, яғни ... қор ... ... ... тыс ... ... құны өссе оны кәсіпорындар мен ұйымдар есепті кезеңнің табысына жатқызылады, ал керісінше қаржы салымының қор биржаларындағы немесе биржадан тыс ... ... құны ... ... ... ... ... мерзімді қаржы салымдарын өзінің бухгалтерлік балансында сатып алу және ағымдағы құнының ең төменгісі ... ... ... ... мен ... мынадай үш тұжырымды басшылыққа алады:
* Баланстық құнды тұтастай жиынтық портфель негізінде анықтау;
* Баланстық құнды жиынтық портфель негізінде инвестиция түрлері ... яғни ... алу құны мен ... ... ең аз ... ... ... құнды жеке инвестициялар негізінде анықтау;
1.6 Қаржылық салымдары шоттары бойынша жүргізілетін операциялар
Кәсіпорындар мен ұйымдар қысқа мерзімді қаржы ... ... ... оның бухгалтерлік есебінде мынадай жазулар жазылады:
Мысалы: кәсіпорын 100000 ... ... ... ... ... ... салған деп алатын болсақ:
Дт: Қысқа мерзімді қаржы ... 100000 ... ... шоты 100000 тг. ... ... қысқа мерзімді қаржы салымы негізінде кәсіпорынның тапқан 10000 тг табысына:
Дт: Ақшалар шоты 110000 ... ... ... түскен табыс 10000 тг.
Кт: Қысқа мерзімді ... ... 100000 ... ... шоты 95000 ... ... ... шеккен шығын 5000 тг.
Қаржы салымдары шоты бойынша жүргізілетін ... ... ... құны ... акциялар кіріске алынды
401
431,432,441,
451,671,687
2
Берілген материалдық құндылықтар үшін сатып алы құны бойынша кіріске алынған акциялар
401
201-206,208
3
Акциялар үшін ... ... ... ... ... құны ... Сатқаннан алынатын табыс сомасына
843
431,441,451
401
723
5
Сатылып алынған облигациялар және басқадай құнды қағаздар
402,403
431-432,
441,451
6
Қысқа мерзімді қаржы салымдарының ағымдағы құнының өзгеруіне байланысты алынатын ... ... ... ... салымдарының ағымдағы құнының өзгеруіне байланысты шеккен зиян сомасына
845
401
2.1 ... есеп ... ... есеп беру - бұл ... ... ... қаржы - шаруашылық қызметіне сипаттама беретін белгілі нысандарға топтастырылған көрсеткіштер жүйесі.Қазақстан Республикасы Ұлттық Комиссиясының 1996 жылғы 12 қарашадағы №2 ... ... ... кәсіпорындар меншік нысаны мен қызмет түріне қарамастан Бухгалтерлік есептің Қазақстандық стандартына ... ... ... байланысты кәсіпорынның есеп беру нысандары жетілу жағына өзгереді.Атап-айтқанда,есеп беру Халықаралық бухгалтерлік стандарттардың талабына сай келе ... ... есеп ... процесінің соңғы сатысы болып табылады.Кәсіпорынның қаржылық есеп беруінде кәсіпорынның мүлік және қаржы жағдайына сипаттама беретін жиынтық ... ... ... ... ... ... қалыптасу жағдайында кәсіпорынның шаруашылық қызметін қаржыландыруды шектеу барынша ... ... ... және ... қаржылық есеп берудің маңызы арта түседі,өйткені оның көрсеткіштеріне жасалған талдау кәсіпорынның шын мәніндегі мүліктік және қаржылық жағдайын анықтауға мүмкіндік ... ... ... - ... ... барын,орналастыруын және пайдаланылуын,кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын ,баланстың өтімділігін көрсететін көрсеткіштер жүйесімен сипатталатын кешенді түсінік.Есеп беру ... ... ... ... құралдардың (яғни негізгі және өзге де айналымнан тыс) құнын,ұтқыр (айналым) құралдардың,материалдық айналым құралдарының құнын,кәсіпорынның меншікті қаражаттарының ,қарыз қаражаттарының ... ... ... ... есеп ... деректері бойынша қорлар мен шығындарды қалыптастыруға арналған қаражат көздерінің артықшылығн ... ... ... ... кәсіпорынның меншікті,несиелік және өзге қарыз көздерімен қамтамасыз етілгендігін анықтауға ... ... есеп беру ... ... ... оның ... бойынша толықтай және өз уақытында есептесе алынатығын бағалауға мүмкіндік береді.Баланстың өтімділігі кәсіпорын өз активтерімен міндеттемелерді жабу дәрежесімен анықталады.Қаржылық есеп беру ... ... ... ... сатылатын активтерді анықтауға мүмкіндік береді.Екінші жағынан,қаржылық есеп берудің деректері бойынша кәсіпорынның ... ... ... пассивтерді,қысқа мерзімді пассивтерді,ұзақ мерзімді пассивтерді және тұрақты пассивтерді анықтауға болады.Мұның өзі нарық жағдайында,бәселес - ... ... ... ... ... үшін өте ... ... қатынастар жағдайында есеп беру көрсеткіштерінің рөлі басқару шешімдерін қабылдау,кәсіпорынның нарықтағы жағдайын анықтау өте ... Есеп ... ... есеп ... ... талаптар
Заңды тұлға болып табылатын кәсіпорын мекеме филиалдардың өкілдіктердің,бөлімдердің және дербес балансқа бөлінген басқа да құрылымдық бөлімшелердің ... мен ... ... қоса ... ... пен ... қалыптасу көздерінің құрамын көрсететін қаржылық есеп беруді жүзеге асырады.Қаржылық есеп беру Қазақстан ... ... ... ... және бекітілетін типтік нысандар бойынша жасалады.Атап айтқанда,шаруашылық субъектілері қаржылық есеп беру құрамында ... ... ... ... ... туралы есеп беруді ,ақша қаражаттарының қозғалысы туралы есеп беруді тапсыруға міндетті.Шаруашылық субъектілерінің бастамасы бойынша немесе әріпитестермен келісім бойынша қаржылық есеп беру ... да ... ... және ... ... ... ... кәсіпорындар,мекемелер үшін есеп беру жылы болып 1 қаңтар мен 31 желтоқсан аралығындағы мерзім саналады.Жаңадан құрылған кәсіпорындар,мекемелер үшін есеп беру жылы ... ... ... тұлға құқығын алған күннен бастап 31 желтоқсанды қоса алғанға дейінгі кезең,ал 1 қазаннан кейін құрылған кәсіпорындар үшін келесі ... 31 ... қоса ... ... ... есеп ... ... қойылатын талаптар:көрсеткіштердің қарапайымдылығы мен түсініктілігі,деректердің шынайлығы;жинақтамалы және талдамалы есеп деректерінің сәйкестігі,есептік ... ... ... ... ... ... жылдың осындай мерзіміндегі есепті көрсеткіштермен салыстырмалылығы.
Қаржылық есеп ... ... ... кәсіпорынның басшысы және бас бухгалтер ,сондай-ақ жоспар жасау қызметінің басшысы жауап береді.Қаржылық есеп беру ... ... ... және тапсырылады және пайдаланушылардың кең ауқымының ақпараттарды тұтыну мұқтаждығын қанағаттандырады.Кейбір пайдаланушылардың өкілеттігі болса,қаржылық есеп ... ... ... ... ... ете ... есеп беру ... есептеменің бір бөлігі болып табылады және бухгалтердік есептің стандарттарымен анықталады.Қаржылық есептееге түсіндірме жазбалар,қосымша кестелер және осы есеп беруге негізделген немесе ... ... ... ... және ... ... болады.
2.3 Қаржылық есеп беру және оны тапсырудың мерзімі
Шаруашылық субъектілері тоқсандық және жылдық қаржылық есептемені құрылтай құжаттарына ... ... ... ... инспекциясына ,мемлекеттік басқарудың басқа органдарына ,несие беруші банктерге және ... ... ... ... ... ... да ... ұйымдарға тапсырады.Шаруашылық субъектілері тоқсандық есептемені тоқсан аяқталғаннан ... 30 күн ... ,ал ... қаржы есептемесін жыл аяқталғаннан кейін 90 күннің ішінде ... ... ... 28- ші ақпан 2007 жылғы №235 - 111 "Бухгалтерлік есеп және ... ... ҚР ... ... ұйымдар жылдық қаржылық есептілікті келесі жылдың 30 сәуірінен ... ... ... ... ... және жылдық қаржылық есептемені жоғары тұрған ұйымдарға олар белгілеген мерзімдерді тапсырады.
Қаржылық есептемені пайдаланушылар қатарына ... ... және ... ... министрліктер,ведомстволар және жұртшылық жатады.
Кәсіпорынның ,ұйымның ,мекеменің жылдық ... ... ... пайдаланушылар,сатып алушылар,жеткізушілер,инвесторлар,биржалар, банктер және басқалар үшін баспасөзде ашық жарияланады.
Есепті жыл аяқталғаннан кейін ашық түрдегі акционерлік қоғамдар,банктер,сақтандыру компаниялары ... ... ... газеттерде,журналдарда және жекелеген кітапшаларда жариялауға міндетті.Жарияланатын қаржылық есптеме міндетті аудиторлық ... ... ... ... ... растауы тиіс.
Қаржылық есеп беру мен бухгалтерлік есепке аудиторлық тексерулер Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жағдайларда,сондай-ақ әкімшіліктің немесе шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... жүргізіледі.
2.4 Қаржылық есеп берудің баптарын бағалау
"Материалдық емес активтер" бабы бойынша шаруашылық қызметте ұзақ уақыт бойы пайдаланылатын және ... ... ... емес ... ... ... ... көрсетіледі.Материалдық емес активтерді кәсіпорынның құрылтайшылары жарғылық капиталға салым есебінде енгізуі,сондай-ақ кәсіпорын өз қызметінің барысында ... алуы ... ... ... ... ... материалдық емес активтердің құны,есептелген тозудың сомасы жекелей келтіріледі және ... құны ... емес ... баланс валютасына қалдық құнымен енгізіледі.Материалдыұ емес активтердің тозуы өнімнің өзіндік құнына ... ... құны мен ... ... ... қарай кәсіпорын қызметнің мерзімінен аспайтындай болып жатқызылады.
Ұтымды пайдалану мерзімін анықтау мүмкін болмайтын материалдық емес активтер бойынша тозу ... он жыл ... ... ... ... ... ... болып белгіленеді.
2.5 Пайда және зиян жайлы есеп беру
Пайда және зиян жайлы есеп беру Қазақстан Республикасындағы бухгалтерлік есептің №3 ... ... ... стандарт бағалау,әдісі есеп саясаты өзгерген кезде және елеулі қателіктер анықталғанда және түзетілгенде ... ... ... ... есеп беру мен ... ... есептемелеріндегі баптардың жіктелімін белгілейді.
Пайда және зиян жайлы есеп беруде мынадай баптар ашылып көрсетіледі:
-негізгі қызметтен(өнімдерді,жұмыстарды,қызметтерді сатудан) ... ... ... ... ... ... ... шығындары.Оған енетіндер:жалпы және әкімшілік шығындары,пайыздарды төлеу шығындары,сату жөніндегі шығындар;
-негізгі қызметтен алынған кіріс немесе зиян;
-салық салуға дейінгі әдеттегі қызметтен алынған ... ... ... ... ... кейінгі әдеттегі қызметтен алынған кіріс немесе зиян;
-төтенше жағдайлардан ... ... ... ... кіріс немесе зиян.
Стандарт төтенше жағдай деп аталып жүргендерге түсінік береді.Бұл - кәсіпорынның әдеттегі қызметінен ерекшеленетін ... ... ... олар жиі ... ... ... болып отырмайды.Төтенше жағдайда кірістің немесе зиянның мәні мен сомасын түсіндірме жазуларда бөлек ашып ... ... есеп - бұл ... ... ... ... ... тәртіпке келтірілген жүйесі, ол ағымдағы бухгалтерлік есеп ақпаратына негізделген.
Қаржылық есептің ... - ... ... да бір ... ... ... ... ететін қаржылық жағдайдың шынайы көрінісін бейнелеу.
Қаржылық есеп субъект (кәсіпорын, ұйым) қызметіндегі жасалған жұмыстар мен шаруашылық ... ... ... нәтижесін көрсетеді. Субъектінің қаржылық жағдайын сипаттайтын элементтердің активтері, міндеттемелерге және жеке меншіккапиталға топтастыруға болады. Топтастырылған ақпараттар ... бар ... ... ... ... ... және ... қабілеті жететінін ашып көрсетеді.
Қаржылық есеп негізінде субъектінің қаржылық жағдайының нашарлай бастау тенденциясын дер ... ... оның ... ... ... ... алдын алуға болады, сондай-ақ пайданы молайту үшін ішкі резервтерді ... соны ... ... ... ... табысқа жетуге болады. Кәсіпорындардағы қаржы қызметінің ойдағыдай барысы алға қойған мақсатқа, жоспарланған ... қол ... ... ... ... кәсіпорынның өндірістік қызметінің үздіксіздігі қаржылық жағдай қалыпты ... ... ... ал бұлар кәсіпорынның төлем қабілетіне кепілдік береді.
ҚР-нда енгізілген қаржылық есеп негізгі параметрлері бойынша халықаралық стандарттар талаптарына ... ... ... бұл ... ... асырылады. Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есеп беру ҚР-нда есептеу, үздіксіздік, ... ... пен ... ... ... ... жүйелілік принциптеріне сай жүзеге асырылады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
* ... В.Л. - ... ... ... В.К., ... Т.Ғ., ... В.В., ... О.И. - Алматы, 2003ж.
* Кеулімжаев Қ.К., Әжімбаева Н.З., Құдайбергенов Н.А., Жантаева А.Ә. - ... , ... ... Е.Қ. - ... 2003ж.
* К.Ә. Китебаева - Қарағанды 2002ж.
* Кривогузова Н.А. - Қарағанды, 2004
* журналы, №3-4, қаңтар 2005ж., ... ... - №12 ... ... - №7 (156), ... 2003ж., баспа үйі

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бухгалтерлік есепке алу және қаржылық есеп беру туралы15 бет
Кәсіпорында қаржылық есеп берудің есебі40 бет
Қаржылық есеп беру40 бет
Қаржылық есеп беру жайлы33 бет
Қаржылық есеп беру және оларды құрастыру принциптері55 бет
Қаржылық есеп беру және оның негізгі көрсеткіштерін талдау82 бет
Қаржылық есеп беру түрлері және есепті ұйымдастыру23 бет
Қаржылық есеп беруді жасау бойынша түгендеу және басқа да дайындық жұмыстары50 бет
Қаржылық есеп беруді жасау және ұсыну24 бет
Қаржылық есеп беруді жасау. Қаржылық есеп берудің аудиті31 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь