Инфляция

Кіріспе

Инфляцияның мәні, туу себептері.

1.1 Инфляцияның экономикадағы мәні.
1.2 Инфляцияның пайда болу себептері.

Қорытынды

Қолданылған әдебиеттер
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі
РМҚК «Рымбек Байсеитов атындағы
Семей қаржы-экономикалық колледжі»
РЕФЕРАТ
Тақырыбы: Инфляция
орындаған: Ақпекова ... ... ... оқу ... ... туу себептері
Жоспар
Кіріспе
Инфляцияның мәні, туу себептері.
1.1 Инфляцияның экономикадағы мәні.
1.2 Инфляцияның пайда болу ... ... ... ... ... ... ... өмірінің барлық саласын жан-
жақты қамтуда экономика мен экономикалық теория бүгінгі күндерде қоғамды
дамытудың басты пәрменді күші ... ... ... ... өте күрделі
және экономика ғылымы эволюциялық жолмен дамып , болжамдарды жалғастырып
келеді. Экономика соныменқатар қоғам өмірінің көптеген мәселелерін қамтиды.
Әсіресе , соның ... баға , ... , ... және тағы басқа
құбылыстардың өзгерісімен тығыз байланысты . Қазіргі күндері экономиканы
біріншіден - өндіріс , инфляция , ... ... ... және жазу
үшін , екіншіден – экономикалық тәртіпті негіздеу үшін қолданылады.
Экономиканың өзін макроэкономика және микроэкономика деп екі салада
қарастырамыз. Бұл екі сала ... бір – ... ... ... ... осы ... саласының күрделі мәселелерінің бірі - инфляция
болып табылады.
Инфляция адамзат тарихында жаңа ... ... Оның бай ... бар 1775 ... ... ... ... тәуелсіздік үшін болған соғыс доллардың
құнсыздануына әкеліп соқтырды. Франция 1789 – 1794 жылдары революция
кезінде ендірілген ... ... 7 ... 883 есе ... рет ″ ...... ұғым ақша ... қатысты АҚШ – та Азамат
соғысы кезінде / 1851 – 1865 ж.ж / ... зор ... ... ... ... ... 450 млн доллар / шығарылуына байланысты қолданыла
бастады, ал оның төлем қабілеті 2 жылдың ішінде 60 % -ке дейін төмендеді.
Инфляция тек ... ... тән және ол ... кез – ... ... алады, көбінесе инфляция айналымдағы ақшаның көбеюімен бейнеленеді.
Бірақ кейде, инфляциялық ахуал, айналымдағы ақшаның саны бір ... ... – де ... ... егер елде ... ... көлемі азайып кетсе,
онымен тікелей байланысты тауар айналымының да көлемі ... Олай ... ... ... ... ... да саны азаяды. Сөйтіп , дәл осы кезде
айналымда жүрген ақшаның кейбір бөлігі артық болып шығуы ... . ... ... ақша ... ... де ... Ақша ... , басқа жағдайлары бірдей болғанда, айналымға қосымша ақша
шығарғанмен бірдей.
Сонымен инфляциялық ахуал ... ... ... тууы ... Осы
себептерді екі топқа бөлуге болады : 
1. Ақша айналымымен тікелей байланысты себептер 
• Айналымға бюджеттің тапшылығын жабу үшін , ... ... ... тым көп ... – қол ақша ... Айналымға қолма – қол емес ақша шығарумен байланысты , шаруашылыққа
шамадан тыс көп несие беру;
... ... ... бір ... ... үшін ... банктің , басқа
елдердің, еркін айырбасталымды валюталарын сатып алу немесе сату.
2 Ақша айналымы мен ... ... ... ... ... ... ... ;
• Шаруашылықтың шығынды тетігі ;
• Салық саясаты ;
• Баға саясаты ;
• Мемлекеттің ... ... ... ... ... ... келтірілген себептер инфляциямен байланысы жоқ
сияқты болып көрінеді , бірақ бұдардың әрқайсысы айналымдағы ақшаның
жинағының өзгеруіне әсер ете ... , ... ... ... туғыза алады.
Мысалы , шектен тыс жоғары салықты өндіріс пен тауар айналымының өсуін
ынтымақтандырмайды , керісінше , ... ... ... ... нәтижесінде өндіріс көлемі де , тауар айналымы да ... , ... ақша ... ... ... ... ... ұлттардың табысқа жету –
жетпеуіне байланысты болады.
Ұлттар өзінің экономикалық жағдайындағы шығындар, салықтар, ақша
айналысындағы өзгерістеріне экономикалық саясат арқылы әсер етеді.
Өсудің ... ... ... үшін ... ... яғни оның ... минимумын алады.
Өндірістің потенциалдық көлеміне жету – жұмыспен қамтамасыз етуге ,
инфляцияның ұлғаюына байланысты, жұмыссыздық көбейген кезде инфляция
төмендейді. Сонымен ... ... ... ... ... ...... ұғымы капитализмнің келелі ретінде орнықты. Құн заңы әрекетімен
анықталатын тауар ақша қатынастарының болуы инфляциялық ... ... ... әрекет ету механизмі, көрінуі және оның
зардаптарымен күресу жолдары бұрын соңды біздің елде зерттелмеген.
Қазіргі кезде ол ... ... ... 6 % -тін ... ... ... - / ... сөзінен алғанда inflatio/ қағаз
ақшаның құнсыздануына байланысты болатын әлеуметтік – экономикалық
құбылыстар ... ... ... айналыстағы ақша өлшемдері
қосындысынан артып кетіп , осының нәтижесінде тауарлармен қамтамасыз
етілмеген ақшаның пайда болуы инфляцияны білдіреді. Оның ... ... ... млрд алтын доллар керек екен , ал қағаз ақша 20 млрд ... ... ... Мұның өзі қағаз доллардың екі есе құнсыздануына әкеліп
соқтырады. Инфляция жұмысшылардың жағдайына ... ... ... , ... бағасы бірнеше есе өседі, ал мемлекет жалақыны бұрынғы
дәрезесінен арттырмауға ... ... ... , ... әл ... ... төмендетуге әкеп соқтырады.
Инфляциядан өндірісте біраз зардап шегеді. Инфляцияның деңгейінің
көтерілуіне байланысты ... ... ынта да ... ... ... ... себебі бола тұрып таур азық – түлікті белгіленген норма
бойынша бөлуге мәжбүр етеді.
Инфляция қағаз ақшалардың алтынмен салыстырғанда құнының ... ... да, ... ... ... ... соғады.
Егер қағаз ақшалар товар айналысына қажетті мөлшерде ... ... бұл ... ... сатып алу қабілеттілігі олардың мазмұнына
сәйкес келетін болады.Осылардың нәтижесінде девальвация және ревальвация
деген ұғым бар.
Девальвация ...... ... ... ... ... тұрақты қалпына
келтіру. Ол үшін бағасы төмендеп ақшаларды айналыстан шығарып оның орнына
толық құнды кредит билеттерін шығару / яғни бұл ашық ... ... ... ... ... құнының төмендету бұны бүркемелі
девальвация мақсатымен ақша реформасын жүргізу. Ұлттық ақша өлшемінің
алтындық мазмұнын кеміту және шет ел ... ... ... ... – ақша ... ... ... немесе шет ел валютасымен
салыстырғанда мемлекеттік қағаз ақша ... ... ...... , бағаның инфляциялық өсуіне қарсы ықпал етудің белгілі бір
әдісі.
Шет ел мамандары инфляцияның өсу қарқынына байланысты оны 3 түрге бөледі :
1. Баяу және ... ... ... ... ... ... инфляция кезінде баға жай өседі де / жылына 10 %-тен аз / ақша
негізінде өз құнын сақтап ... ... ... ... та, ... ... ... тап болмайды.
Қарқынды инфляция кезінде баға жылына 10 – 20 –дан 200 % - ке ... ... ... ... ... ол одан әрі ... әкеп соқтырады.
Ал ұшқыр инфляция кезінде ақшаның саны мен баға ... ... ... % -тен ... / ... Баға мен жалақының арасы алшақтап , бай
адамдардың да ... ... ... ... бастайды.
Инфляция (лат. inflatio — «қабыну», «ісіну») — бұл бағаның өсуінен,
тауарлар тапшылығынан және тауарлар және қызметтер сапасының төмендеуінен
туындайтын ақшаның құнсыздануы, сондай-ақ оның сатып алу ... ... ... Солтүстік Америкада тәуелсіздік үшін болған соғыс
доллардың құнсыздануына әкеліп соқты. Францияда 1784-1794 жылдары революция
кезінде өндірілген қағаз ассигнаттар бір жылда 883 есе ... ... ... ... ... ... соғыс, дағдарыстан,
стихиялық апаттар кезінде болатын несие ақшаларының алтынға айрбасталуының
тоқтауы кезінде пайда болды.[1]
Инфляция — бұл кез ... ... даму ... тән ... ... ... ... және өндіріс саласында орын алады.
Қазіргі инфляция мынадай факторларға байланысты:
1. Ақша айналысының факторларына: бюджет тапшылығын жабуға
пайдаланылған, шексіз көп ... ... ... ... артық ақша массасына толып кетуі; халық шаруашылығының артық
несиеге толуы.
2. Ақшалай емес факторларға: қоғамдык өндірістегі теңсіздікке,
шарушылықтың шығындық ... ... ... ... ... салық саясаты, баға саясаты, сыртқы экономикалық
саясатына байланысты факторлар жатады.
Аталған факторлардың ... ... ... ... екі ... және ... ... инфляциясы.
Сұраныс инфляциясы төмендегідей факторлардың әсерінен туындайды:
▪ әскери шығыстардың өсуі, яғни әскери техникалардың азаматтық салаларда
пайдалану қажеттігінен, нәтижесінде ақша ... ... үшін ... ... ... ... тапшылығы және ішкі қарыздардың өсуі, яғни
мемлекеттің қысқа және орта мерзімді міндеттемелерін шығару есебінен
бюджет тапшылығын жабу нәтижесінде мемлекеттің ішкі қарызы артады;
... ... яғни ... ... ... коммерциялық банктер
мен үкіметке несие беретін несиелер көлемінің ұлғаюын сипаттайды;
▪ импортталған инфляция, яғни шетел валюталарын сатып алу ... ... ... ... ... ... эмиссиялануы;
▪ ауыр өнеркәсіп саласына өте көп мөлшерде инвестация жұмсау.
Шығын (ұсыныс) инфляциясы — бұл баға белгілеу үдерісіне әсер ... ... ... ... ... ... өсуін азайту және өндірістің құлдырауы;
▪ көрсетілетін қызметтің маңызының артуы;
▪ бір өнім ... ... ... ... жеделдетілуі, әсіресе
жалақының өсуі;
▪ энергетикалық дағдарыс.
Инфляция жағдайында қағаз ақшалар мыналарға қатысты құнсызданады:
▪ алтынға;
▪ тауар;
... ... ... қағаз ақшамен берілетін алтынның нарықтық құны артады.
Екінші жағдайда тауарлардың бағасы өседі. Үшінші жағдайда шетел валютасына
қатысты ұлттық валютаның бағамы төмендейді.
Инфляцияны төмендегідей ... ... ... ... Инфляциялық үдерістің сипатына қарай:
▪ ашық инфляция, яғни, бағаға ешқандай да кедергі болмайды, оның
еркін өсуі байқалады;
▪ жабық инфляция, яғни тауар ... ... ... ... ... ... отырады;
▪ инфляциялық шок, яғни бір мезетте бірден баға өсіп кетеді.
2. Таралу орнына қарай:
▪ локальдық инфляция, яғни баға бір ғана ... ... ... ... инфляция, яғни кейбір елдер топтарын немесе барлық
ғаламдық экономиканы түгелдей ... ... ... өсу ... ... баяу инфляция — баға баяу қарқынмен біртіндеп жылына 10%-ға
өседі;
▪ орташа инфляция — баға тез қарқында жылына ... ... ... мұндай баға қарқыны ауыр экономикалық және әлеуметтік
зардаптарға шалдықтырады;
▪ ұшқыр инфляция — баға жылына 500-ден 1000 %-ға дейін және одан
жоғары ... ... ... ... ақша жүйесінің құлдырауына
әкеліп соғады. Мұндай жағдайда ақша өзінің атқаратын ... ... ... елдер үшін бірінші түрі тән болса, ал дамушы елдер үшін
екінші және үшінші түрлері тән.
Инфляция қарқыны ... ...... ... ... анықталады.
Тұтыну бағаларының индексі тауарлар мен қызметтердің түрлерін қамтитын
тұтыну қоржыны негізінде анықталады.
Тұтыну бағаларының индексін (ТБИ) есептеуде мынадай формула қолданылады:
ТБИ = (Ағымдағы жылдағы ... ... ... / (Базалық жылдағы
тұтыну қоржынының бағасы) x 100
Тұтыну бағаларының индексінің үш сандық мәні болуы мүмкін:
▪ баға ... ... тең ... яғни баға өзгермеген болып
табылады;
▪ баға индексі 100%-дан жоғары, мысалға 140%-ға тең. ... ... ... ... ... 1,4 есе ... яғни ... құнсызданды;
▪ баға индексі 100%-дан төмен, айталық 80%-ға тең, яғни ағымдағы
жылдағы бағаны базалыққа қарағанда 20%-ға төмендеген. Бұл дегеніміз
дефляцияның болғанын, яғни баға ... ... ... ... ... өсуіне қарай қазіргі кезде бірінші
түрі байқалады. Мысалы, статистикалық мәліметтері бойынша орташа
инфляция мөлшері:
|Жыл |Инфляция мөлшері ... | ... ж. |9,8 % ... ж. |8,4 % ... ж. |5,9 % ... ж. |6,4 % ... ж. |6,9 % ... ж. |7,6 % |
|2006 ж. |8,64 % ... ж. |10,8 % ... ж. |9,5 % ... ж. |6,2 % ... ж. |7,7 % ... ... ... айындағы инфляцияның денгейі және ТБИ құрайтындарға
бағаның өсуі
2009 жылғы қаңтар — қараша айындағы инфляцияның орташа жылдық
деңгейі 7,4% және 2008 ... ...... ... 10,3 ... төмендеген.
Қазақстандағы тұтыну бағасының индексін есептеуде тұтыну
қоржынына кіретін 500-ге жуықтауарлар мен қызметтер есепке
алынады.
Ұлттық Банкінің ұсынысы бойынша енгізілген тұтыну бағаларының
индексіне ... ішкі ... 4 ... бөлінеді:
1. Ауылшаруашылық және балық өнімдері;
2. Қазақстанда жасалған өзге де тауарлар;
3. Импортталған тұтыну тауарлары.
4. Өзге қызметтер.
Қазақстанда жалпы ... және ... ... ... ... инфлядияны Үкімет пайдаланса, ал Ұлттық Банк
базалық инфляцияны пайдаланады.
Ұлттық Банк Статистика ... ... ... ... бес түрлі керсеткішті алып тастауды сұрады. Оларға
кекөніс, жеміс-жидек, бензин жөне көмір бағалары және
коммуналдық қызметтер бағасы жатады.
Инфляцияның тигізетін әлеуметтік-экономикалық салдарларын
мынадан ... ... ... ... ... ... аймақтар, шаруашылық
құрылымдары, мемлекет, фирмалар арасында, дебиторлар мен
кредиторлар арасында табыстардың қайта бөлінуі;
▪ халықтың, шаруашылық субъектілерінің ақшалай жинақтарының
және мемлекеттік бюджет қаражаттарының ... ... ... өсуі ... ... ... нормасының теңсіздігінің артуы және ұдайы өндіріс
үдерісіндегі теңсіздіктің орын алуы;
▪ жұмыссыздықтың өсуі;
▪ халық шаруашылығына деген инвестицияның қысқаруы;
▪ амортизациялық ... ... ... валютадағы және пайыздағы алып-сатарлық
ойындардың ұлғаюы;
▪ көлеңкелі экономиканың белсенді түрде дамуы;
▪ ұлттық валютаның сатып алу ... ... ... ... ... ... (Р) мен жұмыссыздық (Q) арасындағы байланысты Филипс
қисығынан көруге болады.
Филипс қисығы
Филипс қисығында инфляция орнына бағаны қарастырып, оның
жұмыссыздыкқа ықпалын көрсеткен. Бірақ бұл ... ... ... ... ... ... Себебі, жалақы өссе
жұмыссыздық азаяды немесе керісінше. Жалақы да инфляцияның
пайда болуына ... ... ... ... Қазір біздің
елімізде Елбасының Жолдауында бюджет мекемелерінін жалақысын
көтеру туралы сөз қозғалса болғаны, базардағы тауар бағасы
бірден өседі. Бұл ... ... ... ... ... ... ... саудагерлер өзінің өнімін сатып
отырғандар емес олар алыпсатарлар, олар бағадағы айырмадан
күн көрушілер. Оларға ешқандай бақылау жоқ. Сол ... ... ... қою ... болмай отыр.
Жоғарыда аталған инфляцияға ықпал ететін факторлар мен оның
әлеуметтік және экономикалық салдарлары оған қарсы саясаттың
болуын ... ... ... ... ... ақша айналысын
тұрақтандыру нысандарына: ақша реформасы мен антиинфляциялық
саясат ... ... ... ақша ... ... ... жүйесін қалыпқа келтіруге және нығайтуға бағытталған
ақша айналысында мемлекет тарапынан жүзеге асатын
түрлендірулер.
Ақша реформалары төмендегідей әдістер көмегімен жүзеге
асырылады:
▪ жаңалау, яғни құнсызданған ақша ... жою ... ... ... ... ... ... қалыпқа келтіру, яғни ақшаның бұрынғы алтындық құрамын
немесе валюталық ... ... ... деноминация, яғни «нөлдерді қысқарту» әдісімен ақшаның
номиналдық құнын ірілендіру.
Сонымен қатар, инфляцияға әсер ... ... ... ... антиинфляциялық саясаттың мынадай әдістері
жұмыс жасайды:
Дефляциялық саясат — бұл ақша-несие саясаты арқылы ақшаға
деген сұранысты шектеуді, ... ... ... ... шығыстарды азайту, несие үшін пайымт шерін
реттеу және ақшамассасын шектеу ... ... ... бағаға және жалақыға бақылау жасау шаралары.
Біздің елімізде бағаға бақылау Қазақстан Республикасының
Монополияға қарсы саясат комитетті арқылы жүргізіледі.
Әлеуметтік ... ... ... ... түрі өте сирек қолданылады.
Индексациялау - ақшаның құнсыздану нәтижесінде болған зиянның орнын толық
немесе жартылай толтыру әдісін білдіреді.
Бұл әдіс, 1999 жылы 5 ... ... ... Үкіметінің шешімімен
«еркін өзгермелі ваяюта бағамына» өту барысында, АҚШ долларына қатысты
теңге бағамының күрт төмендеуінен туындаған (мысалы, 1 АҚШ ... 87,5 ... 132,4 ... және одан ... ... ... ... деңгейлі банктердегі теңге салымдары бойынша зиянды
мемлекеттің қаражаты есебінен қалпына келтіру мақсатында пайдаланылды.
Сонымен қатар осы әдістің көмегімен, бұрынғы КСРО-ның Жинақ банкінде
сақталған және 90 ... ... орын ... ... ... құнсызданған халықтың жинақтары, қазіргі Халық банкісі арқылы
біршама мөлшерде қайта қалпына келтіріліп, кезеңімен қайтарылу жұмыстары
жүргізілді. Оның ... ... ... мысалға егер сіздің жинақ кассасында
1992 жылға дейін Кеңес дәуірінде жинақтаған 10000 рублің ... 1992 ... АҚШ ... қатысты бағымы 150 рубльге тең болды делік. Сіздің
10000 рубліңізді 150-ге бөліп, оны теңгені қайтару кезеңінде жүргізген
(1999—2000 жылдары) бағамы 155-ке ... ... ... кешегі кеңестік
жинағыңызды қайтарады. Бұл қате есептеу. Дұрыс қайтару үшін депозитке
салған күндегі рубльдің долларға қатысты бағамына байланысты ... ... ... 1 АҚШ ... 0,98 ... құрады. Осы бағаммен қайтарса, сол
уақыттағы сіздің жинағыңыздың қайтарылған ... 10204 АҚШ ... ... әдебиет
1.  Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007. ISBN 9965-32-491-3
2.  Ақша, несие, ... ... ... — Алматы: Жеті
жарғы, 2011. ISBN 978-601-288-026-7

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Инфляцияның теориялық негіздері."37 бет
Ақша және инфляция31 бет
Ақша теориялары және инфляция27 бет
Бағаның инфляциядағы рөлі37 бет
Бюджет тапшылығы мен инфляция3 бет
Жұмыссыздық пен инфляция экономикалық тұрақсыздықтың көрінісі ретінде3 бет
Жұмыссыздық пен инфляцияның байланысы, Филипс қисығы24 бет
Жұмыссыздық пен инфляцияның байланысы. Филлипс қисығы25 бет
Жұмыссыздық, инфляция18 бет
Инфляция - көпфакторлы құбылыс21 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь