Темперамент

1. Темперамент туралы түсінік
2. Темперамент туралы теориялар
3. Темпераменнтердің психологиялық сипаттамасы
        
        Жоспар
1.    Темперамент туралы түсінік
2.    Темперамент туралы теориялар
3.    Темпераменнтердің психологиялық ... ... ... ... – 25 ... бері ... ойды қызықтырған мәселелердің бірі.
Оған деген қызығушылықтың төркіні – адамдар бойында болатын дара
өзгешеліктер.Әр адамның,баланың жан дүниесі өз алдына бір болмыс.Оның
қайталанбастығы, бір ... адам ... ... және ... мен ... ... ... екіншіден - әлеуметтік ерекше
байланыстар мен қатынастарға негіз бола алуында.Темперамент адамның
биологиялық сипатынан көрінеді. Адамдар арасындағы ... ... ... ... ... ауыспалы –
қозғалғыштығы – бәрі осы темперамент табиғатымен түсіндіріледі. Дегенмен,
осы күнге дейін темперамент мәселесінің шешілмеген, талас – ... ... ... ... байланысты көзқарастардың көпшілігіне
қарамай, ғалымдардың бәрінің мойындайтыны:темперамент – жеке ... ... ... ... ... яғни ... ірге тасы.
Темперамент көбіне адамға тума берілген әрекет – қылығының ұдайы
қозғалыстағы сипатын белгілейді. Сондықтан, темпераменттік қасиеттер басқа
психикалық ... ... ... ... келе ... ... ерекшелік, темпераменттің әрқилы қасиеттері бір –
бірімен кездейсоқ қосылмай, заңдылықтар негізінде түрлі темпераменттің
белгілі құрылымын түзеді. Сонымен, темперамент – адамның психикалық
әрекетінің ... ... ... ... дара қасиеттерінің
жиынтығы.бұл психикалық ерекшеліктер адамның барша іс - әрекетінде оның
мазмұны, мақсаты және себеп – ... ... бір ... ... ... да, ... ... өзара байланыста темперамент кейпін
өрнектейді. Темперамент түрінің жақсы не жаманы болмайды. Олардың әрқайсысы
өзінің ұнамды тараптарына ие, ... ... ... ... ... ... нақты іс - әрекетте оның тиімді жақтарын саналы әрі өз
орнымен пайдаланудың жолдарын табуға бағытталғаны жөн. Адам ежелден – ... ... ... бітістерін айыра танумен, олардың барлығын
жалпыланған аз санды саналық бейнелер бірігін психология тарихында
алғашқыдан темперамент типтері деп аталады. Темпераменттің бұл ... ... іс- ... ... өте ... ... оны ... нақты тұрмыстық жағдайларда белгілі темперамент типіне жататын
адамның болашақ әрекет – ... күні ... ... болады. 
2.    Темперамент туралы теориялар.
Темперамент жөніндегі ғылымның ірге тасын қалаған ежелгі грек дәрігері –
Гиппократ.Оның  тұжырымы бойынша, адамдар төрт ... ... - ... өт, запыран - өзара қатынасымен ажыратылады. Осы психологиялық
тағылымды арқау ете ... ... ... ... ... ... ... рет
темперамент түрлеріне ғылымдық сипат берді. Гален темперамент түрін
жоғарыда аталған шырындырдың бірінің басымдылығымен байланыстырды.
Ол біздің заманымызға ... ... ... ... ... (sangius – қан), ...... холерик( chole -
өт), меланхолик(melaschole – запыран). Гален ендірген бұл ғажайып жаңалық
кейінгі  жүзжылдықтар желісінде көптеген ғалымдар ізденісіне күшті ... ... ... ... ... дене ... және
физиологиялық қызметінің ерекшеліктерімен сай келетін көп түрлі әрекет –
қылықтарды тастап, ретке келтіруге ат салысты. Осыған орай темпераменттің
көп түрлі типологиясы қалыптасты. ... ... ... ... тип ... дене ... байланысты дараланып, тума темперамент қасиеттеріне
негізделген – конституциялық типология (Э. Кречмер). Бұл ... ... ... өз дене ... орай ... психикалық ерекшелікке ие.  Осыдан,
дене мүшелерінің сырттай өлшемдеріне байланысты төрт конституционалды
психикалық тип белгіленген:
1Лептосоматик- бойшаң, нәзік ... тар ... ... ... сидыйған. 
2 Пикник- мығым, сезімшең, кіші не орта бойлы, қарны қампиған, домалақ бас.
3Атлетик- ... ... ... ... денесі мығым, берік, ұзынша не орта
бойлы, кең иықты, жамбас сүйектері тартылған.
4 Диспластик-дене ... ... Бұл ... ... ... ... баяндалған конституциялық типология теориясының негізін қалаған-
Э. Кречмер. Бұл теория ... ... кең ... ... Ал осы ... ... У. ... болды. Сонымен, әр адамның темпераменті
әртүрлі, соған байланысты адамдар да әртүрлі.
3.    Темпераменттердің психологиялық сипаттамасы.
Сангвиник.
Бұл тип өкілі- еті ... ... ... ... ... ... ақкөңіл
және қызу, жеңіл мінезді, ренжігенде тез қайтып кетеді,сәтсіздігін жеңіл
өткізеді. Коллектив арасында жүргенді ұнатады, басқа оқушылармен тез тіл
табысады. Қысылып- қымтырылмайды, ... ... ... ... ... ... яғни оқу ... олар қасиеттерін айқын
көрсетеді. Егер оқу материалы қызықты және жас ерекшелініне сай болса, онда
кіші оқушы жаңа берілген материалды тез қабылдайды, жеңіл есте ... ... ... ... және оны оқу үшін көп ... қажет болса, онда оқушы
оны есте ұзақ уақытқа сақтай алмайды. Сангвиниктерді дұрыс тәрбиелегенде,
оны ... ... ... ... және ... ... оқуға деген
белсенділігі ерекшелендіріп тұрады. Жағымсыз жағдайларда, жүйелілік пен
бірізділік жоқ кезде, сангвиник жеңілтектік, бейбастық, шашыраңқылық
байқалады. Осындайда олар кейде оқуға ... ... ... ... ... ... өкілін алатын болсақ, олар еті тірі,
белсенді болып келеді. Сабақ үстінде тынышсыз, жиі алаңдайды, сабақта
достарымен көп сөйлеседі. Сыныпта өтіп ... ... ... мән беріп
отырады. Достарының арасында ылғм да сыйлы және оларға көптеген қызық
әңгімелер айтады. Осы оқушы жаңа ... тез ... Егер ... немесе тапсырма жеңіл болса, оқушы оны тез орындайды, ал жұмыс қиын,
қытымыр, ұзақ ... ... суып ... Егер ... сабағында  есеп
беріле сала сол оқушы жауабын айтса, және бұл ... қате ... ... ... ... ... ... келесі жұмысқа көшеді.
Флегматик.
Бұл типтің өкілі баяу, байсалды, асықпайды. Істі ойланып, төзімділікпен
істейді. Жинақылықты, қалыпты жағдайды ұнатады. Өзгерістерді ұнатпайды.
Бастаған ісін аяғына ... ... ... ... ... жүреді. Бұл баяулық оған оқу жолында кедергі келтіреді, ең кедергі
келтіретін жері:тез есте сақтау, тез ойланып жауап беру.  Кейде
флегматиктер  жамандықты есте ... ... және ұзақ ... ... ... бірқалыпты, байыпты, керек жерде тіл табысады, ал
орынсыз сөйлемейді. Көңіл- күйі ... ... ... ... ... ... ... да көрінеді. Флегматикті ызаландыру
немесе эмоционалды әрекет жасау оңай емес, ол ұрыс- ... ... ... ... ... тепе-теңдігінен шығармайды. Флегматикті дұрыс
тәрбиелегенде іскерлікті,талапшылдықты орнатуға болады. Бірақ жағымсыз
жағдайларда оларда әлсіздік, ... ... ... 2-ші ... ...... ол ... істі баяу, байыппен,
асықпай істейді. Одан сабақ сұраған кезде, ол баяу орнынан тұрып, азғана
үндемей тұрады да,  сабақты үйден ... ... ... дауыспен сабақ
айта бастайды; ал егер үйде оқымаған болса, мұғалімнің қойған сұрақтарына
жауап қайтармай үнсіз тұрады. Кейде ондай оқушылар ... ... ... оның ... ... ... флегматик оқушы – жақсы дос,ашық
және өте ұстамды, оны ренжітіп алу немесе күлдіру өте қиын.
Холерик.
Бұл темперамент ... ... ... ... ... ... Оларда психикалық процестер шапшаң өтеді.
Күйгелектік сондай акдамдарға тән. Ол жұмыс істеуге жақсы қарқынмен
кірісіп, күші ... оны ... кете ... ... ... ... ... болып келеді. Сондықтан, холерик
болған жерде ұрыстар жиі болады, Холерик темпераментінің жағымды жағы –
энергия, белсенділік, құштарлық, инициативтік. ... жағы ... ... ... ыза.
Мысалы, кіші холерик оқушыда талпыныс пен құштарлық  ерекше көзге түседі.
Тіпті партада мұғалімді тыңдап отырған холерикті анық мимика мен 
энергетикалық белгілер ... ... ... ... ... ... ... бір аяқтан екіншісіне ауыстырып тұрады, өте жылдам жауап береді.
Ондайлар тез істеуге, үлкен өзгерістерге құлшынып тұрады. Міне, мұғалім
кезекшіні бор ... ... ... ол ... ... ... ... тұрып борға өзі жүгіріп кетеді. Бұл оқушы әр нәрсеге құштар, істі
бастағанда, оны өте тез және ... ... де, ... ... ... Ол өте ... өте қарапайым қиыншылықтар үшін күйіп-пысады,
мұғалімдер мен ата-аналарына айқайлап сөйлейді. Бірақ ол агрессиялық күйден
қайта қалпына келгенде, олай істеуге болмайтынын түсінеді, сонда да ... ... ... ... Оның ... оған көп кедергі жасайды
және ол үнемі достарымен ойын үстінде ұрсысып, ... ... ... ... ... ... ... өте баяу жүреді. Қатты
тітіркендіргіштерге жауап бере алмайды, ұзақ және қатты күш түсірсе, олар
жұмыс ... ... Олар өте тез ... ... ... ... ... ондай балалар өздерін жақсы ұстап, іс-әрекеттерді жақсы
орындайды. Эмоциялары баяу туады, бірақ тереңдігімен және күштілігімен
ерекшеленеді. Олар өте сезімтал, реніштерін іште ... ... көп ... бірақ сондай қиыншылықтар бар екенін ешкімге көрсетпейді.
Меланхоликтер тұйық,таныс емес адамдармен сөйлеспейді, жаңа ортада қатты
қысылады. Жағымсыз ... ... ... осалдық, қысылу,
көңілсіздік, пессимизм пайда болады. Меланхолик кіші оқушы коллектив
арасында болуды ұнатпайды. Ал егер оны дұрыс тәрбиелесе, қызығушылығы,
эмоция ... ... арта ... мен 4-ші ... ... ... Ол ... ұялшақ және ол ешкімге
көрінгісі келмейді. Біреуден қорқып жүрген сияқты. Проблемаларды терең
сезініп, көп  уайымдайды. Сабақ айтып тұрған кезде қызарып ... ... ... да ... ... бере ... ... Істегісі келмейтін
жұмыспен айналысса, тез шаршап кетеді. Достарына көмектесуді ұнатады.
Қорытынды
Сонымен, адамның қай мазмұнда болмасын өз іс - әрекетін жүзеге келтіруі
тікелей темпераментке ... ... ... ... көріне отырып, еске түсіру, қабылдағанды бекіту жылдамдығына
ықпалын тигізеді, ой жүйріктігі мен зейін тұрақтылығын және ... ... ... ... ... ерік – ... ... бітістерін,
сезім эмоцияларын тәрбиелеумен ұштастыруға жүргізілген дұрыс. Адамның өзін
- өзі ... алу ... ... ... тәрбиесіне жақсы жәрдем
береді. 
Пайдаланған әдебиеттер тізімі:
1.    Бап – баба С.Б.. Жантану негіздері: Алматы, Заң әдебиеті, 2003.- ... ... Қ. ... ... ... 2004.- 377 ... ... Қ. Жантануға кіріспе, Алматы, 2004
4.    Немов Р.С. Психология. – М., 2001

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Темперамент."11 бет
Адам темпераменті27 бет
Бастауыш сынып оқушыларының темперамент ерекшеліктері26 бет
Кіші оқушылардың темперамент көріністері7 бет
Мінез бен темпераменттің өзара байланысы5 бет
Темперамент -психикалық іс-әрекет пен мінез-құлықтың формальды динамикалық қасиеттері3 бет
Темперамент жайлы15 бет
Темперамент жеке тұлғаның биологиялық фундаменті33 бет
Темперамент және мінез11 бет
Темперамент және мінездің теориялық негіздері31 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь