Экономикалық теорияның орны мен ролі, пәні және әдіс- тәсілдері

Мақсаты: Экономикалың теорияның пәнін, әдістерін, қызметтерін қарастыру, оның Қазақстанда нарықтық жүйенің қалыптасуындағы және дамуындағы рөлін көрсету.
1. Экономикалық теория пәнінің қалыптасуы мен дамуының тариғы.
2 Экономикалық құбылыстарды зерттеу әдістері. Позитивтi және нормативтi экономикалық теория.
3 Экономикалық теорияның қызметтерi. Экономикалық теория мен экономикалық саясат.
4. Қазақстанда нарықтық экономиканың дамуы жағдайында экономикалық теорияның рөлi мен маңыздылығы

Негізгі түсініктер мен терминдер
Институционализм, Кейнсиандық мектеп, Классикалық саяси экономия, Маржинализм, Меркантилизм, Неолассикалық теория , Физиократизм, Экономикалық заңдылықтар, Экономикалық игіліктер, Экономикалық қажеттіліктер, Экономикалық категориялар, Экономикалық теория
Экономикалық теорияны зерттеу әдістері.

Дәріс мәнмәтіні
Экономикалық теория - бұл адамдардың шексіз қажеттілігін қанағат-тандыру үшін қоғамдағы шектеулі немесе сирек кездесетін ресурстарды пайдалану арқылы игіліктерді өндіруді зерттейтін ғылым.
Экономикалық ойлау адамзат қағамының құрдасы болып табылады. Оның алғашқы қайнар көзі ежелгі Египеттен басталады.
Ең алғаш рет б.д.д. III- ғасырда грек ойшылдары Аристотель мен Ксенофонт еңбектерінде экономикалық болмыс түсініктерінің бірнеше нұсқаулары дүниеге келді. Философ, әрі экономист Аристотель айырбас, ақшаның пайда болуы мен атқаратын қызметін зерттейді. Бірақ бұл ғалымдар экономикалық ілімді дербес бір тұтас жүйеге айналдыра алмады. Экономика деген гректің сөзі, сөзбе сөз аударғанда «үй шаруашылығын жүргізудің өнері» деген мағынаны білдіреді.
Қазір оның мазмұны айтарлықтай өзгеріске ұшырады. Шаруашылық тек отбасы төңірегінде емес, сондай ақ аймақ, ел, әлемдік шеңберде жүргізіліп, басқарылатын болды және тек теориялық белгілеріне ғана емес,
        
        Экономикалық теорияның орны мен ролі, пәні және әдіс- тәсілдері
1. Экономикалық теория пәні.
2. Экономиканың ... ... ... ... функциялары.
Мақсаты: Экономикалың теорияның пәнін, әдістерін, қызметтерін қарастыру,
оның Қазақстанда ... ... ... және дамуындағы рөлін
көрсету.
1. Экономикалық теория пәнінің қалыптасуы мен дамуының тариғы.
2 Экономикалық құбылыстарды зерттеу әдістері. Позитивтi және ... ... ... ... ... ... теория мен экономикалық
саясат.
4. Қазақстанда нарықтық экономиканың дамуы жағдайында ... рөлi мен ... ... мен ... ... ... Классикалық саяси экономия,
Маржинализм, Меркантилизм, Неолассикалық теория , Физиократизм,
Экономикалық заңдылықтар, Экономикалық ... ... ... ... ... ... ... зерттеу әдістері.
Дәріс мәнмәтіні
Экономикалық теория - бұл адамдардың шексіз қажеттілігін қанағат-тандыру
үшін қоғамдағы шектеулі немесе сирек кездесетін ресурстарды пайдалану
арқылы игіліктерді өндіруді зерттейтін ... ... ... ... құрдасы болып табылады. Оның
алғашқы қайнар көзі ежелгі Египеттен басталады.
Ең алғаш рет б.д.д. III- ... грек ... ... мен
Ксенофонт еңбектерінде экономикалық болмыс түсініктерінің бірнеше
нұсқаулары дүниеге келді. Философ, әрі экономист Аристотель айырбас,
ақшаның пайда болуы мен атқаратын қызметін зерттейді. Бірақ бұл ... ... ... бір ... ... ... алмады. Экономика
деген гректің сөзі, сөзбе сөз аударғанда «үй шаруашылығын жүргізудің өнері»
деген мағынаны білдіреді.
Қазір оның мазмұны айтарлықтай ... ... ... ... ... емес, сондай ақ аймақ, ел, әлемдік шеңберде жүргізіліп,
басқарылатын болды және тек ... ... ғана ... ... ақ
өндірістік белгілеріне байланысты (фирма, кәсіпорын, сала) ұйымдастырылатын
болды.
Экономикалық теория дербес ғылым болып XVI­XVII ғасырларда тауар –
ақша қатынастары кеңейген капитализм ... ... ... ... ... даму ... төмендегідей бөлінеді.
Меркантилизм – Ең алғаш экономикалық ілім XVI­XVII ғасырларда
меркантилизм мектебі болды (итальян сөзі ... - ... ... ... Бүл ... ... қоғам байлығының қайнар көзі
материялдық өндіріс емес, тауар ақша қатынастарында болды.
Меркантелистердің талабы бойынша тауарды шет елдерге көп сату олардан ... алу, ... ... ақша ... ... Олар ... сауданы дамыту
арқылы елдегі алтын мен күмістің көлемін ... ... ... ... ... Демек меркантелистер тек сауда капиталының мүддесін қорғады.
Сондықтан халық шаруашылығын толық қамтитын ілімге айнала алмады. Бұл
ілімнің ... ... ... ... І ... И.И.Посошков.
Физиократизм – (XVIII) қоғамның байлығы саудада емес өндірісте деген
қағида ең бірінші «физократтар» ... ... ... Кэненің еңбегінде
пайда болды, бірақ ол ұлттық байлықтың қайнар көзі ауыл шаруашылығының
еңбегінде деп ... - ... ... - ... Алайда өндірісті тек ауыл
шаруашылығымен шектеп халық шаруашылығын ... ... ... ... ... ... Бұл кезеңнің көрнекті өкілдері Ф.Кенэ, А.Тюрго,
Дюпон де Немур.
Классикалық саяси экономия - ХҮІІІ ғасыр (У.Петти, ... ... - ... ... ... ... ... тауарлардың
құндылық өлшемі негізі еңбекте деп дәлелдеген. Экономиканың нарықпен
реттелуін және қоғамның барлық ... ... ... ... ... ... ІІ ... басында саяси экономия екі бағытқа бөлінді:
марксизм және маржинализм.
а) Марксизм – (К.Маркс, Ф.Энгельс, ... ... ... ... – капитализмнің экономикалық заңдылықтары.
К.Маркстың ашқан басты жаңалығы: қоғамдық-экономикалық формация,
капитализмнің даму заңдылықтары, социализмнің жаңа жүйе ретінде пайда
болуы, ұдайы өндіріс пен ... ... ... ... ... екі ... ... құн туралы ілімдерді қалыптастырды,
абсолюттік рентаның, жалдамалы еңбектің ... ... ... ... ... бөлу арқылы барлық экономикалық құбылыстар да талданды. Қосымша
құнның теория мағынасы өндірісте пролетариаттың қаналуы арқылы көрініс
тапты.
б) Маржинализм – ... ... ... ... ... ... ... шекті өнімділік, шекті шығындар.
Шаруашылықты тиімді ұйымдастыру үшін шектеулі ресурстарды ең пайдалы
бөлудің әдістерін іздестіру ... ... ... ... ... әдістері қарастырылды. Маржинализм экономико-
математикалық тәсілдер мен үлгілерді кең қолданады. Л.Вальрос математикалық
мектептін негізін қалаған. Ол жалпы нарықтық тепе-теңділік ... ... ... ... пен ... ... теория - ХІХ ғасырдың 90 жылдары (Д.Кларк, А.Маршалл,
А.Пигу). Неоклассиктердің ойы келесіде: егер нарықтық экономиканың
субъектілеріне мүмкіндігінше экономикалық ... ... өте ... ... ... еді деп ... ... – ХХ ғасыр (Дж.Кейнс). Бұл ағымның «капитализмді
реттеу» ... ... ... ... реттеумен қатар мемлекеттің
араласуының қажеттілігін айқындады.
Институционализм – ХХ ... 50 ... аяғы ... ... ... ... және т.б.). Экономикалық дамудың сипатын
құрайтын тек нарық емес, ол – ... ... ... ... ... ... қоғамның жоғары мұратының көрінісіне әлеуметтік
бағдарламаларды, индикативтік жоспарлау және басқа да экономикадағы
мемлекеттің араласу шараларды жатқызуы.
Экономикалық қажеттілік – адамдарды өз ... ... ... ... етуге мәжбүр ететін қозғаушы күш болып табылады.
Қажеттіліктерді қанағаттандыру деңгейіне қарай жаңа қажеттіліктер туады.
Оның құрылымы, ... ... ... ... ... үздіксіз
өсуі адамдардың экономикалық эволюциясының көптеген деректерімен
дәлелденді. Әр бір 10 жыл сайын тұтыну тауарлары мен қызметтердің түрлері
екі есеге өсіп отырады. Мұндай ... ... ... ... деп ... ... ... (төменгі) - қажеттілік адамдардың өмір сүруіне ең алғаш керек
қажеттіліктер. Оларға толық киім, баспана т.б жатады.
Екінші реттік (жоғарғы) қажеттіліктер. Екінші ... ... – бұл ... ... ... ... ... интелектуалдық
деңгейіне байланысты пайда болатын қажеттіліктер. Бұл қажеттіліктерді
альтернативті (таңдау) қажеттіліктері деп те ... ... ... ... ... ... ... білімге мәдениетке қажеттіліктер.
Қанағаттандыру түріне қарай қажеттіліктерді жеке және ұжымдық деп ... ... – бұл жеке ... өзін ... ... ... киім, тамақ, мұздатқыш, машина т.б тауарлар сатып
алуы.
Ұжымдық ... - ... жеке бір адам ... мүмкін
емес,көп шығын қажет ететін қажеттіліктер бар. Оларды көпшілік көмегімен
ұжымдық түрде қанағаттандырады. Ұжымдық қажеттіліктерді қанағаттандыру
жөнінде шешімдерді басқару органдары қабылдайды.
Экономикалық игіліктер – бұл ... ... ... мен ... ... ... ... түрде болады.
(Мысалы: ауа). Оларды еркін игіліктер деп атайды, басқалары ... ... ... деп ... ... ... ... мен қызметтерден тұрады.
Қызметтердің заттай тауарлардан айырмашылығы:
1.Олардың өндірісі мен тұтынылуы бір мезгілде ... ... ... ... ... немесе жинақтауға болмайды.
Басқа ғылымдарға ұқсас экономикалық теория ғылыми танып-білудің
әртүрлі әдістерін ... ... ... ... ... ... көрсетілген.
1. кесте Экономикалық теорияның зерттеу әдістері
|Жалпы әдістер ... ... ... ... ...... ... |Экономико – математикалық|
|құбылыстардың мардымсыз, өткінші жақтарын |модельдер ... ... ... ... ... |экстраполяция (болжау), |
|тауып көрсету процесі. ... ...... ... өзінің құрамды |және тағы басқа да ... мен ... ... ... ...... бөліктердің тұтас бір құбылыс | ... ... | ... – жеке ... ... ... | ... | ...... ... бүтіннен бөлшекке | ... | ... ... және т.б. | ... ... ... ... заңдылықтар мен
категорияларға бағынышты.
Экономикалық заңдылықтар – бұл қоғамдағы көп кездесетін немесе
қайталанып жататын тұрақты ... және ... ... ... ... заңдарды төмендегідей заңдарға айырып
қарауға болады:
1. айрықша экономикалық заңдар. Бұл заңдар олардың іс-әрекет жасауына
жағдайдың сақталуындағы ... ... ... ... ... ... Бұл ... бір шаруашылық түрлерінің нақты
тарихи дамуының заңдары.
3. жалпы экономикалық заңдар. Бұл заңдар барлық тарихи ... тән, ... ... ... ... ... ... етіп
байланыстырады.
Экономикалық категориялар - адамдардың қоғамдық өндірістік
қатынастарының теориялық ... ... ... ... және ... ... ... дәрежесіне қатысты екі бөлімнен құралады:
– микроэкономика – жеке өндірушілердің қызмет-әрекеттерін, кәсіпкерлік
капитал мен бәсекелік ... ... ... ... ... ... бағасы, ресурстар, шығындар, пайда, фирманың қызмет
атқару механизмі, бағаның құрылуы және т.б. ... ... ...... ... ... зерттелінеді, ұлттық
экономикалық жүйенің қызмет-әрекеттерін зерттейді, талдау объектісіне
жататындар: қоғамның жалпы табысы, ... ... және ... ... бірнеше қызметтер атқарады:
1. Танып - білу қызметі - қоғамдық экономикалық процестер мен құбы-лыстарды
терең, әрі жан-жақты зерттеп бөлуі және ... ... ... ... ...... құбылыстардың
сипаттамасына тіршілік позиция құруына жағдай жасайды.
3. Ғылыми болжам қызметі - ... ... ... және ... ... ... ... қызметі – нақты принциптерді және шаруашылықтың тиімді
әдістерін жасаумен, ... ... ... ... ... ... – экономикалық теория барлық экономиканың ғылыми
жүйесі үшін ... ... ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аграрлық секторды мемлекеттік реттеудің қажеттілігі мен мүмкіндіктері20 бет
Қазақстанның халықаралық экономикада қатысуы28 бет
"Экономикалық жүйенің дамуы үшін қажетті алғы шарттар мен жағдайлар."4 бет
Ес туралы теориялар8 бет
Жалпы теорияның пәні және әдісі14 бет
И. Фишердің сандық теориясы9 бет
Классикалық экономикалық теорияның негіздері, қосымша құн және пайда теориясы4 бет
Макроэкономика пәнінің негізгі проблемалары10 бет
Мемлекеттің пайда болуы туралы ақпарат23 бет
Меркантелизм кезеңдерінің ерекшеліктері жайлы мәлімет6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь