Мұқтар Әуезов

Кіріспе:
Өмірінен мәлімет.
Алғашқы әңгімелері.
Негізгі бөлім:
Прозасы. “Aбай жолы” эпопеясы.
Драмалық шығармалары. “Еңлік-Кебек” , “Қаракөз”.
Ғылыми-зерттеу еңбектері.
Қорытынды:
М.Әуезов қазақ әдебиетінің классигі.
        
        
Тақырыбы: Мұхтар Әуезов
Орындаған:
Тексерген:
Жоспар:
Кіріспе:
Өмірінен мәлімет.
Алғашқы әңгімелері.
Негізгі бөлім:
Прозасы. “Aбай жолы” эпопеясы.
Драмалық шығармалары. “Еңлік-Кебек” , “Қаракөз”.
Ғылыми-зерттеу еңбектері.
Қорытынды:
М.Әуезов қазақ әдебиетінің классигі.
Мұхтар Әуезов 1897 жылы ... ... ... Абай ... ... ... атасы Әуезден мұсылманша сауат ашып, хат таниды. Кейін
мұғалімдер семинариясында оқиды. Төңкеріс ... Алаш ... ... қатысады. 20 жылдары Ленинград университетінде,
Ташкенттегі Орта Азия ... ... ... Бұл ... Әуезов әлем әдебиеті үлгісімен терең танысып, жан-жақты, кемел білім
алып шығады.
Мұхтар Әуезовтің алғашқы ... ... де, ... де
прозалық әңгіме, повесть түрлерінде жасалды.
Мұхтар Әуезов жиырмасыншы ... бас кезі мен орта ... ... ( ... күні”, “Жетім” , ... ... ... ... ... т.б.) ... ... ескі қазақ
ауылының алуан түрлі әлеуметтік шындығын реалистік дәстүрде бейнелейді.
“Қорғансыздың күні ” (1921) – ... ... ... көрген әнгімесі.
Мұнда Ғазиза деген панасыз жетім қыздың адам айтқысыз озбырлық, қорлыққа
шыдамай, боранға ұрынып, үсіп өлгені айтылған. Бұл ... Ақан ... ниет ауыл ... ... ... ... күні” өзінің көркемдік бітімі жағынан қазақ әдебиетіне
жаңа өрнек енгізді. Адам өмірінің қайталанбас, дара ... ... ... ... ... ... оның ... Қалтай, пәк, сәби қыз
Ғазиза, оның қарт әжесінің бейнелері өте ... ... ... әңгімеде Қасым атты жетім баланың қасіретті балалық шағы,
Иса деген жамағайынның қорлығына шыдамай, ауылдан қашып шыққан ... ... ... ... ... айтылады.Өмірден зәбір көргендердің мұңы
мен наласын үлкен әлеуметтік толғақты мәселе ретінде ... ... ... ... ... ... ескі салт бойынша өлген апасының орнына кәрі
жездесіне тоқалдыққа баруға ризалық білдірген, өзін сүйген ... ... ... ... ... қыздың халі әңгімеленген. Мұхтар Әуезов
өмір қайшылықтары мен ... әр ... ... арқылы қазақ
әдебиетінде психологиялық прозаның үлгілерін тудырды.
“Жуандық” (1926) ... ... ... Жақсылықтың өз жолын тауып,
ерікті, баянды өмір жасауға ұмтылғаны, бірақ бұрыннан ... - ... ... тізе ... ... Әбіш, Құрман секілді байлардың оған
қиянат, зорлық жасағаны көрсетіледі.
Мұхтар Әуезовтің жиырмасыншы жылдардағы ... ... бірі - әйел ... ... өмір ... ... ... отыратын жазушы сол ... ... ... ...... асырмай да, жасырмай да, қаз қалпында көрсетеді. Бірде
жазушы ата – анасының еркімен күйеуге шығып, тағдырына ... ... ... ... – жану” ) әңгімелесе, екінші шығармасында сүйгеніне қосыла
алмай, қүсадан өлген Ғазиза ( “Кім ... ) ... сөз ... Тағы ... (
“Үйлену” ) әке әміріне көнбей, көңілі сүйген жігітімен қашып кеткен қыз
хикаясына ...... ... ... қарсаңындағы қазақ қоғамының
шындығынан туған, ескі ауылдағы әлеуметтік теңсіздік тәрізді өткір тартысқа
құрылған. Мұнда да 20 ... ... дала ... ... – байлардың кедейлерге жасар өктемдігі, ... ... ... ... ... сөз ... повестің бас кейіпкері Бақтығұлдың ісі мен мінезі өзіне дейінгі
өзі секілділерден өзгеше. Бұл – олар ... өз ... құлы ... ... ... ... заман” повесінде 1916 жылғы ұлт – азаттық қозғалыстың барысы,
әділетсіздікке төзбей, ел ... ... ... ... ... ... бейбіт жатқан Албан руының 1916 жылғы маусым ... ... іште ... ... кегі ... дүр ... ... күшке
айналғанын өмір шындығына сәйкес суреттеген. Өз жерінен, малына ... ... ... ... өз ішінен шыққан обыр болыс, парақор
би, жебір тілмаштардың қиянатынан ығыр болған халықтың ... халі ... ... ... ... ... үстінде айқындалады.
“Абай жолы” – қазақ совет әдебиетіндегі ... ...... ... ... ... ... жартысындағы қазақ қоғамының шындығы
мейлінше кең ... ... жеке ... ... ... ... байланысты берілді. Абай өмір сүрген қоғамның өзекті
тартыстары мен ... ... пен ... ... көркем
тұлғалардың өткенін, бүгінгісін кеңінен қамтып, болмыстың екшелген,
жинақталған шындығын айту ... ...... зор ... ... “Абай жолында” ұлы ақынның жеке бастық іс - ... ... ... ... ... халықтар тағдырларының
тоғысуымен ... ... ...... ... ... жеке ... тағдырының қоғамдық тіршілікке тәуелділігі,
тұлғалардың даралық келбеті, ... ... мен ... ... ... ... ... көрсетіледі.
Эпопеяның желілерін тұтастырып тұрған негізгі арна – Абайдың және оған
тілектес топтың озбыр, ... ... ... ... ... ... Абай ... жаңашыл қауымның халық бақыты үшін батыл айқасқа
шығатын кезі өте көп. Сырттай қарағанда ... ... ... әңгімесі
жеке – дара, оқшау секілденеді. Бірақ оларды іштей жалғастырып тұрған
негізгі ... ылғи ... ... Ол – ... ... еңбекші қауым
мүддесі үшін жаны ауыратын, күштілерге қарсы ... ... ... ... оның шығармашылық, әлеуметтік қызметі, Абайдың араласуымен
шешілетін әр түрлі оқиғалар. Романның құрылысы ... ұзақ та ... ... қызметін танытуға бағындырылған.
Эпопеядағы орталық тұлға, типтік характер – Абай. Ол – ... ... ... адамшылық келбетін елестете алатын бейне. Абай сөзі мен ісі
соншалық нақты, әрбір әрекетіне нандыратын тұлға, ... мен ... ... толғайтын үлкен ойшыл, ұлы ақын сипатында көрінеді. Абайдың көркем
бейнесін жасауға ақынның өз ... көп ... ... ... еске ... Суреткер ұлы ақынның шығармаларын туғызған жағдай
мен себептер табиғатына ... ... ... оның өмір ... ... Абай
халық қиялында қаншалық биік ... ... ... оның ... ... жоғары деңгейде көрсетеді.
Абайдың өз әкесі Құнанбайдан мүлде басқа ой-өріс бағытында қалыптасып
келе жатқандығы оның оқуға аттанар ... ... ... ... ... Құнанбайдың «мінің» деп көрсеткендерін жақсылық деп
дәлелдеуінен айқын ... Бұл ... ... ұлы ... ақын ... ... сезіледі.
Абайдың өмір өткелдерін, әлеуметтік майдандағы әр алуан күрделі істерін
оның нағыз адамдық ықыластарымен, ... ... ... ... ... оның тұлғасын типтік характер дәрежесіне
көтерді, ақын, ойшыл, қоғам қайраткерінің асыл бейнесін жасады.
Құнанбай образының ... ... ... ... ... ... сирек ұшырасады. Мейлінше шыншыл суреткер бұл образды мінездеу
мен мүсіндеуге, жинақтау мен ... ... бай ... бір ... ... (ақ, көк, ... бояуды қоса, қатар жұмсап, түрлі-түсті
табиғи кескінде, алдымен адам ретінде, бірақ күнгей-көлеңкесімен жан-жақты,
толық, ... ... ... ... ... бойындағы ұнамды
қасиеттерді күзеп, не ... ... ... береді, өзінде қалдырады.
Құнанбай – азулы ғана емес, ақылды; шоқпар мен сойылдың ғана ... ... ... адамы. Көзі дара болғанмен көкірегі сара – көреген;
ашуы мен қайратын қатар ... ... арғы ... ... ... ... ... сілейтпей тынбайтын қазымыр, қатал кісі.
Арыстанның айбаты да, жолбарыстың жүрегі де бір ... ... ... ... ... ... мынаның тырнағы сонымен бірге кетеді.
Мұнысын ... ... ... Осыған енді амалы мен ... ... ... мен ... ... ... найза
бойламай шығады. Мұнысы – ақылдан туған тәсіл.
Құнанбай алыс-жұлысқа, арпалысқа ғана емес, сөзге де жүйрік, шешен;
тілі ... ... ... ... ... бәрі ... өз ... биік, оқшау тұрған жоталы тұлға
екенін көрсетеді және оның осындай өзгеше бөлек бітімін өз ортасы да ... ... ... көп ... ... досы түгіл тіпті дұшпаны да
жоққа шығара алмайды.
Құнанбай жалғыз емес. Оның ... әр ... ... әр ауылдың ақсақал-
қарасақалдары – Бөжей, ... ... ... бар. Өз ... Ызғұтты, Тәкежан, Жиреншелер бар. Оразбай, Шұбар, Әзімбайлар ... ... алып ... осылар – бір топтың адамдары, Абайдың
қарсыластары, Абай бастаған жаңаның ата ... ... ... ... қырғи-қабақ: бақастар, бәсекелестер, бақталастар. Қарақан бастың
қамына келгенде бұлар бір-бірін аямайды, ... бере ... ... ... ... жеп ... – адам адамға дос емес, қасқыр болған Құнанбай заманының заңы.
Майталман суреткер Құнанбай маңындағы бар адам және әр адам ... ... ... заман кескінін де зергерлікпен бейнелеп көрсеткен.
Жалпы, XX ғасырдың соңғы елу жылындағы қазақ өмірінің көркем ... ... ... ... ... ... халық образы жасалды
десек, сол халық өкілдерінің ішінен айрықша атап ... ... ... ... мен ... Балағаз бен Абылғазыдан Дәрмен мен ... ... ... – Дәркембай мен Базаралының әлеуметтік ... ... Бұл ... ... ... ... ... де сыр-сипаты
бөлек, ақ пен қарадай айқын. Осылар арқылы автор романдағы жүздеген типтер
мен характерлер ... ... ... өтіп ... де, ... жоқ
өшетіндерін де өмірдің өзіне іріктетіп, сұрыптатып отырады.
Мұхтар Әуезов шығармашылығының көк ... ... ... ... ... ... – Кебек» трагедиясы қазақ драматургиясындағы
төл басы туындылардың бірі. «Еңлік – ... екі ... ... ... арналғанымен, онда қыр елінің басқа да мәселелері қамтылған. Ең
алдымен, адамгершілік, адамның жеке ... ... ел ... ... ... ... өмір тілеу, болашаққа үміт, сенім көзімен қарау
мәселесі ұсталады. 1916 ... ... ... «Түнгі сарын» пьесасы да
кесек туындылардың бірі. Ол қазақ ... ... ... орын
алатын, мазмұн-идеясы терең, көркемдігі жоғары шығарма. Л. ... ... ... ... ... ... ұлы ... Абай өмір
сүрген заманның ащы шындығы бейнеленген. Қазақ драматургиясының ... ... бірі ... «Қаракөз трагедиясы» да екі жастың
махаббатына арналып, етектен тартар ескі ... ... ... ... ... ... мәдениеті, рухани мұрасы жайында тамаша
ғылыми еңбектер жазды. 1927 жылы ... ... сан ... ... ... ... тарихы» атты іргелі ғылыми еңбек жариялады.
1959 жылы жазушының әдебиеттану саласындағы көлемді еңбектері «Әр ... ... ... жеке ... болып басылды. Кейінірек «Уақыт пен әдебиет»
деген зерттеу еңбегі басылды.
Туған жері бұрынғы Семей ... ... ... ... Шығыс Қазақстан
облысының Абай ауданы).
Әкесі Омархан мен атасы Әуез ... ... ... ... ... Әуез
бен әжесі Дінасылдың тәрбиесінде болған бала Мұхтардың алғаш сауатын ашушы
да атасы. Ол сол арқылы алты жасынан Абайдың ... ... ... беретін дәрежеге жетеді.
1908 жылы Семейдегі Камалиддин хазірет медресесінде ... одан ... ... ... ауысады.
1910 жылы бес кластық орыс училищесіне түседі. Осы ... оқып ... атты ... шығармасын жазады.
1915 жылы Семей қалалық мұғалімдер семинариясына қабылданады. ... ... ... ... ... ... негізінде «Еңлік-
Кебек» пьесасын жазып, оны 1917 жылы ... ... ... ... ... ... киіз үй ... шығарады.
1918 жылы М.Әуезов Семей қаласының өкілі ретінде Омбы қаласында ... ... ... ... қатысып, оның орталық атқару комитетінің
мүшесі болып ... ... ... ... мен Алаш ... ... «Жас ... атты Бүкілқазақстандық жастар ұйымы құрылады.
Ұйымның белсенді мүшесі бола ... ... ... ... (Ж. ... ... атсалысады.
1919 жылы — Семей губревкомының жанынан ашылған қазақ бөлімінің
қызметкері, 1920 жылдың ақпанынан бөлім ... ... ... ... ... ... тағайындалады.
1921 жылы Семей облревкомының төралқа мүшесі, ... ... ... атқарады. 1921 жылғы қараша айында Қазақ АКСР-і ОАК-нің
төралқа мүшелігіне сайланып, онда ... ... ... атқарып, кадр
мәселесімен айналысады. Мұхаңның «Еңбекші қазақ» газетіне басшылық жасайтын
тұсы да осы ... ... ... қыс ... Орта Азия ... университетінде, төрт жыл
Ленинград университетінде оқып, филология факультетін бітіреді. Сол ... Азия ... ... ... жанындағы аспирантурада
оқиды.
Ұлттық теңсіздік пен сауатсыздықты, аштықты жою жөніндегі ашық пікірі
мен шығармалары үшін «ұлтшыл, алашордашыл» ... ... ... ... ... ... ... шығармашылық жұмыспен айналысуға көшеді.
Ғылыми ... да ... ... жылы идеялық көзқарасы үшін тұтқынға алынады. Тергеу ұзаққа
созылып, 1932 жылғы сәуір айында үш ... ... ... бас ... туралы үкім шығарылады. Осы жылғы 10 маусым күнгі «Социалистік
Қазақстан» және ... ... ... М. Әуезовтің «Ашық
хаты» жарияланады. Онда ... ... ... ... тарихы және Абай
туралы зерттеулерінен, «Қарагөз», «Еңлік-Кебек», «Хан Кене», «Қилы ... ... бас ... ... ... ... ... кейін
ғана ол түрмеден босатылып, оқытушылық жұмыспен айналысуына рұқсат алды.
Ол 1961 жылы 27 ... ... ... ... ... кезінде қайтыс болды.
1961 жылы қайтыс болғаннан кейін Республика Үкіметі қаулы ... ... ... ... есте қалдыру мақсатымен Ғылым академиясының ... өнер ... мен ... ... ... ... ... Әуезовтың аты беріледі, әдеби мемориалдық мұражайы ашылып, бірқатар
мектеп, көше және Алматының бір ... ... ... ... ... шығармашылық жолында талай жанрға, тақырыпқа із ... ... ... ... ... тамаша аудармалар жасаған, әдеби
сынға, әдебиет ... ... ... ... ат салысып, көптеген
мағыналы мақалалар жариялаған, баяндамалар жасаған, ... ... оқу ... дәріс беріп, теориялық білімін жетілдіріп отырған.
Сөйте жүре, үлкен дарын өзінің шығармашылық ... ... ... ... ... ... ... алғашқы қарлығашы болып
«Татьянаның қырдағы әні» келеді өмірге.
Бұдан кейін ... Абай ... кең ... ... ... жанрда
бейнелеуге кіріседі. Сөйтіп, «Абай» ... ... Бұл ұлы ... ... ... бейнелеген шығарма болатын.
Ұзақ зерттеп, кең тыныспен кіріскен ... ... ... Мұхтар он
бес жылға жуық жазады. Жазушының өзі айтқандай, «Абай» және ... ... жазу ... ... өміріндегі сүйікті ісіне айналады.
Абай жолы ... ... ... жолы Абай ... Осы ... ... ... асқан көркемдік шеберлікпен көрсету Мұхтар Әуезовтың шығармашылық
жеңісі ... ... ... ... академиялық драма театры - Қызылорда
қаласында 1926 жылы 13 қаңтарда М.Әуезовтің «Еңлік-Кебек», пьесасымен ... ... ... ... концертпен тұңғыш рет театр шымылдығы
ашылды
Алғашқы құрылған жылдары театр құрамында көркемөнерпаздық пен ... ... ... — И. ... Ә. ... С.
Қожамқұлов, Е. Өмірзақов,Ж. Шанин,Қ Қуанышбаев, Қ. Жандарбеков, Қ. Бадыров,
Қ. Мұңайтпасов, З. ... Ш. ... Ш. ... М. ... ... ... жылы театр труппасы Алматыға қоныс аударды. 1937 жылы 27 ... ... ... ... 20 жылдығына орай 1946 жылы Еңбек Қызыл ту
орденімен, ал 50 ... ... 1976 жылы ... ... ... Театрға 1961 жылы жазушы, драматург М. О. Әуезовтің есімі
берілді.
Театр ... ... толы ұлы ... ...... ... ерен еңбектер жан-жақты жырланатын қойылымдармен
қатар, халқымыздың ... асыл ... мен ... ... ... ... шығармаларға да көп ден қойылды. М.
Әуезовтың «Абай», ...... ... С. Мұқановтың «Шоқан
Уәлиханов» спектакльдері шығармашылық үлкен жеңіс болды.
Соңғы жылдары ... ... және таяу ... жиі ... барып тұрады. Мәдениет және ақпарат министрлігінің қолдауымен Омбы
қаласы (Ресей Федерациясы), Оңтүстік Қазақстан, ... ... ... ... ... ... ... Өскемен қалаларына
қойылымдарымен барып қайтты.
2006 жылы театр 80 ... ... ... ... Ә. ... ... Қ. Ысқақтың «Қазақтар» атты жаңа қойылымдарын дайындады.

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Махамбет Өтемісұлының педагогикалық көзқарастары5 бет
Мағжан Жұмабаев шығармалары36 бет
Ыбырай Алтынсариннің педагогикалық идеясы мен ағартушылық қызметі7 бет
Жүсіпбек Аймауытұлы мақалалары мен аудармалары. Ақжан Машани «Әл-Фараби және Абай»14 бет
Қазақстан театрлары. Театр тағдыры және көркемдік сапа10 бет
Мүктердің биологиялық белсенді заттардың химиялық зерттеуі26 бет
Қоршаған ортаның өсімдік биоиндикаторлары25 бет
"м. әуезовтың қазақ әдебиеті тарихына қосқан үлесі"6 бет
«корпоративтік табыс салығы және Қазақстан Республикасында компаниялар қызметіне оның әсері (ауезов ауданының салық басқармасы мысалында)»85 бет
«әуезов атындағы орындар» бойынша туристік-экскурсиялық маршрутты өңдеу36 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь