Модульдік оқыту технологиясының теориялық негіздері

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Нормативтік сілтемелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Анықтамалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Белгілеулер мен қысқартулар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1 Модульдік оқыту технологиясының теориялық негіздері
1.1 Модульдік оқыту технологиясының педагогикалық негіздері ... ... ..
1.2 Модульдік оқыту технологиясының құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... .
1.3 Модульдік оқыту технологиясының білім беруде маңызы ... ... ... ...
2 Оқыту процесінде модульдік технологияны қолданудың практикалық ерекшеліктері
2.1 Барап негізгі мектебінің жалпы сипаттамасы ... ... ... ... .
2.2 Модульдік оқыту технологияның қолдану әдістемесі ... ... ... ... ... ...
2.3 Экономика пәнін оқытуда модульдік технологияны қолдану тәжірибесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Қосымша ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Кіріспе

Зерттеудің көкейкестілігі: Келер ұрпаққа қоғам талабына сай тәрбие мен білім беруде болашақ мұғалімдердің инновациялық ic-әрекеттің ғылыми-педагогикалық негіздерін мeңгepyi - маңызды мәселелердің бipi. Өйткені, жаңа педагогикалық технологияны меңгеруге мұғалімдерді даярлау - оларды кәсіби білімін көтеруге дайындау аспектісінің бipi және педагогтың жеке тұлғасын қалыптастыру үрдісіндегі әрекеттің нәтижесі болып табылады.
Ғылым мен техниканың жедел дамыған, мәліметтер ағыны күшейген XXI ғасырда жан-жақты дамыған шығармашыл жеке тұлғаны қалыптастыру мектептің басты міндеті болып саналады.
2004 жылдың 12 қазанында Қазақстан Республикасы білім саласы қызметкерлерінің III съезінде Елбасы Н.Назарбаев «Құрылымдық, өзгерістер мұғалім кадрларын әзірлеу жүйесі оздыра отырып дамытумен қамтамасыз eтілуі тиic. Жаңа формацияның педагогы қажет. Мұғалімдердің жаңа ұрпағы білім деңгейі жөнінен әрдайым саналып келгеніндей біршама емес, әлдеқайда жоғары болуы тиіс - бұл уақыт талабы» деп атап көрсеткеніндей, әр баланың қабілетіне қарай білім беруді, оны дербестікке, ізденімпаздыққа, шығармашылыққа тәрбиелеуді жүзеге асыратын шебер әpi iскер мұғалім даярлауға бетбұрыс жасалмақшы [1].
Еліміздің болашағы көркейіп, өркениетті елдер қатарына қосылуы бүгінгі ұрпақ бейнесінен көрінеді. Қазіргі білім беру саласындағы басты міндет - әлеуметтік педагогикалық ұйымдастыру тұрғысынан білім мазмұнына жаңалық енгізудің тиімді жаңа әдістерін іздестіру мен оларды жүзеге асыра алатын мұғалімдерді даярлау. Ол қай уақытта да ең өзекті мәселелер қатарына жатқызылып келеді. Олай болатыны, қоғамның әлеуметтік-экономикалық міндеттеріне сай өскелең ұрпақты өмipгe бейімдеудің жаңа талаптары туындап отыр.
Қазіргі уақытта Қазақстанда білім берудің өзіндік ұлттық үлгісі қалыптасуда. Бұл сының процесс білім парадигмасының өзгеруімен қатар жүреді. Білім берудегі ескі мазмұнның орнына жаңасы келуде. Я.А.Коменскийдің, И.Гербарттың дәстүрлі объект–субъектілері педагогикасының орнын басқасы басты, ол бала оқу қызметінің субъектісі ретінде, өзін-өзі өзектілендіруге, өзін тануға және өзін-өзі жүзеге асыруға ұмтылатын жазушы тұлға ретінде бағытталған. Мұндай жағдайда педагогикалық процестің манызды құрамы оқу ісіндегі субъектілер - оқытушы мен оқушының тұлғалық–бағытталған өзара әрекеті болып табылады[2, 3].
Жаңа білім парадигмасы бірінші орынға баланың білімін, білігі мен дағдысын емес, оның тұлғасын, білім алу арқылы, дамуын қойып отыр.
Қазіргі уақытта педагогика ғылымының бір ерекшілігі - баланың тұлғалық дамуына бағытталған жаңа оқыту технологияларын шығаруға ұмтылуы.
«Педагогикалық технологиялар – бұл білімнің басымды мақсаттарымен біріктірілген пәндер мен әдістемелердің: оқу–тәрбие процесін ұйымдастырудың өзара ортақ тұжырымдамамен байланысқан міндеттерінің, мазмұнының, формалары мен әдістерінің күрделі және ашық жүйелері, мұнда әр позиция басқаларына әсер етіп, ақыр аяғында оқушының дамуына жағымды жағдайлар жиынтығын құрайды»
Бүгінгі таңда П.М.Эрдниевтің дидактикалық бірліктері шоғырландыру технологиясы, Д.Б.Эльконин мен В.В.Давыдовтың дамыта оқыту технологиясы, В.Ф.Шаталовтың оқу материалдарының белгі және сызба үлгілері негізінде қарқынды оқыту технологиясы, В.М.Монаховтың, В.П.Беспальконың және басқа көптеген ғалымдарың технологиялары кеңінен танымал [4, 5, 6, 7, 8].
Қазақстанда Ж.А.Қараевтің, Н.Оралбаеваның, М.М.Жанпейісованың және т.б. ғалымдардың оқыту технологиялары белсенді түрде қолданылуда [9, 10, 11].
Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңында оқыту формасын, әдістерін, технологиялар таңдауда көп нұсқалық қағидасы бекітілген, бұл білім мекемелерінің мұғалідеріне, педагогтарының өзіне оңтайлы нұсқаны қолдануға, педагогикалық процесті кез келген үлгімен, тіпті авторлық үлгімен құруға мүмкіндік береді [12].
Шетелдік ғалымдар модульдік білім беру идеясының туындауын 1960-жылдардың аяғы мен 1970-жылдардың басына жатқызады.
«Модуль» ұғымы термин ретінде алғаш математика ғылымында пайда болды. Бұл термин латынның modulus (өлшеуіш) сөзінен шыққан. Векторға арнап бұл терминді алғаш рет 1814 жылы Швейцария математигі Жан Роберт Арган қолданған. Көшу модулін алғаш рет енгізген ағылшын математигі Роджер Коутс [13].
Педагогикада модульмен оқыту идеясының нeгiзiн салушы ғалым АҚШ-тағы Падуа университетінің профессоры С.Н.Постлезвейт оқушының өзіне қолайлы қарқында жұмыс жасауына, нақ өзіне сай оқу тәсілін таңдап алуына мүміндік беруге тырысты. Ең алғаш рет 1969 жылы осылай Падуа университетінде оқу үрдісіне енгізілген миникурстар, кейін АҚШ қолледждері мен университеттеріне тез тарады. Мұнда олардың бірнеше түрі пайда болды: «пакеттегі ұғым», «consent оррасу», «меңгеру пакеті» т.б. Модульмен оқыту мәселесімен айналысқан ғалымдардың тағы бipi Дж.Д.Рассельдің пайымдауынша, модуль - оқу материалының бip концептуальды бірлігін қамтитын оқу пакетін білдіреді. В.Гольдшмидт және М.Л.Гольдшмидт деректері бойынша, АҚШ қолледждері мен университеттерінде модульмен оқыту инженерлік пәндерді, химия, психология, социология, лингвистика, ағылшын тілі және басқа пәндерді практикалық тұрғыда оқыту үшін пайдаланылады. Аталған мәселемен -айналысқан ғалымдардың келесі тобы (Я.Л.Клиндштат) - студенттердің білімді меңгеру мүмкіншіліктерін өздері анықтауына көмектесуге, үшіншілері (В.Б.Закорюкин, В.И.Панченко, Л.М.Твердин және т.б.) оқытудың қалыптасқан бірліктеріне оқу мазмұнын икемді етіп құру деп пайымдады. Ал П.Юцявичене сияқты ғалымның пікірінше, модульмен оқыту арқылы болашақ мамандардың кәсіби білімін жетілдіру жоғары деңгейге жеткізуге болады, ғалым К.Вазинаның айтуынша, модульмен оқыту - адамның жалпы өзіндік даму, моделі [14, 15, 16].
Модуль арқылы оқытуды экспериментті және практикалық түрде тәжірибеде қолдану АҚШ, Батыс Еуропа елдерінің колледждері мен жоғары оқу орындарында, ТМД елдеріндегі жоғары оқу орындарында қазір кеңінен жүзеге асуда.
Қазақстанда жоғары оқу орындарында модуль арқылы оқыту мәселесін ғалымдар Г.Қ.Нұрғалиева, Р.Масырова – дидактикалық тұрғыдан, Қ.С.Мусин – салыстырмалы педагогика мәселесі қырынан, ғалым Н.Оралбаева – лингвистикалық тұрғыдан зерттеп қарастыруда. Модульмен оқытуды ғалымдар К.Сариева, М.Жанпейісова, З.Бейсенбаева практикалық тұрғыда өз тәжірибелерінде қолдануда. Аталған еңбекке әр ғалым модуль арқылы оқыту мәселесін өздерінің зерттеу объектісі тұрғысынан әр түрлі қырынан қарастырады [9, 10, 17, 18,19, 20, 21].
Зерттеу жұмысының объектісі: мектептің білім беру үрдісі.
Зерттеу жұмысының пәні: модульдік оқыту технологиясы арқылы мектеп оқушыларының білім, білік, дағдыларын дамыту.
Зерттеу жұмысының мақсаты: модульдік оқыту біртұтас жүйе ретінде оқыту процесіндегі мектеп оқушылары мен мұғалімнің субъект-субъект қатынасын icкe асыру үшін жағдай жасауды ғылыми тұрғыдан негіздеу және ғылыми-педагогикалық тұрғыдан негіздеу және оны тәжірибе арқылы тексеру.
Зерттеу жұмысының болжамы: егер мектептің білім беру процесінде модульдік оқыту технологиясы тиімді пайдаланылса, онда оқушылардың білімдері жаңа сапалық нәтижеге жетеді, өйткені жаңа модульдік оқыту технологиясын қолдану жеке тұлғаның танымдық кабілеттерін және танымдық процестерін дамуына ықпал етеді.
Зерттеу жұмысының міндеттері:
- модульдік оқыту технологиясының теориялық негіздерін айқындау;
- Барап негізгі мектебінде модульдік технологияны қолдану жағдайына талдау жасау;
- экономика пәнін оқытуда модульдік технологияны қолдану тәжірибесінің әдістемесін жасап, тәжірибелік-эксперимент арқылы тиімділігін тексеру;
- оқушылар білімдерін модульдік оқыту технологиясы арқылы қалыптастырудың ғылыми-әдістемелік ұсыныстарын практикаға ендіру.
Зерттеу жұмысының жетекші идеясы: мектептің білім беру процесінде модульдік оқыту технологиясын қолдану оқушылардың тұлғалық жеке-дара сапаларын қалыптастыруға негіз болады.
Зерттеудің әдіснамалық және теориялық негіздері: диалектикалық таным теориясы, құбылыстар мен процестердің жалпы байланысы, өзгерісте болу заңдылықтары, тәжірибені тарихи, құрылымдық-жүйелілік тұрғыдан талдау қағидасы, ақыл-ой әрекетін сатылап қалыптастыру, жеке тұлға мен оның құрылымы жайлы ілімдер; мұғалім іс-әрекетінің психологиялық, педагогикалық құрылымы, педагогиканың әдіснамасы мен зерттеу әдістерінің негізі ережелері, оқытудың модульдік оқыту технологиясының мәні және оларды оқу үдерісінде қолдану мүмкіндіктері туралы теориялық тұжырымдамалар.
Қолданылған әдебиеттер тізімі

1 Назарбаев Н.Ә. Білім мен ғылым — даму тетігі / Елбасынынң ҚР Білім және ғылым қызметкерлерінің III съезінде сөйлеген cөзi // Егемен Қазақстан, 13 қазан, 2004.
2 Коменский Я.А. Ұлы дидактика.- М.
3 Блинников Л.В. Великие философы. – М.: «Логос»,1999.
4 Эрдниев, П. М. Эрдниев, Б. П. О системном подходе к дидактике.- М.: Столетие, 1996.
5 Давыдов В.В. Проблемы развивющего обучения. – М.: Педагогика, 1986.
6 Шаталов В.Ф.Эксперимент продолжается. – М.: Педагогика, 1986.
7 Монахов В.М. Технологические основы проектирования и коструирования учебного процесса.-Волгоград, 1995.-100 c.
8 Беспалко В.П. Слагаемые педогической технологии. Москва,1989.-47 с.
9 Қараев Ж.А. Оқытудың жаңа технологиясының мәні // Информатика. Физика. Математика. – 1994.-№2
10 Оралбаева Н., Жақсылықова Қ. Орыс тіліндегі мектептерде қазақ тілін оқыту әдістемесі.-Алматы, 1998.
11 Жанпейісова М.М. Модульдік оқыту технологиясы оқушыны дамыту құралы ретінде / Аударған Д.А.Қайшыбекова/ - Алматы, 2002.
12 Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңы // Егемен Қазақстан. -2007.-15 тамыз.
13 Роджерс К. Причины успеха.- Москва, 2000.-272с.
14 Закорюкин В.Б., Панченко В.И., Твердин Л.М.Проблемы вузовского учебника. – Вильнюс, 1983.
15 Юцявичене П. Теория и практика модульного обучения. – Каунас, 1989.
16 Педагогическая технология /Под ред. З.А.Мальковой, Б.Л.Вульфсона. – М., 1989.
17 Нургалиева Г.К. Сравнительная педагогика. – Алматы: Рауан. – 1999.
18 Масырова Р. Линичевская Т. Инновационные школы в Казахстане. – Алматы: РБК., 2000.
19 Нұрғалиева Г.Қ., Мусин Қ.С., Құсайынов А.Қ. Салыстырмалы педагогика. – Алматы, 1999.
20 Сариева К.Н. Мы говорим по-казахски: [Пособие].-Алматы: НЛЦ «Гаклия», 1992.
21 Бейсембаева З. Модульді оқытудың мәні мен маңызы // Қазақстан жоғарғы мектебі.-2000.-№1.-95-101 бет.
22 Наренова А.Б. Модульдік оқыту технологиясы. «Инновациялық педагогикалық технологияларды жоғары оқу орынында жүзеге асыру мәселелері» ғылыми-практикалық семинар конференциясының материалдар жинағы. - Ақтөбе: Ақтөбе мемлекеттік педагогикалық институты, 2007. -206-207бет.
23 Макаренко А.С. Коллектив и воспитания личности.- М., 1983.
24 Ильина Т.Д. Структурно-системный подход к исследованию педагогических явлений // Результаты новых исследований в педагогике / Под ред. Н.М. Шахмаева.- М., 1977. -3-18-с.
25 Талызина Н.Ф. Управление процессом усвоения знаний. М., 1984. -123 с.
26 Кларин М.В. Педагогическая технология в учебном процессе. Анализ зарубежного опыта. - М., 1989.
27 Лихачев Б.Т. Педагогика. Курс лекций: Учебное пособие для студентов пед.учебных заведений и слушателей ИПК и ФПК. – М.: Прометей, Юрайт, 1998.
28 Кан-Калик В.А., Никавдров Н.Д. Педагогическое творчество. - М.: Педагогика, 1990. -46-49 с.
29 Янушкевич Ф. Технология обучения в системе высшего образования. /Перевод с польского/ М., 1986. 20 с.
30 Момынбаев Б. Кәсіптік педагогика. - Алматы: Білім, 2006.
31 Бабаев С.Б., Оңалбек Ж.К. Жалпы педагогика: Оқулық.- Алматы: Заң әдебиеті, 2005.-131-139бет.
32 Жақсылиқова К. Қазақ тілін орыс тілді бөлімдерде модульмен оқытудың ғылыми-теориялық негіздері. - Алматы, 2001.-4-5 бет.
33 Морозов А.В. Креативная педагогика и психология. Учебное пособие. – Москва: Академический проект, 2-е изд., испр и доп., 2004.-449-461 с.
34 Өстеміров К., Шәметов Н., Васильев И. Кәсіптік педагогика: Колледж, университет студенттеріне арналған оқулық. – Алматы: ТОО «Наз-9» ЖШС, 2006.
35 Әбішев Р. Модульдік оқыту технологиясы // Қазақ тарихы.-2006.-№6.-87-89 бет.
36 Шешнев Л.В. Преодоление психологического барьера как условие научного творчества. - М., 1993.
37 Бұзаубақова К.Ж. Жаңа педагогикалық технология: Оқу құралы.- Алматы: Жазушы, 2004.
38 Фридман Л.М. Формирование позновательных интересов у школников.- М., 1997.
39 Занько С.Ф., Тюнникова Ю.С., Тюнникова С.М. Игры и учения.- М.,1992.
40 Нұрлыбаева М. Модульдік оқыту технологиясының тиімділігі // Оқыту - тәрбиелеу технологиясы.-2007.-№4.-43-45 бет.
41 Ожегов С.И. Толковый словарь.-М., 1994.
42 Әуелбекова Г.Д. Модульдік оқыту технологиясы негізінде оқу процесін ұйымдастыру // Администратор в Казахстанской школе. Қазақстан мектебіндегі басқарушы.-2006.-№4.-11-13 бет.
43 Қазақстан Республикасының Президенті Н.Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы // Егемен Қазақстан. -2007.-1 наурыз.
44 Қазақстан Республикасында бiлiм берудi дамытудың 2005-2010 жылдарға арналған мемлекеттiк бағдарламасы // Егемен Қазақстан.- 2004 жылғы 11 қазан.
45 Әуелбекова Г.Д. Модульдік оқыту технологиясы негізінде оқу процесін ұйымдастыру // Администратор в Казахстанской школе. Қазақстан мектебіндегі басқарушы.-2006.-№3.-7-11 бет.
46 Слободина Д.Н. «Деловые игры».- С.-Петербург, 2006.
47 С.Жолдаспаев, Кәсіпорын экономикасы. – Алматы: Экономика, 20027
48 Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейінгі білім беруді дамыту Тұжырымдамасы //Қазақстан мектебі, 2004.- №2.-5-16 бет.
49 Қоянбаев Ж.Б., Қоянбаев Р.М. Педагогика: Университет студенттеріне арналған оқу құралы. – Астана: Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия университеті (ЕАУ), 1998.-143-148 бет.
50 Байжанова З.Т. Педагогикалық менеджмент: Оқу құралы. – Астана, 2005.-74-85 бет.
51 Қазақстан Республикасының экологиялық кодексі, №6, ақпан, Алматы, 2007.
52 Нурболатова З.Н. Экологиялық білім беру – тәрбиелеудің негізі // Экологическое образование в Казахстане.–2005.-№4.–5-6 бет.
53 Қазақстан Республикасының Конституциясы.–Алматы, 2006.
54 Қазақстан Республикасының Еңбек кодексі.–Алматы: Источник: справочная правовая система ЮРИСТ.-2008.
55 Ляпунов В.В. Жалпы білім беретін мекемедегі еңбекті қорғау // Қазақстанда еңбекті қорғау.-2007.-№12.-40-43бет.
56 Өрт қауіпсіздігі туралы Қазақстан Республикасының Заңы. – Алматы: Источник: справочная правовая система ЮРИСТ, 2007.
57 Ілиясов Қ.Қ., Құлпыбаева С. Қаржы: Оқулық. – Алматы, 2005.-496-513 бет.
58 Мамыров Н.Қ., Тілеужанова М.Ә. Макроэкономика: Оқулық.- Алматы: Экономика, 2003.-81-96 бет.
        
        |Кіріспе............................................................|   |
|................................................ | ... | ... ... | ... ... | ... мен | ... ... | |
|1 ... ... технологиясының теориялық негіздері | ... ... ... технологиясының педагогикалық | ... | ... ... ... ... | ... | ... ... ... ... ... ... | ... | |
|2 ... ... ... ... ... ... | |
|ерекшеліктері | ... ... ... ... ... ... | ... Модульдік оқыту технологияның қолдану | ... | ... ... ... ... ... технологияны қолдану | ... ... | ... |
|........................... | ... ... | ... ... | ... ... | ... |
|........................................... | ... ... ... ... қоғам талабына сай тәрбие мен
білім беруде болашақ мұғалімдердің инновациялық ... ... ... мeңгepyi - маңызды мәселелердің бipi. Өйткені,
жаңа педагогикалық технологияны меңгеруге мұғалімдерді даярлау - ... ... ... ... аспектісінің бipi және педагогтың жеке
тұлғасын қалыптастыру үрдісіндегі әрекеттің нәтижесі болып табылады.
Ғылым мен ... ... ... ... ... ... ... жан-жақты дамыған шығармашыл жеке тұлғаны ... ... ... ... саналады.
2004 жылдың 12 қазанында Қазақстан Республикасы білім ... III ... ... ... ... ... кадрларын әзірлеу жүйесі оздыра отырып дамытумен қамтамасыз eтілуі
тиic. Жаңа формацияның педагогы қажет. ... жаңа ... ... ... әрдайым саналып келгеніндей біршама емес, әлдеқайда жоғары
болуы тиіс - бұл ... ... деп атап ... әр ... ... ... ... оны дербестікке, ізденімпаздыққа,
шығармашылыққа тәрбиелеуді жүзеге асыратын шебер әpi ... ... ... ... ... ... ... өркениетті елдер қатарына қосылуы бүгінгі
ұрпақ бейнесінен көрінеді. Қазіргі білім беру ... ... ... ... ... ... тұрғысынан білім мазмұнына жаңалық
енгізудің тиімді жаңа әдістерін іздестіру мен оларды жүзеге ... ... ... Ол қай ... да ең ... ... қатарына
жатқызылып келеді. Олай ... ... ... сай ... ... ... ... жаңа талаптары туындап
отыр.
Қазіргі уақытта Қазақстанда білім берудің өзіндік ұлттық ... Бұл ... ... ... парадигмасының өзгеруімен қатар
жүреді. Білім берудегі ескі мазмұнның ... ... ... ... дәстүрлі объект–субъектілері педагогикасының
орнын басқасы басты, ол бала оқу қызметінің субъектісі ретінде, өзін-өзі
өзектілендіруге, өзін тануға және ... ... ... ... ... ... бағытталған. Мұндай жағдайда педагогикалық процестің ... оқу ... ... - ... мен оқушының тұлғалық–бағытталған
өзара әрекеті болып табылады[2, 3].
Жаңа білім парадигмасы бірінші орынға баланың ... ... ... ... оның ... ... алу ... дамуын қойып отыр.
Қазіргі уақытта педагогика ғылымының бір ерекшілігі - баланың тұлғалық
дамуына бағытталған жаңа ... ... ... ... ... – бұл ... басымды мақсаттарымен
біріктірілген  пәндер мен әдістемелердің: ... ... ... ортақ тұжырымдамамен байланысқан міндеттерінің,
мазмұнының, формалары мен әдістерінің күрделі және ашық жүйелері, ... ... ... әсер ... ақыр ... ... дамуына жағымды
жағдайлар жиынтығын құрайды»
Бүгінгі таңда ... ... ... ... ... мен ... ... оқыту технологиясы,
В.Ф.Шаталовтың оқу материалдарының белгі және сызба үлгілері негізінде
қарқынды оқыту ... ... ... және басқа
көптеген ғалымдарың технологиялары кеңінен ... [4, 5, 6, 7, ... ... ... ... және ... ... технологиялары белсенді түрде қолданылуда [9, 10, 11].
Қазақстан Республикасының ... ... ... оқыту формасын,
әдістерін, технологиялар таңдауда  көп нұсқалық қағидасы бекітілген, бұл
білім ... ... ... ... ... нұсқаны
қолдануға, педагогикалық процесті кез келген үлгімен, тіпті авторлық
үлгімен ... ... ... [12].
Шетелдік ғалымдар модульдік білім беру ... ... ... аяғы мен ... ... ... ұғымы термин ретінде алғаш математика ғылымында пайда болды.
Бұл термин латынның modulus (өлшеуіш) сөзінен ... ... ... бұл
терминді алғаш рет 1814 жылы Швейцария математигі Жан ... ... Көшу ... ... рет ... ... ... Роджер Коутс
[13].
Педагогикада модульмен оқыту идеясының нeгiзiн салушы ғалым ... ... ... ... оқушының өзіне қолайлы
қарқында жұмыс жасауына, нақ өзіне сай оқу тәсілін таңдап ... ... ... Ең ... рет 1969 жылы осылай Падуа университетінде оқу
үрдісіне ... ... ... АҚШ қолледждері мен
университеттеріне тез тарады. Мұнда олардың ... түрі ... ... ... ... ... ... пакеті» т.б. Модульмен оқыту
мәселесімен айналысқан ғалымдардың тағы бipi ... ... - оқу ... бip ... ... ... оқу ... В.Гольдшмидт және М.Л.Гольдшмидт деректері бойынша, ... мен ... ... ... инженерлік пәндерді,
химия, психология, социология, ... ... тілі және ... ... ... оқыту үшін пайдаланылады. Аталған мәселемен
-айналысқан ғалымдардың келесі тобы (Я.Л.Клиндштат) - студенттердің ... ... ... ... ... ... ... Л.М.Твердин және т.б.) оқытудың қалыптасқан
бірліктеріне оқу мазмұнын ... етіп құру деп ... Ал ... ... ... модульмен оқыту арқылы болашақ мамандардың
кәсіби білімін жетілдіру ... ... ... болады, ғалым
К.Вазинаның айтуынша, модульмен оқыту - адамның ... ... ... ... 15, ... ... оқытуды экспериментті және практикалық түрде тәжірибеде
қолдану АҚШ, Батыс Еуропа елдерінің колледждері мен жоғары оқу орындарында,
ТМД елдеріндегі жоғары оқу ... ... ... ... ... ... оқу ... модуль арқылы оқыту мәселесін
ғалымдар Г.Қ.Нұрғалиева, Р.Масырова – ... ... ... ... педагогика мәселесі қырынан, ... ... ... ... ... ... Модульмен оқытуды ғалымдар
К.Сариева, М.Жанпейісова, ... ... ... ... ... ... еңбекке әр ғалым модуль ... ... ... ... ... ... әр ... қырынан
қарастырады [9, 10, 17, 18,19, 20, 21].
Зерттеу ... ... ... ... беру ... ... пәні: модульдік оқыту технологиясы арқылы мектеп
оқушыларының білім, білік, дағдыларын дамыту.
Зерттеу жұмысының мақсаты: ... ... ... жүйе ... ... мектеп оқушылары мен мұғалімнің субъект-субъект қатынасын icкe
асыру үшін жағдай жасауды ғылыми ... ... және ... ... ... және оны тәжірибе арқылы тексеру.
Зерттеу жұмысының болжамы: егер мектептің білім беру ... ... ... ... пайдаланылса, онда оқушылардың
білімдері жаңа ... ... ... өйткені жаңа модульдік оқыту
технологиясын қолдану жеке тұлғаның танымдық кабілеттерін және ... ... ... етеді.
Зерттеу жұмысының міндеттері:
- модульдік оқыту технологиясының теориялық негіздерін айқындау;
- Барап негізгі мектебінде модульдік технологияны қолдану ... ... ... ... ... ... технологияны қолдану тәжірибесінің
әдістемесін жасап, тәжірибелік-эксперимент ... ... ... ... ... оқыту технологиясы ... ... ... ... ендіру.
Зерттеу жұмысының жетекші идеясы: ... ... беру ... ... технологиясын қолдану оқушылардың тұлғалық ... ... ... ... әдіснамалық және теориялық негіздері: диалектикалық ... ... мен ... ... байланысы, өзгерісте болу
заңдылықтары, тәжірибені тарихи, құрылымдық-жүйелілік ... ... ... ... сатылап қалыптастыру, жеке тұлға мен оның
құрылымы жайлы ілімдер; мұғалім іс-әрекетінің ... ... ... ... мен ... ... ... оқытудың модульдік оқыту технологиясының мәні және ... ... ... ... ... ... ... көздері: қарастырылып отырған проблемаға байланысты
қазақстандық, шетелдік, ТМД ... ... ... ... ... Республикасының Ата заңы, ... ... ... ... Президенті Нұрсултан Назарбаевтың
Қазақстан халқына Жолдауы, Қазақстан ... 2015 ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасында бiлiм берудi
дамытудың 2005-2010 жылдарға арналған мемлекеттiк бағдарламасы, ... ... ... ... ... ... ... оқу
жоспары, оқу бағдарламасы, оқулықтары; жылдық есептері.
Зерттеу ... ... ... ... ... философиялық, әдістемелік әдебиеттерге теориялық талдау
жасау, педагогикалық ... мен ... ... ... ... ... және ... мектеп құжаттары мен
педагогикалық үрдістерге талдау ... ... ... ... ... ... оның нәтижесін бағалау, өңдеу, қорыту.
Зерттеудің базасы – Барап негізгі ... ... ... көкейкестілігі негізделіп, ғылыми
аппараты (зерттеу объектісі, пәні, ... ... ... ... әдістері) айқындалып, оның ғылыми жаңалығы, теориялық
және практикалық ... ... ... ұсынылатын қағидалар
көрсетіледі.
«Модульдік оқыту технологиясының теориялық ... атты ... ... ... ... педагогикалық негіздері, құрылымы
және білім берудегі маңызы көрсетілген.
«Оқыту ... ... ... қолданудың практикалық
ерекшеліктері» атты екінші бөлімде ... ... ... ... ... жағдайы, әдістемесі, экономика пәнін оқытуда модульдік
оқыту технологиясын қолдану тиімді жақтарын зерттеулері келтірілген.
«Экономикалық негіздеме» деген ... ... ... ... экономикалық көрсеткіштер, экономика жайлы толық ... оның ... ... ... қолдану аясы айтылып кетіледі және
экономика пәнінің маңыздылығы, ерекшелігіне де ... ... ... ... бөлімінде жалпы еліміздегі экологиялық мәселеге
қарсы жүргізіліп жатқан заңдар мен ... ... ... ... ... ... мектеп оқушылардың дені сау, есі түзу ұрпақ болып
өсу мақсатында экологиялық білім ... ... мен ... ... ... ... халықтың еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті
қорғауды, еңбек жағдайын ... ... ... ... ... ... ... қорғау, еңбек
қауіпсіздігі мен ... ... ... ... ... жатқан іс-
шараларға тоқталып, мектептегі қауіпсіздік ... ... ... ... және ... ... нәтижелеріне
негізделген тұжырымдар, зерттеудің артықшылық жақтары және ғылыми-ұсыныстар
беріледі.
Қосымша бөлімінде тәжірибелік жұмыстарды жүргізу барысындағы оқушыларға
жүргізілген ақпараттар келтірілген.
Нормативтік сілтемелер
Бұл ... ... ... ... ... ... ... Республикасының Конституциясы.–Алматы, 2006.
- Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңы // Егемен Қазақстан.
-2007.-15 тамыз.
- Қазақстан Республикасында бiлiм берудi ... ... ... ... бағдарламасы // Егемен Қазақстан.-2004 жылғы 11 қазан.
- ... ... ... ... ... халқына
Жолдауы «Жаңа әлемдегі жаңа ... // ... ... ... ... Н.Ә. ... мен ... — даму тетігі / Елбасынынң ҚР Білім
және ғылым қызметкерлерінің III съезінде сөйлеген cөзi // ... ... ... ... ... Республикасының 2015 жылға дейінгі білім беруді дамыту
ТҰЖЫРЫМДАМАСЫ ... ... 2004.- ... Қазақстан Республикасының Экологиялық кодексі, №6, ақпан, Алматы,
2007.
- Қазақстан Республикасының Еңбек кодексі.–Алматы: Источник: справочная
правовая система ЮРИСТ.-2008.
- Өрт қауіпсіздігі ... ... ... ...... ... ... система ЮРИСТ.-2007.
Анықтамалар
Педагогикалық технология – бұл білімнің ... ... ... мен ... ... процесін ұйымдастырудың
өзара ортақ тұжырымдамамен байланысқан міндеттерінің, мазмұнының, формалары
мен әдістерінің күрделі әрі ашық ... ... әр ... ... ... ақыр ... оқушының дамуына жағымды жағдайлар жасайды.
Бағдарламаластырылған оқу технологиясы - бұл арнайы ... ... ... ... ЭВМ және т.б. ... ілгері дайындалған бағдарлама бойынша орындалатыи өзіндік жеке-дара
оқу технологиясы.
Қашықтан оқу ... - бұл осы ... ... ... ... және интернет жәрдемімен оқу ... ... ... ... ...... бір жүйенің, ұйымның нықталатын, біршама
дербес бөлігі.
Модуль - ic-әрекеттің мақсатты бағдарламасы белгілеген деңгейіне ... ... ... ... білім, білік, дағдының белгілі
мазмұнының ... және оның ... ... яғни ... оқу
ақпараты болып табылатын модульмен оқытудың негізгі ... ... ... - ол нақты модульдік өлшем бойынша оқу
мазмұнының, оқушының оқу ... ... ... ... ... ... ... бойынша білімді тексеру жүйесі мен әдістемелік
ұсыныстардың жиынтығы болып табылады.
Тиімділік – әлеуметтік-экономикалық процестер мен ... ... ... қол ... мен ... ... категория.
Экономикалық білім - қоғам дамуына материалдық өмірдің ықпалы жөніндегі
экономикалық теориялар жиынтығынан тұрады.
Экономика дегеніміз - оқушының еңбегінің нәтижесін ... ... ... ... – ол ... меңгерген білім, білік және дағдылар
жиынтығы, сызықтық байланыспен өрнектеледі.
Белгілеулер мен ...... ... ... – БҰҰ ... ... ... және білім беру жөніндегі ұйым
т.б. – тағы басқа
БОТ - бағдарламаластырылған оқу ...... ... ... - ... ... ұйымы
ЕТМ - Еңбек тәжірибелерінің модульдері
МОТ - модульдік оқыту технологиясы
ОЭ - оқу ... - ... ... ...... ... ... - кешенді дидактикалық мақсат
КИДМ - кіріктелген интеграциялық дидактикалық мақсат
ЖДМ - жеке дидактикалық мақсат
БТ – бақылау тобы
ЭТ – эксперементтік топ
1 ... ... ... ... ... ... оқыту технологиясының педагогикалық негіздері
Қазақстан Республикасы «Білім туралы» Заңының 11-бабында «Білім беру
жүйесінің ... ... - ... жаңа ... оның ... білім беру бағдарламаларының қоғам мен ... ... ... ... тез ... ... ететін технологияларды енгізу
және тиімді пайдалану, бiлiм ... ... ... желiлерге шығу, ұлттық және жалпы адамзаттық құндылықтар,
ғылым мен ... ... ... жеке адамды қалыптастыруға,
дамытуға, кәсіби шыңдауға ... ... алу үшін ... ... деп ... ... ... әрбір мұғалімнің алдына
қойып отырған басты міндеттердің бірі – оқыту ... ... ... және жаңа ... ... меңгеру. Осыған орай
білім беру саласында педагогикалық ... ... ... ... ... ие ... отыр [12].
Ақтөбе мемлекеттік педагогикалық институтының аға ... ... ... ... атты ... ... - ұғымы 1960 жылдары дамыған елдердің баспа
беттерінде көріне бастады. 1961 жылы ... ... ... жылы ... ... технология және оқыту процесі», 1965 жылы
Жапонияда , «Педагогикалық ... ... 1971 жылы ... ... ... ... ... серияларын бүкіләлемдік білім
бюросының бюллетендерінде шығара бастады. Бiздің елімізде «педагогикалық
технология» ұғымы 60-жылдардың ... ... ... ... ... саны ... - деп ... [22].
«Оқыту технологиясы» ұғымын алғаш рет педагогика ғылымына енгізген
А.Макаренко, қазір бүл ұғым оку-тәрбие үрдісінде кеңінен ... жүр. ... ... ... ... рет ... ... жүргізген
Т.Ильина болды [23, 24].
Педагогикалық технологияға алғаш анықтама берген ғалымдардың бірі -
орыс ... В.П. ... Оның ... ... ... - ... ... асырылатын белгілі бір педагогикалық жүйенің
жобасы, ал ... ... сай ... ... ... ... ғана». [8].
И.Талызинаның пікірі бойынша, педагогикалық технологияның басты мақсаты
– іс жүзінде ... ... жету үшін ... ең ... ... ... технология окыту үрдісін ғылыми жүйелеу
бағытында, ... ... ... қолданылатын ғылыми негізделген
талаптар жүйесі болып табылады ... ... ...... мен ... үшін ... өте ... жағдайлар жасай отырып, оқыту үдерісін жобалаудың, ... және ... ... дейін ойластырылған, әpi
бірлесіп жүзеге ... ... ... ... (В.М. Монахов)
[7].
М.В.Кларин «Педагогикалық технология – бұл педагогикалық мақсатқа қол
жеткізу жолындағы қолданатын барлық қисынды ілім ... мен ... ... ... және ... ... ... анықтайды [26].
Б.Т.Лихачев педагогикалық технологияны оқу процесіне белгілі бір мақсат
көздей әсер ететін педагогикалық ықпал деп түсіндіреді. Ал, ... ... ... ... ... ... ... бір жүйесі ретінде көрсетеді және ... ... ... ... құрылым емес, бала мен мұғалімнің үнемі
түрленіп отыратын өзара қарым-қатынасының ... ... ... ... ғылымында «педагогикалық технология» ... ... ... ... жоқ. Дегенмен кейбip ғалымдардың берген
аныңтамаларына тоқтала ... жөн. ... ... ... ... сатысында студенттері педагогикалық, ... ... ... эвристикалық, жүйесі ретінде педагогикалық
технологиялар негіздерінен қаруландыру ... ... ... ... ... ... қарым-қатынас жасауға үйрету педагогикалық
технологияның мән-мағынасын ашады» деп ... ... ... ... ... деп оқытудың объективтік
факторларының ... ... ... ... дидактикалық
материалдар, құрал-жабдық, техникалық құралдар, т.б.) қандай да бір үрдісте
нәтижеге жету ... ... ... ... ... ... ... технологиясының мәнін ашқанда, төмендегідей ... ... ... деп ... ... ... қолданыс
табатын бағдарламаланған оқыту үрдісін айтады және оқу ... ... оқу ... ... ... ... ... емес,
оқушыларға бағытталады, оқыту әдістері мен тәсілдерін ... ... ... ... және ... ... құралдарды кеңінен
қолдануды талап етеді, оқыту теориясын
Технология дегеніміз - ... ... ... ... ... ... дегеніміз - тәжірибе жүзінде орындалатын белгілі ... ... ... дегеніміз - тәжірибелік білім берудегі педагогикалық
экспроматтардың минимумы.
Ендігі ... біз ... тағы бір ... ... ... - ... ғылымы мен мектеп тәжірибесінің
дамуындағы сабақтастықты сақтай отырып, педагогика мен ... және ... ... ... түрде өзгерту.
ЮНЕСКО-ның бір құжатында педагогикалық технологияға мынандай анықтама
берілген. Педагогикалық ... ... - ... оқу ... ... әдici және ... ... және техникалық ресурстарды
ескере отырып ... және ... ... ең ... ... ... ... өзара ынтымақтастығы [30, 251б.].
Дегенмен, барлық анықтамаларға ортақ басты ... бар, ... ... – бұл ... басымды мақсаттарымен
біріктірілген пәндер мен әдістмелердің; оқу–тәрбие процесін ұйымдастырудың
өзара ортақ ... ... ... ... ... әдістерінің күрделі әрі ашық жүйелері. Мұнда әр позиция басқаларына
әсер етіп, ақыр ... ... ... ... ... жасайды»
(М.М.Жанпейісова) [11].
Осы заманғы дидактикада әрқилы оқу технологиялары көрініс беріп ... көп ... болу ... - әр автор мен орындаушының ... ... ... қосып, технологияға өзгеріс ендіріп баруымен
байланысты.
Дидактикада оқу технологиялары ... ... ... қолдану деңгейі: жалпы педагогикалық, пән ... ... ... ... ... және діни, гуманистік және әміршіл-
әкімшіл ... ... ... ... ... ... ... іс-әрекетті (бихевиористік), іштей ... ... ... құрылымға бағдарлануы: акпараттық (білім, ептілік және
дағдылар қалыптастыру), ... ... ... ... ... ... ... дамыту), қолданбалы (тұрмыс-тәжірибелік әрекеттер
қалыптастыру).
Педагогикалық технологияларды мынадай ... ... ... Педагогикалық қарым-қатынасты демократилық және ізгілік негізінде
құру педагогикалық технологиясы:
- ынтымақтастық педагогикасы;
- ізгілікті-тұлғалы оқыту ... ... ... ... әдебиетті оқыту жүйесі
(Е.Н.Ильин).
2 Оқушы әрекетін ... және ... ... ... ойын-сабақ технологиясы;
- проблемалық оқыту;
- модульдік оқыту технологиясы (М.М.Жанпейісова);
- Шаталовтың ... ... ... оқыту технологиясы;
- Е.И.Пассовтың коммуникативтік оқыту жүйесі.
3 Оқу процесін ұйымдастыру және ... ... ... ... ... ... оқыту);
- дифференциалдап оқыту;
- даралап оқыту;
- ұжымдық және ... ... ... ... ... ... жетілдіру және дидактикалық қайта өңдеу негізіне қарай
құрылған оқыту технологиясы:
- іріленген дидактикалық бірліктер (П.М.Эрдниев);
- «Мәдениет ... ... ... ... және ... ... (Л.В.Тарасов);
- ақыл-ой әрекетін сатылап дамыту теориясын жүзеге асыру технологиясы
(М.Б.Волович).
5 Табиғаттәнділік, ұлттық педагогика әдістерін пайдалануға ... ... ... ... ... технологиясы;
- М.Монтессори технологиясы.
6 Альтернативті оқыту технологиясы:
- Вальдорф педагогикасы (Р.Штейнер);
- Еркін еңбек ... ... ... ... «Школа самоопределения» (А.Н.Тубельский);
- «Школа для всех» (Е.А.Ямбург);
- «Школа парк» (М.Балабин) (қосымша А).
Педагогикалық технологиялар көптүрлі болуына қарамастан, ... ... екі ғана жолы бар. ... - ... ... ... В.В.Данилов, В.К.Дьяченко және т.б.). екіншісі ... ... ... (Е.Н.Ильин, С.Н. Лысенкова, В.Ф.Шаталов және
т.б.).
Дәстүрлі оқу жүйесін жаңалау бағыты (модернизация): оқушы іс-әрекетінің
белсенділігін көтеру және ... ... ... және ... ... адамиластыру мен демократияластыру негізінде
жасалған технология; оқу материалын ... ... ... негізделген
технология және т.б.
Оқу технологиясының топтастырылуы, сонымен бірге, нақты кезеңде басым
болған мақсаттар мен ... ... ... формасының
қолданылуына, дәл кезеңде қажет болған әдістерге және ... ... ... ... ... оқу ... ... білген жөн. Олардың бір-
бірінен айырмасы - оқу технологиясын қайталап, көбейте таратуға болады. Қай
жағдайда да ... ... сай ... оқу ... ... сапасына
және педагогикалық міндеттердің табысты шешілуіне кепіл бола алады. Ал
әдістеменің ... ... ... жете ... жиі ... ... бірге,
әдістеме технологиялық деңгейге дейін көтерілуі мүмкін. Мысалы, жаңа
материалды түсіндірудің белгілі әдістемесі бар. Егер ол ... ... ... талаптарына орайласса, оны технология деп тануға болады.
Оқу технологиясы педагогикалық ... ... ... ... жете ... өзі - шеберлік. Бір технологияны әрбір оқытушы
жеке іске асырып отыруы мүмкін, ал осы іске ... ... ... оқу ... ... ... ... жасау - репродуктивті) технологиясы білім,
ептілік және дағдыларды ұсынуға бағытталған. Ол ... ... ... ... ... ... білім сапасының бағалануын қамтамаасыз
етеді. Бұл технологияның ежелгі түрі. Ол бүгінгі ... да кең ... орта ... Оның ... ... ... ... бойынша оқу процесін жүргізу. Технология ... ... ... ... ететіндей білім ауқымын анықтауға мүмкіндік
беретін және оны ... ... ... көрсететін білімдік бағыт-бағдарлама
(парадигма) алынады. Осыған орай оқу - ... ... ... ... ... және ... бірге жүретін түсіндіру, 2) оқушының жетекші іс-
әрекеттері түрлеріне - ... мен есте ... 3) ... ... ... негізгі көрсеткішіне - игерілгенді қалтқысыз қайталап жаңғырту
ептілігі алынады. Мұғалім қызметтері -түсіндіру, әрекеттерді ... ... ... және ... ... технологиясы бірқатар маңызды да ұнамды тараптарымен еленген. Олар
- үнемділігі, күрделі материалды түсінуді жеңілдетуі, білім-тәрбие процесін
тиімді басқаруды ... ... ... ұсынудың жаңа әдіс-тәсілдерін
пайдалануға икемді келуі. Сонымен бірге ... ... ... де жол ... - оқу ... ... мен жіктеуге
қолайсыз, оқушылардың ойлау қабілетін дамытуға мүмкіншілігі кем.
Дамытушы оқу ... ... ... енген оқу іс-әрекеттері
арасындағы аса танымалы (Л.С.Выготский, Л.В.Занков, ... ... ... ... бала ... өткеніне емес,
болашағына бағытталуы тиіс. Сонда ғана ол оқу ... осы ... ... ... даму ... ... асыра алады. «Жақын даму
аймағының» ... бала өз ... ... ... оқу міндеттерін
ересектер басшылығында не ақылдылау дос-жарандарымен араласа жүріп шешуі
мүмкін. Келтірілген пікір жария болғанға ... бала ... ... оның
акыл-ойының өрістеуі оқу және тәрбие ізімен жүретіні мойындалған болатын.
Зерттеулер нәтижесінде (Л.В.Занков) оқу тиімділігін көтеру ... ... ... ... ... Бұл үшін ... ... қиыншылықта жүргізу принципін ұстану - басты талап. Егер ... ... ... іске ... ... ететін кедергілер (ойын,
оқу, тұрмыс) шығып тұрмаса, әрі оларды ... ... бала ... ... ... оқу ... орай білім мазмұны және
оны құрастыру реті аныкталады. Оқу материалының мазмұн қарқыны ұлғаяды, ... ... рөл ... ... беріледі, дегенмен,
оқушылардың практикалық ептіліктері мен дағдыларының маңызы жойылмайды.
Дамытушы технология талаптарының және бірі - оқу ілгерілі және ... ... ... жиі әрі бір беткей қайталаулар оқу ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік
бермейді. Дамытушы технологияны іске асыру сонымен бірге оқушылардың жас
ерекшеліктеріне ... ... оқу ... ... ... (Д.Б.Эльконин).
Дамытушы технология идеяларының қатарына сондай-ақ оқу қызметінің
әркилы ... ... ... ... өзінше танып, содан
өздігінен жауап әрекет орындауға (рефлексия) ынталандыру идеясы да ... ... ... келу ... ... өз ... сезінуі
мен түсінуі, оқу іс-әрекеттерінің тәсіл, әдістерін өзінше байқап, ... ... ... ... ... және бағалаумен
тығыз байланысты болатынтан дамытушы технология шарттарына орай оларға да
көп мән ... ... ... бұл ... ... мұғалімдері арасында кең
қолданымда. Алайда, бұл технологияның ... ... ... ... жүр. Себебі, оқушылардың бәрі бірдей қиыншылықты деңгей оқуын көтере
алмайды. Солар ішінде тума ... ... ... ... ... ... түседі. Сондықтан барша шәкірттерді теңдей ... және ... ... оқытып, тәрбиелеуге болмайды.
Бағдарламаластырылған оқу технологиясының (БОТ) негізгі ... ... ... ... ... ... Л.Н. Ланда, А.М.
Матюшкин және т.б.).
БОТ ... ... ... ... мен ... (Н.Краудер,
Б.Скиннер, С.Пресси).
БОТ - бұл арнайы жабдықтар, бағдарламаластырылған оқулық, ерекше оқу-
машинасы, ЭВМ және т.б. ... күні ... ... ... ... өзіндік жеке-дара оқу технологиясы. Бұл технология
әрбір оқушыға ... ... орай (оқу ... ... және т.б.) ... ... ... өзіне тән сипат белгілері:
- оқу материалының кіші көлемді жеңіл игерілетін ... ... әр ... ... ... нақты әрекеттерді орындау ... ... әр ... ... ... қадағалау тапсырмаларының дұрыс орындалуымен оқушы материалдың ендігі
жаңа бөлшегін алып, ... оқу ... іске ... ... ... ... бере алмаған жағдайда оқушының ... ... ... ... тапсырмаларының нәтижесі хатталып, оқушының өзіне де (ішкі
кері байланыс), педагогқа да ... кері ... ... болуы.
Проблемді оқу технологиясы мұғалім басшылығында өтетін оқушылардың оқу
міндеттерін ... ... ... ... ... негізделеді. Оқу ізденістері барысында оқушыларда жаңа ... және ... ... ... ... белсенділігі,
қызығуы, ой-өрісі, шығармашыл ойы және басқа да ... ... ... (Т.В.Кудрявцев, А.М.Матюшкин, М.И.Махмудов және т.б.).
Жалпы түрінде проблемді технология сипаты ... ... ... ... ... оқушылар алдына міндет (проблема) қояды, оған
қызықтырады және оның шешу ... ... ... Ал
оқушылар мұғалімнің тікелей басшылығында не өз ... ... ... ... мен ... ... яғни ... түзеді, оның
шынайлылығын тексеру тәсілдерін ... әрі ... ... ... пікір жүргізеді, дәлелдейді.
Проблемді оқу басқа да технологиялар сияқты өзінің ұнамды да болымсыз
тараптарына ие. Оның тиімділігі: ... тек ... ... ... ... жүйесін меңгеруге жәрдемдесіп қоймастан, олардың ақыл-ой дамуына
жол ашады, өз шығармашылық қуатымен берік білім қалыптастыруға көмектеседі,
өз оқу ... ... ... ... оқу ... ... етеді. Кемшілігі: жоспарланған нәтижеге жету көп уақытты талап
етеді, сонымен ... ... ... ... ... ... (концентрлі) оқу технологиясы педагогикада ... ... ... ... ... ... ... және т.б.).
Бұл технология жақтастарының пікірі: оқудың дәстүрлі сынып-сабақтық
жүйесінде ... мен ... ... ... оқу ... ... ... бөлшектеніп, өз алдына шартты дербестенген ауқымда
ұсынылады. Осыдан оқушылардың жеке пәндерден ... ... ... жай ... Оқу ... ... ... өтілуінен,
оқушылардың сабаққа болған қызығушылығы кемиді. Бір дәрістің екіншісінен
алшақты болуынан бір ... ... ... ... ... ... тұрақты ауысып баруынан оқушы олардың бірде-біріне ... ... Бір ... ... ... бала ... көреді, көп уақыт
сарп етеді, ендігі сабақ өткендегіні көлеңкелейді, сонымен әр өткен ... ... ... барады. Әр дәріс оқушы үшін - жаңа ... жаңа ... жаңа ... ... жаңа көңіл-күй
ықпалдары, т.с.с. осылардың баршасына сәйкес бала икемделіп, оқу ... ... ... Ал бұл енді ... жаткан жас буынға оңай
шаруа емес.
Шомдыру оқуында сабақтар топқа ... ... бір ... ... ... ... ... пәндер саны кемітіледі. Мұндай технология
оқу-оқыту процесін адам қабылдауының табиғи психологиялық ерекшеліктеріне
жақындастыра түседі. Сабақта игерілген ... ... ... алу үшін
оны бекіту жұмыстары сол күні ... ... яғни ... да ... ... ... алаңдамай, тек сол пәнмен ғана ... ... ... оқу технологиясы - бұл осы заманғы телебайланыс, электронды
почта, теледидар және ... ... оқу ... ... ... пайдалану. Қашықтан оқу қандай да себептермен білім
иеленуге қол жеткізе алмай жүргендердін бәріне бірдей үйде ... ... ... ... мүгедектерге, зағиптар мен есітуден
қалғандарға, т.с.с.) ... ... ... білім беру идеясының туындауын 1960-
жылдардың аяғы мен 1970-жылдардың басына жатқызады.
«Модуль» ұғымы термин ... ... ... ғылымында пайда болды.
Бұл термин латынның modulus (өлшеуіш) сөзінен шыққан. Векторға ... ... ... рет 1814 жылы ... ... Жан ... ... Көшу ... алғаш рет енгізген ағылшын математигі Роджер Коутс
[13].
Педагогикада модульмен оқыту идеясының нeгiзiн салушы ғалым АҚШ-тағы
Падуа ... ... ... ... ... ... ... жасауына, нақ өзіне сай оқу тәсілін таңдап алуына ... ... Ең ... рет 1969 жылы ... Падуа университетінде оқу
үрдісіне енгізілген миникурстар, ... АҚШ ... ... тез ... ... олардың бірнеше түрі пайда болды:
«пакеттегі ұғым», «consent оррасу», ... ... т.б. ... ... ... ... тағы бipi ... пайымдауынша,
модуль - оқу материалының бip концептуальды бірлігін ... оқу ... ... және ... ... ... ... мен университеттерінде модульмен оқыту инженерлік ... ... ... ... ағылшын тілі және ... ... ... ... үшін ... ... мәселемен
-айналысқан ғалымдардың келесі тобы (Я.Л.Клиндштат) - студенттердің білімді
меңгеру мүмкіншіліктерін ... ... ... үшіншілері
(В.Б.Закорюкин, В.И.Панченко, Л.М.Твердин және т.б.) ... ... оқу ... ... етіп құру деп ... Ал И.Прокопенко,
П.Юцявичене сияқты ғалымдардың пікірінше, модульмен оқыту арқылы болашақ
мамандардың кәсіби ... ... ... деңгейге жеткізуге болады,
ғалым К.Вазинаның айтуынша, модульмен оқыту - адамның жалпы өзіндік даму,
моделі [32].
Ескерте ... ... ... ... ... ... ... ұқсас болып келсе де, олардың біршама айырмашылықтары да бар.
Жұмыста «модуль» ұғымы жайындағы пайымдаулардың теориялық құндылығы мен
практикалық мәні ескеріле ... оған ... ... ... - ... мақсатты бағдарламасы белгілеген деңгейіне жету
үшін сұрыпталған, ... ... ... ... дағдының белгілі
мазмұнының бірлігі және оның ... ... яғни ... оқу
ақпараты болып табылатын модульмен оқытудың негізгі кұралы. Ол модульге ену
және одан шығу бақылауымен қамтамасыз ... Бұл ... ... ... дегеніміз - студенттердің модуль материалын игермей тұрғандағы
олардың бастапқы білім деңгейін ... ... Ал ... шығу ... ... ... деңгейін тексереді. Модульден шығу бақылауының
нәтижесі студенттің келесі модульмен жұмыс жасауға өту-өтпеуінің, яғни
мүмкіндігі бар-жоқтығың ... ... ... ... - толық немесе жекелей түрде модульге негізделген
оқыту. Модуль арқылы ... ... ... не ... ... ... үшін, жұмыста «оқытып үйрету және оқып үйрену ... ... ұғым ... ... Біз сол арқылы оқытушы мен оқушылар әрекетінің
мазмұндық сипатын сөз қылуға мүмкіндік аламыз ... ... рет ... ... ... ... ... бастады. Модульдік оқу бағдарламаларының бірнеше
түрлері болды. Олар: «оқу пакеті», «білімді игеру пакеті», «жеке білім ... және т.б. ... беру ... ... ... ... нәтижесінде өмірге «модуль» және «модульдік
білім беру» деген ұғымдар келді. ... ... ... ... - ол белгілі бір концептуальды өлшемді қамтитын оқу материалының
пакеті ... ... ... ... ... ... түрлі варианттары кәсіби білім беру
саласында Ұлыбритания, Швейцария, Италия, Канада, АҚШ ... ... ... елдерде кеңінен қолданыс табады. ЮНЕСКО-ның жанындағы
халықаралық еңбек ... (ХЕҰ) ... ... ... кеңінен таралған
кәсіби білім берудің «Еңбек тәжірибелерінің модульдері» (ЕТМ) деп ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ететін оқу
орталықтары, бастапқы кәсіби білім беретін оқу орындары, университеттер,
мамандықты жетілдіру ... және т.б. ... ... ... технология» терминінің мағынасы екі ұғыммен тығыз байланысты
болып келеді: «модуль» - «функционалдық байланыс» деген ... ... ... ... сөз ... ... және қабілеттілік» деген
мағыналарға ие болып келеді ... ол ... ... ... ... ... байланысты әрекеттер, операциялар және т.б.
жүйелеріне бөлу ... ... ... ... ... асыру тәсілі
болып табылады.
Сонымен, модульдік технологияны білім беру процесін жүзеге асыруды оны
кәсіби маңызы бар әрекеттер мен ... ... ... ... ... ... жүйесіне бөлу арқылы танылатын процесс деп
қабылдауымыз керек және ол оқушылардың алға қойған мақсаттарына жетулеріне
мүмкіндік беретіндігімен де ерекшеленеді.
Кез ... ... ... және ... ... принциптердің негізінде
болжанады, жобасы жасалады және жүзеге де асырылады. Оларға жататындар:
білім берудің мазмұнын одан әрі ... ... ... ... принциптер.
Модульдік принципке сай болу үшін білім беру ... ... ... - ... ... қалыптасу керек. Ал
модульдердің бөлінуі маман қызметтің мазмұнына сәйкес жүзеге асады. Екінші
жағынан, модульдік ... ... ... игеру, тәжірибе жинақтау және
т.б. іс-әрекеттер жүйесі арқылы орындалып ... ... ... принцип модуль материалдарын ұсақ бөлшекке -
қадамға бөлуді қажет етеді және ол дидактикалық мақсаттарға ... ... ... ал алға қойылған әрбір ... ... - ... ... беріп отырады.
Динамикалық принципі ... ... ... етеді және қажетті мамандықтардың динамикасына байланысты
өзгерістерге де ұшырап отырады.
Икемділік принципі ... ... жеке ... ... ... ... тез ... икемделе алатындай жағдайға
келтіруді мақсат етеді.
Ұғынылған болашақ ... ... ... ... ... болуының басты
шарты - оқудың кәсіптік мотивизациясын қалыптастыру және жақын арадағы ғана
емес, сонымен ... ... ... ... ... да ... болып
табылады.
Паритеттілік принципі оқытушы мен ... ... ... ... ... ... ... принциптердің
жиынтығы жобалау процесі барысында да, ... ... ... ... да ... ... отырады [33].
Алайда, ғылым мен тәжірибенің қаншама жылдар бойы модульдік ... ... ... ... әлі ... дейін педагогикалық теория
саласында модульдік технологияға байланысты көптеген проблемалар өз шешімін
таба қойған жоқ. Ол проблемалардың қатарына ... ... ... мен модульдік ... ... ... ... ... ... беру жүйесі аясында модульдік оқудың
тиімділігін арттыру мақсатында оған қолайлы жағдайлар ... және ... ... ... ... ... берудің теориясы мен практикасында
негізінен екі ... ... ... ... және ... ... осы ... шеңберінде модульдік ... ... ... ... жасалған.
Жоғарыда атап өтілген барлық ... ... ... ... атап етуіміз керек. Осы тәсіл тұрғысынан алғанда оқу
процесі тұтастай немесе ... 6ір ... ... ... ... беру бағдарламаларының мазмұны сай кәсіптік қызметтің элементтерін
біртіндеп ... ... ... ... ... ... беру ... да, құрылымы да әртүрлі болып ... ... да ... ... ... ... арқылы беріледі. Алайда міндеті түрде ескеріліп
отыратын ең басты үш компонентті ерекше атап ... ... ... ... белгілі қалыпта берілетін хабарлар банкі; оқушыларға
әдістемелік басшылық жасау. Ендігі жерде ... ... да екі ... ... ... әдістің шеңберінде модульдік әдістемені пәндік
әдістемемен қосуға ... ... Дәл ... ... ... ... ... кезеңінде мамандардың кәсіби қызметі
жан-жақты талқыға түседі және қажеті тәжірибеге, ... және т.б. ... ... ... кейін тәжірибелілік пен ... ... ... мамандыққа тікелей байланысты пәндердің тізімі және олардың
мазмұны анықталады.
Осының негізінде блоктық оқу жоспары мен оқу ... ... ... ... ... ... беру ... жасалады.
Модульдік оқу жоспарын кәсіптік білім берудің кез келген дәрежесін
қамтитын білім беру ... үлгі ... ... Ол бірнеше білім
беру блоктарынан тұрады (мысалы, гуманитарлық, ... ... ... ... және олар кәсіби міндетті пәндер, таңдауы ... ... және ... ... бірнеше түрге бөлінеді.
Міндетті кәсіби пәндердің модульдік бағдарламаларының ... ... ... ... ... ... модульдер жатыр.
Кей жағдайларда бағдарламаларда квази-кәсіптік ... де ... ... ... дәл ... ... нәтижесінде ол
икемділік қасиетке ие болады. Алға қойылған мақсатқа, білім ... мен ... ... ... және т.б. ... базалық
бағдарламаның негізінде қажетті деп танылған құрылымдық элементтерден
тұратын жеке ... ... ... да ... ... әрбір модульдік бағдарламасы үшін ... ... ... ... - ол ... ... өлшем бойынша оқу
мазмұнының, ... оқу ... ... ... (немесе оның
элементтерінің) нақты мазмұн бойынша білімді тексеру жүйесі мен әдістемелік
ұсыныстардың жиынтығы болып ... Осы ... ... ... ... атап ... жөн ... ғылыми еңбектерде жарияланған оқыту модельдерін нақты ... ... ... ... ... байланысты оқытушының жинақтаған материалдарын тиімді
орналастыра білу;
- оқыту моделін жобалау негізінде жасау.
Көп ... ... ... беру ... ... ... барысында соңғы екі варианттың қолданыс табатындығын тәжірибенің
өзі-ақ көрсетіп отыр.
Біздің пайымдауымызша, оқыту модельдерін ... көп ... да, ... ... тәжірибені талдап қорытуды да қажет ететін ... ... ... ... ... ... ... жүйелік-қызметтік
әдіс концепцияларының қатарына МОТ ... ... ... (ЕТМ) жатқызуға болады. Аталмыш концепцияның өзіндік ерекшелігі -
оның оқу пәндерін сан-салаларға бөлмей-ақ білім берудің тұтастығын ... алуы ... ... тәжірибелерінің модуліндегі оқытушының атқаратын басты қызметі
оқушыларға тиісті кеңестер (консультациялар) беру мен ... ... ... ... ... ... ... Бұл модульдің артықшылығы
сол, ол оқушылардың сұраныстарын ескеріп ... және ... ... ... те ... ... атап өтілген концепциялардың шеңберінде терминологиялың
аппаратты бір жүйеге келтіру мақсатында біраз жұмыстар да ... ... - ... ... ... ... оқу элементі (ОЭ),
модульдік блок (МБ) сияқты толып жаткан ұғымдар ... Осы ... ... модулінің бағдарламасы білікті мамандардың жұмысын жан-
жақты талдау негізінде де ... ... атап ... ... ... ... оқыту технологиясының құрылымы
Модуль дегеніміз – міндетті түрде оқушының білімі мен біліктерін
тексеру ... бар оқу ... ... ... ... оқу – бұл оқу ... ... оны ұйымдастырудың құралы
және әдісі. Сондай-ақ, теориялық және рпактикалық білімді қамтамасыз етудің
құрылымдық жүйесі. Модуль оқу ... ... ... ... ... ... отырады. Демек, модуль – жеке тұлғаны
дамыту, қалыптастыру, тәрбиелеудің үлгісі – оқу процесін ... ... ... ... ... ... бағдарламасы
алынады. Модульде тапсырма, жұмыс, оқушылардың сабаққа қатысуы, оқушылардың
старттық, ... және ... ... ... өлшеніп, бағаланып отырады
[34].
Модульдік оқыту ... – оқу ... ... бөліктерге
бөлінетін технология болып табылады.
Модульдік оқытудың құрылымы:
1 Оқытудың жалпы ... ... ... кұрылған мақсатты нақтыландыруға көшу.
3 Оқушылардыцңбілім деңгейін алдын-ала (диагностика) бағалау.
4 Оқу ... ... ... ... ... ерекшелігі: бipiншi кезекте балаларды оқытуға емес,
танымдық қызметін ұйымдастыруға, оқу процесін өзара сөйлесу ... ... ... ... сай ... ... оқу ... мына кезектілікте жүзеге асады:
1 Балаларды оқу мақсатымен таныстыру.
2 Берілген тарау бойынша сыныпты жалпы оқу ... ... ... материалды көбіне баяндау түрінде оқытуы.
4 Диагностикалық тест бойынша ағымдағы тексеруді жүргізу.
5 Тексеру нәтижесін бағалау, тарау мазмұнын толық ... ... ... ... ... ... ... оқуларын жүргізу.
7 Диагностикалық тест жүргізу оқу бірлігінің мазмұнын толық меңгерген
оқушыларды анықтау.
Ал, М.Жанпейісова ұсынған ... ... ... кезектілігі сәл
өзгеше:
1 Балаларды оқу мақсаттарымен таныстыру.
2 Сыныпты мазмұны жақын тақырыптар тобы (блогі) немесе тарау ... ... ... ... ... ... оқу ... қысқаша баяндауы (белгілер жүйесі —
сызбалар, сұлбалар, кестелер және т.б. нeгiзіндe).
4 ... ... ... ... ... ... ... әрбір оқушының қызмет нәтижесін әр сабақта бағалап отыру.
5 ... ... ... ... бағытымен) 4-7 рет қайта оралу
негізінде оқу материалын оқып-үйрену.
6 Тұтас тақырып бойынша ... ... ... қалыпты немесе «релелік» сынақ (немесе диктант,
бақылау ... және ... ... ... ... ... ... оқу модулінің өз құрылымдық бөлім
бар. Ол үш бөлімнен: кipicпeден, сөйлесу бөлімінен және ... ... ... оқу модулін 1.1-суретте былай көрсетуге болады:
Сурет 1.1. Оқу модулінінің құрылымы
Әpбip оқу модулінде ... саны әр ... Бұл оқу ... ... ... ... тарауға бөлінген сағат санына байланысты.
М.Жанпейісова жүргізген зерттеулер 7-12 сағаттан тұратын, оқу ... ... деп ... ... ... ... мұғалімдердің
модульдегі сағаты 4-тен (Қазақстан тарихы ... ... 22 ... ... ... ... Сағаттар санына қарамай, кipicпe бөлімге
сабақтың 1-2 сағаты, қорытынды бөлімге — 2-3 сағаты беріледі. Қалған ... 17 ... ... оқу уақыты) сөйлесу бөліміне қалдырылады.
Оқу мазмұнына «өсу» бағытымен – қарапайымнан күрделіге, репродуктивті
тапсырмалардан шығармашылық ізденіске (кей ... ... ... ... ... ... қайта оралу әрбір оқушының ... ... блім ... ... ... деңгейіне дейін
меңгеруіне мүмкндік береді. Сөйлесу бөлімінде танымдық ... ... ... ... (4-7 адамнан) бөлу арқылы оқушылардың өзара әрекеті
негізінде осы бөлімге түрлі ойын технологияларын енгізе отырып ... ... ... кеңесші және оқушылардың танымдық
процесін ұйымдастырушы рөлінде ... ... ... ... ... мұғалімнің модуль құруға
дайындық жүйесі. Мұғалім бір оқу модулі үшін ... ... ... ... кіріседі. Мақсатын, мазмұны мен нәтижесін анықтайды, сонымен
қатар берілген мoдyльдeгi ... ... ... ... дайындық жұмысы келесі қадам әрекеттерден тұрады.
1-қадам: Берілген курс бағдарламасында анықталған тарау, ... ... ... меңгеруі тиіс міндетті білім, білік, дағдыны, мақсат
пен міндетті анықтау.
2-қадам: Модульдегі бүкіл оқу ... ... ... пысықтау.
3-қадам: Модульдегі мағыналық «жүкті көтеретін» негізгi ұғымды бөлу,
тақырыптағы негізгi ақпарат «жасырынған» ... ... ... ... байланысы мен өзара тәуелділігін анықтау.
4-қадам: Тақырып бойынша тірек ... салу ... ... бойынша).
5-қадам: Оқу модулінің бүкіл мазмұны бойынша 15-20 тапсырмадан ... ... ... немесе пән ерекшелігіне қарай алынатын бақылау жұмысы
үшін ... ... оқу ... ... ... ... мен
тапсырмалар блогын құрастыру.
7-қадам: Сөйлесу бөлімін әзірлеу. Сабақтарды өткізу түрі ойластырылады.
Окытылатын оқу ... ... ... ... ... ... ... қиын деңгейдегі - зерттеу элементтері бар күрделенген
тапсырмаларды әр оқушы үшін дайындау [11].
Модульдің әрбір ... ... ... ... мен
жұмыс жүйелерінің жинағын ұсынады:
- проблемалық ситуация тудыру;
- нeгiзгi оқу міндетін анықтау;
- өзiн-өзі бақылау және ... ... ... ... ... өздерінің бағалауы;
- алдағы жұмыс жоспарын жасау және оны талқылау.
Әpбip дербес тарауды (тақырыпты) оқып-үйрену үш ... ... ... ... ... танымдық.
3 Рефлексиялық-бағалау кезеңдерінен тұруы тиіс (сурет 1.2) [35].
|Оқып-үйрену үдepici |
| ... |
| ... |
| ... ... 1.2. ... ... сызба нұсқасы
Аталмыш модульде кipicпe — қызықтырушылық кезең кipicпe бөлімінде iскe
асырылады.
Бұл кезеңде ... ... осы ... неге және не үшін ... керек, өздері нақты нені меңгеріп, үйренулері ... ... ... оқу ... ... ... ... қажет.
Психологтар дәлелгендей, білімді неғұрлым тиянақты ... ... ... ... ... қозғаушы, қызықтырушы күш болуы)
аса маңызды. Ол үшін, психологтар ... ... ... ... ... оның ... (бұл не үшін қажет) нақты айқын белгіленіп, мақсатқа
жету тәсілдері көрсетілуі керек.
Объектілердің нақты қасиеттері жайлы білімді қалыптастыруға түсіндіруді
сызба және ... ... ... көрініс тапқан әрекетін бастаған
тиімдірік екені эксперимент көрсетіп отыр.
Қандай да бір ... тану ... ... оны ... ... ... ... тиіс.
Жадыны және келешекте алынған білімге сүйену мүмкіндігін қорғау үшін,
психолог Л.В.Шешневтің пікірінше, біріншіден, алғашқы ... ... ... ... ... жады ... ұғымдар мен
түсініктерді қорғау қапшығына, берік жабылған «орамаға» салып сақтауы ... ... ... ... ... ... ... жүйе атқарады [36].
Оқу мoдyлiнiң кipicпe бөлімінде мұғaлiм:
а) оқушыларды оқу ... ... ... және мазмұнымен
таныстырады;
ә) оқушылардың осы оқу ... ... ... ... ... ... ... бұл мақсаттар мен міндеттерді әрбір оқушының
«қабылдауына», түciнyiнe ерекше ... ... тipeк ... ... ... ... ... тақырыбы бойынша оқу
материалын қысқаша (15-20 минут ішінде) түсіндіреді.
Оқу модулінің кipicпe бөлімінде белгілі американдық биолог әpi ... ... ... жиі ... Нұсқа негізінде зерттеу әдicтepi
мен тәсілдері жатыр. Мұнда пән ғылыми-зерттеу объектісі ... ... ... ... ... ... ... қарастырылады (сурет 1.3).
|Қадам 1. Оқушы алдағы зерттеу жұмысының мазмұны және ... ... ... |
| ... 2. ... ... ... ойды оқушылар |
|өзінше пайымдайды.Кipicпe-қызықтырушылық |
| ... 3. ... ... қиындықтарды оқушылар зерттеу|
|проблемасы ретінде анықтайды. |
| ... 4. ... ... ... өз ... |
|анықтайды және жүзеге асырады. ... ... ... ... (зерттеуге шақыру)
«Зерттеуге үйрету» нұсқасы Дж. Зухманның ... ... мен ... тобы ... ... 5 ... тұрады, ол
жүйелі зерттеу жүргізу тәжірибесін меңгеруге бағытталған (сурет 1.4).
|1 Проблемамен «соқтығысу» |
| |
|2 ... ... ... ... мәліметтерді |
|бекіту). |
| |
|3 ... ... - ... ... ... ... бөлу. Гипотеза қою, |
|себеп-салдар байланысын тексеру. |
| |
|4 ... ... өз ... тұжырымдауы, ұсынуы. |
| |
|5 ... ... ... жасау. Жүргізілген зерттеуге|
|сынып бойынша оралу, жүргізілу барысын талдау. ... 1.4. ... ... ... құрылымы
Нұсқаның 2,3,4 кезеңдеріндегі жұмыс 7-9 адамнан тұратын топтармен
жүргізіледі ... ... ... бөлімі тарауды (тақырыпты) тұтас оқып-үйренудің
екінші - операционалдық-танымдық кезеңін іске асыру ... ... ... ... ... ... ... сүйенеді:
1 Оқу оқушының жеке, топтық, ұжымдық жұмыс барысындағы ... ... ... қаралады. Олар оқушының қисынды ойлауын, қабілеттерін көзге
елестету қабілетін, жадын, шығармашлық және тағы да басқа дамытуға, ... ... ... ... табылатын тұлғалық қасиеттерін дамытуға
бағытталған.
2 Оқытуды ... ... ... түрі – ең алдымен оқушының
қажеттіліктерін, қызығушылығын және ... ... ... ... ... ... ... болуы тиіс . Бұл тек оқушылардың іштей өсуі
жүргенде ана, балалардың білім ... ... ... ... ... ... оқу қызметінің мақсаттарын анықтауға тікелей қатысуы
керек, яғни басқару тұлғалық бағытталған болуы ... Оқу ... ... ... ішкі ... және ... ... тиіс [38].
Сөйлесу бөлімінде танымдық процесс сыныпты 2-6 адамнан шағын топтарға
бөлу арқылы негізінен оқышылардың ... ... ... құрылған. Оқушылардың
танымдық қызметі әрбір оқушының әр сабақта үш күрделілік деңгейде берілген
оқу материалын тыңдау, жазу, көру және айту ... ... ... ... оқу ... қайта оралып, пысықтап, бекітуі үшін
оның әр ... жеке ... ... ... алу ... ... ... сыйымды түрде тұтас тараудың мазмұны беріледі.
Пысықтауды қажет ететін материалды мұғалім үш ... ... Үш ... ... ... әр оқушының өзі шешеді. Бұның
бір маңызы - ... ... ... ... ... ... күрделілік деңгейіндегі бағдарламалық материал тапсырмаларын
орындаған оқушыға, яғни іс жүзінде бәріне де ... ... ... ... ... мұғалім оқушылардың өзара
сөйлесуін қамтамасыз етуге баса көңіл аударады.
Сөйтіп, мұғалімнің сөйлесу бөлімін дайындауындағы 5 ... ... ... қалыптасады (сурет 1.5).
|1 Модульдің сөйлесу бөліміндегі материалдың негізгі мазмұның белгілеу |
| |
|2 Оқу ... ... ... ... ... беру |
| |
|3 ... ... ... деңгейдегі және білім стандартының |
|талаптарын қамтамасыз ететін деңгейдегі тапсырмалар дайындау |
| |
|4 ... ... ... және ... ... |
|қабілеттерін) дамытуға арналған шығармашылық сипаттағы материал дайындау|
| |
|5 Осы ... ... ... ... ... ету ... 1.5. ... бөлімінің құрылымы
Алғашқы үш әрекет-қадам мұғалімнің оқу ... ... ... ... оқу ... ... ... орналастыруын құрайды.
Сөйлесу бөлімінің жұмысы төмендегідей негізгі қағидаларды ... ... ... Оқу ... біртұтас беру қағидасы.
- «Өсу» бағытымен оқып-үйрену қағидасы (басында шағын түрде, соңынан ... ... аша ... ... ... ... ... мен
фактілер енгізу арқылы). Бұл оқушының оқу материалын ... ... ... ... тарау (тақырып) бойынша пысықтауын білдіреді.
- Сөйлесу бөлімінің әр ... оқу ... ... ... ... ... Іс жүзінде тақырыпқа оқу материалының көлемі жағынан да,
тапсырмалардың күрделілік деңгейі тұрғысынан да ... ... ... ... ... ... бекіту үшін ... ... жады ... ұзақ ... есте ұстап, білім деңгейіне жеткізу
үшін оған саналы түрде бірнеше мәрте қайта оралып отыру қажет. ... ... ... ... ... тақырыпқа қайта орала отырып, оны
адамның өз алдына қойған ... ... ... ... ... осы ... оқу материалын меңгеру – тек қажетті
құрал ғана, онсыз негізгі мақсаттарға жету: қисынды ... ... мен ... ... ... көре білуді дамыту; ұғымдар
қалыптастырып, оларды ғылыми ... ... ... ... ... қабілетті) дамыту мүмкін емес. Оқу модуліндегі
оқушылардың барша танымдық қызметінің қорытындысы болып табылатын мақсатқа
және ... ... мен ... ... ... ... ... қатар қол жеткізіледі (олардың сай немесе сай еместігін ... ... ...... ... ... ... дамытатын кез келген қызмет емес, тек орындау барысында
жағымды эмоциялар тудыратын қызмет қана екеніне көңіл аударуы тиіс. Оқушыға
оқу, танымдық қызметпен ... ... ол ... жұмысынан қанағаттануы
тиіс.
Оқушының өзіне қиындық туғызатын деңгейде оқыту неғұрлым пайдалы,
дамытушы болып ... ... да ... оқу ... ... ... ... оқушыға 3 деңгейлік тапсырмалар әзірлейді. І деңгей тапсырмалары -
интеллектуалды және ... ... ... ... ... ... сипаттағы тапсырмалар («стандарттан жоғары»); ІІ деңгей
тапсырмалары - ... ... ... ... сай алған
білімдерін талдау және қолдану деңгейіндегі тапсырмалар («стандартты»), ... ... ... ... ... ... мемлекеттік
білім стандарты деңгейінде игеруін көздейді.
Мұғалімнің әрбір оқушыға ... ... ... ... өзі ... ... таңдап алуына есептелген.
Сөйлесу бөлімі сабақтарының ... ... ... ... – яғни, өзінше бір «бағыттаушы парақтарға»
жазуға болады, мұнда не істеу керек және қалай ... ... ... ... ... ... және өзін-өзі тексеру арқылы) нақты
көрсетіледі.
Егер сабақ жеке-топтық формада өтетін болса, онда ... ... ... тапсырмалар алады. Олар машинкамен басылған және ... ... ... ... ... бір ... ... деңгейіндегі 3 жинақ тапсырмалар дайындап, соңынан ... кез ... ... мүмкіндігін беру мақсатында сыныптағы оқушылар
санына сай көбейтеді.
Егер сабақ формасы – ойын (кез ... ... ... онда тапсырмалар
тақтаға жазылуы немесе жазбаша түрде берілуі ... және ... ... ... тұтас сыныпқа бірдей жоғары
күрделілік ... ... ... модулінің сөйлесу бөлімінің бірнеше ерекшеліктері бар, оларға назар
аудару керек:
1 Бұл бөлімде оқыту және оқу:
а) дамытушы болады, соған ... ... ... ... қажет. Бұдан шығатыны: оқу процесін әрбір оқушының қисынды ойлау
қабілетін, ... және ... ... ... ... ... дамытуға бағыттап, жағдай туғызу керек. Жағдай туғызу
дегеніміз: ... ... ... ... өзара
сиымдылығын, жағымды психологиялық (жылы ниеттегі, ашық, т.б.) ортаны
қамтамасыз ету.
ә) ... ... ... ... ... ... ... даярлайды. Сондықтан да әр сабақта әрбір оқушыға қойылатын барлық
бағалар мен берілетін ... ... ... ... сипатта
болады. Бағалар мен бағалауларды негізінен оқушылардың өздері (өзіне, бір-
біріне, командаға, топқа) береді.
Оқу модулінің бұл бөлімінде ... ... ... Бұл жерде оқушы тексеру үшін өзіне қиын, күрделі деңгейдегі ... ... ... ... ... ... ол ... орындалуының
дұрыстығын немесе бұрыстығын бағалай алмайды. Міне, сондықтан мұғалімге
дұрыс жауап ... ... шешу ... ... ... ... қою қажет.
Оларды оқушылар бір-бірінің еңбек нәтижелерін бағалағанда пайдаланады ... ... ... егер олар ... тыс ... ... ... тексереді).
2 Репродуктивті (қайта жаңғырту) ... оқу ... ... ... ... ... ... бір-бірімен қатынасына, өзара сөйлесуіне
құрылған оқытудың белсенді формалары қолданылады.
Оқу процесін жандандыру ... ... ... ойын ... ... орын алады [11].
Қазіргі уақытта педагогикада оқыту және ... ... ... ... бұл ... сөз еңбек негізінде оларды қосу туралы ... ... және С.М. ... пікірінше, оқу және
дидактикалық ойындардың айырмашылығы мынада: оқу ойындары формасы бойынша -
ойын, ... ... – оқу, ал ... ойын ... оқуды
ұйымдастырудың қалыптасқан түрін тек толықтыру болып табылады [39].
Оқу ойыны – бұл оқуды ойын арқылы ұйымдастыру. ... ... ... ... ... оқу ... ... жоғары тиімділігін
көрсетті.
Сөйлесу бөлімі оқыта үйрету ойындары ... ... ... ... ... ... еңбегі болып табылады. Мысалы, «Брейн-ринг», «Қарлы
кесек», «Білім биржасы», «Акционер», «Бақытты сәт», «Саяхат» т.б. ойындар.
Қорытынды бөлiм - ... ... ... ... ... ... ... бөлімі (рефлексиялық бағалау кезеңі). Ол ... ... ... ... ... қалыптасқан білім, білік,
дағдыларын бақылауға, ... және ... ... осы бөлімде оқушылар өз қызметін ... яғни баға ... ... әр ... ... қызметінің жалпы оқу нәтижeci
анықталады.
Оқу модулінің қорытынды бөлімінде ... ... ... ... «Бақылау формалары»
|Бақылау формалары |
| | ... ... ... ... |
|- ... қажет ететін тестілер |- сынақ |
|- еске ... тест |- ... ... |
|- ... ... бар тестілер |- бақылау ... |
|- ... тест |- ... ... ... |
|- ... ... |- оқу пәні ... ... |
|- ... ... ... тест |- семинар |
|- ... тест | ... ... қорытынды баға шығару |
1 ... - ... ... өз ... ... - ... бақылау жұмысы, тапсырма, оқу
конференциясы.
Екі немесе үш бақылау жұмысын қатар алу ... ... ... бір ғана тест алу арқылы анықтау мүмкін емес ... ... ... ... ... тест мұғалімдерге оқушының
материалды игеру деңгейі туралы көп ақпарат береді (қосымшаБ).
Білім деңгейін тексеру және ... ... ... ... ... ... ... болып табылады, бұл аса маңызды. Сонымен
қатар ... ... ... ... ... ... ... жояды, өйткені бақылаушымен қатынас жанама түрде жүреді. Бұл
осындай ... ... ... ... ... ... дұрыс жааптың кездейсоқ
берілуі мүмкіндігі бар. Қорыта келе біз тестілеудің бақылаудың қажеті түрі,
бірақ ол бақылаудың ... ... ... ... ... ... ... Оның мақсаты:
а) білім деңгейін әділ бағалау;
б) бағасын жақсартуға мүмкіндік беру.
Қалай ... егер ... бір ... ... баға ... басқа түрі оны жөндеуге мүмкіндік береді.
Егер сөйлесу бөлімінің барлық сабақтарында оқушылардың бір-біріне
көмегі, ... ... ... ... ... ... құпталып келсе,
енді қорытынды бөлімінде оқушы өзінің сөйлесу бөлімінде алған білімін,
білігі мен ... ... ... көрсетуі тиіс. Оқушы білімін
бақылаудың формалары ретінде тестілік тапсырмалар, бақылау жұмыстары, сынақ
, ... ... ... оқу пәнінің ерекшілігіне орай қолданып ,оқу
модулінің осы бөлімінде беріледі.
Оқушылардың білім, ... ... ... ... ... ... осы ... есептеледі. Солардан оқушыға жалпы тақырып (тарау, блок)
бойынша ортақ баға қойылады.
Тоқсандық қорытынды баға әpбip оқу ... ... ... ... оқу ... 2-3 ... ... [11].
Қорыта келе, модульдік технологияны пайдалану оқу процесін жетілдіруге,
оқушының оқуға деген ынтасын және ... ... ... ... ... өз ... ... жұмыс жүргізе отырып, сабақта
қойылған мақсатқа жету үшін ... ... ... ... көп ... ... ... кезде оқытушы оқушының жеке
кемшілігіне көңіл бөліп, ... ... ... ... ... ... ... айналасуға мүмкіндік алады.
Сабаққа дайындалуға да көп уақыт бөліп алатын дәрежеге жетеді. ... ... ... ... ... ... ... көптеп көңіл бөле бастағанын көруге болады.
1.3 Модульдік оқыту технологиясының білім беруде маңызы
XXI ғасырдың жан-жақты зерделі, дарынды, талантты ... ... ... беру ici ... күн талабы. Қазакстанның дамуына білім
мен ғылымның әсер етуі үшін дүние жүзілік кеңістігіне ену, ... ... ... сай ... ... ... жүйеге жаңа талаптар
қойылуда. Осы тұрғыдан алғанда бүгiнгi таңда мұғалімге білім берудің ... ... ... білу ... тиіп ... уақтытта педагогика ғылымының бip ерекшелігі — баланың тұлғалық
дамуына бағытталған жаңа оқыту технологияларын шығаруға ұмтылуы.
Оқыту технологиясының бip ... — оның ... ... ... танымдық кабілеттерін және танымдық процестерін: яғни, ... ... ... көру, қимыл және т.б.) ойлауды, ... ... ... ... оқу және танымдық жағдайлар арқылы танытуға,
сондай-ақ, жеке ... ... ... бекіту, қарым-қатынас
жасау, ойын, танымдық және шығармашылық қажеттіліктерін ... ... ... ... және ... ... дамытуға бағытталуында
[40].
Сурет 1.6. Модульдік оқыту технологиясының тұлға қажеттіліктерін
қанағаттандыруға және оны дамытуға ықпалы
1.6 суретінде көрсетілгендей, ... ... ... ... және оны ... көп ықпалын тигізеді. Мысалы: танымдық
процестерін (жады, зейін, ... т.б.), ... ... ... қоры ... және жазбаша тіл) дамыту, қажеттіліктерді
қанағаттандыру ... ... ... сыйласу, өзін өзектілендіру,
өзін-өзі бекіту, қиындықтарға дайын болу және оны жеңу), оқуға жағымды
қызығушылықтарды қалыптастырды ... ... ... дегеніміз — қандай да бip жүйенің, ұйымның
анықталатын біршама дербес ... - деді ... ... ... ... оқу циклі ретінде үш құрылымды бөліктен:
кіріспеден, сөйлесу бөлімінен және қорытынды бөлімнен тұрады.
Әр оқу модулінде сағат саны әр ... ... Бұл оқу ... сол ... ... ... сағат санына байланысты. Біздің
зерттеулеріміз 7-12 сағаттан тұратын оқу модулінің неғұрлым тиімді ... ... ... — жалпы сағат санына қарамастан, кipicпe және
қорытынды бөлімдерге 1-2 сағат беріледі. ... ... ... ... ... ... ... оқушыларды оқу модулінің жалпы құрымымен, оның
мақсат-міндеттерімен таныстырады. Сонан соң ... осы оқу ... ... ... оқу ... ... (10-20 ... ішінде) сызба,
кесте және т.б. белгілі үлгілерге сүйене отырып түсіндіреді.
Сөйлесу бөлімінде ... ... ... 2-6 ... шағын топтарға
бөлу арқылы негізінен оқушылардың өзара әрекет eтуiнe құрылған.
Оқушылардың танымдық, қызметі әpбip оқушының әр ... үш ... ... оқу ... таңдау, жазу, көру және айту ... ... ... ... ... оқу материалын қайта
жаңғырту және қарапайым ... пен ... ... мақсатында, кейіннен
алынған білімді талдау, жинақтау және бағалау мақсатында оқытудың белсенді
формалары ... 4 - ... ... оқушыларға стандарт талаптарына сай
сараланған тапсырмалар беріледі (I, II және III ... ... ... ... eкi ...... және
креативтік дарынды балаларға арналқан.
Оқушылар қандай да бip деңгейдегі тапсырмаларды өздері ... ... ... ... ... ... ... Оқушы тапсырманы өзінің орындау мүмкіндігіне қарай таңдауға epiктi.
Оқу модулінің сөйлесу (даярлық) бөлімінің тағы бip ... ... ... оқудың белсенді және ойын ... ... ... оқу ... ... ... (13-тен 24 ретке дейін)
қайта оралып, жұмыс істеуге мүмкіндік береді.
Оқу модулінің сөйлесу бөлімінде біз ... ... ... бес балдық (шын мәнінде, үш балдық) жүйесін емес, тоғыз балдық
жүйені қолдандық, бұл оқушыға бip ... ... ... ... қаяу ... ... мүмкіндік береді, өйткені әр деңгей ауқымында
«өте жақсы», «жақсы» немесе «қанағаттанарлық» баға алуға болады.
Үшінші, «жеңілдетілген» деңгей ... ... ... ... ... ... жоғарырақ деңгей тапсырмаларына көшуге мүмкіндік
береді. Тапсырмаларын оқу ... орта ... ... ... ... ... мұғалімге көмекші бола алады. Олар кеңесшілер,
жүргізушілер, т.б. рөлдерді атқара алады. Оқу ... ... ... өзін-өзі оқытуына және өзін-өзі бағалауына, бipiн-бipi оқытуына
және ... ... ... Бұл әpбip ... үшін тек үш ... ғана емес, олардың үлгі жауаптарын да даярлау арқылы іске
асырылады.
Модульдік бағдарлама жасаудағы мұғалім ic-әрекетінің ... ... - оқу ... жүйе деп ... оқу ... ... ... алдымен өзі, сонан соң әдістемелік бірлестікпен бірлесе отырып,
оқу пәнінің негізгі бағытын, өзегін анықтайды.
Келесі ... - ... ... ... ... әр ... үшін оқу ... Таңдалған материал кесте түрінде көрсетіледі.
Мұғалім осылайша әр сынып ... ... ... ... ... көрнекті түрде елестете алады.
Екінші қадам - әрбір ... үшін ... ... ... ... жасау арқылы оқытудағы өзгешеліктер мен ... ... оқу ... толық көре алады.
Үшінші қадам - модульдік бағдарламаны ... Оның ... ... - ... ... және ... модульдер жинағы болып
табылады.
Әpбір модульдік бағдарламаға ат беріледі, ол таңдалған үлкен тақырып
немесе бөлімнің ... ашу ... соң үш ... ... дидактикалық мақсат анықталып,
жазылады: алған білімнің, тұлғаның рухани дамуына, өмірлк тәжірибесі ... ... ... әcepi, ... біліктілігі.
Tөртінші қадам - кешенді дидактикалық ... ... ... ... бөліп алынады. Мұнда ақпараттардың
аяқталған блогын көрсететін мазмұны іріктеліп, анықталған әpбір модуль үшін
үш деңгейде ... ... ... ... ... ... ... - кіріктірілген дидактикалық мақсатты жеке дидактикалық
мақсаттарға жіктеу және ... ... оқу ... ... ... сыныптар бойынша технологиялық карта құрастырылады.
Кесте 1.2. «Технологиялық карта»
|Негізгі |Жетекші |Екінші ... ... ... ... сәйкес|меңгеріл|к |ық ... ... | |і ... ... ... ... |
| | | ...... |
| | | ... |ар | | | |
| | | ... | | | |
| | | |лар | | | | |
| | | | | | | | ... нәтижесінде мақсаттар «ағашы өседі», (КДМ - кешенді дидактикалық
мақсат, КИДМ - кіріктелген интеграциялық дидактикалық мақсат , ЖДМ - ... ... ... - ... өзін ... ... құру ... кіріктірілген мақсатты анықтаудан басталады.
Оны кестеде оқу элементі ретінде «ОЭ» деп ... ... ... ... ... алдыңғы бақылау
тапсырмалары беріледі.
- ... жеке ... ... ... оқу элементтері
құрылады. Оқу элементтеріне мақсат қою, ... ... ... мен ... ... ... анықтайтын бақылау және түзету
тапсырмалары кіреді.
- ... ... ... ... ... ... ... мазмұны толтырылады.
- Соңғы бақылау тапсырмалары құрастырылады. Ол модуль мазмұнын меңгеру
деңгейін анықтайды.
- ... ... ... ... логикалық сызбасы мен
құрастыруды оқушылардың жіберуі мүмкін қателері ... 1.7. ... ... ... ... ... құрастыруда белгілі ұстанымдарды басшылыққа алу қажет.
Жеке ... ... ... ... кіріктірілген
мақсаттарды жүзеге асыруды ... ... ... ... ... жүзеге асуы модульдік бағдарламаның кешенді
дидактикалық ... ... ... ... білімді меңгеру процесін бақылау және
басқару негізi.
Мұнда ... және ... ... мұғаліммен анағұрлым қатал жүргізілсе,
ағымдағы және аралық бақылау жұмсақ өзіндік және ... ... ... ... және ... ... ... тусшкп, нақты, мэнерлі диалогты
түрде тусшдіршедг
Модульді тұрғызуда оқушылардың білімді меңгеру ... ... ... ... ... және жүйелеу сияқты логикасы қатаң сақталады.
Модуль құрылымы сабақтың ... ... ... ... - ... ... мақсатын анықтау.
Екінші қадам - сабақтың типіне қарай оқу элементтерін бөлу.
Үшінші қадам - әрбір оқу элементтерінің ... ... ... - ... оқу элементінің мазмұнын анықтау.
Бесінші қадам - оқушыларға берілетін кеңестер мен нұсқауларды анықтау
[37].
Оқу модельдерін құру ... ... мен ... ... талаптар жүйесіне бағынышты.
Кәсіби білім беру ... ... ... ... ... ... мынада:
- білім берудің мазмұнын таңдап алу мамандар қызметін жүйелі ... ... ... болып табылады;
- модульдік бағдарламаның құрылымы мамандардың қызмет құрылымдарымен
байланысты болып келеді және ... ... ... ... ... ... ... тұрады; модульдік блок (немесе модуль)
жұмыстың аяқталған ... ... яғни ... ... маманның іс-
әрекеттің басталуы да, аяқталуы да ... ... ... ... ... блок ... беру бағдарламасының құрылымдық элементі де болып
саналады;
- маман қызметтің ... бір ... ... ... беру
бағдарламасының әрбір модулін ... үшін ... ... ... оқу ... дайындалып отырады. Бұл оқу ... ... ... бір ... мен ... ... және сонымен қатар бақылау тапсырмалары мен ... ... ... ... ... болған жағдайларда әрбір оқушы үшін білім берудің тапсырыстары
мен бастапқы дайындықтың дәрежесін ... ... ... ... ... оқытудың жеке бағдарламалары да жасалады;
- оқытушы мен ... ара ... тең ... ... өтеді және
оған «Оқу элементтері» немесе «Оқыту модельдері» материалдарының жанама
түрде болса да ... ... ... келсек, соңғыларының көмегімен
оқушы әрбір педагогикалық ... ... ... жүзеге асырып
отыруға мүмкіндік алады [30].
Демек, модульдік оқудың мәні оқушының жеке ... ... ... ... ... ... Жекелеген модульдік
өлшемдерден тұратын әрбір модуль ... ... ... көрсетеді, ал
оны игеру операциялық қадамдар жүзеге асырылады.
Модульдік оқытудың өзегі оқу модулі.
Ол:
- ақпараттардың аяқталған блогынан;
- ... ... ... бағдарламаны табысты жүзеге асыру бойынша берілген мұғалімнің
нұсқауларынан тұрады.
Модульдік оқыту ... ... ... ... ... өз ... жұмыс
істей алу мүмкіндігі, оқудың әдісі мен ... ... ... ... етеді.
Модульдік оқытудың басқа жүйелерінен ерекшелігі мен айырмашылығы:
1 Оқу мазмұнының меңгерілуі қойылған мақсатқа сәйкес ... ... ... ... ... Мақсат оқушы үшін қойылып, онда тек
оқылатын мазмұн ... ғана ... ... оны ... деңгейі де
анықталады. Сонымен қатар оқушы мұғалімнен жұмыс ... ... ... жазбаша нұсқау алады.
2 Мұғалімнің оқушылармен қарым-қатынас түрі өзгереді. Ол модульдер
арқылы, басқарушы мен бағынушы ... жеке ... ... ... ... ... көп уақыт өз бетінше жұмыс атқарады, ол ... ... ... өзін ұйымдастыруға, өзін бағалауға үйренеді.
Модульдік оқытудың ерекшеліктері:
1 Модульдік оқытудың мақсаты оқушының өз бетінше ... ... ... ... оқу ... ... жекелеген тәсілдері арқылы
жұмыс істей білуге үйрену.
2 Модульдік оқыту ... ... ... ... ... ... ... түрде белсенді іс-әрекеті болғанда ғана білім мазмұны саналы
меңгеріледі.
Сондыктан мұғалім тапсырмаларды ... ... оқу ... оның ... ... жасайды, балалардың өзін-өзі бақылау
және бағалау жүйесін анықтайды, сол ... ... ... рефлексифті
оқыту процесін қамтамасыз етеді.
1 Модульдік технология дамыта оқыту идеясына негізделген:
Егер оқушы тапсырманы ... ... ... ... ... онда ол ... жақын даму аймағында деп есептеледі. ... ... ... ... ... тигізеді. Өйткені ол бүгін
басқалардың көмегімен орындалған тапсырмаларды ... өзі ... ... бір цикл ... да, оқушы актуальді даму аймағына енеді. Осылай
жаңа ... ... цикл ... ... ... бұл цикл ... ... беретін көмегінің мөлшері
мен мазмұнын саралап, оқу әрекетінің әртүрлі формада (жеке, топтық, тұрақты
жұптың және ауыспалы құрамда) ұйымдастырылу арқылы жүзеге ... ... ... ... ... ... ... оқытудың мынадай белгілері ic-әрекеттегі нақтылық логика,
белсенділік және оқушының өзінше жұмыс icтey ... жеке ... ... ... ... және ... ... бақылау
мен өзара бақылау - модульдік оқытуғ да тән.
3 Moдульдік ... ... ... ... ... яғни аз күш, аз ... аз құрал жұмсай отырып жоғары
нәтижеге жетуді талап етеді.
Оқытуды модульдік тұрғыдан ... ... ... ... және оқу ... интенсификациялаудың тиімді жолдарының ... ... ... ... атап ... ... модульдік ішіндегі және модульдердің арасындағы оқу ... ... ... ... ... ... ету;
- оқытуды құруға және оның мазмұнын анықтауға жүйелік тұрғыдан ... ... ... оны ... бейімдеуге ыңғайлылығы;
- оқушылардың білім меңгеруін тиімді бақылау;
- ... ... ... ... ... ... әрқайсысын орта, жақсы және нашар оқитындардың арасынан
жылдам саралау;
- ... ... ... ... ... ... әжептәуір қысқартып, сабақтың жаңа формасын іздену
барысында мұғалім оқушытерге өз пәнінен ... ... ... ... ... модульдер бойынша құрылымдау оқу жоспары бойынша оны меңгертуге
бөлінетін уақытты оқу процесінің жеке ... ... ... ... ... ... және ... сабақтардың, сондай-ақ
оқушытердің ӨЖ-ның үлесін үлкейтеді. Оқушы ... ... ... ... ... және ... алдыңғы қатарлы жаңа
технологияларды жарыққа шығарудың жалпы методологиясынан ... ... ... ... ... жаңа ... қажеттілігі
туындайды. Модульдер мазмұнын кешенді түрде қарастыруда пәндерді оқытудағы
көшіру, қайталаудан арылуға ... ... ... ... ... ... және ... ғылыми-зерттеу жұмыстарын
енгізуге мүмкіндік туады.
Оқыту процесін модульдік тұрғыдан ... ... ... ... өзара байланысы мұғалімнің ғылыми-әдістемелік жұмысын
мақсатты басқаруға және әдістемелік немесе программалық қамтамасыз етудің,
кафедраның ... ... ... тұстарын анықтауға мүмкіндік
береді.
Оқытуды модульдік негізде ұйымдастыру білім беру саласында шығармашыл
тұлғаның сұраныстарын толығымен қанағаттандыруға ... ... ... бір көлемде білім алуға, түпкі ... ... ... ... ... ... уақытты созуға немесе қысқартуға, тұлғаның
мұғаліммен біргe шығармашылық қарым-қатынас орнатуына ... ... ... ... ... ... мен ... аралық
экзамендер өзінен-өзі ығысады, өйткені оқушы жеке өз графигі ... ... ... оған ... ... жаңа ... сай кipiктipy
мүмкiндігiнe ие ... Бұл ... ... ... ... ... білік,
дағдылар бір арнага бірiктipiлeдi. Сөйтіп пәндерді ... ... тыс ... ... ... алуға, лекция, лабораториялық-практикалық сабақтарға
қатысуға қызығушылық ... ... ... ... ... ... бақылау мәселесін оқушы өзі шешеді. Мұнда
олардың білімін бағалау рейтинг бойынша іске ... ... ... нәтижесінде оқушы пәннен тереңірек білім алуға ... ... ... тән ... үрей, қобалжу сезімдерінен
арылады, баға қою пpoцeci қызықты әңгіме, пікірталасқа айналады. Сөйтіп,
жоғары ... ... ... ... және оны ... ... ақпараттық-әрекеттік процесінің қарқындылығы, білімді бақылау
жүйесі және кәсіби жарамдылық мамандарды дайындаудың тиімділігі мен сапасын
арттырады. ... ... ... ... ... ... құруды талап
ететіні сөзсіз. Ол мұғалімдердің жұмысын жоспарлау. лабораториялық базаны
дайындау жағына қатысты [43].
2 ... ... ... технологияны қолданудың практикалық
ерекшеліктері
2.1 Экономика және қаржы колледжінің жалпы сипаттамасы
Президент ... ... ... ... ... ... ... негізгі атқарылар шаруалары деп қос қолдың саласындай ... ... ... жуан ортасында “Осы заманғы білім беру мен ... ... ... ... ... ... ... идеялар мен көзқарастарды ... ... ... ... тұр. Мұны біз, ... ... жаңа заманға
лайық білімді де білікті кадрлар жасағын тәрбиелеп, қалыптастыру жолындағы
басты борышымыз ... ... ... құбылыс ретінде білім беру ... ... ... оның ... ... немесе кері кетуін айқындап келген болатын. ... ол – ... ... ... ... ... ... абырой-беделін арттыруының ең маңызды факторларының бірі. Осы
заманғы теориясы ғаламдық деңгейдегі экономикалық өсудің негізгі факторы –
адам ... ... және оны ... ... ... ... ... адам капиталының сапасы ұлттық білім беру жүйесі арқылы ... ... оны ... ... ... білімнің сапасы мен
мазмұнына байланысты. Елдің тұтастай алғандағы экономикалық ... де, ... ... де ... мен ... яғни жекелеген кәсіпорындарда, фирмаларда, мекемелерде адам
ресурстарын пайдалану деңгейі айқындайды. Президент ... ... ... ... ... деңгейінде сапалы білім беру қызметіне қол
жеткізу қажеттілігі айтылатыны осыдан.
Мақсат – айқын, міндет – зор. ... ...... ... беру
саласында күні осы уақытқа дейін қол жеткен табыстарды, ... ... ... ете ... ... ... ... жаңа Қазақстанның»
талаптары тұрғысынан ой елегінен қайта өткізіп, ... ... ... ... ... баса беру [43].
Бұл орайда Барап негізгі мектебінде байыпты да байсалды жұмыс атқарылып
жатқанын атап ... жөн. ... ... мақсат-мүддеміз, іс-әрекетіміз
еліміздің халық шаруашылығын нарық заманына лайықты экономист ... ... ... ... ішінде құрылған елеулі материалдық-
техникалық және оқу-әдістемелік ... ... ... әлемдік экономикалық
ғылым мен білім саласындағы ең ... ... ... ... ... жұмыс
атқарудамыз. Елімізді дүние жүзіндегі неғұрлым бәсекеге ... ... ... қосу бағыты ең жоғары халықаралық стандарттар мен
біліктілік сипаттамаларына сәйкесетін ... ... ... ... ... да ... Осыған байланысты жүзеге асырып жатқан
барлық біліми-кәсіби бағдарламаларымызды ... ... ... ... ... және дәйекті жүйесін жасауға бейімдеп,
сапалық тұрғыдан елеулі түрде жаңғыртуды өзіміздің аса ... әрі ... деп ... ... сай қоғамның өзгеруі, экономикадағы жаңа стратегиалық
бағыттар қоғамның жариялығы жылдам ақпараттануы білім беруде ... ... ... ... ... ... бәсекелестік ортада
колледж өз жұмысын неғұрлым жоғарғы дәрежеде ұйымдастыруға ұмтылуда.
Мектеп бәсекеге қабілетті болу үшін, оның ... ... ... ... талабына сай мамандар әзірлеуді негізгі міндет етіп
отырады. Колледждің ... ... ... мақсаты нормативті - әдістемелік
құжаттарға сүйене отырып, оқыту технологиясын жетілдіру.
Барап негізгі мектебінің негізгі ... ... ... ... ... иесісі болуға, өздерінің іс – тәжірибесінің потенцалын көтеруге бағыт
беріп отыру.
Аталған талаптарды іске ... үшін ... ... мамандығы
жетілдіріп, іс – тәжірибелерін ортаға салу. Әрбір сабақты нәтижелі ... қою. Оның ... ... ... өз ... ... барлық жұмыстары бірыңғай талапқа сай жасалған жоспармен
жүргізіледі. Сапалы білім беру жолында ... ... Өз ... ... технологияларды меңгерген ұстаздар қызмет атқарады.
Алға қойған жоспар бойынша арнаулы пәндерге арналған ... ... ... ... жұмыс атқарады.
Барап негізгі мектебі - жеке білім беру ұйымы – ... ... және ... 2004 ... 15 ... ... мемлекеттік лицензия (АА
0009953 ... мен ... ... ... ... туралы куәлік
(0077364 сериясы) негізінде білім беру ... ... ... ... экономика және қаржы колледжі жолдау негізінде, Жұбанов 7 көшесінде
орналасқан экономика ... және ... ... ... және ... ... ... үш қабатты оқу корпусы және барлық оқуға
қажетті лабороториялық аудиториялары, кабинеттері бар. ... ... оқу ... қабылданды. 2008ж. қантардың 9 колледж ... ... 1 курс ... – 229 ... оның ішінде мемлекеттік тілде оқитындар
– 138 адам; 2 курс – ... – 258 ... оның ... ... ... – 144 ... 3 курс ... – 124 адам, оның ішінде мемлекеттік
тілде оқитындар – 68 адам. Сонымен күндізгі ... беру ... ... ... жалпы саны 615 адамды құрайды, оның ... ... ... 354 ... ... №244 ... мен толықтырулар енгізілген бұйрықпен
бекітілген Қазақстан Республикасы орта ... ... беру ... қабылдау ережелеріне сәйкес мектептің сипаты, бағыты және қызметі
оның басты саласымен анықталған - ол қаржылық ... орта ... беру ... ... ... ... мамандақтар бойынша
жүргізіледі: «Экономика, бухгалтерлік есеп және аудит», «Қаржы (салалық
бойынша)», «Банк ісі», ... ... оқу ... ... ... ... ... барысында 11
академиялық топ құрылды, оның ішінде жалпы орта білім беру ... ... – 2 ... қазақ және орыс тілінде білім беру, ... ... беру ... (9 ... – 9 топ, оның ішінде 5 топ қазақ тілінде
және 4 топ орыс ... ... ... ... оқу жылы экономика
және қаржы колледжінде 27 академиялық топ ... оның ... ... – 9 топ, ... ... – 10 топ және 3 ... – 8 топ.
Мектеп барлық қажетті нормативті құқықтық құжаттар ... ... ... мамандықтар бойынша ҚР-ның орта кәсіптік білім берудің
мемлекеттік ... ... ... ... беру ... ҚР ... ... ҚР заңы, сонымен бірге жалпы білім беру және арнайы пәндер
бойынша типтік оқу ... ... оқу ... ... оқу
жылының басында 2009-2010 оқу жылына арналған оқу жоспарлары құрылды және
колледж директорымен бекітілді.
Барап ... ... ... ... ... сәйкес жүзеге
асырылады. Оған ... ... ... ... ... жоспары мен
колледждің барлық бөлімшелері кіреді. Экономика және қаржы колледжінің оқу-
тәрбиелік үрдісі ... беру ... ... – бір ... ... бар
жоғары дәрежелі педагогикалық құрамымен жүзеге ... ... мен ... ... ету ... жалпы білім беру
пәндер кафедрасы ... ... ... ... ... ... ... және қаржы колледжі ... ... ... және ......... оқу әдістемелік кешенінің құрылымдық бөлімшесі болып табылады.
Экономика және қаржы колледжі оқу-танысу және ... ... ...... және ... ... ... 19 келісімге отырды.
Оқушылардың үлгерімі мен сабаққа қатысуын бақылау және ... оқу ... ... ... – ол ... ... ... оқушылары ғылыми – зерттеу іс-әрекетіне жұмылдырылады ... ... ... ... ... оның нәтижесі үш студенттік
конференцияда ... ... ... оқу ... заманға сай ақпараттық
технологиялар қолданылады.
2009-2010 оқу жылы – ... және ... ... ... ... ... ... мамандығының оқу жоспары бірінші курста көбінесе
жалпы білім беру пәндерін игеруге ... және ... ... ... пәндер
де қамтылған, ал екінші курста көбінесе арнайы циклдік пәндер берілген.
Осымен мектептің 2009-2010 оқу жылына кадр ... ... ... беру ... ... ... құрылды.
Барлық оқытушылар жоғары білімді тәжірибелі педагогтар мен ... ... ... ... ... 120 ... 1 асхана, 20
орынды 1 буфет, 3 компьютерлік сынып, 15 оқу бөлмелері, 1 ... 1 ... ... бар. Мектепте "Мектептік өмір", "Школа против
наркотиков", "Өрт қауіпсіздігінің ережелері", "Қазақстан ... ... ... ... атты және т.б. көптеген стендтер
бар. Мектепте ... ... 1 ... залы жұмыс істеп ... ... ... ... шұғылданады. Мектепте 180 орынға арналған 1
салтанат залы бар. Залдарға қоса бұл салада ... ... мен ... ... ... ... оқу ... «Экономика және қаржы» колледжі, Қазақ Экономика,
қаржы және Халықаралық сауда Университетінде 30-даң астам кітап ... ... ... есептелген кітапханасы мен оқу залын пайдаланды.
Кітапхананың жалпы ауданы 90 ш.м., кітап ... ... ... 36 ... залы 70 орынды. Жиһазы өте жақсы әрі жаңа. Одан ... ... ... бар. ... ... ... библиотека қорына
мамандырылған оқу жоспары бойынша көбейтуді, үлкейтуді жоспарлаған. Осы ... оқу ... ... ... мен ... білім беру пәндері
бойынша 3215 кітап, әлеуметтік-экономикалық пәндері бойнша 3636 кітап және
арнайы пәндер ... ... банк ісі, ... есеп және ... салық
ісі) 300 кітап бар. Қор жыл ... 300-400 дана ... ... ... ... жыл сайын газет журналдарға жазылып, қорын молайтады № 319
қазіргі қаржы ... ... және ... ... оқулықтарымен
қамтамасыз етуі көзделеген.
Мектепке кадрлардың қабылдануы және орналастырылуы штаттық ... ... ... 2006-2007 оқу жылының басына қарай педагогикалық
кадрлардың жалпы құрамы 15 ... ... және 26 ... ... ... мұғалімдерді құрады. Педагогикалық стажы 10 жылдан астам
жұмыс істейтін – 12 ... бар. ... және ... білім беретін пәндер
бойынша барлық ұстаздардың базалық білімдері бар. ... ... ... үшін ... ... ... мен қаржы орталықтарынан арнайы
мамандар тәжірибе жүзінде білім беру үшін шақырылады.
Барап негізгі мектебінің ... ... ... ... ... Оның мақсаттары мен міндеттері мынадай:
1 мектептегі оқу-тәрбие жұмыстарын ұйымдастыру;
2 оқушылардың білім сапасын және оқу құжаттарын ... ... мен топ ... оқу және ... құжаттарды
бақылау жүргізу сұрақтары бойынша іс-әрекет үйлесімділігі;
4 ата-аналармен жұмыстар ұйымдастыру;
5 әлеуметтік жетілген, жан-жақты дамыған тұлға қалыптастыру.
Жоспарға барлық ... ... ... ... ... мен колледждің
барлық бөлімшелері кіреді. Барап негізгі мектебінің оқу-тәрбиелік үрдісі
білім беру жүйесінде белгілі – бір ... ... бар ... ... ... жүзеге асырылады. Мектеп ұжымы сабақ үрдісінде
оқушылардың танымдық қызметін ... ... ... ... шешу ... ... оқутыдың әр алуан техникалық
құралдарын: аудио-видео магнитофондар, ... ... ... ... Оқу ... жаңа ... ... дамыта
оқыту, модульдік оқыту, деңгейлік тапсырмаларды, ... ... ... ... және т.б. ... ... оқытушылар жиі
пайдаланады
Мектеп ұстаздарының арасында әдістемелік тәжірибесі мол, сапалы білім
беруші ұстаздар да бар. Олар: ... Р.И., ... Г.Т. Оқу ... ... жас ұстаздар да бар. Олар: Джангабулова Г.К., Мухаметжанова
С.Р. Бұл ұстаздардың ... ... ... таратылды.
2009-2010 оқу жылында өткен оқу жылында аталған мамандықтар бойынша
оқушылар қабылданды. Оқушылар бұл ... ... екі ... ... ... орыс ... Мамандар да екі тілде дәріс ... ... ... ... әр түрлі формаларын пайдаланады. Білім, біліктілігін
тексеру үшін сынақ алу, ... ... ... тестілеу әдістерін
пайдаланады. Бақылау жұмыстарының әр түрлі мәтіндерін өздері даярлайды.
Оқушылардың сабақ үлгерімі мен ... ... ... мақсатында
мониторинг жүргізіліп, оқу – ісі жөнінде құжаттар толтырылып ... ... ... ... ... ... тексерілген, өзінің әдейі
біліктілігін, толықтылығын, жүйелігін көрсетіп, оқу барысында білім сапасын
қадағалап, ... ... ... ... және ... ... ... қанағаттандырып механикалық мақсатқа дағдыландырып және
сол дәрежеге жету ... Оқу ... ... ... ... түрлері
қарастырылды: стратегиялық, оперативтік масштабтағы бағыт, тандап ... ... оқу ... ... ... білім біліктілігін, психологиялық ерекшелігін жеке тұлға
және маман ретіндегі қабілеттерін ... ... ... ... өткізіліп
тұрады.
Оқу жылының басында оқушылардың білімін, кәсіби мамандық алуға
дайындыған анықтау үшін ... ... ... Осы ... ... оқытушылардың білімін бақылау үшін әр ... ... ... ... ... ... ... білімінің
төмендігінің себебін анықтау және мемлекеттік стандартқа сай ... ... ... ... ... ... 30% ... екені
байқалды.
Білім қиындысы бойынша жіберілген қателерге ұстаздар сараптама ... сол ... ... ... ... жоспарын жасайды.
Математика, гуманитарлық бағыттағы сөз ... өз ... ... жеке ... ... атқаруға байланысты ңұсқалар алып,
іс жүзіне асырудың жолдарын қарастырады. Көмек беру ... ... ... ... беру, өзара бақылау, топпен жұмыс істеу түрлері.
Барап негізгі мектебінің ғылыми әдістемелік жұмысы, оқу - ... ... ... ... ... ... және Ғылым
Министрлігінің 20.04.2000ж. №373 ... ... ... және ... оқу ... ... ... ұйымдастыру». Оқу жылы
басталғанша оқу әдістемелік кеңес жұмысының жоспары жасалып, ... ... ай ... бір рет өткізіліп отырады. Оқу әдістемелік кеңесінің
отырысында дайындықтар мен педагогикалық кеңес, тіл ... ... ісі, әр пән ... ... ... алдыңғы қатарда
мұғалімдер жас мамандарға үйрету. Оқытушылардың біліктілігін жоғарлату
туралы сұрақтардың тууы, ... ... ... және ... қарым-қатынасы, оқу үлгерімдерінің себебін қарастыру.
Барап негізгі мектебінің 2009-2010 оқу ... ... ... ... ... Президенті Н.Ә.Назарбаевтың «Жаңа Қазақстан, жаңа
әлемде» жолдауымен өтіледі. ... ... ... ... Президентінің жолдауына сәйкес ... ... ... ... ... ... ... бойынша жаңа
бағыттағы бірлік негізімен таныстыру, ... ... ... ... қаланың басқару мамандарымен
кездесулер ұйымдастырылды.
Мектептің тәрбие жұмысы 10 бағыт бойынша орындалады:
1 Қазақстандық ... мен ... Отан ... жауап беру қабілетін қалыптастыру. Қоғам өмірінде
маңызды мәселелер жөніндегі азаматтық позициясын қалыптастыру.
2 ... және ... ... ... және құқықтық қатынастар жөнінде бастапқы түсінік
қалыптастыру. ... ... мен ... іске ... дайындығын
қалыптастыру.
3 Таным мәдениеті.
Мақсаты: Жаңа білім көздерін ашуға қабілеттілігін қалыптастыру.
4 Салауатты өмір салты.
Мақсаты: оқушылар бойында өмір салтын және кері әсер ... ... тұру ... ... ... ... экономикалық іс-әрекетке қызығушылығын қалыптастыру.
6 Экология мәдениеті.
Мақсаты: оқушылардың табиғатқа деген адамгершілікті қарым-қатынас құру
қабілеттілігін қалыптастыру.
7 Адамгершілік және ... ... ... ... ... ... қарым-
қатынас құру қабілетін қалыптастыру. ... ... ... пен ... ... ... ... Отбасы қатынасы және гендер мәселесі.
Мақсаты: отбасындағы әлеуметтік ... ... ... ... қалыптастыру. Отбасындағы әйел мен ер адам рөлдерінің
айырмашылығы туралы түсініктер қалыптастыру.
9 ... ... ... болашақ кәсібіне бағдар беру.
10 Этникалық және ұлттық қарым-қатынас пен толеранттық мәдениет.
Мектеп оқушыларының экономикалық саласын білімін дамыту мақсатында ... ... ... ... бойынша экология
институтының профессоры Шимшиковпен кездесу өтіп, көптеген сұрақтарға жауап
алды. Екінші курс ... үшін жаңа ... ... ... ... ... іске ... Лекцияны маман ұстаздар оқиды.
Оқушыларға нарық жұмысының ... ... ... ... берілді.
Мектеп оқушылары үшін спорттық білім, спортпен айналысуына көп көңіл
бөлінеді. Эстетикалық ... беру ... да ... іс-шаралар өтеді.
Мектеп оқушылары экологиялық айлық іс-шараларына бір ... ... ... ... дамыту, өзін-өзі оқыту үшін ... ... ... ... ... оқушылардың дүниетанымын,
экономикалық ойлау жүйесін, қазіргі нарықтық жағдайда өмір сүру әдісін,
саяси көзқарастарын ... ... ... тиянақты түрде
өтіп отырды. Оқушылардың патриоттық сезімін ояту, елін сүю ... ... Әр ... ... ... оқу-тәрбие
жұмыстары, топтық психологиялық жағдайлары куратордың ... ... ... ... ... ... ... жоспарлары бар.
Барап негізгі мектебі директорының бекітуімен тәрбие жұмысын, тәрбие
жоспарымен сәйкестендіру. Оқу жылының басында қабылданған колледж оқушылары
ішкі ... ... қол ... ... Әр ... барлық құқықпен оқу
міндетімен танысып, ақылы оқуға келісім шартқа ... Әр ... іс - ... оның ... ... ... ... қарым
– қатынас жүйесі кураторлар арқылы реттеліп, қолға алынады. Әр қайсысың
нормаға сай әдістемелік құжаттармен тәрбие ... ... ... ... әр ... есеп ... беріліп, жеке құжаттары сақталатын
жинақ папкаларын атады. Онда оқушылардың үлгерімі, тәртібі, анықтамалары
т.б. ... ... ... ... тығыз байланыста болып
отырады. Ата-аналар жиналысы уақытында ... ... ... ... әкеткізіп отырады.
Мектеп бойынша өтетін барлық іс-шаралар жастар комитетінің басшылығымен
өтеді.
Жастар комитетімен жасалған жоспар ... ... ... ... сай ... Мұндай тәрбиелік іс-шараларға мыналарды
жатқызуға ... ... ... мерекелік кештер, «Олжас
Сулейменовтың ... ... ... ... мектебінің Миссі», әдеби-ән
композициясы, «А.С. Пушкин мен Абай Қ. ... ... беру ... ... ойлануына, жаңа міндеттерге бейімдеу, кураторлар
сағатында ғылыми әлемдік мақсатта ... ... ... ... ... ... тәрбиелік мақсатта ең жақсы қабырға газетінен жарыс
өткізіледі.
Қорыта келгенде, ... ... ... жүйелі түрде жүргізілетін сан-
салалы оқу-тәрбие жұмыстарының жемісті нәтижелері оқушылардың ... ... ... бір ... тұлға ретінде қалыптасуына мол септігін тигізіп
отыр.
2.2 Модульдік оқыту технологияның қолдану ... ... ... озық ... ... пайдалану - өмір
талабы. Сондықтан да сабаққа қойылатын талаптар оқытушыдан үлкен ... ... ... ішінде жаңа педагогикалық технологияның оқушылардың
білім сапасын арттыруға, өздігінен ізденуіне, ой ... ... ... ... орай ... педагогикалық шеберлігінің қалыптасуы және
шыңдалуы оқу ... ... ... ... ... ... ... «2005-2010 жылдарында білімді көтеру»
мемлекеттік ... ... орта ... ... беру ... ... ескере отырып әдістемелік ... ... ... ... ... ... көңіл бөлуде. Жаңа
формациядағы маман даярлау оқытушы мен оқушының өзін ... ... ... ... ... ... ... білім берудің жаңа үрдістерін оқып үйрене отырып жүзеге
асыруға, озық ... ... жаңа ... ... [44].
Аталған іс-шараларды басшылыққа ала отырып, Экономика және ... ... ... мен ... өз ... ... бағытта
жүргізеді: оқытушылардың педагогтық шеберлігін ғылыми-теориялық және кәсіби
деңгейде жетілдіру; колледждің ... ... ... жаңаша
мазмұн беру арқылы жан-жақты дамыған, қоғам талабына сай, ... мол, ... ... ... ... ... жүзеге асыру; білім
беру стандартының талаптарын қамтамасыз ететін білім мазмұнын жетілдіру,
білім беру технологиясын ... ... ... ... ... ... ... жұмыстарын ұйымдастыру, оқытушыларға әдістемелік
көмек көрсету; оқушылардың танымдық және шығармашылық қабілеттерін ... ... ... алға ... ... ... ... жолында
ғылыми-әдістемелік жұмыстарды ұйымдастыруда біріншіден пән циклдық
комиссияларының ролі ... ПЦК ... ... ... негізінде
төмендегі қызметтерді жүзеге асыруға құрылған: Оқу құралының мазмұнына
талдау ... ... ... және ... ... ... ... істеу әдісіне үйрету.
Оқытушының педагогикалық қызметіне жүйелі ... ... ... ... ... зертханаларда жұмыс істеуге ... ... ... ... ... ... жетістіктеріментаныстыру. Оқу процесінің түрлі
бағыттары ... ... ... ... ... жаңа ... жүйе-құндылық-процесс-нәтиже-қызмет көрсету.
Барап негізгі мектебінің оқыту бағдарламасында оқытылатын пәндер
өткізуде ... ... ... ... Бұл ... ... таңда кеңінен қолданып жүр. Оқыту технологиясы білімді меңгертуге,
жеке ... ... ... және ... ... ... алуан түрлерін (есту, көру, қимыл және т.б.) ... ... ... ... жасалған оқу және танымдық жағдайлар арқылы
танытуға, сондай-ақ, жеке ... ... ... бекіту, қарым-
қатынас жасау, ... ... және ... ... ... сөздік қорын (ауызша және жазбаша тілде)
дамытуға бағытталады.
Модуль - бұл оқу ... мен оны ... ... ... мақсатты функционалдық түйін.
Модульдің құрамы:
- әрекеттің мақсатты жоспары;
- ақпарат банкі;
- дидактикалық мақсаттарға жетуге ... ... ... технологияда оқыту мазмұны аяқталған ... ... ... ... ... меңгеру дидактикалық мақсаттарға сәйкес жүзеге
асырылады. Бағдарламаны құру үшін курстың (пәннің) негізгі ғылыми ... ... ... ... солардың төңірегінде белгілі бір блоктарға
топтастырылады. Содан ... eкi ... ... ... ... анықталады. Оның бірiншіci - оқу мазмұнын меңгеру деңгейі,
eкіншici - оны ... және ... әрі ... ... ... ... ... дидактикалық мақсаттардан кipiктірілгeн
дидактикалық мақсаттар бөлініп ... да, ... ... ... үш типке бөлінеді:
- танымдық, ғылым негіздерін оқытуда қолданылады;
- операциялық ic-әрекеттің тәсілдерін ... және ... ... ... ... ... қамтиды.
Модульдік оқыту барысында өзіндік жұмысқа барынша көп ... ... ... ... ... ... өзін-өзі бақылау және өзін-
өзі бағалауға үйренеді Бұл оған оқу ... өз ... ... ... ... деңгейін өзі анықтауына, өзінің білім, білік,
дағдыларындағы кемшіліктерін табуына ... ... ... ... ... ... субъект-субъект
қатынасына негіздеп құруға көмектеседі.
Модульдік оқыту технологиясы сонымен ... ... ... ... ... ... ... icкe асырады:
- жаңа модульмен жұмыс жасауға дайындық деңгейі қандай екенін білу үшін
әpбір модульді бастамас бұрын оқушылардың білім, білік, ... ... ... ... ... ... жағдайда оқушылардың біліміндегі олқылықтарды толықтыру
жұмысы жүргізіледі;
- ... ... ... ... ... өзін-өзі бақылау, бірiн-
бірi бақылау, үлгімен сәйкестендіру түрінде ағымдық (текущий) және аралық
(промежуточный) бақылаулар өткізіледі;
- ... ... ... ... жүреді.
Модульдерді кез келген оқыту жүйелерінде қолдануға болады. Ол оқытудың
сапасын жақсартып, тиімділігін арттырады. ... ... ... ... ... өте ... ... жасаудағы мақсат курс немесе курстың. ... ... ... ... және ... ... ... бөліктерге бөлу болып табылады. Одан әрі қарайғы мақсат-барлық
құрамдас ... үшін ... ең ... ... мен ... ... уақыт жағынан үйлестіру және бір кешенге бірiктipy, кipiктipy.
Модульдерге бөлу оқу ... ... ... ... ... ... Ол іргелі түсініктер тобын бөліп ... ... ... ... eтiп топтастыруға, курс iшіндегі немесе
іргелес, туыс пәндердегі такырыптарды қайталауды ... ... Бұл ... ... ... 30%-ға дейін қысқарады (азаяды).
Әpбір модуль қажетті дидактикалық, әдістемелік материалдармен, нeгiзгi
түсініктердің тізімімен, оқыту барысында ... ... ... ... ... Мұндай тiзiм немесе сипаттама алдын ... ... ... ... немесе компютерде орындауға ... ... нeгiз ... ... бақылаудың нәтижесінде оқушы
баға алмайды, бірақ өз білімінің деңгейін анықтауға, кейбір ... ... ... ... ... ... Бip курстың ішінде
әpбір модульді аяқтаудағы қорытынды бақылау жұмысы келесі модульге кіру
үшін ... ала ... ... ... модуль үшін оны меңгеру алдында оқушыға ... ... ... материалдар ipiктеліп алынады. ... ... ... ... ... ... Әpбір оқушы бір модульден
келесі модульге оқу материалдарын игеру қабілетіне қарай өз ... және ... ... ... ... ... қатыссыз етеді.
Модульге кipeтін ақпарат күрделігі мен тереңдігі жағынан әр ... ... ... ... ... қарай өзгеріп отыратындықтан, оқу
материалдары ғылым мен техника жаңалықтарына сәйкес ... ... ал ... ... ... ... ... және
вариативті бөлікстер салынады. Heгiзгi бөлікті пәннің ipгелi түciнiктepi -
құбылыстар, заңдылықтар, ... ... ... ... ... деп ... ... Вариативтілік, ең алдымен, аппарат
мазмұнының өзгеруіне және жаңаруына, ... ... да бір ... ... өз ... сай ... деңгейіне байланысты. Қарқындылық
және бөлімдеуге ыңғайлылық принциптері практикада осылай жүзеге асады.
Оқу материалдарын модуль бойынша құру - ... және ... ... ... пән ... дамыту логикасын нақты айкындауға;
- осы мазмұнның иеліктері мен байланыстарын белгілеуге;
-олардың автономдылығының деңгейін анықтауға;
- ... ... ... ... тек ... ғана емес,
оқушының да толық түсінуіне жағдай ... ... ... оқу ... ... ... дәл құру оқушылардың жетекші
идеяларды, оқу пәнінің даму ... ... ... ... ... көмектеседі.
Оқу материалдарының мазмұнын құру барысында оқу пәнін мұғалім белгілі
бір жүйе ретінде ... тиіc. ... ... ... ... аталған модульді меңгерту ... ... ... ... білік, дағдылар қалыптасуы керек және оны игеру процесін жеңілдету
үшін қандай жалпы білік, ... ... ... ... ... мен ... жүйесі оқушылардың жаңадан ... ... ... ... ... ... ... бұрыннан бар
білік, дағдылар танымдық iс-әрекеттiң жаңа тәсілдерін меңгеру үшін ... ... Оқу ... ... ... ... ... ic-әрекеттің жалпылама тәсілдерін құрастыру үшін ... ... бір бала үшін жаңа ... табылатын маңызды білік,
дағдылар туралы ақпараттар модульдің ... ... Бұл ... ... ... ... бағдарлық негіз (басшылық) түрінде беріледі.
Ол оқу ic-әрекетін күтілетін нәтижеге (белгілі бір мазмұнды толық меңгеру)
ғана бағдарлап ... осы ... қол ... ... ... іздеуге
де көмектеседі. Бұл оқушылардың ... ... ... ... ... процесінде өздігінен жұмыс icтey, ... ... ... Мұны icкe асыру модуль мазмұнын құру кезінде ... ... ... ... мүмкін болады.
Жеке модульдерден біртұтac модульдік бағдарлама құрастыру мүмкіндігі
сақталуы үшін ... ... оқу ... ... ... блок
болып құрылуы тиіс Оған қоса ... ... ... оқытудың білім
берудің мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... деңгейде игерілуін қамтамасыз ете алуы
қажет. Бip ғана ... icкe ... ... ... оқу ... ... ... бірiктipiледі және бір модульге кіреді. Содан кейiн модульдің
мазмұны оқушыларға барынша анық және ... ... ... ... ... және олар өз ... ... материалдарға
(косымша) сараланады. Модульдің нeгiзгi оқу ... ... ... ... ... ... әрекеті «дамудың таяу
аймағында» болатындай eтiп беріледі. ... ... ... ... ... бір оқу ... өзi түрлі
формада бepiлiп, түрлі әдістермен түсіндіріледі. Бұл пән мазмұнын ... және ... ... өз ... деңгейінде білімді мeңгepyiне
ceптiгiн тигiзeдi.
Сонымен, модульдік ... оқу ... ... ... Оқу ... ... жүйе ... бірліктерін анықтау,
оларды ipi блоктарға бөлу және олардың оқу пәні бойынша даму ... ... ... ... оқу материалының маңыздылығы мен
оны меңгеруден талап етілетін деңгей анықталады. ... ipi ... ... ... ... ... ... мен тәсілдері
дайындалады. Мұнда пәннің мазмұнына тән логикалық желі сақталады. Ақпаратты
әр түрлі етіп әpi ... рет беру ... ... ... етеді. Ал зерделенетін проблемалар бойынша білімдерін кеңейтіп,
терендетуге қажетті оқу материалдары ... ... ... Оқу ... мазмұнының даму логикасы оларға ... ... ... ... ... ... жалпыланған білім жүйесін
қалыптастыруына көмектecyi тиic.
Модульде ... ... ... ... ... ... асырады. Оқушылар өзiнiң қандай нәтижеге қол жеткізуі қажет екенін
білyi үшін модульмен ... ... ... ... ... ... оқу материалың игерудің белгілі бір көлемі мен ... ... ... ... ... таныстырады.
Модульдік оқытуға тән ерекшелік - модульдегі басқару қызметі өзiн-өзi
басқару және ... ... ... ... ... ... дамуына
қарай мұғалім оқуды тиімді ұйымдастыру ... ... ... ... ... көбірeк атқаратын болады. Оқуды басқару біртіндеп көзге
білінбейтін, жабық түрдегі басқаруға айналады.
Модульдік ... ... ... ... тән: ... мақсатына
- жеке тұлғаның шығармашылық дербестігін қалыптастыруға - ... ... ... ... ... ... ... ic-әрекетін icкe асыратын әдістердің көмегімен қол жеткізіледі.
Оқушылардың танымдық ic-әрекетін күтілетін ... және оған ... ... ... ... бағыттайтын мақсаттарды айқындау
деңгейінде оқыту пpoцeciн дамыту бағыты беріледі, танымдық ... ... ... ... ... ... бірiншi модульмен
жұмыс барысында оқушылар мұғаліммен ... ... ... ... ... Модульдің құрамдас бөліктерінің бірiнeн eкiншiciнe
көшкен уақытта дәл сол бөліктігі оқу ... ... ... яғни ... ... материалдарды онсыз түсіруге
болмайтынын ... ... ... ... ... ... Осылайша
оқушылар өз әрекеттерінің ... ... ... ... оқу ... орналастырудың ерекшелігі олардың белгілі
бір принциптер, заңдылықтар, жетекші идеялар деңгейінде ... ... ... ... ... ... Бұл өз
кезегінде оқушылардың танымдық дербестігі мен қабілеттілігін ... ... ... ғана емес, жаңа теориялық және ... ... ... ... ... ... ... тиімділігі, оқытудың
дамытушылық сипаты нақты дидактикалық мақсаттарға және оқытудың мақсатына
қызмет ... оқу ... ... ... ... сондай-ақ бұл
ақпараттың қалай ұсынылатынына байланысты.
Модульдік оқытудың тиімділігі бірнеше тәсілдердің көмегімен қамтамасыз
етіледі:
- оқу материалдарын ... және ... ... ... ... ... ... тапсырмалардың кешендік және шығармашылық сипаты;
- оқушылардың білім, білік, дағдыларын жаңа ... ... ... ... емес ... ... оқушылардың өзінің оқу-танымдық ic-әрекетін өздігінен ... ... ... барлық кезендерінде еркіндік, дербестік беру;
- модульдің ақпараттық блоктарының мазмұны мен ... ... ... ... ... ... алға қойылған мақсаттарға жетуге және шешім қабылдауға
жауаптылығын сезіну және таңдау жағдайында ... ... ... жалпылау және оны меңгеру деңгейі, оқу материалын игеру әдістеpi
олардан өзінің танымдық ic-әрекетін құруды ... ... Егер ... ... ... ... тәсілдерін, алгоритмі мен
сипаттамасын дайын күйде алса және олардын негізгі ... сол ... ... ... ... болса, кейін олар өздерінде қалыптасқан
тәсілдерге сүйене отырып, ic-әрекеттің алгоритмін өздері құрастырады.
Оқушылардың танымдық дербестігін біртіндеп дамыту ... ... ... ... ... ... ... өзін-өзі
бағалау білік, дағдылары қол жеткен жетістіктерді мұғаліммен бірлece отырып
талқылау, талдау, бағалау процесінде қалыптасады. Өз жетістгінің ... әділ ... білу ... модульдік оқу материалын игерудің көлемі
мен тәсілін, күрделілігін оқушылардың саналы түрде ... ... өз ... ... және тереңдету үшін, шығармашылық үшін ... ... ... ... ... ... ... барлық кезендерінде
өзін-өзі бақылау, өзін-өзі бағалау, түптің түбінде, әрбір ... ... ... ... ... Оқу ... ... мен
мұғалімнің өзара қарым-қатынасы бағыну-бағындыру қатынасы болудан қалып,
тепе-теңдік, ынтымақтастық ... ... ... ... ... ... оқушылардың дамудың таяу
аймағына бағдарланған, Модульді меңгеру процесінде бұл ... ... ... жаңа ... ашатын, оқу процесін жаңа деңгейге
көтеруге көмектесетін дамудың таяу аймағы болады.
Модульдік оқытуды практикалық ... ... ... ... жүйенің қызмет етyi үшін бастапқы жағдайдың (шығудың) қандай болуы
тиіс екенін анықтау;
- модульдік оқыту ... ... ... оның ... ... ете отырып, нақты жағдайларға бейімдеу;
- модульдік оқытудың нақты жүйесінің қызметінің критерийлері ... ... ... ... ... ... мен ... қолданылатын
модульдердің сапасына байланысты. Сондықтан модульдік ... ... ... міндет модульді құру болып табылады, Бұл міндетті
шешуге мына мәселелер көмектеседі.
1 Педагогика ... ... ... және ... ... ... тән пәнішілік және пәнаралық байланыстарды ашу. ipi
блоктарды ... ... ... жетекші идеялар мен жүйе құрушы
қағидаларды бөлiп алу.
2 Зерделенетін модульдердің ... ... ... ... ... ... ... түрін және соған сәйкес модульдің түрін анықтау.
Модульдік оқыту біртұтас жүйе ретінде оқыту процесіндегі оқушылар ... ... ... icкe асыру үшін жағдай жасауға
бағытталған. ... ... ... ... ... негізінен,
оқушылардың модульдік нeгiздe оқуға көзқарасы мен ... ... ... ... ... ... қойылатын
талаптарға жауап бере алатын жаңа технология болып табылады. Бұл алдын ала
жоспарланған оқу пpoцeciн ... ... ... ... ... ... ... оқу пpoцeci туралы білім жүйесін алады, мақсатқа жетуге
бастайтын барлық қадамдарын ... ... ие ... ... ... ... технологияларына қарағанда оқушы мен
мұғалімнің еңбегін жетілдіруге және оның үнемділігіне баса көңіл бөледі.
Себебі ... ... ... ... азайтады, жеңілдетеді, ол
енді тек кеңесші рөлінде болады. Оқушылармен өзіндік жұмыстар жасауға ... ... ... өздеріне ыңғайлы қарқынмен өздігінен жұмыс icтeyгe
мүмкіндік алады. Мұндағы уақытты үнемдеу де ... ... ... ... ... арқасында мұғалім күнделікті сабақ жоспарын
жасаудан босайды, оның орнына артық қалған ... ... ... арнай алады. Барлық оқушылардың бірдей, алдын ала жоспарланған
деңгейге жетуі көзделеді.
Басқа да оқыту технологиялары ... ... ... ... ... ... Бұл ... процесінің барлық бөліктерін
(мотивациялық-мақсаттық, мазмұндық, ... және ... ... ғана мүмкін болады.
Мотивациялық-мақсаттық білік ең маңызды және барлық қалған бөліктердің
мазмұнын анықтаушы болып табылады. Оған тән ... ... ... ... ... ... ... және олардың
танымдық әрекетінің бағдары болып саналатын, ... оқу ... ... ... ... мен ... ... оқу
мақсаттарына ауысуы болып ... ... ... ... ... ... ... теориясына сәйкес танымдық типтегі мазмұн
пәннің немесе ... ... ... ... ... Бұл ... ... нeгiзгe алынады. Іс-әрекеттік типті модульдердің құрылымы
маманның ... ... ... ... келеді. Ондай қызметті
орындау үшін әр ... ... ... болуы қажет. Қай ... ... ... дағдылары белгілі бip нақты қызметті жүзеге асыру үшін жоғары
деңгейде ... ... сол пән ... ... ... ... соң барып
пәнішілік, сондай-ақ пәнаралық байланыстарды көрсете отырып, аталған пәннің
логикалық құрылымының графы түзіледі.
Логикалық құрылымының графы түзіліп болғаннан ... ... ... ... ... алға қойылады.
Модульдік оқытуды жүзеге асыруда операциялық-әрекеттік бөлік ерекше
маңызға ие болады. Негізгі ... ... ... болып табылады.
Оқытудың негізгі формасы - жеке оқыту, негізгі ұйымдастыру әдісі - өзіндік
жұмыс. Бұл оқытуды ... және ... ... ... қолдану
мүмкіндігіне шек қоймайды.
Модульдік оқыту оқыту процесінің ... үшін ... және ... ... ... ... ... Мұны төмендегідей мәселелердің
арқасында, яғни:
1) бақылау тапсырмаларының оқытудың мақсаттарына сәйкесттігінің;
2) оқушыларды ... ... және ... ... ... ... ала бақылауды, ағымдық және қорытынды бақылаудың нәтижесінде
мүмкін болады.
Алдын ала және ... ... ... ... ... ... және оқу ... оқушылардың өздігінен түзету енгізуіне
жағдай жасайды. ... ... ... ... ... ... ... нәтижесі туралы есеп беруге дайындығына байланысты
қабылданады. ... ... ... ... ... ... ... бағаланады [45].
Оқу процесін жандандыру құралдарының ішінде ойын, ойын арқылы ... орын ... ... ... ... және ... ... қадам
жасалануда, тіпті бұл жерде сөз еңбек негізінде оларды қосу туралы болып
отыр.
С.Ф.Занько, Ю.С.Тюнникова және С.М. ... ... оқу ... ... ... ... оқу ... формасы бойынша -
ойын, мазмұны бойынша – оқу, ал ... ойын ... ... ... түрін тек толықтыру болып табылады [39].
Оқу ойыны – бұл ... ойын ... ... ... ... ... оқыту процесінде оқу ойындарын қолданудың ... ... ... ... ... ... арқылы жүреді. Себебі, олардың
мазмұны баланың оқудағы еңбегі болып табылады. Мысалы, «Брейн-ринг», «Қарлы
кесек», «Білім биржасы», «Акционер», ... ... ... т.б. ойындар.
2.3 Экономика пәнін оқытуда модульдік технологияны қолдану тәжірибесі
Оқушылардың экономикалық білімді терең ұғынуын, сонымен қатар сабақта
олардың зейінін, есін, байқағыштығын, ... ... ... ... алу қажет. Бұл жағдайда ең маңыздысы оқытушының ... ... ... ... алу ... мен ... алуы ... ұйымдастыруды ширақ, дер кезінде бастап, сабақ уақытын ... ... ... ... ... ... ... керек.
Тәжірибелік эксперимент барысында модульдік технологияны пайдаланып
сабақтың тиімділігін арттыруға тырыстым. Осы технологияны сабақтың тиімді
деген ... ... ... ... сабақ үлгілерін, ондағы
пайдаланылған көптеген сұрақтар мен тапсырмалар ұсынылды.
Эксперимент жүргізу мақсатында екі топ ... ... ...... ... топ – ... ... тобында барлығы – 22
оқушы, ал бақылаушы тобында – 20 оқушы бар. Эксперимент ... ... ... ... ... ... ... нәтижесін талдау үшін дәстүрлі технология бойынша
«Экономика» пәнінен жүргізілген ... ... ... екі ... ... анықтаймыз.
Бақылау сабағы ретінде «Кәсіпорындардың шығындары және олардың түрлері»
(Қосымша Г) тақырыбында өткен сабақты ... осы ... ... ... ... ... ... бағалаймыз (Қосымша Д).
Кесте 2.1 – ... ... ... ... ... ... ... деңгейі |
| ... ... ... |
| ... |% |Оқушы саны|% ... |% |
| ... | | | ... | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 ... ЭТ |7 |31,8 |7 |31,8 |8 |36,4 ... БТ |6 |30 |7 |35 |7 |35 ... ... ... ... технологиямен өткізілген
сабақ келесідей нәтиже берді: эксперименттік топтағы 8 (36,4%) ... ... ... – жоғары, 7 (31,8%) оқушының экономикалық білім
дейгейі – орташа және 7 (31,8%) ... ... ... дейгейі –
төмен. Ал бақылаушы топтың экономикалық білім деңгейі ... ... ... 7 (35%) ... ... ... ... – жоғары, 7 (35%)
оқушының экономикалық білім ...... және 6 (30%) ... ... дейгейі – төмен.
Кестедегі мәліметтер 2.1 суретте гистограмма түрінде беріліп отыр.
Сурет 2.1 – Экспериментке дейінгі экономикалық ... ... ... ... мақсатында «Экономика» пәні бойынша Қаржы-
13 және Қаржы – 14 топтарында сабақ дәстүрлі және ... ... ... ... қолданылатын белсенді формасын, яғни
оқыта үйрету ойыны формасында ... Екі ... ... ... ... ... ... Е ). Қаржы-13 тобында сабақ дәстүрлі
формада, ал Қаржы-14 тобында сабақ оқыта үйрету ойыны ... ... ... сабақ мәні ептілік, дағдыны, білімді
меңгерту болса, мақсаты білімділікті, ептілікті, дағдыны ... Бұл ... ... ... ... басымдылығы байқалды. Мұғалімнің рөлі
дайын білімді түсіндіруші, бақылаушы, білімді насихаттаушы, ... ... ... ... «мен сияқты істе».
Оқу процесін жандандыру құралдарының ішінде ... ойын ... ... орын ... уақытта педагогикада оқыту және ... ... ... ... бұл жерде сөз еңбек негізінде оларды қосу туралы болып
отыр.
С.Ф.Занько, Ю.С.Тюнникова және С.М. Тюнниковалардың пікірінше, оқу және
дидактикалық ... ... ... оқу ... ... ... -
ойын, мазмұны бойынша – оқу, ал ... ойын ... ... қалыптасқан түрін тек толықтыру болып табылады [39].
Оқу ойыны – бұл оқуды ойын арқылы ұйымдастыру. Зертеулер бойынша мектеп
оқушыларын оқыту процесінде оқу ... ... ... ... ... ... үйрету ойындары арқылы жүреді. Себебі, ... ... ... ... ... ... ... «Брейн-ринг», «Қарлы
кесек», «Білім биржасы», «Акционер», «Бақытты сәт», «Саяхат» т.б. ойындар.
Оқыта үйрету ойындары – ... ... ... ... ... үйрету
ойыны деп шартты жағдайларды, болған іс–әрекетті көрсетуді айтады. ... ... алға ... ... қарай, әртүрлі ара қатынасты
бейнелей көрсету үшін ... ... бөле ... ... ... үйрету ойынында қарым–қатынас жасай білу шеберлігі қалыптасады,
сөйлегенде, іс–әрекет жасағанда өзін ұстай білуге тәрбиеленеді. ... ... ... ... балаларды оқытып, тәрбиелеудің
неғұрлым нәтижелі амалдарын іздестіріп, ... ... ... ... ... ... ойыны – кәсіби, үйретуші, педагогикалық, шығармашылық
ойыны. Мұғалімнің тәрбиешінің ... ... ... оқушылар балаларды
ұйымдастыруға жаттығады, іс–әрекетті талдайды, қорытынды жасайды, ... бұл ... ... неде?
1 Оқыту міндеттерін шешуге барлық топ қатысады;
2 Ойын ... ... ... ... мен ... ... Ойын ... тақырып бойынша кең білім деңгейін талап етеді,
бұрынғы өтілген материалдарды қайталауға, пысықтауға, ... ... ... ... әрі білім, іскерлік дағдыны кешенді түрде
қолдануды ... ... ... ... ... ... Ойынның маңызды ерекшелігі оқытушының атқаратын қызметі. Ол ойынды
жүргізушінің рөлін атқара ... өзі де ... ... араласады,
оқушылардың аға жолдасы болып табылады. Бұл оқушыларды өзін ... ... ... ... ойынын жүргізуді жоспарлағанда, оның мынадай элементтерін
бөліп көрсетуге болады:
1 Педагогикалық міндет.
2 Педагогикалық жағдай.
3 ... ... ... ... ... ... ережесі.
Енді әрқайсысына жеке тоқталып өтейік.
Педагогикалық міндет ойынға қатысушыны неге ... ... яғни ... не істеу керектігін біледі, ал ойында ол қалай ... ... ... ... анықтағанда оқушының іс–әрекетінің
бірізділігіне, жүйелілігіне көңіл аудару қажет, яғни ойын ... ... ... бір түрін меңгеріп шығуы керек.
Педагогикалық жағдайға қойылатын талап – ондағы педагогикалық мәселенің
шын ... ... ... Ойын және ондағы жағдай оған қатысушылардың
шамасы келетіндей болған дұрыс, әйтпесе тиісті нәтиже болмайды.
Ойындағы ...... ... ... ... ... Қабылданатын шешімінің нақтылығы рөлді нанымды ... ... ... ... ... бір ... ... өзін қалай
ұстауды көрсетеді. Ойын оған қатысушыларға қуаныш пен қанағаттану ... ... ... ... ... зор ... және ұйымдастырушылық дайындықты қажет
етеді.
Ойынды дайындау мен өткізудің мынадай кезеңдерін атап көрсетуге болады:
1 Оқу ... ... ... қарай, бағдарламаның мақсатын,
міндеттерін нақтылау;
2 Ойын сценарийінің негізі болатын барынша қызықты ... ... ... Ең ... ... – ойын жағдайының сценарийін құру.
Сценарийдің жоспарында мына ... ... ... ... оқып үйренбек пәннің тарауы; ойынның
тақырыбы; ойынның мақсаты; ... ... ... ... ... барысы; қатысушылардың ойындағы рөлі; жетекшінің
міндеті мен қызметі; уақыты.
Сценарийге ... ... ... ... ... ... ... ойынның мақсаты, мазмұны туралы ... ... өзі ... ... ... қорытынды жасау,
қатысушылардың іс–әрекетіне баға беру, жіберген қателер мен кемшіліктерді
анықтау, дұрыс шешімге тоқтау ... ... ... ... басшылық жасау оқытушыдан жоғары психологиялық–педагогикалық
мәдениет пен шеберлікті талап етеді.
Ойын барысында ... ... болу ... ... жерде тапқырлық көрсетуі қажет.
Оқытушының сөйлеу мәдениеті, өзі–өзі ұстауы, сабырлылығы, шыдамдылығы,
тапқырлығы, өзгені тыңдай білуі – оқушылар үшін ... ... ... оқыту технологиясы – болашақ ... ... ... және ... ... сол ... тән қарым-қатынас жүйесін
модельдеу, елестету.
Қаржы-14 тобында «Инфляция» тақырыбында эксперимент сабағы оқыта үйрету
ойыны түрінде өткізілді (Қосымша Е).
Оқыта ... ... ... бұрын сабақтың жоспары дайындық кезеңінен
өтті.
Сценариін дайындау:
- жоспар құру;
- жалпы сипаттау;
- ... ... ... ... ... ... ... білу;
- топ құру;
- рөльдерді бөлу;
- регламент белгілеу;
- жалпы түсінік беру;
- тиісті консультация беру.
Топтық жұмыс.
Талдау және қорытындылау кезеңі:
- ойынға ... ... ... рефлексия;
- баға және өзіндік баға;
- Қорытындылау, жинақтау;
- Ұсыныстар беру.
Қаржы-14 тобында модульдік оқыту технологиясының оқыта ... ... ... ... ... ...... білім алуы мен
тәрбиеленуінің неғұрлым тиімділігін арттыру болып табылады.
Сабақты өткізер алдында топ оқушыларіне бұл ... ойын ... ... ... ... ... 20 ... қатысты. Оқушылар ойын
бойынша бес топқа: бірінші топ «А» үстелі, екінші топ «Б» ... ... «В» ... ... топ «Г» ... және ... топ «Д» үстелі болып
бөліп, мұғалім берген тапсырмаларды орындауға ... Ойын ... ... ... ... жүзеге асыратын ... өз ... ... ... ... жүзеге асыру негізінде оқушы өзін сол қызметке
байланысты қарым-қатынас ... ... ... Ойын ... ... ... ... керек қасиеттерді бойына қалыптастыру мүмкіндігіне ие
болады. Бұл ... ... ... ... ... ... қарым-қатынасқа түсуге үйренеді.
Эксперименттік топқа жүргізілген ойын түріндегі сабақтың ... ... ... ... бірінде, бастапқы уақытында тесттік
жұмыс алынды. Сонымен қатар тесттік жұмыс бақылау ... да ... ... ... ... ... анықтауда уақытты
үнемдейтін, тез арада орындалатын әдістердің бірі. Сондықтан эксперименттің
нәтижесін дәлірек анықтауға тесттік жұмыс алынды. Тесттік ... 10 ... ... ... 2.2 – ... ... ... экономикалық білім
деңгейлерінің көрсеткіштері
|Топ |Білім ... |
| ... ... ... |
| ... |% |Оқушы ... ... |% |
| ... | | | ... | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 ... ЭТ |3 |15 |7 |35 |10 |50 ... БТ |6 |27,3 |7 |31,8 |9 |40,9 ... ... ... ... ... эксперименттік топтағы 10
оқушының экономикалық білім деңгейі ─ жоғары, 7 оқушының экономикалық білім
деңгейі ─ орташа және 3 ... ... ... ...... ... 9 ... экономикалық білім деңгейі ─ жоғары, 7
оқушының экономикалық білім деңгейі ─ орташа және 6 ... ... ...... ... ... 2.2. Эксперименттен кейінгі экономикалық ... ... ... көріп отырғанымыздай эксперименттік және бақылаушы
топтарында 2 түрлі технологиямен ... ... ... ... ... оқу ... ... оқушылар ойынға қатыса
отырып, неғұрлым аз шаршайды, оқу қызметінен ... ... ... ... ... ... өткен сабақта мұғалім рөлі басым
болғандықтан, оқушылардың «Кәсіпорынның қаржы нәтижесін ... ... ... да ... ... қызығушылықтары
айтарлықтай өзгерген жоқ. Сабақ барысы күнделікті күйде өзгеріссіз өтіп,
тақырып тек сұрақ-жауап түрінде бекітілді.
Қаржы-14 тобында модульдік ... ... ... ... ойынын
ұйымдастыру арқылы өткізілген сабақта оқушылардың қызығушылықтары ... ... ... іс-әрекеті оқушылардың бойында мынадай
қабілеттіліктерді қалыптастырады: көңіл көтеруші, коммуникативті, өзіндік
жүзеге ... ... ... ... ... ... ... (барлық адамға ортақ әлеуметтену-мәдени
құндылықтарды меңгеру), әлеуметтендіруші.
Екі көрсеткішті салыстыру нәтижесінде мынадай тұжырым жасауға ... ... ... ... ... ... дәстүрлі
технологияға қарағанда, көбірек нәтиже береді. Яғни, модульдік оқыту
технологиясы оқушылардың экономикалық білім алуы мен ... ... ... ... ... ... маман даярлау үшін
оқытушы модульдік оқыту технологиясын сабақ барысында ... ... ... ойлау қабілетін дамыту оқытушының
шеберлігіне, сонымен қатар өз ... ... ... ... ... негіздеме
Экономика – бұл тауарлар мен қызмет көрсетулерді өндіру, бөлу, ... ... ... ... ... ... адам қызметінің саласы
болып, адамның қажеттігін қанағаттандыруға қызмет етеді.
Экономикалық ойлау ... ... ... ... ... Оның
алғашқы қайнар көзі ежелгі Египеттен басталады.
Ең алғаш рет б.д.д. ІІІ ғасырда грек ойшылдары ... ... ... ж.ж.) мен ... (б.д.д.430-355ж.ж.) еңбектерінде экономикалық
болмыс ... ... ... ... ... ... ... Аристотель айырбас, ақшаның пайда болуы мен атқаратын қызметін
зерттейді. ... бұл ... ... ... ... бір тұтас жүйеге
айналдыра алмады.
Экономика деген гректің сөзі, ... сөз ... «үй ... ... ... мағынаны білдіреді. Қазіргі заманда «экономика»
сөзінің түсінігі көп мағынаны білдіреді.
Қазір оның ... ... ... ... ... тек ... емес, сондай-ақ аймақ, ел, әлемдік шеңберде жүргізіліп,
басқарылатын болды және тек ... ... ғана ... ... ... байланысты (фирма, кәсіпорын, сала) ұйымдастырылатын
болды [47].
Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейінгі білім ... ... орта ... берудің мақсаты – жылдам өзгеріп отыратын дүние
жағдайында алынған ... ... ... ... ... еркін
бағдар білуге, өзін-өзі іске асыруға, дамытуға және өз ... ... ... ... ... ... ... жеке тұлғаны
қалыптастыру екендігі көрсетілген. Осы ... ... ... ... беру ... ... ... зерттелуі
қоғамдық қажеттілік болып табылады. Себебі, экономикалық білім берудің
басты мақсаттарының бірі - ... ... ... негіздерімен
қаруландыра отырып, нарық заманында өмір ... ... ... ... бәсекеге қабілетті адамды тербиелеу [48].
Тиімділік – әлеуметтік-экономикалық ... мен ... ... ... қол ... мен ... пайдаланумен
байланысты категория. Экономикалық тиімділіктің өсуі, өнім бірлігіне
шаққандағы шығынның ... ... ... ... ... ... отырып,
тиімділіктің артуымен тікелей байланысты.
Экономикалық тиімділік – адамның қайрат-қуатының ең басты ... ... – бұл бір ... ... (өндіріс көлемі, өнім
бірлігіне деген және т.б.) ... ... қол ... ... ... ең ... өндіріс тиімділігін оның дамуының гуманистік
мақсатымен қабыстыра қарауды ұйғарады. Қазіргі жағдайда сыртқы экономикалық
байланыстар мен ... ... ... ... арта түсуде,
сондықтан да тиімділік ұғымы интернационалдық ... ... ... толық тиімділігін жеке көрсеткіш ретінде анықтау
мүмкін емес, сондықтан интегралды ... ... ... = ... Т - тірі еңбек шығындары (жұмыс істейтіндер ... - ... ... ... шығыны, тг
Ф - өндірістік қорларға бір мезгілдегі салымдар, тг
γ - біркелкі размерге келтіретін коэффициент және ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіштері екіге бөлінеді:
натуралды және құндылық болып ... ... ... ... ... олар: жалпы табыс, таза ... ... ... ... қажетті және қосымша өнім қамтылады.
ЖТ= ЖӨҚ - МШ;
мұндағы: ЖӨҚ - жалпы өнім құны,теңге;
МШ - материалдық ... ... ... - ... үшін үнем ... ... ... Ол бүкіл қосымша
өнімді және қажетті өнімнің қоғамдық тұтыну құнын арқылы ... ... ... жеке ... ... ... Таза табыс жалпы өнімнің құны мен өндірістік құны ... ... ... - ... ТТ- таза табыс, теңге;
ЖӨҚ- жалпы өнім құны, теңге;
ӨҚ- өндірістік құны, теңге.
Пайда – тауарды сатудан немесе қызмет көрсетуден түскен табыстың ... ... ... ... бөлігін көрсетеді. Пайда кәсіпорын
қызметін қорытындылап, баға ... ... ... таза табыстың өткізілген бөлігі болып табылады және өткізілген
(тауарлық) өнім ... оны ... ... ... ... мен тауарлық
өнімнің коммерциялық (толық) өзіндік құны ... ... ... ... ... мың теңге;
СТТ- сатудан түскен түсім, мың теңге;
ТӨҚ- ... ... құн, мың ... - ... ... кәсіпорынның шаруашылық
қызметінің тиімділігін әртүрлі позициядан ... ... ... ... Рентабельділік деңгейі дегеніміз 1 ... ... тиын ... ... зиян алып ... көрсетеді. Егер
рентабельділік деңгейі 30%-тен жоғары болса, кәсіпорын тиімді жұмыс істеп
жатыр деп ... ... ... ... ... ... = Пайда/Толық өзіндік құн*100%.
Маржинализмнің басты категориялары: шекті пайдалылық, шекті өнімділік,
шекті шығындар. Шаруашылықты тиімді ұйымдастыру үшін ... ... ... бөлудің әдістерін іздестіру жүргізілді, Маржинализм ... ... мен ... кең ... Оның ... жалпы
нарықтық тепе-теңдік үлгісі жасалынды. Маржинализм теориясының топтауынша,
төрт өндіріс факторы бар: жер, ... ... және ... ... ... ретінде қарастырылады. Бұған табиғат байлықтары,
пайдалы қазбалар қоры, ... мен ... ... жерлер және т.б. жатады.
Капитал - бұл машина, құрал - жабдықтар, қойма, ... және ... ... - арнайы өндіріс факторы ретінде өндірісті
ұйымдастыруда ынталылықты, төзімділікті және тәуекелді ... ... - ... еңбегінің нәтижесін сапалы өзгертіп
отыратын құрал. Экономикалық білімдер теориясы ... ... ... ... ... ... ... құпия сырларын ұғынудың,
қоғамды қайта құрудың объективті негіздерін түсінуге ... ... ... адам және оның ... ... ... [47].
Негізгі мақсат қоғам дамуының қазіргі кезеңіне сай оқушылардың
экономикалық ... ... ... ... оқушылар қоғамның
әлеуметтік- экономикалық дамуындағы адамның шешуші рөлін ұғынуы, қоғам және
тұлғаның мүддесі үшін ... ... пен ... жаңа қатынастарды
қалыптастыру керек.
Оқушылардың экономикалық білім негіздеріне оқытудағы негізгі мақсаттар:
- оқушыларды экономикалық ... ... ... ... олардың еңбек өніміне, материалдық байлыққа
үнемдік қатынастарын дамыту;
- олардың ... ... ... ... білуін
қалыптастыру;
- оларды экономикалық талдаудың негізіне
үйрету, ой еңбегі мен дене ... ... беру – ... ... ... үшін ол – мәдениеттің жасалуы,
дәлірек айтқанда, білім беру арқылы жаңғырту, ал ... орта ... беру – оның ... [49].
Қазіргі кезде білім беру үрдісі тиімділігінің бақылау негізіне бес
көрсеткіштер алынады: ... есте ... ... ұғыну; қарапайым
біліктер мен дағдылар; тасымалдау.
Білімділік дәрежесі – ол оқушылар меңгерген білім, білік және дағдылар
жиынтығы, ... ... ... ... ... ... дәрежесіне сәйкес оқушыны
шартты түрде толық білімді (100%-ға дейін) деп есептеуге болады.
Білімділіктің ... ... бес ... ... ... ... 4 %+12%+20%+28%+36%=100%.
Сызықтық тәуелділік болған ... ... ... ... ... ... ... өрнектеуге болады, яғни 1:3:5:7:9-
100%. ... ... ... дәрежесі 1+3+5+7+9=25 бөлікті құрайды.
Кесте 1. Білімділік дәрежесі көрсеткіштері
|Білімділік |I – |II – |III – |IV – |V – ... ... ... ... ... |тасымалдау |
|көрсеткіштері |ажырату, |есте |түсіну |қарапайым | |
| ... ... | ... | |
| | | | ... | ... |1 |3 |5 |7 |9 ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... |4% |12% |20% |28% |36% ... | | | | | ... | | | | | ... ... | | | | ... |4% - ға |16% - ға |36% - ға |64% - ға |100% - ға ... ... ... ... |дейін |дейін ... ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... ... ... ... ... талаптар деңгейінде Эф тиімділік төмендегі формуламен
анықталады:
Эф1= (K5+0.64xK4+0.36xK3)/N

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 77 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Модульдік оқыту технологиясының маңызы4 бет
Бастауыш сыныпта қазақ тілі сабағын оқытуда көрнекі құралдарды пайдалану арқылы оқушылардың шығармашылық қабілеттерін арттыру43 бет
Ежелгі Египет мәдениетін мектепте оқытудың әдістемесі48 бет
Математиканы оқытудағы жаңа технология38 бет
Модульдік оқыту технологиясы61 бет
Модульдік оқыту технологиясы туралы47 бет
Оқытудың жаңа технологиясы41 бет
Қазақстан Республикасының қазіргі уақытта білім берудің ұлттық үлгісі65 бет
3 - сынып оқушыларының математика сабақтарындағы есептеу дағдыларын дамытуға модульдік оқытудың әсері62 бет
Delphi тілінде деректер модулін құрастыру және оны пайдалану20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь