Желтоқсан көтерілісі

I.Кіріспе
1."Желтоқсан көтерілісі” . ол қазақ халқының тарихында болған ақтаңдақтардың бірегейі.
II.Негізгі бөлім
а. Бодандыққа қарсы жойқын бұлқыныс.
ә. Көзбен көрген көріністер.
б. Құпия өлім мен "Желтоқсан оқиғасындағы” өкімет ролі.
в. "Қазақ ұлтшылдығы”.
III. Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.
        
        |"Желтоқсан көтерілісі” – ол қазақ халқының тарихында болған              ... ... ... осы ... ... әлі ... жөнді  |
|ашылмай келе жатқан сыңайлы. ... ... ... ... 13 жыл ... ... Әйтсе де сол |
|бір ызғарлы үш күн әлі де көкейден кетер емес. Кей кезде еске түсе қалса |
|жүрекке шаншудай ... Бұл ... ... ... ... ... ... қасірет әкелді. Соның ішінде талай ұл-қыздарымыздың қаны судай |
|ақты. Қаншама жас қыршын ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... жайында әркім әртүрлі ескеліктер айтады. |
|Кейбір елге белгілі азаматтарымыз "Мен сол кезде ... ... ... деп ... жүр. Ал, оған ... ... ... "Ол партияның қол |
|шақпары болған” деп уәж айтады. Кімге сенеріңді білмейсің. ... бір қиын ... ... ... ... жан ... жоғарғы |
|басшыларының сойылым соғып, оқиғаның анық-қанығына бармай-ақ халықты |
|ұлардай шулатты емес пе? ... ... сол ... зәбір көрген жастардың арман-мақсаттарының алдал |
|екенін бүгінгі таңда кім де болса мойындап ... Адам ... өмір бойы ... ... ... кім ... ... ... ... ... ... ... көбі ... болып |
|қалды. Ал ... ... ... ... ... ие болып маң-маң|
|босып жүрді. Мұндай "мықтыларды” қашан жауапқа тартар екен? ... ... ... ... ... ... ... қарсы жойқын бұлқыныс. ... Жаңа жыл ... ... ... Алтынкүрек желі болмаса, табиғат |
|тозып, ескіріп, қоңырсып кетер еді. Жас Көктем есік ... ... ... ...... қасат қардың көбесі сөгіліп, суық тоң жібіп, |
|топырақтың бауыры бусанып сала береді. ... ... 16 ... ... ... үшін ... әрі ... қос |
|күні – Алматыжа және Қазақстанның басқа да қалаларында 17 мен 18 ... ... ... ... ЖОЙҚЫН БҰЛҚЫНЫС нақ осы табиғаттың Алтынкүрек |
|желімен салстырылса, артық емес. Өйткені, Қайта құрылу, әділеттілік пен ... сөз ... ... бұл ... ... тоңы ... ... әлі орыныға қойған жок еді. ... ... сұлу ... ... ... адал да ... қазақ |
|жастары бейбіт шеруге шығып, беймәлім, ортақол жетекші ... ... ... ... ... ... ... болып сайлауына|
|келіспеушілік білдірді. Сөйтіп, олар "Орталықтың дәстүрлі әміршіл ... мен ... ... жарияланып жатқан демократиялық ... ... ... ... ... ... рет айқара ашып, |
|Мәскеудің екіжүзділігіне, Кеңес ... ... тас ... тай ... ... шықты. Әрине, күш мүлдем иең емес-тің. Бейбіт қарусыз ... ... ... ... ... адам ... иттермен |
|қаруланған, өрт сөндіру машиналары және ... ... ... ... төтеп берсін. Империя дертімен уланған |
|жазалаушылар мен Алматыдағы шовинистерден құрылған ... ... ... мен ... аса ... ... Аналарға қол |
|көтеріп, қазақ қыздарын ... ... итке ... ... ... ... Сөйтіп, баршамызға белгілі Желтоқсан құрбандарын – |
|қаһармандарын айтпағанда, 99 адам ... ... ... оқиғасы күндері ерекше "ерлік” көрсеткен МХҚ мен Ішкі істер |
|министрлігі деректері, әрине, тым "қарапайым”. Олар не бәрі ... ... ғана ... ... ... өз арттарын қалай |
|ашсын?! Ал Мұхтар Шаханов комиссиясының ... ... 8,5 ... ... адам ... ... 1,7 ... адам дене жарақатын алған. Мұны |
|былай қойғанда, М.С.Соломенцев, Е.К.Лигачев, т.б. "жартықұдайлар” ... ... ... халқына ұлтшылдық таңбасы басылған жоқ па? Таяу |
|тарих М.С.Горбачев жолбасшылығы "арқасында”, міне, осындай масқара ... ... куә ... ... ... желі ... бірер күн соғып тыншығанмен, тозып-тоңған |
|табиғатты әп-сәтте жаңғыртып, жасартып жібереді. Қанға бөктіріліп ... ... ... ... – Жалтоқсан оқиғасы да қалғып-мүлігіп |
|жатқан күллі Кеңес Одағын оятты. Көп ұзамай Балтық бойы елдері бостандық |
|жолындағы ... ... ... ... ... тұтанды. Ақырында |
|Желтоқсанның жойқын желі Қазақстанның ... ... ... ... ... үзіп, отаршылдықтан босаған жаңа егеменді мемлекеттерді |
|дүниеге келтірді. ... ... ... ... ...... шындық осындай. ... ... 1825 ... орыс ... тәрізді өлімнен қорықпаған, |
|"түрі – адам да, жүрегі - шаян” "жауынгерлерден”, жасақшылардан қайтпаған|
|желтоқсаншы жастарымыз аз емес. Қайрат Рысқұлбеков, Ербол Сыпатаев, ... ... ... ... ... ... батырларымыз бар |
|екен. Өздері құлағанмен, қамалғанмен, олар көтерген жалауларын құлатқан |
|жоқ. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... журналистика факультетінің № |
|5-інші жатақханасы. Кешкілік уақыт. Сағат ... ... ... ... өз ... ... сабаққа дайындалым отырғанмын. Кенет |
|бөлме есігі шалқасынан ашылып, салып ұрып екі жігіт кіріп келді. Түрлері |
|өрт ... Екі ... ... ... солықтарын баса алмай |
|тұр. |
|- Ей, ... не ... - ... таңданысымды жасыра алмай. |
|- Сен не, ... пе ... ... ... алып оның ... ... ... Жүр кеттік. Астыңғы қабатқа түс. Сонда жиналып жатырмыз. ... ... ... ... бөлмелерге жүгіріп кетті. Мен таңданған ... ... ... жоқ ... түстім. ... ... 14 ... ... ... алдына он мыңдай адам жиналған. Дені қазақтың жас жігіттері|
|мен қыздары. Оларды бұлараға ешкім де тоғытып айдап әкелеген жоқ. ... ... ... үшін өз ... ... Араларында |
|бірең-сараң басқа ұлттың өкілдері де көзге шалынып қалады. Олар әшейін |
|қызыққа бату үшін ... ... ... ... ... ... тұр. Ал, үкімет үйінің алды толып тұрған темір қаруланған әскери |
|бөлімдердің солдаттары мен ішкі істер ... ... алға ... тұр. ... қызу қанды жас жігіт мінберге шығып сойлеуді талап |
|етіп еді, аналар жібермей қойды. ... ... бір ... ... ... ... қолындағы резина таяқпен қақ маңдайға салып жіберді. |
|Бет-жүзін қан жуған жігіт басын ұстап жерге отыра кетті. Сол ... оның ... тағы бір ... ... ... ... ананың жағасынан ала түсті. |
|Қолындағы таяғын жұлып алып тұмсық тұстан беріп өтті. Айнала сол сәтте ... ... |
|- ... ... Біз бұл ... ... шығаруға келген жоқпыз. |
|Бейбіт наразылығымызды білдіруге жиналдық. Сабы сақтаңдар, райларыңнан |
|қайтыңдар, - деп ... ... ... ... жүрген мосқалдау келген, зор |
|денелі жігіт, ағасы. Өзі биіктеу жерге шығып алып, қолын ... ... ... айтуға шақырды... ... ... тұр. ... ... ... ... ... солқылдатады. ... көбі ... ... ... ... ... бас, көйлектерімен|
|жүр. Жастардың аузында ән. Олар хормен "Менің ... әнін ... ... Тағы ... "Қонаевты шақырыңдар, Қонаевты не болғанын соның өз |
|ауызынан естейік. Мінбеге ... деп бар ... жар ... тұр. ... жұрт ... ... басу айтатын жан баласы болмады. Үкімет үйінің |
|алдындағы қырғын әрі қарай жалғасып жатты. ... ... ... қою ... ... да ... жиналғандардың қарасы қоюлана |
|түсті. Аппақ қар қызыл қанмен араласып жастардың аяқ ... ... ... ... ... намысын өздері таяқтармен түртіп оятқан әскерилер |
|енді не істерін ... ... ... күтіп аласұрып тұр. Кеңет бір |
|бүйірден өрт сөндіргіш машиналар көрінді. Анталап келіп алаң алдына ... ... да, ... ... ... ... ... сенкіріп|
|түскен брезент киімді адамдар жалма-жан қолдарындағы су жіберетін ұзын ... ... ... ағын суды ... ... ... ... шыққан зәрлі су топталып тұрған қыздар мен жігіттердің үстіне ... ... ... ... ... ... ... ақтарлысып қалды.|
|Кейбірі үстін қарыған аязды судан бүрсініп, тым-тырақьай қашты. Шетке |
|шыққандарын резика таяқтар баудай ... ... ... ... өрт ... ... ... тұра ұмтылды. Алдымен жеткендері қайдан |
|алғандары белгісіз, қолдарындағы ара, балта сияқты құралдармен ... ... ... ... ... ... ... ашу-ызаға шыдай|
|алмай автотранспорттың біреуін төңкеріп тастады. ... ... мына бір ... ... жадамда мәңгілік қалып қойды. Ойға |
|түссе әлі күнге дейін денем түргішіп жанымды ... жер ... ... ... кім ... сансыз сауалдар санамды жергідей жеп, бір орынға |
|отырғызбай дедектетіп әлде қайда алып ... ... ... ... ... жалт қарасам, әскери форма киген басқа ұлттың ... 16-17 ... ... бір ... ... ... тепкінің астына алып|
|жатыр. "Апалаған” қызды алып ұрып айызы қанғанша добалдай керзі етігімен |
|бас-көз ... ... ... ақ ит ... көк ит ... балағаттаған|
|сөздер естіледі. Тап сол сәтте бір жұдырық жарқ ете ... ... ... ... ... ... ашып жұмғанша болған жоқ "батыр” шалқалап құлап бара|
|жатты. Ұрған өрімдей жас жігіт еді. Оны мен ... ... ... ... ... 5-6 ... әлгі ... әй-шәйға қаратпай қолын артына |
|қайырып алдарына салып алып ... ... ... ... ... ... |
|деген жазуы бар машинаның артына бір-ақ тықты. Қансырап жатқан қызды да ... ... ... ... ... тоғыртты ... ... әлгі ... ... ... сұрастырып көрсем де ол туралы ләм-мим |
|деген сөз естіген жоқпын. ... ... сол бір ... ... ... бет жүзі ... кетпейді. |
|Жыртқыш аңның қандыбалақ қолынан еліктің ... ... ... жас ... ... ... үшін ... ме? әлде қазақ үлтының намысын аяққа |
|таптатқысы келмей, ... ... ... үшін ... ме? ... айтпай не |
|керек, сол бір желтоқсанның қанды кешінде қанша ... соры ... ... қазақтың қыздары шаштарынан сүйретіліп, тепкінің астында қалды. |
|Қаншама жас жұмыстан немесе оқудан жазықсыз қуылды. Қаншасы қыршынынан ... Бұл ... кім ... ... Кім? Кім? ... ... ... атындағы алаң бір түннің ішірде тазарған. Әскер бөлімдерінің ... ... ... ... ... ... айнала қоршап тұр. Алаң|
|ештеңе болмағандай айнадай жалтырап жатыр. Кешегі күннен бір ... ... ... ... ... ... ... ойылып |
|алынған, қатар тұрған ұзын мойын шамдардың кейбірінің ... ... ... ... анадайдан көрініп тұрған Үкімет үйінің кейбір терезелері ... ... тұр. ... ... ... екі ... бірі Фурманов, бірі бейбітшілік|
|(қазіргі Жептоқсан) көшелері жағында топталып тұр. Жастар тағы да ... ... ... ... алға ... ... орындалуын |
|талар етуде. Біразы лықсып алаңға өткілері көлгенімен, солдаттардың тас |
|қамалына маңдайларын соғып, кейін ... ... өте ... ... ... тайынбайтын түрлері бар. Қандарын іштеріне тартып сұрланып алған. |
|Алған беттерінен қайтатын емес. Үкімет үйінен бір-екі адам ... ... ... ... жүрген екі-үш жетекшіні ішке алып кетті. Алайда |
|көп ұзамай түрлері сұрланып шықты. ... ... ... ... біреудің айқай салған дауысы |
|естілді. – |
|- Жол ... ... ... ... ... сол ... Қазақстан ЛКЖО Орталық Комитетінің |
|бірінші хатшысы Серік Әбдірахманов келеді екен. ... ... ... ... ... ... тым-тырыс бола қалды. Екі жігіт|
|Серікті иықтарына көтеріп мінгізіп алды: |
|- ... ... Мен ... біргемін. Сендердің талап-тілектеріңе |
|мен де қосыламын-деп даусы саңқ ете ... ... |
|- ... біз ... ... ... ... шеше алалмаймыз. Бізге |
|сабырлылық пен шыдамдылық керек. Мен қазір анда (Үкімет үйін қолымен ... ... да, ... ... ... азаматтарға жеткіземін.|
|Және өзім де соны талап етемін. Болмайды екен, сендердің араларыңда мен ... ... ... Әбдірахманов үш-төрт жігітті бастап тағыкетті. Арада шамалы уақыт |
|өткеннен кеиін ... ... Ол ... ... қойғанталапты |
|жеткізгенін, олардың бұл ... ... ... шара ... үшін ... ... ... ғана барып жастар жіби бастады. ... ... ... өзін ... ... бүгінде |
|біреуі білсе біреуі біле бермейді. Ал жастардың талабы ... ... ... сол ... басшылардың екі жүзділігі осы арада айқын сезілді. |
|Керісінше, ... ... ... ... ... ... ... жыртқан|
|көлтеген азаматтарымыз қуғын-сүргінге ұшырады. ... ... өлім мен ... ... ... ... ... жетекшісі, адвокат Аманжол Мәлібаев және ”желтоқсан ... ... ... фильм түсіруші Қалдыбай Әбенов "желтоқсан |
|оқиғаларына” қатысушы,солдаттарға Қайрат ... ... қаза ... ... ... ... ... оның өзін-өзі ... ... ... Ал Мәлібаев пен Әбенов бұл хабарламаның |
|шындыққа жанаспайтынын айтады. Олар ... бұл ... ... |
|мәлімдеді. ... ... ... тергеулердің негізгі сауалы мынау: бейбіт |
|наразылық демонстрациясына Қазақстан өкіметі қалай қарады? ... ... да, ... ұлт ... де бар ... ... ... үшін негізгі жауапкершілік демонстрацияға салауатты көзқараспен |
|қарай алмаған республика өкметіне жүктелетіндігін айтады. АХТ-ға пікір ... ... ... ... ... ... болып өткен |
|оқиғаға республика өкметі жауап беруі тиіс деп мәлімдеді. ... ... ... іс-әрекеттерінің салдырынан болды, олар |
|адамдырмен ... ... ... ... ... шығып, ... ... ... да ... ... ... қимылдау |
|қажеттігін білмеді”,- дейді ол. "Демонстранттарға өздерін толғандырған |
|проблемаларды талқылау үшін микрофонды ... ... ... ... ... Бұл ... ... беруде куәгерлердің пікірлері әрқиылды. |
|в. "Қазақ ұлтшылдығы” ... ... ... бірі осы ... ... ... КОКП ОК Саяси бюросының мүшесі, КОКП ОК жанындыағы Партиялық ... ... ... ... ... болғанын айтады. Ол |
|Алматыға 18- желтоқсанда ... ... ... ... бойынша, |
|оқиғаға ұлтаралық қақтығыс сипатын беру мақсатында жасақшыларды ... ... ... ... ... ... |
|"Желтоқсан оқиғаларына” "қазақ ұлтшылдығы” деген айдар ... КОКП ОК ... ( ... 1987 ) ... халқын қатты қапаландырды. Бұл жалған ... ... ... 1989 ... ... ... ... |
|толқу себептерін тергеу ... кең ... өріс ... еді. 1990 |
|жылдың 21- мамырында КОКП ОК бұл айыптауды қате деп тауып, "желтоқсан |
|оқиғасына” баға ... ... ... айдарынан бас тартты. ... ... ... ... 1986 ... ... ... әсіресе демонстранттарға жасақшыларды қарсы қою қатты ... ... АХТ ... ... көп ... орыс ... ... тәртіпті дұрыстау үшін қажетсіз еді деген пікір айтады. ... ... ... ... мен ... ... ... шығару мақсатында |
|ұцымдастырған. ... бір ... - орыс ... да: ... ... сақтау үшін орыс жұмысшыларын жұмылдырды. Ал, бұл ұлтаралық ... ... ... - ... ... ... ... та жасақшыларды ұлтаралық араздықты ұйымдастыру |
|үшін әкелгенін былайша әңгімелейд: ... ... ... ... мен ішкі ... 50 ... солдат және|
|20 мың милиционерлер болды.Олар 18-желтоқсанда жасақшыларды не үшін |
|жұмылдырды? Жиналғандарды ... үшін ... ... де жоқ еді. ... ... ... ... ретінде сипат беру мақсатында орыс |
|жұмысшыларын қолдарына темір таяқтар ұстатып, ... ... ... |
|құрылған демонстранттарға айдап салған”. ... ... ... ... ... ... мүшесі "желтоқсан |
|оқиғаларының” маңызын былайша сипаттайды: ”Үш түрлі мәселені есте сақтау |
|қажет: ол екі бірдей жергілікті ... ... пен ... қарсы тұңғыш |
|жаппай наразылық еді. Демонстранттар жақсы ұйымдасқан еді және өз ... ... ... де ... қала ... ... ... ... егер ... орыс ... ... ... бұл әлеуметтік талаптар наразылығы одан да кеңірек болар еді. |
|”Завод жұмысшылары "желтоқсан оқиғаларынан” соң оған қатысушыларға ... ... ... ... ... ... Егер ол нан ... өсуінен соң болғанда, олар да демонстранттарға қосылар еді”. |
|1986-жылғы Алматыдағы "жаппай тәртіпсіздіктер” Қазақстан ғана үшін емес, ... КСРО ... де ірі ... оқиғаға айналды. Олар кеңес |
|тарихында жаңа тараудың бетін ашты. Бұл жаңа ... ... ... ... ... толқулармен сиппатталады |
| ... ... ... құрбандарын жоқтау» еңбегі «Алаш ұландары ақталды» Алматы
«Жалын» 1992 жыл
2. «Қайрат» қоғамының дүниежүзі ұлттар қауымдастығы» «Жасырын хат» ... № 10 (40 ) ... 1993 ... ... «Шахановтың шығармаларындағы желтоқсан тақырыбы»» «Қазақ тілі
мен әдебиеті» журналы №12, 2003 ... ... «Бес ... ... ... ... тағылымы» «Қазақ
әдебиеті» газеті №51, 17 желтоқсан, 1996 жыл
5. М.Шаханов «Рух пен ыза ... ... ... қойнауынан атылған оқ»
«Жас қазақ» газеті №37 (89), 2006 жыл. 3-бет.
6. Т.Молдағалиев «Мен – қазақпын, өз халқымды мақтан етемін!» ... ... 2006 жыл. ... ... ... ... ақ бұрқақ» және «Бұл қалай болған еді?» «Ертіс
дидары» газеті №6, 13-желтоқсан, 2002 жыл. «Ар ... жыр ... ... 2001 ... ... ... шындығы толық айтылды ма?» «Ақиқат» журналы
№10, 1996 жыл
9. «Желтоқсандықтар үн қатты» ... ... ... ... 2006 ... Ф.Бықай «Қыздардың сен, жүрегіне жара салдың, желтоқсан!..» «Сарыарқа
самалы» газеті №136, 28-қараша, 1996 жыл
11. М.Садықұлы «Намыс оты ... ... ... №11, 1996, ... ... ... 1986 ... 3-кітап» Алматы, 1992 жыл
13. М.Қозыбаев «Жауды шаптым ту байлап» 3-бет
14. К.Табей «Қайсар рухты қазақ» Қайрат Рысқұлбеков «Алматы» 1994 жыл.
15. Н.Ә.Назарбаев ... ... ... Атамұра 2003,34-бет. «Тарих
толқынында» Алматы «Атамұра» 1999, 221-бет
16. Ә.Кекілбайұлы «Азаттықтың ақ таңы» Алматы «Қазақстан» 1998, 548-553-
беттер
17. ... ... ... ... ... ... 1996 жыл ... 260-беттер
18. Желтоқсанға қатысқан жерлестермен сұхбат.

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Желтоқсан көтерілісі жайлы7 бет
Желтоқсан көтерілісі — 1986 жыл3 бет
Желтоқсан көтерілісі. Көтеріліс хронологиясы7 бет
1986 ж. желтоқсан оқиғасы10 бет
1986 жылғы желтоқсан оқиғасына қазақ жастарының қатысуы және оның тарихи маңызы25 бет
«Желтоқсан ызғары» ұрған бәйшешектер11 бет
Алаш» идеясы және халықаралық «Қазақ тілі» қоғамы4 бет
Дақпырт пен шындық12 бет
Жалаулы жастықтың алаулы шағы10 бет
Желтоқсан оқиғалары3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь