Дүниені танудың жалпы принциптері



Пән: Психология
Жұмыс түрі:  Материал
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге
Таңдаулыға:   
Тегін:  Антиплагиат

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Жалпы психологияға кіріспе. Психологияның пәні, оның міндеттері мен
әдістері
Дүниені танудың жалпы принциптері. Б.Г.Ананьевтің адам психикасын
зерттеудегі әдістемелік бағыты. Адамтану жүйесіндегі негізгі түсініктер:
индивид, іс-әрекет субъектісі, тұлға, дара тұлға. Негізгі түсініктердің
мазмұны. Психологияның гуманитарлық ғылымдар қатарында алатын орны.
Тұрмыстық және ғылыми психологиялық білімдер. Психология психика және
психикалық құбылыстар туралы ғылым ретінде.
Психологияның пәні. Психикалық құбылыстарды классификациялау:
психикалық процесс, психикалық қалып, психикалық қасиет.
Психологияның ғылыми зерттеу әдістері. Психологиядағы субъективті және
объективті әдістер. Психологияның негізгі субъективті әдістері: бақылау -
өзін-өзі бақылау, сырттай бақылау. Объективті әдістер: тест – объективті,
проективті, эксперимент – табиғи, лабораториялық. Модельдеу әдістері –
техникалық, математикалық, кибернетикалық, логикалық. Психикалық
құбылыстарды зерттеу әдістері: әңгімелесу, адамның іс-әрекет нәтижесін
талдау.

Психология ғылымының даму тарихы
Антикалық дәуірдегі және орта ғасырдағы философтардың жан және сана
туралы түсініктері. Тұрмыстық психология ғылыми психологияның негізі
ретінде. Антикалық дәуірдегі ойшылдардың идеалистік және материалистік
көзқарастары. Аристотельдің жан ғылымы. Сократ және Платонның жан туралы
ілімінің молральдық-этикалық қырлары. Декарт дуализмі.
Сананы интроспекциялық тұрғыда қарастыру және өзін-өзі бақылау
мәселесі. Рефлексия туралы Дж.Локктың ілімі. Интроспекциялық психология.
ХVII-XVIII ғасырдағы психологиялық ой-пікірлердің дамуы: Р.Декарт, Дж.Локк,
Д.Юм, Ш.Монтескье, Х.Вольф т.б. Ассоциативтік психология.
Шет елдегі психологияның дамуы (ХІХ ғ. аяғы – ХХ ғ. басы,
бихевиоризм, гештальтпсихология, фрейдизм). Бихевиоризм мектебінің
өкілдері: Дж.Уотсон, Э.Торндайктың көзқарастары. Олардың психологияны мінез-
құлықты зерттейтін ғылым ретінде қарастыруы. Гештальтпсихология
мектебінің психологияның дамуына тигізетін ықпалы, оның көрнекті өкілдері:
М.Вертхаймер, В.Келлер, К.Коффка т.б. Бейсаналық психологиясы (З. Фрейдтің
ілімі).
Классикалық психоанализ. Психоанализдегі тұлғаның даму динамикасы
және құрылымдары, зерттеу әдістері, тұлғаның даму сатылары, осы теорияға
сынды талдау. Психологияда қолданудың теориялық-қолданбалы аспектілері.
Фрейдтің психиканың қорғаныс механизмдерін ашуы. Ығыстыру, проекция және
басқа қорғаныс механизмдері және олардың адаптивті мәндері. Тұлғаның мінез
құлқын жеңетін механизмдер. Тұлға құрылымындағы ерік. Тұлғаның белсенділігі
және қажеттіліктері. Психоанализдегі зерттеу әдістері. Фрейдтің ғылыми
кредосы. Еркін ассоцациялар және түс көруді анализдеу. Фрейдтің өзін
талдауы. Психоанализдің бүгінгі статусыф және оның бағасы.
Ресейде психологияның қалыптасуы. Ресейде психологиялық ой
пікірлердің XVIII ғасырда дамуы. М.В.Ломоносовтың психологиялық
көзқарастары. А.Ф. Лазурский, В.М. Бехтерев және т.б. Ресейде психологияның
дамуына тигізген ықпалы. Кеңес психологиясының қалыптасуы. С.Л.Рубинштейн,
Л.С.Выготский, А.Р.Лурияның психологиялық мектептері.
Психологиялық ой-пікірлердің Казақстанда дамуы. Әль-Фарабидің
психологиялық көзқарастары. XI-XII ғ.ғ. Ю.Баласағүни, М.Қашғари,
А.Яссауидің психологиялық ой-пікірлері. Қазақ ағартушыларының
еңбектеріндегі психологиялық көзқарастары: Ш.Уәлиханов, А.Құнанбаев,
Ы.Алтынсарин, С.Торайғыров, Ж.Аймауытов, М.Жұмабаев т.б. М.Мұқановтың,
Ж.И.Намазбаева, В.К.Шабельников, Н.А.Логинова, С.М.Джакупов,
Х.Т.Шерьязданова, Қ.Б.Жарықбаев және т.б. психологиялық зерттеулері.
Қазақстанда психологияның қазіргі кезде дамуы. Психологияның
экспериментальды ғылым ретінде дамуы (В. Вундт).
Психологияның жаңа бағыттары (гуманистік психология, экзистенциалды
психология, когнитивті психология т.б.). Когнитивті психологияның көрнекті
өкілдері: Дж.Брунер, Д.Норман, Л.Фестингер, Х.Хайдер, У.Найсердің қосқан
үлестері. Гуманистік психологияның негізін салушы А.Маслоудың
көзқарастары.

Психика туралы түсінік және оның пайда болуы.
Психика туралы түсінік. Психиканың түрлері, оның көріну формалары.
Психиканың негізгі қасиеттері, жалпы заңдылықтары. Психиканың атқаратын
қызметі: сыртқы ортаны бейнелеу және мінез-құлықты реттеу. Психиканың
қалыптасу деңгейлері және сапасы. Психиканың пайда болуы туралы теориялар:
антропопсихизм, панпсихизм, биопсихизм, нейропсихизм. Психиканың қалыптасу
сатылары және дамуы. Психиканың нейрофизиологиялық негізі. Жүйке жүйесі
туралы түсінік. Сана – психиканың ең жоғарғы формасы ретінде көрінуі.
Сананың әлеуметтік маңызы. Өзін-өзі саналы сезіну. Санадан және санасыздық
процестері. Психикаға және санаға психотехнологиялық ықпал ету. Іс-әрекет
және мінез-құлық. Мінез-құлық – адамның әлеуметтік маңызды әрекеттер
жүйесі.

Адам санасының пайда болуы және дамуы.
Сана психиканың ең жоғарғы деңгейі ретінде. Сананың негізгі
сипаттамасы. Сананың рефлексиялық және мотивациялық-құндылық сипаты.
А.Н.Леонтьевтің адам санасының пайда болуы туралы болжамы. Еңбектің адам
санасының пайда болуына және қалыптасуына тигізетін ықпалы. Адам
психикасының дамуының мәдени-тарихи концепциясы. Л.С.Выготскийдің жоғарғы
психикалық функция концепциясы туралы түсінік. Л.С.Выготскийдің
концепциясының мазмұны және құрылымы.

Іс - әрекет психологиясы.
Іс-әрекет анықтамасы. Ойын, оқу, еңбек әрекеттерінің сипаттамасы.
Қажеттілік, мотивтер, мақсаттар, операциялары, қимыл-қозғалыстар. Іс-
әрекеттің атқаратын функциясы. Дағдының сипаттамасы. Икем, әдет және
олардың түрлері. Дағдыны қалыптастырудағы жаттығудың рөлі.
Іс-әрекеттің психологиялық теорияларының негізгі түсініктері.
Ресейдегі ғалымдардың еңбектеріндегі іс - әрекет туралы концепциялары: А.Н.
Леонтьев, Л.С. Выготский, С.Л. Рубинштейн. Іс-әрекет операциялары туралы
түсінік. Адамның қажеттіліктері: биологиялық, органикалық, әлеуметтік.

Психикалық процестер
Түйсік.
Түйсік туралы түсінік. Сезгіштік және табалдырық түрлері:
абсолюттік және айырма. Вебер-Фехнердің псифизикалық заңдылығы. Адаптация
құбылысы. Түйсіктердің өзара байланысы. Сенсибилизация және синестезия
құбылыстары. Бір ізді бейнелер. Экстерорецепторлар және оның түрлері.
Интерорецепторлар түйсіктері. Проприорецепторлар түйсіктері. Түйсіктің
физиологиялық негіздері (перифериялық, нерв жолдары, ми орталығы).
Тітіркендіргіш, психикалық бейнелеу, субъективтік образ. Сенсорика.
Сенсорлық жүйе. Тұлғаның сенсорлық ұйымдасуы. Сенсорлық зеректік.
Сезімталдық. Сезімталдық тұлғаның әлеуметтік және кәсіптік қасиеті.

Қабылдау.
Түйсік және қабылдаудың байланысы. Уақытты және кеңістікті қабылдау.
Заттарды кеңістікте қабылдау қасиеттері: көлемі, формасы, орналасу қалпы.
Қозғалысты қабылдау механизмі. Гештальтпсихологиядағы қабылдау теориясы.
Уақытты қабылдау механизмі. Затты және фонды қабылдау. Қабылдаудың
тұтастылығы, мағыналылығы, таңдамалылығы, тұрақтылығы, қабылдаудағы
иллюзия, апперцепция. Қабылдаудың нейрофизиологиялық негіздері. Қабылдаудың
даму сатысы. Қабылдау- сыртқы дүниедегі заттармен құбылыстардың миымызда
тұтастай бейнеленуі. Перцепция. Перцептивтік әрекет, жүйе, мәдениет.
Қабылдау мәдениеті. Байқау мақсатқа бағдарланған қабылдау. Байқағыштық.
Байқағыштық тұлғаның әлеуметтік және кәсіптік маңызды қасиеті.

Ес процестері және елес.
Ес – күрделі психикалық процестердің бірі. Естің физиологиялық
негіздері.
Естің жалпы заңдылықтары және қасиеттері (есте сақтау және қайта
жаңғырту шарты). Еріксіз есте сақтаудың шарты: күшті, маңызды
тітіркендіргіштер, кездейсоқ, қызықты, қажетті тітіркендіргіштер, белсенді
іс-әрекет объектілері. Ерікті есте сақтау шарттары: есте сақталатын
материалдың маңызын, мазмұнын түсіну; мәліметтерді логикалық өңдеу,
материалды жүйелеу, реттеу, жоспар құрастыру; категорияларды, ұғымдарды,
терминдерді және негізгі сөздерді бөліп алу; материалды кестеге, таблицаға,
модульдық-блоктық бейнелеу; материалдардың мазмұндылығы, түсініктілігі;
тұлға тәжірибесіне сәйкестілігі; материалдың көркем, әсерлілігі; есте
сақталған материалды кәсіптік іс-әрекетінде пайдалануға маңыздылығы.
Маңызды мақсатқа жету тәсілі ретінде қажет, тұрмыстық мәселелерді шешу
ролін атқарушы материалдар есте жақсы сақталады. Естің деңгейлері:
биогенетикалық және социогенетикалық ес. Есте сақтау түрлері, механизмдері.
Танудың түрлері: дара және жалпы. Қайта жаңғырту ұғымы, түрлері және
механизмдері. Ұмыту түрлері, механизмдері. Ассоциация. Оның түрлері.
Мнемикалық қабілеттер. Мнемотехникалық тәсілдер. Мнемикалық іс-әрекетті
басқару тәсілдері.Елес туралы түсінік. Елестің негізгі қасиеттері және
жалпы заңдылықтары. Елестің басқа танымдық процестермен байланысы. Елес
болып өткен шаққа, қабылдау осы шаққа, ал қиял болашаққа бағытталған. Елес
құрамы және құрылымы. Елестің түрлері. Елестің атқаратын қызметі.

Ойлау және сөйлеу.
Ойлаудың анықтамасы. Ойлаудың басқа да танымдық процестермен
байланысы. Ойлаудың нейрофизиологиялық негіздері. Ойлау операциялары:
анализ, талдау, салыстыру, абстракция, нақтылау, жалпылау, жүйелеудің
маңызы. Ұғым және түрлері. Пікір түсінігі. Жалған және шындыққа сай
пікірлер. Ой-қорытындысы туралы түсінік. Индуктивтік, дедуктивтік және
аналогиялық ой-қорытындылары. Көрнекі-практикалық, көрнекі-образдық,
теориялық-абстрактылы ойлау. Ойлаудың негізгі заңдылықтары. Ойлау
механизмдері. Ойлаудың құрылымы және атқаратын функциялары. Ақыл-ой
сапалары: кеңділігі, тереңдігі, жүйелілігі, икемділігі, шапшаңдығы және
т.б. Ақыл-ой әрекетінің сатылы қалыптасу теориясы. А.А.Смирнов,
А.Н.Леонтьев, П.Я.Гальперин, Л.В.Занков және т.б. еңбектеріндегі ойлау
проблемасы. А.Бине және Г.Симонның ойлауды экспериментальды тұрғыда
зерттеуі. Векслер тесті. Сөйлеу – тіл арқылы ойымызды басқа біреуге
жеткізу. Сыртқы және ішкі сөйлеу. Ауызша және жазбаша, диалогтық және
монологтық сөйлеу. Сөйлеудің механизмдері: жоспарлау, болжау, сақтау және
т.б. Сөйлеу заңдылықтары. Сөйлеу қызметтері: коммуникативтік, жалпылау,
экспрессивті т.б. Сөйлеу сапасына қойылатын талаптар: мағыналылығы,
түсініктілігі, шындығы, көркемділігі және т.б. Сөйлеу мәдениеті. Ораторлық
шеберлікті дамыту тренингі. Сөйлеу қабілеті.

Қиял.
Қиял мен елестетудің айырмашылықтары және ұқсастықтары. Қиялдың
жалпы сипаттамасы, анықтамасы. Қиял – сыртқы дүние заттары мен
құбылыстарының субъективтік образдарын қайтадан жаңартып, өңдеп, бейнелеуде
көрінетін, тек адамға психикалық процесс. Қиялдың еріксіз, ерікті, қайта
жасау, шығармашылық және арман, түс көру, фантазия, гипноз, сендіру
түрлерінің сипаттамасы. Продуктивті ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Корпоративтік басқарудың жалпы принциптері
Инвестициялық жобаның жалпы принциптері
Кезең шығындары, оны танудың ерекшеліктері
Болмыс бүкіл шындық дүниені қамтитын шегіне жеткен жалпы ұғым
Дүниені ғылым жолымен тану
Дүниені танып-білудің мәні
Ғылыми психологияның принциптері мен жалпы зерттеу әдістері
Өзін-өзі танудың философиялық қырлары
Өзін-өзі танудың мәні
Бухгалтерия 1С. Программаның жалпы принциптері
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь