XIX ғасырдың 70 жылдарындағы халықаралық қатынастар

Жоспар

1. Орталық Шығыстағы ағылшын .орыс қақтығыстары

2. Батыс Қытайдағы ағылшын дипломатиясы

3. Орталық Азияда ағылшын үкіметінің экспансиясына көшуі

4. Персиядағы ағылшын .орыс қақтығыстары

5. Англияның Египетке қарсы қақтығысы. Рейтер концессиясы

Орталық Шығыстағы ағылшын . орыс қақтығыстары
        
        XIX ғасырдың 70 жылдарындағы халықаралық қатынастар
Жоспар
1. Орталық Шығыстағы ағылшын -орыс қақтығыстары
2. Батыс Қытайдағы ағылшын дипломатиясы
3. Орталық ... ... ... ... ... Персиядағы ағылшын -орыс қақтығыстары
5. Англияның Египетке қарсы қақтығысы. Рейтер концессиясы
Орталық Шығыстағы ағылшын - орыс ... мен ... ... ... ... ... ... қарсылығы Азиядағы осы екі державаның қақтығысына қарамастан, 1875
жылы жүзеге асырылды.
ХІХ ғасырдың I жартысында британдық ... осы ... ... қарым-
қатынасына өзінің түсінігін білдірген. Ағылшындық нұсқауына сай, Ресей
Үндістанның көптеген облыстарын ... ... ... ... үзілместен
шабуылдап отырған. Орыс саясатының басты мақсаты осы елді ... алу ... бұл тек қана таза ой ... өзінің үнділік иеліктерін қорғап, сонымен қатар Осман империясына
қол сүғылмаушылықты ... ... ... ол ... ... көпір
болып саналды. Бұл нұсқау көптеген ағылшын көк кітаптарында ... ... ... ... Оны ... атақты публицистер
Уркварт, ал кейін Роулинсон алды және көптеген ... ... ... ... Оның ... ... шегіне дейін
тараған.
Бұл нұсқау тенденциялы болды. Бірақ, жағдай бұлай болған емес, Ресей ... ... ал ... тек ... ... ... ... екі
экспансия кездесті. Ресей де Англия да шабуылдаушы саясатты жүргізді,
сонымен қатар екі ... ... ... ... ... ... күйде болмады, екі держава Константинопльде
өздерінің ықпалын орнатуға тырысты және осы ... ... ... ... ... жасап отыруға тырысты. Ресей бұғаздарында бақылау орнатуға
тырысты, сонымен қатар Қара ... ... ... өтуге мүмкіндікті
бермеуге тырысты.
Орыстардың да, ағылшындардың да Орталық Азияда жаулаушылықтың, ... мен ... ... ... сонымен қатар әскери күшінің
демонстрациясы арқылы жауланған елдерінде өзінің билігін ... ... ... ... ... ... сескеніп, үнемі
қорқынышта болды. Қандай да болмасын шетел әскерінің жақындауы халықтың
наразылығын келтіреді деп ... Бұл ... ... ағылшын ықпалының
таралуын тудырды, Персияда, Ауғанстанда, Қытайда ... ... ... ... ... ету ... болды.
Кейіннен, орыс өнеркәсібі үшін ортаазиялық мақта үлкен маңызға ие болды.
Ресейге ... ... ... ... әкелді. Ол орыс капитализмі
кеңейіп өсуіне жол ашты және Ресей "ескірген бөлімінің" ... ... мен ... ... ... ... әкелді. Осылайша, Орталық
Азияға қосылу патшалықтың, орыс әскери-феодалдық империализмнің кеңеюі
буржуазияның да ... мен ... ... Келесі жылдары
осыған мақта базасының ұйымдастырылуы қосылды.
Бірақ, осымен қатар Орталық Азияның Ресей құрамына кіргені ... ... орыс ... ... ... ... Бұл Ресейге қосылу Орталық Азия халқының көзқарасы
бойынша объективті прогрессивті жағдай ... ... бұл ... ... ... Англияның билігіне түскен Азиялық
мемлекеттер бұл жеңілдіктерге ие ... олар үшін ... ... қана ... ... әкелді. Англияның прогрессивті күшімен британдық
отардың арасында ешқандай қарым-қатынас пен ... ... ... де бұл ... еш ... ... Орталық Азияға, Персияға, Ауғанстанға жүргізген саясатын лондондық
кабинет тек жалпы курс ... ғана ... Оның ... ... ... ... болды. Ағылшын агенттері Ауғанстанды
жаулады, Түркменстан мен Батыс Қытайға басып кірді. Ағылшын ... ... ... ... ... Олар ... ... қатар вице-королінің басқаруына бағынды. ... ... ... ... да ... ... ... Азиядағы
ағылшын саясатының осы шпиондық және ... ... ... ... ... орын бермеді.
Орыс жағынан түркістандық генерал-губернатор Петербургтен маңызды
тәуелсіздікті қолданды. Ол да ... ... ... ... ... кең ... ... Азияны бөлшектеудегі ағылшын - орыс келіссөздері.
Орталық Азиядағы ағылшын ... ... ... - ... емес,
Ауғанстан болатын. Сол жақтан ағылшын отарлаушылары Түркменияға қол сүғуды
көздеп, соған дайындалды.
1869 жылы Ауғанстанда алты ... ... езгі ... 1869 жылы 27
наурызда Британдық Үндістан территориясындағы Амбалда вице -король әмір ... ... ... Конференцияның ең бірінші отырысында Шер - ... ... ... ... шеру басталған уақыттағы, менің билігімнің басында, мен көмек
беруді сұрадым, бірақ, Англия менің сұранысымды қабылдамады. Сондықтан, ... ... ақша мен қару - ... ... Мен ... ... және де ... қол қоюға бара алмаймын және өз
келісімімді бере ... ... жолы бұл ... дипломатиялық келіссөздерде өзіне
жақсы позицияны иемдену үшін жасалғаны көрінеді. Ұзақ ... ... ол ... қару мен жыл ... ... ... алуды
қабылдады.
Шер - Әли одақтастық келісімдерге қол қоюды талап етті. Ол ... ... ... ... екенін жэне кейіннен оның мұрагеріне
берілетінін мойындауды талап ... ... ... оның кенже ұлы әмір
Абдулла - ханды мойындауға мәжбүр болды. Лорд Майо бүл ... ... ... ... ... ... жүргізген саясатынан
ағылшын үкіметінің бас тартқысы келмеді.
Вице -король Ауғанстанның ішкі ... ... және онда ... ... ... ... -Әли ағылшындардың ақшасы мен қаруынан бас тартпады, бірақ ағылшындарға
деген сенімсіздігі мен наразылығын білдірді. Ал, ... ... ... ... деп ... ... ... либералдар лидері Гладстон басшылығымен ағылшын үкіметі
Орталық Азиядағы Англия мен Ресей иеліктерінің арасына ... зона ... Бұл ... зонаға екі елдің қол сұғып, араласуына тыйым салынды.
Орыс үкіметі бүл ... ... ... ... ... ... қосуды ұсынды. Ағылшын үкіметі қарсы шара қолданды: ... ... ... ... ... ... ұсынды. Бірақ,
бұл келіссөз жүзеге асырылмады.
1869 жылдың күзінде Ресей мен ... ... ... ... Олардың Петербургке енуіне Үндістанның вице - ... ... ... Оның келгенімен келісім жүзеге асырылды. Ол ... ... ... ... ... ... түрде Шер -
Әлидің ... ... ... ... ... өз ... тоқтату мақсатымен, Англия барлық шарттарды қабылдауға мәжбүр
болды, ал Ресей ауған территорияларына Бұқар әмірінің ... ... уәде ... Көп ... 1869 жылы ... ... ағылшын мен орыс үкіметінің арасында қайшылықтар туындады. Ағылшын
үкіметі Шер ... оның ... әмір Дост ... қараған иеліктер тиісті
екендігін бекітті. 1870 ... 20 ... бұл ... ... кабинетінің
көзқарасы ретінде елші арқылы орыс үкіметіне ... Ал, ... ... ... ... ... Шер - Әлидің қолында болмады.
Орыс үкіметі бұл иеліктерді ағылшындық агенттің ... ... ... ... 1 ... ол Лондондағы өзінің елшісі арқылы ... ... ... ... ... ... ... тұру
саясатын жүргізуді ұсынды. 1869 жылы келісімнің негізіне сүйене ... мен ... ... ... бққар және қоқан әмірліктерін басқа
иеліктердің шабуылынан бірігі қорғау ұсынылды.
Бірақ, ағылшын үкіметі бұл ... ... Ол ... түрмен
өзінің иелігін солтүстікке қарай кеңейтуге талпынды.
1872 жылдың 17 қазанында лондондық кабинет патшалық ... ... ... ... даласының орта ағысындағы Ходжа Салех пунктіне
дейінгі Амудария өзенін мойындауды талап етті.
Орыс ... ... 19 ... ... Ол ... және ... ... төменіндегі Амудария өзені ағысы бойынша
шекараны мойындады. Бірақ, кейіннен патшалық үкіметтің ... ... ... ... ... ... 1873 ... 31 қаңтарында,
Англияға ұсынылған Ауғанстанның солтүстік шекарасы линиясын қабылдады.
Вахан мен Бодахшан мәселесіне өзінін ... ... ... ... бір ... ол, ... Хивин хандығын жаулауын әлсіретті. 1872
жылдың 4 желтоксанында II Александрдың басшылыгымен Ерекше жиналыс ... ... ұйым ... ... ... 10 ... орыс ... Хиуа хандығының
астанасын жаулап алды. ... ... ... ... қол қойылды. Ол басқа
мемлекеттермен сыртқы қатынасты өз бетімен жүргізуден бас тартып, патшаның
вассалы ... Хиуа ... ... ... ... ... ... халықаралық қиындықсыз жүрді. Іс тек ағылшындардың
баспасөзіндегі қарсылықпен ғана шектелді. 1874 жылдың 7 ... ... ... ... ... 6 ... соң, ... істер министрі лорд
Гренвиль Петербургтегі британдық елшіден патшалық ... хат ... егер ... ... қарай жүретін болса, онда Хиуамен көршілес түркімен
тайпалары ауған ... ... ... ... ... ... Бүл ... орыс әскері мен ауғандар арасында қақтығыс
болуы мүмкін еді. Ағылшын кабинеті орыс үкіметінің Азия мен ... ... мен ... үшін ... ... деп үміттенді. Хиуа хандығын бағындыруда ағылшын ... ... ... ... өзі осы ... жолмен Ауғанстанды
бағындыруға тырысты.
Ауған шекарасы жөніндегі келіссөзде отарлаушылардың ... ... ... ... ... болды, бірақ, оның орнына келіссөздерде
осы елді таныстыру құқығын ағылшын үкіметі өз мойнына ... ... 29 ... ... Англия мен Горчаков арасындағы
келіссөзде Ресей мен Англияның бәсекелестігі, екеуінің де қызығушылығына
теріс септігін ... ... Бұл ... ... үшін орыс
министрінің пікірінше, осы екі ел арасында Орталық Азияда ... ... ... ... деп ... Егер екі жақ Ауғанстанның тәуелсіздігін
мойындаған жағдайда, буфер Ауғанстан болар еді. Осы ... ... ... ... ... Азияда Бұқар жағынан да, түркмендер жағынан да
кеңейтпейтінін ... ... ... ... ... ... ... биліг60 - жылдары қытайлық үкіметке қарсы
Қашғариядағы қозғалысты ... ... Якуб - ... қару - ... ... ... Үндістаннан ығыстырды.
Якуб - бек Қашғарияда билікті иемденіп, Қытайдан ... ... Якуб - ... байланысты жақсартты. Олар сол жылдары ағылшын
үкіметінің ... ... ... ... ... ... қозғалысты
бастаушыларынан қорғанысты. Англиядан іздеген сұлтан ағылшындарға ... ... ... ... ... ... ... елдерінде өзінің
жұмыстарын атқаруға көмек берді. Сұлтан Якуб - бекке Әмір титулын ... ... ... ... ... ... ... тырысты. Ресей де
Якуб - бекпен байланысын орнатуға тырысты. Бірақ, сұлтан мен ... ... Якуб - бек тек ... ғана ... ... ... де қарсы қатынаста болды. Якуб - ... ... ... ... Бірінші ретінде Қашғар билеушісі ағылшындарга сенбегендіктерінен
бұл ... ... ... ... ... бұл тоқтатпады.
1873 жылы жазда олар ... ... ... жіберді, бұл жолы ол
қабылдаған болатын. Олар ... ... ... королдігі мен
Британдық Үндістанның вице-королінен хаттар ... ... ... ... ... да әкелді: артиллериялық қарудың батареясын, винтовканың
бір партиясын және қомақты қаржы бөлігін. Ресми түрде қару ... ... ... ... ... ... қол қойды, ол бойынша Якуб
оларға ... ... ... ... мүшелері аз ғана таныс жерлермен орыс шекарасына
дейінгі ... ... ... Якуб - ... бірнеше қару - жарақ
зауыттарын салып берді. Оның мақсаты, осылайша, Якубты Ресейге де ... ... ... - бек ... билігіне көңілі толмады. Бірнеше жылдар көлемінде
ол өзінің билігін ... ары ... ... ... ... Ағылшын ыкпалы сферасының да таралуы мүмкін еді.
Орыс үкіметі өз ... Якуб - бек пен ... ... ... ... ... қолданды. 1870 жылы ол өзінің ... Тянь - ... ... ал 1871 жылы ... - ... ... және де Іле ... 1871 жылдың 20 сәуірінде әскери министр Милютиннің билеуімен өткен
ведомствоаралық жиналыста орнықтырылды. ... ... ... ісіне
араласуымыздың басты мақсаты бөлшектенген Қытай империясының ... ... өз ... ... ... ... мен ... езгінің нәтижесінде Якуб - бектің жағдайы үзілді.
1877 жылы ол қайтыс болды.
Орталық Азияда ағылшын үкіметінің экспансиясына көшуі
Ауғанстанға ... ... ... 1874 жылы либералдар кабинеті
Гладстонның орнын ауыстырған Дизраэлидің консервативті ... ... ... ... ... билікке келді. Отарларға назар аудару
әлемдік нарықта бәсекелестіктің күшеюі нәтижесінде өсті. Әсіресе, бұл назар
аударушылық ... ... көп ... 1873 жылы ... ... ... және АҚШ - та болған экономикалық күйзеліс сыртқы экспансияларға
талпынысты тудырды.
Дизраэлидің кабинеті экспансия мен отарлау саясатын жер шарының әр ... - ... ... ... ... ... ... та бақылаусыз қалмады. Ағылшын үкіметі өзінің ... ... ... ... ... Онда тыңшыларының көмегімен әскери
саяси ... ... және ... қарсы барлық мұсылмандық билеушілерді
мобилизациялауға тырысты. Сол уақытта Дизраэлидің үкіметі Ауғанстанды
толығымен ... ... ... Ол осы ... ... ... ... 1875 жылдың мамыр айында Ресей мен Англияның Германияға
қарсы ... ... ... уақытқа осы екі мемлекет арасындағы ... ... ... ... бұл ... ... Персияда
және Батыс Қытайда жұмыстарын жүргізуді тоқтатпады.
Бірақ, ... ... ... ... ... ... ... ретінде «аралық» база ретіндегі ойынан бас тартты. Ол ... ... ... ... Жаңа ... кабинет орыс үкіметіне
Ауғанстанның тәуелсіздігін мойындауы ... ... бас ... орнына 1875 жылдың қазанында ағылшын кабинеті осы мемлекетте еркін іс
- қимылдар ... ... ... ... ... Оған Горчаков 1876
жылдың ... ... ... Ол оған ... ... ... ... қайтарды. 1873 жылы
Ауғанстанның шекарасы жөніндегі келісімге қол жеткізгеннен кейін, ол ... үшін бүл ... ... ... және ... ... аяқталды деп
шешті. Екі үкімет те осы елдерде еркін іс - ... ... ... өзара қызығушылықтарын назарға алып, ... ... ... ... ... ... көздеді.
Ресейге қарағанда ағылшын үкіметіне ... ... ... ... ... Дизраэлиді премьер деп жариялағанға дейін өзара
жақтыртпаушылыққа қарамастан, ... Шер - ... ... - ... ... Шер - Әли 60 жылдардың аяғынан ... ... ... жағымды саясатты үстанып, жүргізді. Ол Амударияның оңтүстік
жағалауында орнығуы, сонымен қатар, Түркменияға да ... ... ... ... Әли ... ақша ... ... талаптарын орындамай, ағылшын
үкіметімен байланыс орнатты. ... бұл ... ... ... ... көздеді. 1873 жылдың шілде айында Үндістанның ... ... - ... конференциясы болып өтті. Әмірдің атынан Сеид Нур
- ... ... ... Ол ... ... ... ... қару - - жарақпен көмек көрсетуін, сонымен қатар
Сеистандағы ауған - парсылық ... ... ... шешуді талап етті.
Ағылшын өкілдері Герат пен Кандагарда ағылшын ... ... ... ... ... ... қосу Ауғанстанмен қарым қатынаста ... үшін ... ... ... ... әлсіз билігі бар феодалдық
мемлекетте британдық резиденттердің пайда болуы ауған ... ... және ... ... ... ... ... қадам болар
еді. Англия мен ... ... ... келіссөздер осы ағылшын
резиденттері мен онда орталық орынға ие болу жөніндегі мәселелер ... ... осы ... ... ... бас ... ... қарым қатынастарының бұзылуына әкелді. Ағылшын үкіметі енді әмірге
қарсы қозғалысты бастады.
Әмір ағылшындарға қарсы өзінің ... ... Ол 1874 жылы ... ... Абдул - ханды мұрагері деп жариялады.
1876 жылдың сәуір айында вице - корольдің орнына таққа Дизраэлидің жолын
қуушы лорд ... ... ... ... ... ол үкіметтен
нұсқаулар алды. Ол Англия Ауғанстанды қорғайды және көмек береді, ... ... ... мойындағаны жөнінде әмірді көндіреді. Бірақ, ... ... ... ... ... ... оқиғалар мен жағдайларды біліп
отыруы ... ... ... ... Сол үшін ... маңызды жерлерге
ағылшын офицерлерін енгізу қажет болды. Осы уақытта ... ... және ... ... - ... ... басқа да
түркмендік хандықтарды жаулауда әмірге өз ықпалын жүргізді. Орыс ... ... ... ол ... ауған әскерінің тең ... ... ... ... айында Литтон әмірден Кабулда ағышлын елшілігін
қабылдауды ... ... - Әли ... ... вице — ... ... ... бас
тартты. Ол мемлекетке ағылшын резиденттерін енгізу - елде ... ... ... және бұл жағдай мемлекеттің тәуелсіздік алуы
мен ... ... ... ... ... Бірақ, Шер - Әли үнділік
территорияда келіссөздер ... ... ... ... ... жүргізілетіні жайлы шарт қойылды. Сол жерге ... ... Нур - ... ... 1877 жылдың қаңтар айында ашылды. Келіссөзде ... ... ... ... ... ... көптеген наразылыгын
білдірді. Келіссөздер ағылшын үкіметінің мақсаты ... ... ... ... ... ... қарым - қатынас орнатудан
бас тартқызу, ағылшын офицер - резиденттерін мемлекеттің ... ... ... ... ... ... көрсетті. Соңғы айтылған мақсаты
тек әмірге ғана қарсы іс жүргізуді емес, ... ... ... ... ... ... Шер - Әли ... талаптарынан тағы
бас тартты. Ол Нур ... ... ... ... ... ... деп ... Вице - король жауапты ауыр тонмен қайтарды.
Сонымен қатар, ол келесі келіссөздердің нәтижесіз екендігін айтты.
Персиядағы ... - орыс ... мен ... Персиядағы саясаты мен олардың осы елде ... ... ... ... ... ие ... Ағылшын отарлаушылары үшін Персия
Үндістанға батыс жолмен енетін басты аудан болды.
Ағылшын билеушілері үшін стратегиялық мәнді ... ... ... Бұл ... су - ... ... ... отырып солтүстікке қарай өтуге жол
ашады. Персия бұғазының батыс жағалауындағы араб шейхтерінің көп ... ... ... ... ... ... флотының кемелері жүрді. Англияның ... ... ... ... ... тайпаларының билеушілерімен
ағылшын консулының тығыз байланысы нәтижесінде нығайды. Түркияда Англия Шат
- эль - ... ... және ... ... ықпалын жүргізді.
Персия арқылы ағылшындар Лондон мен Калькуттаны байланыстыратын үнді
еуропалық телеграфты ... Бұл шах ... ... ... ... асырылды. 1863 жылы Парсы бұғазының жағалауындағы Бендер -
Буширға дейін парсылық - түрік шекарасындағы ... ... ... жөніндегі концессия берілді. Осы пункттен Үндістанға дейін су асты
кабелі ... 1867 жылы ... ... ... мен ... олардың
территориялары арқылы Үндістанға телеграфты жүргізу үшін ... ... жылы ... ... орыс ... ... ... дейін
үнді - еуропалық телеграфты жүргізу жөніндегі ұсынысты концессияны ... ... ... телеграфтарды қорғау ағылшын үкіметі ... ... ... билікке сылтаусыз Персияға кіріп тұруына
мүмкіндік берді. Бұл Англияның осы елдегі позициясын ... ... ... үшін ... ... ие ... ... Персияны Ресейге
қарсы әскери қимылдарды жүргізетін және Түркменияда өзінің қимылдарын
жүргізетін плацдарм ... ... Бір ... ... Әзербайжан, ал
екінші жағынан Хорасан маңызды болды. Бірақ, бүл парсылық провинцияларда,
әсіресе Әзербайжанда ... ... ... ... ... мен ... тым әлсіз және оны орнықтыру жүзеге асырылмады.
1870 - 1871 жылдар аралығында генерал Гольдсмиттің басшылығымен ... ... ... ... ... Белуджистанда өзінің
жүмыстарын жүргізді. Бұл аудан Персия мен ... ... ... алынған
болатын.
1872 жылы Гольдсмиттің миссиясы ... ... ... ... ... ... өзені бойынша Сеистндтың солтүстік бөлігінде
шекараны бөлісуді жүргізді, одан кейін Банди - Сеистаннан Кух -и - ... -
и - ... ... ... оңтүстігіне қарай жүргізді. Шекараны
демаркациялау Ауғанстан мен Персия арасындағы қақтығысты тудырды. ... ... ... ... күткен болатын. Ауғанстан өз
иелігіндегі жерлерін британдықтар Персияға қарай ... ... ... ... ... ... ал ... өз кезегінде
ауғандардың сулы жерлеріне қызыға қарады. Парсылардың Гильменд ... ... жағы ... болды.
Сонымен қатар, Персияда патшалық Ресейдің өз ... ... ... үшін бұл ел ... көзі ретінде қызығушылығын тудырды.
Персияға орыс ... тез ... өсе ... ХІХ ... ... ... сауда көлемі Персияның тауар айналымының жартысына тең
болды. Англия өзінің тауарын Персияға импортқа көп мөлшермен жіберді, ... ... көп ... ... ал ... ... екі жақты болды. Яғни,
Персиядан Ресейге тауар жеткізу, Ресейден ... ... ... көп болды. Осындай орыс парсы тауар байланыстары арқылы ... ... ... ... ... ... мен помещиктер орыс
рыногын бағалады.
Персия орыс ... үшін ... ... ... ... жағынан
маңызды болды. Егер Ресей қандай да болмасын бір ... ... ... ... ... ... ... да болмасын қақтығыстар
туындататьш болса немесе саяси ... ... орыс ... орыс - парсы қатынастарына қарамастан, Персия ... ... ... плацдарм немесе Ресейге қауіпсіздік беретін ел
болады.
Орыс парсы қатынастары үшін ... ... ... ... ... болған Персия үкіметі маңызды болды. 70 жылдарда орыс - түрік
қатынастарының жақсаруы, Ресей мен Персияға ... ... ... ... ... ... әскери күшке ие болған патша үкіметі Персияға қысым
көрсете алды. Персияның орыстардан экономикалық ... ... ... осы елде ... ... ... ... - жылдардың соңына дейін Персиядағы жалғыз қарсылас ел болып, Ресей мен
Англия саналды. ХІХ ... ... ... ... енді ... ... 70 - 80 ... аралығында Германияның Персияға ықпалы
әлі жүрген жоқ. ... - орыс ... ... осы екі ... біреуі де
Персияны жаулай алмады. Феодалдық шахтық мемлекет ресми түрде отарларға
айналмады және де ... ... ... ... ... ... парсы еліне ұлттық мемлекеттілікті ... ... ... да, ХІХ ... аяғында Персия еуропалық капитализмнің жартылай
отарына айналды. Наср Эд - Дин шах ... ... ... түрде шах
тәуелсіздікті үлкен күшпен сақтап қалды.
Англияның Египетке қарсы қақтығысы. Рейтер концессиясы
1874 жылы билікке партияның ... ... ... ... Ол агрессия мен отарлауға басты назарын аударды. ... ... ... және ... бөліктерін (Гибралтар, Мальта) жаулап алған
позицияларына сенген ағылшын консервативті үкіметі Жерорта теңізінің шығыс
бөліктерін жаулауға талпынды.
Египет ... Саид ... ... Англия өзінің қызығушылығы пайдасына
оның жолын қуушы хедив Исмаилды пайдалануды ... ... Суэц ... жағдайын жақсартуға талпынды. Ол жұмысшы ... ... ... ... ... ... ойластырды. Себебі, бұл
Египетке өз зиянын тигізді. Бірақ, Суэц ... ... ... жүргізбеді. Нәтижесінде, III Наполеонның арбитражы Египетке
қосымша ... ... ... оның ... және ... ... ... білдірген Египет үкіметі 3,5 миллион фунт- стерлингті
төлеуге ... ... Бұл ... Суэц ... ... төртінші
бөлігін құрайды.
1869 жылдың 17 қарашасында Суэц каналының ашылуы салтанатты түрде жүреді.
Каналды салуда ... ... ... 11,5 ... фунт - стерлингті
жұмсайды. Шетел акционерлері бар ... 4,5 ... фунт - ... ... Үлкен шығын Египет экономикалық әлсіреуіне септІгін
тигізді, осының нәтижесінде ол ... ... займ ... ... 1873 жылы ... дейін пайыз көлемін жабу нәтижесінде 6 миллион
фунт - стерлингті жүмсайды. Бұл уақытқа дейін Египеттің қазынасы бос ... ... ... ... сұрауға мәжбүр болды, бұл жағдайды Англия өз
пайдасына қолданды.
Англия Үндістанға ... ... ... жол ретінде Египет пен Суэц
каналының стратегиялық жағдайын ... ... ... үшін ... ... - 1873 жылдар аралығында ағылшын банкирлері египет ... ... төрт ірі ... ... Бұл займ 52,5 ... фунт - стерлингті
құрады. Оның 35 ... фунт ... ғана ... төлей алды, ал қалғаны
ағылшын қаржыгерлерінің комиссионныйына қалды. 1876 ... ... ... 80 ... фунт - стерлингке дейін жетті.
1874 жылы Египеттің жағдайы күйзелісті болды. Египеттік қазынаның толығымен
банкротқа ұшырауын ... ... ... ... ... қарасты
канал акциясын сатуға мәжбүр болды. Египеттің 172 мың ... ... ... 4 миллион фунт - стерлингке сатып алды.
1874 жылдың 26 қарашасында барлық египеттік ... ... ... одан ары ... жіберіледі.
Осы келісімнің нәтижесінде каналдағы бақылау толығымен Англияның қоластына
көшті. Суэц каналы ... ... ... ... ең ... позиция және де Үндістанға баратын жолдардың ең қысқасы болып
табылады. Ал, Египет ресми ... ... ... ... жылы Англия және басқа да державалар Египеттің банкрот екенін және
шетел державаларының қолына көшуі жөнінде ресми ... ... ... ... ... ... болды. Ағылшын отарлаушылары Египетті
жаулау, тек Африканы одан әрі экспансиялаудың бірінші ... ... ... ... мен билігін нығайтқаннан кейін, Англия енді өзіне
Түркияны бағындыруды мақсат етті. ... ... Кипр ... ... ... орыс ... ... басталуын көздеді. Осылайша,
әлсіреген Түркиядан Кипрды жаулауға келісімін алып, Константинопольді
«Англияның ... ... ... айналдыруды көздеді. Ресейдің
Балқандағы беделінің нығаюынан қорыққан ... ... ... ... ... ... қарсылығын білдірді.
1877 -1878 ... ... орыс ... кейін, Түркия жеңілген сайын, Англия Австрияның
Ресейгесоққы беруіне ... ... ... ... ... эскадрасы жіберілді. Бұл эскадра Дарданелладан ... ... ... ... олар ... орыс ... тоқтатуды көздеді.
1878 ... 4 ... ... ... ... ... -
түрік келісіміне қол қойылды. Осы келісім бойынша, ... ... ... Кіші ... ... саясатына бақылау орнату құқығына ие болды.
ХІХ ғасырдың аяғында Англия Азияның жаңа мемлекеттердің көмегімен өзінің
отарлы ... ... ... ... жаңа қадамдарды бастады.
Азия мемлекеттеріне жаңа шабуыл 1875 - 1876 ... ... ... ... ... түрде келуі болды. Осыдан ... ... ... ... ... ... ... титулдарымен бірге
Үндістанның Ханымы титулын беруді қабылдады. 1877 жылдың 1 қаңтарында
Делиде ... ... ... Ундістанның ханымы титулын алуы
салтанатты ... ... жылы ... ... Малайда өзінің позицияларын орнатты. ХІХ
ғасырдың басында Джохор патшалығындағы династияның қақтығысты отарлаушылар
өз пайдасына ... ... ... ... ... ... беруге мәжбүр болды. Кейін, бұл жер Оңтүстік - Шығыс ... ... ... 1885 -1895 ... аралығындағы кейінгі қақтығыстар
Малайды ағылшын отарына айналдырды.
Азияда ағылшын буржуазиясы сонымен қатар, Ауғанстанды да жаулауға ... ... ... ... мен ... арасында Ауғанстанды бейтарап
мемлекет ретінде ... ... ... жүзеге асырылды. Бірақ, ағылшын
үкіметі келісімнің бұл үстанымдарын орындамады. Керісінше,
Ауғанстанды Ресейге ... ... база ... ... ... Шығыстағы ағылшын - орыс қатынастарында қақтығыстар туғызды.
1877 жылы Дизраэли үкіметі бурлармен соғысты бастады. Бірақ, ағылшын әскері
өте қатты ... ... Бұл ... ... ... ... үзді.
1879 - 1880 жылдар аралығында ағылшын жаулаушылары ... ... ... ... бұл ... қимылдар жүзеге асырылмады жэне 1880 жылдың
сәуіріндегі парламенттік ... ... ... ... ... ... ... қайта құрды (1880 — 1885 жылдар аралығындағы
екінші министрлік).
1872 жылы ағылшын капиталистері ... оны ... ... ... ... ... қаржылық олигархиясының өкілі, әлемге
танымал телеграфты тыңшылықтың басшысы, банкир Ю. ... шах ... ... ... Оның ... жүзеге асқаннан кейін, Рейтер елдің
басты ... ... ... жағдайды иемдене алдаы. ... ... оған ... ... елшісі Муксихан көмек беріп
отырды. Рейтерге концессия ... ... ... жақтары құпия болды.
Орыс дипломаттарының ойынша, ағылшындар Хуссейн - ханға - 60 мың ... ... - 30 мың ... ... ... ... ағылшын үкіметі мен оның
Тегерандағы миссиясы үлкен колдау мен тірек ... ... өте ... ... ... ... жүргізілді. Ағылшын үкіметі Рейтерге тек,
«өнегелі» түрде ғана көмек беретінін ресми ... ... ... ... ... ... ... жеткізді. Осы концессионды
келісімнің мазмұны төмендеі негізгі белгілерге тән келеді.
Парсы үкіметі Рейтерге Лондонда компания ... ... ... территориясында «концессияның басты мақсатына сай, қоғамдық -
пайдалы жұмыстар» жүргізу үшін ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастырылған компанияға
Каспий теңізінен Парсы бүғазына дейінгі ... жол ... 70 ... кұкық берілді сонымен бірге, басқа да «Еуропа мен Үндістанға»
дейінгі темір жолдармен ... ... ... Бұл концессиондық
келісімнің осы шарты Рейтерге ... ... өзі ... жол ... жол ... ... трамвай жолын салуға да толығымен құқылы
болды.
Парсы үкіметі концессионерге темір жол ... және ... да ... ... ... ... ... Ол концессионерге жеке ... ... ... ... ... алып беруге мәжбүр
болды. Құрылыс материалдары мен басқа да кұрылысқа қажетті материалдарды
алуда ... ... ... берілді. Ол салық төлеуден
босатылды және материалдар мен ... ... ... ... ... ... босатылды.
Сонымен бірге, Рейтер мен оның әріптестеріне осы берілген 70 жыл көлемінде
бүкіл парсы мемлекетінің ... ... ... ... мыс, қорғасын, мұнай кендерін жэне басқа да шахталарды иемденуге
рұқсат ... ... ... жыл ... ... ... ... 20
пайызын, ал шахталар мен кендердің кірісінен 15 пайыз төлем алып отырды.
Концессионер Персияның ... ... ... ... ... қүқылы болды. Ол өзеннің ... ... ... құдықтар, каналдар мен су қоймаларын салуға құқылы болды.
Рейтерге сонымен қатар, бүкіл Персиядағы мемлекеттік тоғайларды пайдалану
құқығы берілді.
Осыған қосымша, ... ... ... ... ... үстіне жылдық
кіріс 5 пайыз беруге, оған ... ... 2 ... төлеуге
кепілдік берді. Бұл кепілдік шахталардан, судан, ... мен ... ... түсетін төлемдермен қамтамасыз етілді. Кепілдік
Рейтер Каспий жағалауындағы ... ... ... ... ... ... аяқтағаннан кейін өз күшіне енді.
Бұл тәуелділік келісімі 1872 жылдың 25 ... күні қол ... шах ... Парсы үкіметі бұл келісімді ұзақ уақыт бойы құпиялықта сақтады.
Егер Рейтердің концессиясы жүзеге асырылатын болса, онда ... ... ... ... еді. ... ... экономикалық дамуы толығымен
ағылшын капиталына ... ... ... болар еді.
Концессия иран халқының наразылығын тудырды. Егер ... ... ... - дипломатиялық реакцияны айтар болсақ, онда шешуші
позиция Патшалық ... ... ... Орыс ... ... осы ... ... білдірді.
Рейтердің концессиясы Персиямен сауда қызығушылығы бар орыс ... ... ... ... ... осындай ұсыныс берілді, Рейтерге
темір жол қүрылысына қажетті материалдарды әкелуге кедергі ... ... ... ... ... еш қиындықсыз тек орыс
территориясынан өткізу ғана ... ... ... көктем айында шах Еуропаға, одан кейін мамыр айында Петербургке
сапарға шықты. ... орыс ... ... концессионды келісімнің
келісуіне қатты наразы екенін білдірді. Орыс үкіметі Наср Эд - Динге осы
концессионды келісім әлі ... ... онда ... ... ... қиындықтар туатыны жөнінде хабарлады. Шах бұл ... ... ... ... ... ... берді.
Шах Рейтермен келісімді үзді. Себебі, Рейтер, келісім бойынша берілген ... ... ... жол ... ... аяқтай алмады. 1873 жылдың 23
қазан күні шахтың бұйрығымен ... - хан ... ... ... Рейтермен
келісілген концессияны үзетіні жайлы хабар берді. Бұл кең ... ... ... ... ... 28 ... күні «Иран» газетінде
жарияланды.
Рейтер концессияның үзілгеніне қарсылығын білдіріп, ... ... ... компенсация төлеуді талап етті.
Рейтердің концессиясын үзгеннен кейін, орыс үкіметі темір жол құрылысын өз
қолына алуға тырысты. 1874 жылдың 1 ... күні ... ... мәселе бойынша Ерекше жиналыс ... ... ... ... ... дейін салу ыңғайлы әрі пайдалы деп шешілді.
Жиналыстың ... ... ... үкіметі парсы территорияларынан өтетін
жолдың жалпы құнына 6 - 7 пайыз жылдық төлеуге кепілдік ... ал ... ... ... ... ... бұл жоба ... асырылса, Солтүстік Иранда орыс ... ... еді. ... стратегиялық позициясы күшейе түсер еді.
1874 жылдың күзінде шах бұл ұсыныстан бас ... ... ... ... үкіметі тағы бір сәтті жағдайға ие болды. 1878 жылы ... ... ... ... Сескенген шах патшалық үкіметтен көмек
сұрауға мәжбүр болды.
Бұл өтінішті Петербургте қабылдады. 1879 жылы Тегеранға көмек ... ... оның ... ... кере ... сонымен қатар парсылардан офицерлік
мамандарды дайындап шығару болды. ... орыс ... ... орыс
ықпалының жүргізілуіне қосымша септігін тигізді.

Пән: Халықаралық қатынастар
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
XIX ғасырдың 60-жылдарындағы қоғамдық педагогикалық қозғалыс49 бет
XIX ғасырдың 40 - 60 жылдар аралығындағы халықаралық қатынастар11 бет
Халқымыздың ұлы ұландары жыраулар шығармашылығында6 бет
«Қазақстан тарихынан» мемлекеттік емтихан сұрақтары3 бет
1920-30 жылдарындағы Қазақстан әдебиеті мен өнері19 бет
1950-1960 жылдарындағы қазақстанның қоғамдық - саяси өмірі7 бет
XIX г. 60-70-жылдарына дейінгі қазақ әдеби тілі және оны танытатын үлгілер25 бет
XIX ғ. II жартысы, XX ғ. бас кезіндегі қазақ әдеби тілінің діни лексикалық сипаты5 бет
XIX ғ. ІІ-жартысындағы Қазақстан7 бет
XIX ғ. Қазақстан17 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь