ҚР Ұлттық банкінің дебиторлық борыштар есебінің ақпараттық жүйесі

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
1 БАНКТЕГІ ДЕБИТОРЛЫҚ БОРЫШТАР ЕСЕБІНЕ ШОЛУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
1.1 Дебиторлық борыштар есебінің сипаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.2 ҚР Ұлттық банкі, оның атқаратын функцияларына сипаттама ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..10
1.3 ҚР Ұлттық банкінің дебиторлармен жүргізілетін операциялар есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15
2 ЭКОНОМИКАДАҒЫ АҚПАРАТТЫҚ ЖҮЙЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..24
2.1 Ақпараттық жүйені құрудың маңыздылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
2.2 ҚР Ұлттық банкіндегі ақпараттық жүйелерінің қолданылуы ... ... ...24
2.3 Ақпараттық жүйеге қойылатын талаптар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..33
3 ДЕБИТОРЛЫҚ БОРЫШТАР ЕСЕБІНІҢ АҚПАРАТТЫҚ ЖҮЙЕСІН ЖОБАЛАУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...40
3.1 “Іссапарлар шығыстарының есебі” ақпараттық жүйесіндегі тапсырманың қойылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .40
3.2 Ақпараттық база ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...45
3.3 Тапсырманың математикалық сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 51
3.4 Программалық жабдықтау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .52
3.5 Ақпараттық өнімнің анализі және оны пайдалану кеңестері ... ... ... ..59
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 62
ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..63
ҚОСЫМШАЛАР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .65
КІРІСПЕ
Қазақстан экономикасының нарықтық қатынастарға енуі объективті түрде ақпараттық нарықтың құрылуын талап етеді. Көптеген дамыған елдерде ақпараттық нарық материалдық өндіріс пен қызмет көрсету салаларын нәтижелі түрде қамтамасыз етіп отыр. Ақпарат қазіргі кезде ұлттық стратегиялық ресурстың бір түріне айналды, және де ол айрықша тауар ретінде жалпы ұлттық өнімнің айрылмас бөлігі бола тұра, ақпараттық өнімдер мен қызметтер нарығында өз сұранысы мен ұсынысына ие.
Қазақстан Республикасы экономикасының ақпараттық аспектісінің қызмет етуі мен дамуы уақыт өте келе аса маңызды орын алуда, сондықтан экономиканың барлық нақты жағдайларын ақпараттық кеңістікте жариялау арқылы, оны Қазақстан Республикасының барлық ресурстарының тиімді әсерлесуін қамтамасыз ететін ғылымға негізделген ақпараттық технологиялардың көмегімен басқаруға мүмкіндік береді.
Көптеген кәсіпорындар нарықтық жағдайда ақпаратты кез келген мүлік секілді сақтауды, қорғауды және пайдалануды талап ететін бағалы ресурс ретінде қарастырады. Өндірістік және шаруашылық қызметті басқаруға қажетті ақпарат алу мақсатында кәсіпорын бухгалтерлік ақпараттық жүйесін құрады.
Бухгалтерлік есептегі ақпараттық жүйе – бұл экономикалық объектті басқаруға қажетті ақпаратты жинау, сақтау, жаңарту, өңдеу, қайта өңдеу және оны сыртқа шығару жүйесі.
Бухгалтерлік есептегі ақпараттық жүйесінің қазіргі нарығы өте үлкен қарқынмен дамуда. Оның даму тенденциясын келесідей факторлар арқылы айқындауға болады.
Біріншісі Қазақстан Республикасының экономикалық басқару құрылымдарын қайта құрумен және қайта ұйымдастырумен, яғни көптеген шағын кәсіпорындардың, фирмалардың және әр түрлі мүлік нысанындағы банктердің пайда болуымен байланысты.
Екіншісі барлық есеп саясатының, есеп әдістемелері мен әдістерінің өзгеруіне алып келген халықаралық есеп талаптарына сай, Қазақстан Республикасының Бухгалтерлік есеп стандарттарының жасалуы мен енгізілуіне байланысты.
Үшіншісі – бұл қарқынды түрде дербес компьютерлер мен программалық өнімдердің сырттан әкелінуі.
Төртіншісі – бұл телекоммуникация құралдарын пайдалану арқылы техникалық және программалық-ақпараттық платформалардың енгізілуіне негізделген жаңа ақпараттық технологиялардың пайда болуы.
Бұл бітіру жұмысы іс-сапарлар шығыстары есебінің ақпараттық жүйесіне негізделген.
Бітіру жұмыстың мақсаты – кез келген уақытта пайдаланушының сұранысына байланысты ақпаратты алып беруді ұйымдастыруға мүмкіндік беретін, бухгалтерияда ақпаратты өңдеуді автоматтандыруға арналған іссапарлар шығыстары есебінің ақпараттық жүйесін құру.
Бітіру жұмысы кіріспеден, банктегі дебиторлық борыштар есебі, экономикадағы ақпараттық жүйе және дебиторлық борыштар есебінің “іссапарлар шығыстарының есебі” ақпараттық жүйесін жобалау бөлімдерінен, қорытындыдан, әдебиеттер тізімінен және қосымшалардан тұрады.
Банктегі дебиторлық борыштар есебі бөлімінде пәндік облыс, ҚР Ұлттық банкі мен оның атқаратын функцияларына сипаттама, ҚР Ұлттық банкінің дебиторлармен жүргізілетін операциялар есебі келтірілген.
Экономикадағы ақпараттық жүйе бөлімінде ақпараттық жүйені құрудың маңыздылығы, ҚР Ұлттық банкіндегі ақпараттық жүйелерінің қолданылуы, оның ақпараттық, программалық, техникалық, математикалық, лингвистикалық және ұйымдастырушылық жабдықтаулардың құрылымына қойылатын талаптар мен дебиторлық борыштар есебінің“Іссапарлар шығыстарының есебі” ақпараттық жүйесінің концептуалды схемасы берілген.
Дебиторлық борыштар есебінің ақпаратық жүйесі бөлімінде “Іссапарлар шығыстарының есебі” есептер кешенінің орны анықталып, ақпараттық базаға, математикалық жабдықтау, программалық жабдықтау және пайдаланушы нұсқаулары жазылған.
ӘДЕБИЕТТЕР
1. Бабичева Ю.А. Банковское дело: Учебное пособие. – Москва: Экономика, 1996.
2. Бралиева Н.Б. Информатизация общества как особенность современного этапа: Сборник “Мировой опыт рынка и становление рыночной системы хозяйствования в РК”. - Алматы, 1994.
3. Бралиева Н.Б., Тимошенко В.Ф., Гагарина Н.Л. Информационные системы бизнеса: Учебное пособие для студентов экономических специальностей. - Алматы: РИК, 1994.
4. Бралиева Н.Б., Байбулекова Л.А., Тилегенов А.И. Основы информационного менеджмента: Учебное пособие. - Алматы: Экономика, 1998.
5. 5.Бухгалтерские информационные системы: Учебное пособие/ Тулегенов Э.Т., Бралиева Н.Б., Л.А. Стороженко, И.А. Матвеева. – Алматы: Экономика,1999. – 120 с.
6. Диго С.М. Проектирование баз данных: Учебник. – М.:Финансы и статистика, 1998. – 216 с.
7. Жуков Е.Ф. Банки и банковские операции. – Москва: Банки и биржи, 1997.
8. Жуков Е.Ф. Деньги. Кредит. Банки. - Москва: Банки и биржи, 1999.
9. Инструкция о служебных командировках работников государственных объединений, предприятий и организаций РК на основе кабинета Министров РК от 24 августа 1993, № 20.
10. Камаев В.Д. Учебник по основам экономической теории. – Москва: Владос, 1995.
11. Лаврушин О.И. Банковское дело. – Москва: Финансы и статистика, 1996.
12. Назарбаев Н.А. Казахстан-2030. Процветание, безопасность и улучшение благосостояния всех казахстанцев. Послание Президента страны народу Казахстана. - Газета “Казахстанская правда”, 11 октября, 1997.
13. Неверова Е.Г. Технология проектирования баз данных и знаний. - Алматы: Экономика, 2000.
14. Ремеев В.П. FOX PRO 2,5 для MS DOS. Описание команд и функций. М.: Фирма “Мистраль”, 1994.
15. Родостовец В.К. Совершенствование бухгалтерского учета в РК. 1994.
16. Родостовец В.К, Надеева Н.В. Учет расчетов по командировкам. //Бюллетень бухгалтера, 1996, июль (№ 26), с. 4-14.
17. Сван Т. Delphi 3.0. – Киев: Диалектика, 1997.
18. Сейткасимов Г.С. Деньги. Кредит. Банки. – Алматы: Экономика, 1996.
19. Уткин Э.А. База данных банкира.– Москва: ЭКМОС, 1998.
20. Фаронов В.В. Delphi 7. Учебный курс. - Москва: Нолидж, 2003.
21. Фаронов В.В., Шумаков П.В. Delphi 4. Руководство разработчика баз данных. - Москва: Нолидж, 1999.
22. Шафрин Ю. Основы компьютерной технологии. – Москва: ABF, 1996.
23. Настольная книга валютного дилера. – Москва: Верба, 1992.
24. Положение о Национальном банке РК.
25. Положения о структурных подразделениях НБРК.
26. Проблемы правового обеспечения репо в Казахстане. - Журнал “Экономическое обозрение”, октябрь, 1998.
27. Сайт “О Национальном банке Республики Казахстан” в Internet, адрес: www.nationalbank.kz.
28. Учет и анализ дебиторской задолженности: анализ счетов. Примеры проводок. Зарубежный опыт. Алматы: БИКО. Библиотечка бухгалтера.
        
        АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
Экономика және бизнес факультеті
Макро-микроэкономика кафедрасы
БІТІРУ ... ... ... ... БОРЫШТАР ЕСЕБІНІҢ АҚПАРАТТЫҚ ЖҮЙЕСІ
Орындаушы:
(Қолы, күні)
Ғылыми жетекші:
(Қолы, күні)
Норма бақылаушы:
(Қолы, күні)
Кафедра жетекшісімен
қорғауға жіберілді:
(Қолы, күні)
Алматы 2005
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
.............................................3
1 БАНКТЕГІ ... ... ... ... ... ... ҚР ... банкі, оның атқаратын функцияларына
сипаттама...................................................................
...........................................10
1.3 ҚР Ұлттық банкінің дебиторлармен жүргізілетін операциялар
есебі.......................................................................
.................................................15
2 ... ... ... ... жүйені құрудың маңыздылығы
........................................24
2.2 ҚР Ұлттық банкіндегі ақпараттық жүйелерінің ... ... ... ... ... ... ... АҚПАРАТТЫҚ ЖҮЙЕСІН
ЖОБАЛАУ.....................................................................
......................................40
3.1 “Іссапарлар шығыстарының есебі” ақпараттық жүйесіндегі тапсырманың
қойылымы....................................................................
.............40
3.2 ... ... ... ... ... өнімнің анализі және оны пайдалану кеңестері..............59
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
.................................62
ӘДЕБИЕТТЕР..................................................................
....................................63
ҚОСЫМШАЛАР..................................................................
...............................65
КІРІСПЕ
Қазақстан экономикасының нарықтық қатынастарға енуі объективті түрде
ақпараттық нарықтың ... ... ... Көптеген дамыған елдерде
ақпараттық ... ... ... пен ... көрсету салаларын нәтижелі
түрде қамтамасыз етіп отыр. Ақпарат ... ... ... ... бір түріне айналды, және де ол айрықша тауар ретінде жалпы ұлттық
өнімнің айрылмас бөлігі бола ... ... ... мен ... өз сұранысы мен ұсынысына ие.
Қазақстан Республикасы экономикасының ақпараттық аспектісінің қызмет
етуі мен ... ... өте келе аса ... орын алуда, сондықтан
экономиканың барлық нақты жағдайларын ... ... ... оны ... ... ... ... тиімді
әсерлесуін қамтамасыз ететін ғылымға ... ... ... ... ... ... ... нарықтық жағдайда ақпаратты кез келген мүлік
секілді сақтауды, қорғауды және ... ... ... ... ресурс
ретінде қарастырады. Өндірістік және шаруашылық қызметті басқаруға қажетті
ақпарат алу мақсатында кәсіпорын бухгалтерлік ақпараттық жүйесін құрады.
Бухгалтерлік есептегі ... жүйе – бұл ... ... ... ... ... сақтау, жаңарту, өңдеу, қайта өңдеу және
оны сыртқа шығару жүйесі.
Бухгалтерлік есептегі ... ... ... ... өте үлкен
қарқынмен дамуда. Оның даму тенденциясын келесідей факторлар арқылы
айқындауға ... ... ... ... басқару құрылымдарын
қайта құрумен және қайта ... яғни ... ... фирмалардың және әр түрлі мүлік нысанындағы ... ... ... барлық есеп саясатының, есеп әдістемелері мен әдістерінің
өзгеруіне алып келген ... есеп ... сай, ... Бухгалтерлік есеп стандарттарының жасалуы мен енгізілуіне
байланысты.
Үшіншісі – бұл қарқынды түрде дербес компьютерлер мен ... ... ... – бұл ... ... ... ... және программалық-ақпараттық ... ... жаңа ... ... пайда болуы.
Бұл бітіру жұмысы іс-сапарлар шығыстары есебінің ақпараттық жүйесіне
негізделген.
Бітіру жұмыстың мақсаты – кез ... ... ... ... ақпаратты алып беруді ұйымдастыруға мүмкіндік ... ... ... автоматтандыруға арналған іссапарлар
шығыстары есебінің ақпараттық жүйесін құру.
Бітіру жұмысы ... ... ... борыштар есебі,
экономикадағы ақпараттық жүйе және дебиторлық борыштар есебінің “іссапарлар
шығыстарының есебі” ақпараттық ... ... ... ... ... және ... ... дебиторлық борыштар есебі бөлімінде пәндік облыс, ҚР Ұлттық
банкі мен оның ... ... ... ҚР ... ... жүргізілетін операциялар есебі келтірілген.
Экономикадағы ақпараттық жүйе бөлімінде ақпараттық жүйені құрудың
маңыздылығы, ҚР ... ... ... ... ... ... программалық, техникалық, математикалық, лингвистикалық және
ұйымдастырушылық ... ... ... ... мен
дебиторлық борыштар есебінің“Іссапарлар шығыстарының есебі” ақпараттық
жүйесінің ... ... ... ... ... ... ... бөлімінде “Іссапарлар
шығыстарының есебі” есептер кешенінің орны анықталып, ақпараттық базаға,
математикалық жабдықтау, ... ... және ... ... БАНКТЕГІ ДЕБИТОРЛЫҚ БОРЫШТАР ЕСЕБІНЕ ШОЛУ
1.1 Дебиторлық борыштар есебінің сипаты
Дебиторлық борыш – заңды немесе жеке ... ... ... ... олардан кәсіпорынға, ұйымға, мекемеге есептелген
төленбеген борыштың сомасы. Кәсіпорынның дебиторлық борышының ... ... ... ... ... ... мақсатқа
жұмсалғандығы ретінде, демек, кәсіпорын жұмысындағы елеулі кемшілік ретінде
қаралады.
Бухгалтерлік есеп ... ... ... 13.11.96 ж. № ... ... қаржылық есептерді дайындау және тапсыру туралы”
Жарғысында “дебиторлық ... ... ... ... ... ету ... ... болып табылады” делінген.
Жалпы актив ұғымымен мүлік, мүліктік немесе мүліктік емес игліктер
және ... ... ие ... ... түсінділеріледі. Актив түріндегі
болашақ экономикалық пайда – бұл ... ... ... ... ... тікелей немесе жанама салым.
Осыдан шығатыны, дебиторлық борыш – бұл ... ... ... ету ... ... ... ... болашақ экономикалық пайда.
/15.78б/
1997 ж. қабылданған Бухгалтерлік есеп шоттарының бас ... ... ... жүргізуші субъектілердің дебиторлық борыштарына
арналған. Ол келесідей бөлімшелерден тұрады:
▪ 30 “Сатып алушылар мен ... ... ... ... 31 ... ... резервтері”;
▪ 32 “Еншілес серіктестіктердің дебиторлық борыштары”;
▪ 33 ... да ... ... ... 34 ... кезеңдердің шығыстары”;
▪ 35 “Берілген аванстар”.
33 “Басқа да ... ... ... ... ... кіреді:
▪ Өтеуге қосылған құн салығы (331);
▪ Есептелген пайыздар (332);
▪ Жұмысшылар мен басқа да ... ... ... ... да ... ... ... 333 “Жұмысшылар мен басқа да тұлғалардың борыштары” шотына
тоқталайық. Бұл шотта ... ... ... ... ... есеп беретін тұлғалармен есеп айырысу;
▪ қарыздар беру;
▪ материалдық залалдардарды өтеу.
Есеп беретін тұлғалармен есеп айырысулар есебі
Кәсіпорынның өндірістік-шаруашылық қызметі ... ... ... ... ... ... ... бұйымдарын сатып
алады, пошталық аударымдарды төлейді және т.с.с. басқа да шығыстары болады.
Осындай ... ылғи да банк ... ... есеп ... ... ... емес. Сондықтан жоғарыда көрсетілген және т.б.
шығыстарды төлеу үшін ... ... есеп ... ... қолма-қол
ақша беріледі. Ақша кәсіпорын жетекшісімен бекітілген есеп айырысуға сәйкес
беріледі. Аванстар нақты шығыстарды ... ... ... ғана ... есеп беру ... алынған сомманы жұмсауға рұқсат етілген
қызметкерлерге, сонымен қатар, қызметтік іссапарға жіберілген ... ... ... ақша ... ... ... ... жол ақысын төлеуге, тәуліктік шығындарды және іссапар мерзімі бойы
пәтер жалдауға кеткен шығындарды өтеу үшін ... Есеп беру ... ... жұмсау бухгалтерияға белгіленген мерзімінде тапсырылатын
сәйкес құжаттар бойынша, жалпылама түрде аванстық есеп беру ... ... ... беру тек ... ... аванстармен толық есеп
айырылысқаннан кейін ғана жүзеге асырылады. Есеп ... ... ... ... есеп беру ... ... сомманың жұмсалмаған
бөлігін қайтармаған тұлғалар дисциплинарлық жауапкершілікке, қажет болған
жағдайда, қылмыстық ... ... ... аванстың уақытында
қайтарылмаған бөлігін жұмысшының жалақысынан ұстап қалуға ... егер ... ... ... мен ... ... ... Ұсталымдар дәл сол
уақытта немесе кейінірек жұмысшы жалақысының қай бөлігінің ... да ... бос ... ... жүргізілуі мүмкін. Ұсталымдарды
жүргізуге бұйрық авансты қайтаруға бекітілген уақыттан кейін бір ай ішінде
берілуі ... Бұл ... ... ... ... ... ... ұстап қалу құқығынан айырылады. Осындай жағдайда немесе жұмысшы
ұсталымның негізі мен көлеміне қарсы болған жағдайда, төлем ... ... ... ... ... есеп ... жұмсалған соммалар
жұмысшыға кассадан ... ... есеп ... бухгалтериямен
тексеріледі және содан кейін ... ... ... ... ... есеп берулер мен оған қосымша құжаттар есеп беруші
тұлғаларға қайта дайындауы үшін қайтарылады. Аванстық есеп ... ... ... ... ... ... ... немесе “Өтелді” деген
жазулар мен датаның (жылдың, күннің және айдың) көрсетілуімен бекітіледі.
Іссапарда жүрген уақытта іссапрадың әр ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіш бойынша) тәулікақы
төленіп тұрады. Демалыс күндері, мереке күндері, сонымен ... ... ... де, ... ... ... ... мәжбүр болған уақыт ... ... ... бойынша шығыстарды өтеу бекітілген мөлшерден аспайтын
көрсетілген шоттар негізінде ... ... ... ... ... болған орындарды айқындау мақсатында іссапар куәлігі толтырылып
отырады. Іссапар уақыты жол ... ... ... есептемегендегі берілген
мерзімнен аспауы тиіс. ... ... ... ... өтеу ... ... қызметтік іссапарлар тәулікақысының 50%-дық нормасы
көлемінде өтеледі. Ал егер ... ... бару мен ... жол ... ... онда ... өтеу мәселесі жетекшімен бекітілген
тәртіп бойынша шешіледі.
Егер де жұмысшы ... ... ... болса, онда іссапарға
кету күні мен қайтып оралу күні бір күнге есептеледі. 333 ... ... да ... ... шот ... ... ... келесі
шоттардың кредиттерінен алынады: 451 Кассадағы шетел валютасындағы ... ...... есеп беру ... ... есеп беруді төлеген кезде;
441 “Есеп айырысу шотындағы қолма-қол ақша” шотынан – аванстарды есеп ... ... ... 334 “ ... да ... ... шотынан –
есеп беру арқылы аванстық чек кітапшаларын беру кезінде; 451 Кассадағы
шетел валютасындағы ... ... ...... баж салығының
маркаларын, пошталық маркаларды және т.б. есеп беру ... беру ... ... мен ... да ... ... шотының кредиті бойынша
жазбалар келесі шоттардың дебетерінен алынады: “Материалдар” бөлімшесінің
шоттары (201 – 206, 208) ... 222 ... ... ... 223 ... тауарлар” шоттардан – тауарлы материалдық құндылықтарды сатып алу ... ... ... ... шығыстар соммасы; 821 “Жалпы және
әкімшілік шығыстар” шоттан – іссапарлық, пошталық, ... және ... ... 451 ... ... ... қолма-қол ақша” шотынан –
авансты кассаға ... ... 681 ... ... ... ... шотынан – авансты жалақыдан ұстап қалу кезінде; 333 “Жұмысшылар
мен басқа да тұлғалардың борыштары” шотынан – есеп беруші ... ... ... егер де ... ... оның ... ұстап қалу мүмкін
болмаған жағдайда.
Есеп беруші тұлғалармен (шетелдегі қызметтік іссапарлар, өкілеттік
және т.б. ... ... есеп ... ... ... ... Есеп беру ... валюта беру бойынша 333 шот пен “Есеп ... ... ... есеп ... қосалқы шоты арқылы дебеттелсе,
451 “ Кассадағы шетел ... ... ... шоты ... Шығыстарды шығарып тастау 821 “Жалпы және ... 935 ... да ... шоттарының және т.б. дебеттері бойынша
және 333 ... ... ... ... және 452 шоттар ... ... ... ... көрсетіледі./28.81б/
Кредитке сатылған тауарлар бойынша жұмысшылармен есеп
айырысулар
Бірінші нұсқа. Кәсіпорын өз жұмысшыларымен міндеттеме ... ... ... ... төлемдерді ұстап қалып, оларды
сауда ұйымдарына аударады. Бұл операциялар сәйкесінше, 681 ... ... есеп ... шоты мен 333 шот ... және 333 ... 441 ... ... шотындағы қолма-қол ақша” шотының кредиттерінде
көрсетіледі.
Екінші нұсқа. Кәсіпорын сауда ұйымдарына кредитке ... ... ... істейтін жұмысшыларынан тиісті соммаларды толығымен өтейді.
Мұндай төлемдер үшін кәсіпорын банктен жұмысшылардың жалақыларынан кезекті
ұсталымдар мөлшерінде ... ... ... алуы ... ... ... кредитіне байланысты жүргізілетін сауда ... ... ... бойынша есеп айырысу құжаттарын төлеу кезінде 333 шот
дебеттеледі де, 603 “Басқа да кредиттер” шоты ... Ал ... ... төлемдерді ұстап қалу кезінде 681 ... ... есеп ... шоты ... де, 333 шот кредиттеледі. Банкке
борыштарды өтеу төлемдерін аудару 603 “Басқа да кредиттер” шоты ... 451 ... ... 441 ... ... ... ... сатып алған тұлғалар басқа кәсіпорынға ауысқан
кезде немесе ... ... ... ... ... ... бекітілген
мөлшерден аспайтын көлемде борыштарының қалған ... ... ... тиіс.
Егер де борыш толығымен қайтарылмаған болса, онда ... бұл ... ... ... ... ... ... міндетті. Қажет болған жағдайда
соңғысының міндеттемелік тапсырманы ... жаңа ... ... өтініш беруіне болады. Мұндай аударым хабарды алғаннан кейін ... ... ... ... ... ... тиісті сомманы жұмысшы алдында
жұмыс істеген ... ... ... Ал кәсіпорын өз кезегінде бұл
сомманы банкке аударуы қажет.
Берілген қарыздар бойынша есеп айырысулар
Бұл есеп айырысулар жеке үй ... ... ... ... және ... ... ... қарыздар бойынша жүргізіледі. Қарыздар
бекітілген пайыздық қойылыммен беріледі.
Егер де құрылыс ... ... ... мақсатта пайдаланатын болса, онда
кәсіпорын жедел түрде берілген қарыздың толығымен қайтарылуын ... ... ... беру үшін банктен ақша алу кезінде 451 “Ұлттық валютадағы
кассадағы қолма-қол ... шоты ... де, 603 ... да ... және ... үй құрылысы” аналитикалық шоты кредиттеледі; ақша берілуі
кезінде 333 шот дебеттеледі де, 451 шот ... ... ... ... қайтаруы 451 шоттың дебетінде және 333 шоттың ... ... ... ... ... 603 ... дебетінде
көрсетілсе, ал кредиті 451 шотта – егер де ақшанхабар ... ... ... немесе 441 шотта – егер де ақша есеп айырысу шоты ... ... ... ... пайыздық қойылымның болуы 333 шоттың
дебеті мен 603 шоттың кредитінде көрсетіледі.
Материалды ... өтеу ... есеп ... ақша құралдарын, тауарлы-материалдық және т.б. құндылықтар
түрлерін қатаң бақылауға және сақтауды қамтамасыз етуге, ... ... ... ... ... оларды жауапкершілікке тартуға
міндетті. 333 шотта және “Материалды залалды өтеу ... есеп ... ... ақша ... мен тауарлы-материалды құндылықтардың
жетіспеушіліктері мен жоғалымдарының өтеу бойынша есеп ... ... ... мен ... ... ... залалдар
соммасы бөлшек сауда бағасымен есептеледі, егер ... ... ... ... да ... ... тұлғалардан ұстап қалынатын төлем шаралары 333 шоттың дебетінде
және мынадай ... ... ... 20 ... (201
– 206, 208) шоттарында – жетіспейтін құндылықтарының нақты құны ... ... ... табыстары” шотында, “арасындағы айырмашылық кінәлі
тұлғалардан айып төленетін сомма мен жетіспейтін құндылықтардың баланстық
құны ... ... ... шоты – көрсетілген айырмашылық
соммасында. Борыштарды жабу кезінде 451, 441, 681 шоттар ... ... шот ... ... ... ... жұмсалған және
жоғалған құндылықтардың нақты құны мен айып ... құн ... ... 611 ... кезеңдер табыстары” шоты дебеттеледі,
және 727 “Қосымша іс-қимылдардан түскен ... да ... ... ... және жоғалған соммалар кінәлі ... ... ... ... ... т.б. ... ... төлеу шараларын жүргізу мүмкіндіктері болмаған жағдайда, 333 шот
дебетінен 311 ... ... ... резервтер” шотында – жетіспейтін
тауарлы-материалдық құндылықтардың, жұмыстардың және қызмет ... құны ... 611 ... ... ... ... ... шоттың кредитінде – жетіспейтін тауарлы-материалдық құндылықтардың
баланстық құны мен ... ... ... ... ... ... ... борыштардың сызылып
тасталуы оның толық жойылуы деп саналмайды. Сонымен қатар, ... ... ... жоқ ... ... сызылып тасталған
борышы” баланстық шотында сызылғаннан кейінгі бес жыл ... ... ... ... ... ... өзгерген жағдайда, айып
төлеу шараларын жүргізу мүмкіндіктерін қарастыруы тиіс.
1.2 ҚР Ұлттық банкі, оның атқаратын функцияларына сипаттама
Елімізде ... ... ... ... ҚР-дағы банк жүйесі
екі деңгейден тұрады.
ҚР Ұлттық банкі – мемлекеттік ... банк ... ... деңгейді
білдіреді.
Өзге банктердің барлығы (Мемлекеттік даму банкісінен басқасы) – екінші
деңгейді сипаттайды, сондықтан да ... іс ... ... ... деп ... ... ... қызмет ететін банктік жүйенің не бары он
үш жылдық тарихы бар. Бұл жүйенің ... ... ... ... өз ... ... себеп болғандығын айта кету
керек. Содан бері банк ... ... ... ... ...... банктеріміздің қызметін халықаралық стандартқа өткізу
болып отырғандығы да жасырын емес. Бұл талаптарға жауап бермейтін банктерге
басқа ... ... не банк ... ... түрлерін жүзеге
асыратын ұйымдар болып құрылу қажеттігі ұсынылады.
Еліміздегі барлық несие ... ... ұйым ... ... ... банк ... ... орын алады./10.48б/
Орталық банк еліміздің эмиссиялық және резервтік ... ... ... және ... ... ... Оның қызметінің басты мақсаты пайда
табу емес, тек ақша-несие саясатын жүргізуге және ... банк ... ... ... тәжірибе көрсеткендей, Орталық ... ... кең ... ... екі ... ... жүйенің
тиімді қызмет етуін қамтамасыз етеді.
Орталық банктің тарапынан ақша-несиелік реттеудің негізгі ... ... ... және ... ақша ... жатады.
Ұлттық банк – бұл бұрынғы қарапайым клиенттерге қызмет көрсетумен
айналысқан, қарапайым мемлекеттік ... ... ... ... ... банкісі болып табылады. Іс жүзінде Ұлттық банкте барлық
кассалық резервтердің шоғырлануы және ... ... ... түсуі
Ұлттық банктер мекемелерінің коммерциялық банктер кассасын толтыру арқылы
жүзеге асырылады. Барлық банктер қолма-қолсыз есеп айырысуларды Ұлттық ... ... ... отырып, қажет жағдайларда Ұлттық банктен несие
ала алады.
Ұлттық банк – бұл ақшалай резервтерді ... оған қоса ... ... резервтерден, басқа да ... ... ... ие ... ... заңды тұлға./11.64б/
Әлемдік тәжірибеде орталық банктің қызметін ұйымдастырудың әр ... ... ... ... ... 100% қатысуымен капиталын құрайтын біртұтас банк
формасында (мысалға: Ұлыбритания, ГФР, Франция, ... ... ... бір ... ... тиесілі немесе мемлекеттің
қатысынсыз акционерлік қоғам формасында (Жапония, Бельгияда);
- орталық банктің функцияларын біртұтас атқаратын ... ... ... орталық банктердің мүлкіне мемлекет қатынаспайды, ... ... ... ... мүлік иесі болып келетін коммерциялық
банктердің қосқан жарнасынан тұрады./25.77б/
Ұлттық банк өзінің атқаратын мәні ... ... ұйым ... ал ... тек оның жарғылық қорының иесі. Бүгінгі жарғылық
қордың мөлшері – 20 млрд. теңгені құрайды. ... ... ... ... ... мен ... ал ... қорлары банкке тиесілі болып табылатын меншікті
ақшалай қаражаттардан тұрады.
Ұлттық банк резервтік және басқа да қорларды құрайды. ... ... қор ... ... ... ... есебімен толықтырылады және
жүргізген операцияларға байланысты зияндар мен шығындардың орнын жабуға
арналады.
Ұлттық банктің ... ... таза ... сол ... ... нақты табыстар мен шығыстар арасындағы айналысқа шығарылған, оған
қоса активтердің амортизациясын, оның ішінде, банкнот пен ... ... ... ... ... ... ... таза табысы жарғылық қорды және резервтік қорды
абсолюттік соммада құрауға бағытталады. Таза ... ... ... ... ... ... ... аударылады. Ұлттық банк және оның
мекемелері барлық салықтар мен ... ... ... ... ... банкісінің басты міндеті – ұлттық
валютаның ішкі және сыртқы тұрақтылығын қамтамасыз ету.
Сол ... ... ... мынадай қосымша міндеттер жүктеледі:
- ақша айналысы, ... ... ... мен ... ... ... ... даму мақсатына
жетуге және оның әлемдік экономикаға интеграциялануына жағдай
жасайтын мемлекеттің ... ... және ... ... ... және ... жүйенің тұрақтылығын қамтамасыз ету;
- банктік қызметті реттейтін ... ... ... ... ... ... мен клиенттер мүддесін қорғау және олардың
орындалуына бақылауды жүзеге асыру.
Ұлттық банктің несиелік ресурсы мынадай көздерден ... ... ... ... ... ... тартылған және Ұлттық ... ... ... ... ... есебінен;
- ҚР төңірегінде тартылған қаражаттардан;
- арнайы мемлекеттік қорлар мен бюджеттің уақытша бос ... ... ... басқару құрылымы
Қазақстанның Ұлттық банкі жоғарыдан басқарылатын жүйедегі ... ... ... ... банктің басқару органына:
Басқарма және Директорлар ... ... ... жоғары басқару органы Басқарма болып табылады және ... ... ... ... ... ... ... дайындау;
- банк қызметіне қатысы бар ҚҰБ-нің нормативтік құқықтық актілерін
бекіту;
- Ұлттық банктің ... ... ... ... ... ... белгілеу;
- банктердің ашылуына рұқсат беру және оларды ... алу ... ... ... ... операциялар түрлерін жүргізуге лицензиялар беру
туралы шешім қабылдау;
- банктер үшін резервтік талаптар нормасын бекіту;
- алтын ... ... ... ... ... ... ҚР валютасының айырбас бағамын анықтау тәртібін бекіту;
- ҚҰБ жұмыс ... ... ... ... ... және ... беру;
- ҚҰБ-нің жылдық балансын және табыс мен зияны туралы ... ... ... ҚҰБ ... ... оның ... ... мен резервтік қордың
қалыптасу тәртібі, ... ... және өзге де ... ақылы қызмет көрсету, ҚҰБ-нің құрылымы және бюджеті,
департамент директорларын, филиалдардың, өкілеттіліктердің және
ұйымдардың ... ... ... нормативтік құқықтық
актілерді бекіту;
- банктер үшін пруденциалдық нормативтер ме басқа да ... және ... ... еңбек жағдайын, оған ақы төлеу жүйесі мен мөлшерін ... ... ... ... және ... да ... қатысуы туралы шешім
қабылдау;
- Директорлар Кеңесінің (Директораттың) құрамын бекіту;
- бухгалтерлік есептің ... ... ... ... ... бухгалтерлік есептің саясатын және әдістерін анықтау.
Ұлттық банктің Басқармасы тоғыз адамнан ... ... ... құрамына:
- ҚҰБ төрағасы және бес лауазымды тұлғалар;
- ҚР ... бір ... ҚР ... екі өкіл ... ... ... ... органы Директорлар кеңесі болып
табылады. Директорлар ... ... ... банк төрағасы, оның
орынбасарлары және құрылымдық бөлімшелердің жетекшілері ... банк тек қана ҚР ... ... есеп ... Есеп ... ... Парламенттің келісімімен ҚР Президенті ҚҰБ-нің төрағасын 6 жылға
сайлайды және ... ... ҚҰБ ... орынбасарларын да ҚҰБ төрағасының ... ... 6 ... ... және ... ... ... жылдық есебін ҚР Президенті бекітеді;
- Ұлттық валютаның – теңгенің айшығының тұжырымын ҚР ... ... ҚР ... сұрауы бойынша өзінің қызметіне байланысты
ақпараттарды беріп отырады.
Ұлттық банк өзінің негізгі қызметтерін жергілікті жерлердегі ... ... ... филиалы арқылы атқарады. Бұл филиал Ұлттық банк
атынан жұмыс істейді. ҚҰБ ... мен ... өз ... ... ... ... ғана ... асырады.
Ұлттық банктің функционалдық құрылымына департаменттер мен басқа ... ... ... аппараты, филиалдары, өкілеттіліктері мен
ұйымдары кіреді.
Ұлттық банктің орталық аппаратында мыгадай департаменттер мен ... ... ... және статистика жүргізу департаменті;
▪ төлем балансы және валюталық реттеу департаменті;
▪ заң қызметі департаменті;
... ... ... ... есеп департаменті;
▪ ақпараттық технологиялар департаменті;
▪ ішкі аудит департаменті;
▪ персоналдармен жұмыс жасау департаменті;
▪ қолма-қол ... ... ... ... ... ... басқармасы;
▪ төлем жүйесі басқармасы;
▪ Ұлттық банк жетекшілігін қамтамасыз ету ... ... ... бюджетті жоспарлау және бақылау басқармасы;
▪ автоматтандырылған банктік ақпараттық ... ... ... ... ... қамтамасыз ету мен бақылау басқармасы;
▪ шаруашылық жүргізу басқармасы;
... ... ... ... ... бөлімше.
Сонымен қатар, ҚҰБ құрылымына мынадайдербес бөлімшелер де кіреді:
▪ Мемлекеттік сақтау қоймасы;
▪ Ресей Федерациясындағы Ұлттық банк өкілеттілігі;
▪ Банкноттық фабрика;
... ... ... ... ... ... ипотекалық компаниясы;
▪ Процессингтік орталық;
▪ Актуарлық орталық;
▪ Банктік сервистік бюро;
... ... ... ... банктің қызметтері мен операциялары
Ұлттық банк мынадай негізгі қызметтерді ... ... ақша ... ... реттеу жолымен республикада
мемлекеттік ақша-несие саясатын жүргізеді және ... ... ... ... ... ... ҚР ... мемлекеттік қағаздарына қызмет етуге қатынасады;
- Қазақстан аумағында банктердің, еншілес банктердің ашылуына ... мен ... ... сол ... ... ... ... жүзеге асыруға рұқсат береді;
- белгіленген тәртіпте банктердің бағалы қағаздарының ... ... ... ... ... ... дейін міндетті сараптама жүргізеді;
- банктердің қызметін бақылау мен қадағалауды жүзеге асырады ... ... ... ҚР-да несиелер бойынша сыйақы (мүдделендіру) пайыз мөлшерлемесін
реттеуді жүзеге асырады.
Ұлттық банк ... ... ... ... ... эмитенттермен шығарылатын алты айлық қайтару
мерзіміндегі міндеттемелерді ... ... ... ... бағалы қағаздарды сатып алады және сатады;
- депозиттік сертификаттармен қайтару мерзімі бір жылға жататын
борыштық бағалы ... ... ... және ... ... және ... ... жүргізе отырып, бағалы
қағаздарды, басқа да құндылықтарды сақтауға және ... ... ... операцияларды жүзеге асырады;
- қажет кезінде банктерде және қаржы ұйымдарында ... ... ... ... ... ... жарғыға қайшы келмейтін өз міндеттемелеріне сай келетін басқа ... ... ... асырады./18.105б/
1.3 ҚР Ұлттық банкінің дебиторлармен жүргізілетін операциялар есебі
Дебиторлармен жүргізілетін операциялардың жалпы сипаттамасы
Шаруашылық ... мен ... ... ... ... операциялар есебі келесідей қызметтермен жүзеге асырылады:
1) франт-офисімен;
2) ... ... ... ... есеп департаментінің ...... ... жүргізетін Ұлттық
банктің орталық аппаратының немесе филиалының бөлімшесі, және Ұлттық банк
жұмысшыларымен жалақы ... ... есеп ... жүргізетін Ұлттық
банктің орталық аппаратының бөлімшесі.
Ұлттық банктің бэк-офисі – ... ... есеп ... ... ...... банктің Бас бухгалтерлік кітабы деңгейінде
дебиторлармен және ... ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік есеп департаментінің
бөлімшесі.
Франт-офис қамтамасыз етеді:
1) бөлімше қызметкерлерінің тізімдік құрамын есепке алу, ... ... ... ... банк ... ... есеп айырысуға қатысты бұйрықтар мен басқа да құжаттарды
жеткізу;
2) алғашқы құжаттарды дайындау;
3) ... мен одан ... ... ... барлық есеп
айырысуларды орындау;
4) ... ... ... есеп айырысуларды орындау;
5) көрсетілетін және қабылданатын қызмет көрсетулер бойынша шарттардың
дайындалуы және жасалуы.
Франт-офиспен дайындалған алғашқы құжаттарда құжаттың ... ... ... ... банктің дебиторының аты, шаруашылық операцияның
қысқаша мазмұны, оның натуралды және ақшалай көрінісі, өкілетті ... ... ... ... ... мен ... деректерін өшіру мен оларға
өзгертулер енгізуге тиым салынған.
Бэк-офис ... есеп ... және ... ... ... ... бас бухгалтерияға көмекші бухгалтерия
есептері бойынша операциялар көрсетілген ... ... ... ... ... ... бойынша және Ұлттық
банктің жұмысшыларымен ... ... есеп ... ... ... ... ... жіктемесінің кодтары мен Ұлттық банктің бухгалтерлік
есебінің шоттарының жоспары бойынша ... ... ... ... ... ... кірістері мен шығыстарын орталықтандыру кезеңінен бері
барлық кірістер, шығыстар және тұрақсыздық айыппұлдар Ұлттық ... есеп ... ... ... ... пен бэк-офис жетекшілері көмекші есепті жүргізу кезінде
шаруашылық жүргізу мен ... банк ... ... ... бойынша
дебиторлармен және кредиторлармен ... ... ... арасында дәл тура бөліп беруге ... ... ... ... және ... ... ... анықтауы
тиіс./8.114б/
Франт-офис пен бэк-офис ... ... ... құжаттардағы деректердің толықтылығына және ... ... ... және ... бас ... ішкі бақылау жүргізеді.
Бас бухгалтерия шаруашылық жүргізу мен Ұлттық банк қызметкелеріне
жалақы төлеу бойынша ... және ... ... ... ... жасайды және көмекші бухгалтерияда дұрыс
көрсетілуін қамтамасыз етеді, сонымен қатар, табылған ... ... іске ... ... ... ... ... негізінде шаруашылық
жүргізу мен Ұлттық банк қызметкелеріне жалақы төлеу бойынша дебиторлармен
және кредиторлармен орындалған операциялар ... мен ... үшін ... жеке ... ... және ... көмекші есеп операцияларын
жүргізудегі франт-офистің функциялары
Дебиторлармен және кредиторлармен операцияларды орындайтын Ұлттық банк
бөлімшесінің франт-офисі Ұлттық банктің бюджетін ... ... және ... орындалатын операциялар бекітілген бюджет
көлемінде жүргізіледі.
Шаруашылық жүргізу бойынша дебиторлармен және ... ... ... банк ... франт-офисінің негізгі
функциясы әртүрлі қызметтерді көрсету мен пайдалану туралы шарт жасасу ... ... ... ... ... банк ... тиісті еңбек жағдайларын жасау мақсатында
әртүрлі қызметтерді пайдалану үшін қызметтерді көрсететін ұйымдармен ... ... ... ... Шарт екі ... ... ... және заң қызметі жетекшісімен ... ... ... ... жасайтын орынбасарының (немесе Ұлттық банк бөлімшесі
жетекшісінің) және қызмет көрсетумен жабдықтаушы ... ... ... ... екі ... ... ... данасы қызмет көрсетумен жабдықтаушы ұйымға беріледі, ал екіншісі
Ұлттық банктің заң ... ... мен ... ... Шарттан үш
көшірме алынады: бірінші көшірме бас ... ... ... ... үшін ... ... ал ... бэк-офиске тапсырылады.
Ұлттық банк қызметкелеріне жалақы төлеу бойынша дебиторлармен және
кредиторлармен операцияларды ... ... банк ... ... ... ... ... құжаттар (жұмыс уақытын есептеу
табельдері, бұйрықтар, ауру қағаздары және ... да ... ... ... және ... ... әр жұмысшы бойынша аяқталған айға
деректерді журналды көрсету және есеп ... ... ... ... ... және төрағаның жетекшілік ететін
орынбасарының қолдары қойылады, ал ... ... ...... және бас ... ... ... Ведомость бэк-офиске
беріледі, ал көшірмесі франт-офисте ... ... ... ... ... болған жағдайда
франт-офис борыштарды жабу, осы борыштар бойынша есептелген пайыздарды
төлеу және ... ... ... да төлемдер мақсатында жалақыдан ... ... есеп ... ... етуші заңнамаға сәйкес Ұлттық банк жалақы қорымен есеп айырысу
бойынша, абсолютті соммада, міндетті сақтандыру ... ... ... тыс ... аударып отырады:
1) Қазақстан Республикасының зейнетақы қоры;
2) Қазақстан Республикасының мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қоры;
3) Қазақстан ... ... қол ... ... ... қоры;
4) мемлекеттік жұмыспен қамтылуға әрекет ету қоры.
Ұлттық банк қызметкелеріне жалақы төлеу бойынша дебиторлармен және
кредиторлармен операцияларды ... ... банк ... ... ... ... есептеп, олардың шығыстар шоттарында көрсетілуі
мен сақтандыру төлемдерін аудару операцияларын жүргізу үшін құжаттар бэк-
офиске тапсырылады.
Егер де ... есеп ... ... ... ... ... онда ... төлемдер қайта есеп айырысылатын
күні мемлекеттік бюджеттен тыс ... ... Егер де ... ... ... төлемдер бекітілсе, келесі сақтандыру төлемі артық төленген
соммаға азайтылады.
Алғашқы ... ... ... жүктелген франт-офис
жұмысшылары олардың дайындалуына, уақытында бэк-офиске тапсырылуына және
ондағы деректердің ... ... ... денгейдегі банктерде дебиторлар мен кредиторлармен жүргізетің
операцияларды, есеп берудің барлық түрі, ... ... ... базасында, ақпаратты сақтайтын программаларда, ... ... ... ... бар: Paradox, Access, Oracle және тағы ... ... БанкЦентрКредиттің Internet Explorer арқылы банк ішінде
МодульДебиторы Кредиторы сияқты программасы банктің есеп ... ... ... және HTM форматтарында бере алады.
Ақшалық аванстар бойынша операциялар есебі
Ұлттық банк ... ... ... ... ... ... бөлімшелердің өздерімен жүзеге асырылады.
Іссапар туралы бұйрық пен Ұлттық банк бөлімшесі жұмысшысының ... беру ... ... ... іссапар шығыстары туралы
бекітілген нормаларына сәйкес, іссапарға жіберілетін жұмысшыға оның есеп
беруі арқылы ... ақша ... ... ... ... беру
өтінішіне Ұлттық банктің бэк-офисі бөлімшесінің ... ... қолы ... ... ... ... ... беру соммасына келесідей
проводка орындалады:
Дт – 273 ... – 101 ... ... ... банк басшылығының хаттық рұқсаты мен қайтару
датасы көрсетіле отырып, берілген уақыттан ... бір ... ... ... қайтару туралы хаттық міндеттеме бойынша ... банк ... ... ... ... ... ... жұмыс күнінен кешіктірмей аванстық есеп беруді және оған қосымша мынадай
құжаттарды қоса тапсыруы қажет: ... бару мен одан ... ... іссапар куәлігі және құралдарды жұмсауды ... ... ... ... ... келесідей түрлері бойынша
проводкалар орындалады:
а) ... ... ... – 969 ... – 273 ... ... бойынша шығыстар:
Дт – 969 11
Кт – 273 11;
б) пәтерақы бойынша шығыстар:
Дт – 969 ... – 273 ... ... да шығыстар бойынша есеп айырысулар:
Дт – 979 00
Кт – 273 11.
Іссапар ... ... ... ... ... дәлелдейтін
құжаттар болса, іссапарға жіберілген тұлғаға ... ... ... ... ... ... келесідей проводкалар орындалады:
а) жолақы бойынша іссапарлық шығыстар:
Дт – 969 12
Кт – 101 00;
ә) тәуліқақы бойынша іссапарлық шығыстар:
Дт – 969 ... – 101 ... ... ... ... ... – 969 13
Кт – 101 00;
в) басқа да іссапарлық ... ... есеп ... – 979 00
Кт – 101 00.
Есеп беру арқылы алынған сомманың жұмсалмаған бөлігі іссапардан қайтып
келгеннен кейін көп ... ... ... тиіс. Жұмсалмаған
аванс бөлігіне келесідей проводка орындалады:
Дт – 101 00
Кт – 273 ... бару ... ... тасталған жағдайда, есеп беру арқыл
алынған сомма жедел кассаға ... ... Жаңа ... ... ... ... ... есеп айырысылғаннан кейін ғана беріледі. Тек есеп
беретін тұлғаға оның ... ... ... ... ақша ... ... ... ғана Ұлттық банк бөлімшесінің бастығымен бекітіліп,
қолма-қол ақша беріледі.
Іссапар мерзімін ... алу ... ... іссапарының шығыстарына
аванстар Қазақстан Республикасы Қаржы Министрлігінің ... ... ... ... ... ... ... шетел валютасының теңгеге
шаққандағы Ұлттық банкпен бекітілген бағамы ... ... ... ... теңгемен беріледі.
Шетелге іссапар шығыстарына аванс алу үшін ... ... ... ... ... тапсырады:
1) Ұлттық банк төрағасының немесе оның қызметін атқарушысының қолы
қойылған іссапар туралы бұйрық;
2) шетелдік ұйымдардан шақыру;
3) төмендегілердің ... ... беру ... жұмысшының тегі (фамилиясы);
- жіберілетін орын;
- іссапар мерзімі;
- іссапарға жіберілетін тұлғаның қолы.
Алынған ... ... ... ... бюлетеніне және
бекітілген нормаларға сәйкес, бэк-офис аванс беру ... ... ... ... ... ... Ұлттық банкпен бекітілген
бағамы бойынша шетелмен валютасымен аванстық есеп айырысуды жүргізеді.
Шетел валютасымен аванс беруге қажетті ... ... ... ... ... ... және ... валютасын беру үшін
Ұлттық банктің арнайы ... ... ... Сол ... ... ... – 273 ... – 466 10.
Шетел іссапарлары бойынша аванстық есеп ... ... ... бюджеттік жоспарлауға (сметаға) жетекшілік ететін орынбасарымен
бекітіледі.
Шетелдік қызметтік ... ... ... тұлғалар бес күн ішінде
бэк-офиске жұмсалған соммалар жөнінде аванстық есеп беруді тапсыруы қажет.
Аванстық есеп беру ... ... және оған ... ... ... және ... тапсырылады. Аванстық есеп беруге
қосымшаға мынадай құжаттар кіреді:
- пәтер жалдау бойынша;
- жол жүру бойынша ... қоса ... ... шығыстары бойынша.
Аванстық есеп беру соммасын есептеу дәлелдейтін құжаттар негізінде
аванс беру ... ... ... ... ... теңгеге
шаққандағы Ұлттық банкпен бекітілген бағамы бойынша жүргізіледі.
Егер де дәлелдейтін құжаттарға сәйкес асыра жұмсау ... ... ... онда ... есеп ... ... жетекшісінің және
бюджеттік жоспарға жетекшілік ететін төраға ... ... ... ... ... ... бэк-офиспен іссапарлық шығыстар бойынша
дебиторлық борыштарды алып тастау орындалады:
Дт – 969 20, 969 ... – 273 12, 273 ... де ... құжаттарда көрсетілген жұмсалған құралдар соммасы
іссапарға берілген аванс соммасынан аз ... ... онда ... ... ... ... іссапар аяқталғаннан кейінгі бес күн
ішінде іссапардың ... ... ... ... ... ... банкпен бекітілген бағамы бойынша шетел ... ... ... қайтарылады.Бес күн ішінде қайтарылмаған ... ... беру ... ... құралдарының артықшылығын құраған
шетел валютасының теңгеге шаққандағы Ұлттық банкпен бекітілген ... ... ... енгізіледі. Сол кезде мынадай проводка
орындалады:
Дт – 101 ... – 273 12, 273 ... – 779 ... де Ұлттық банктің іссапарға жіберілген тұлғасымен аванс ... ... ... дәлелдейтін құжаттармен расталатын асыра
жұмсау орын алатын болса, онда іссапарға жіберілген тұлғаға ... ... ... ... ... ... ... валютасының теңгеге
шаққандағы Ұлттық банкпен бекітілген бағамы бойынша қазақстандық теңгеде
төленеді.
Бұл кезде келесідей проводкалар орын ... ... ... ... ... – 969 30, 969 20
Кт – 101 ... ... есеп беру ... – 969 30, 969 ... – 273 12, 273 ... ... Ұлттық банкінің жұмысшыларымен жалақы
бойынша есеп айырысу
Ұлттық банк бойынша бұйрықтарға сәйкес Ұлттық банктің жұмысшыларына
аванс ... ... ... ... ... ... ... бэк-офистің жауапты атқарушысы франт-офистен алынған
есеп айырысу-төлемдерінің ведомостері негізінде келесідей ... – 273 ... – 101 00 / ... Кт – 466 10 ... ... ... банк ... жалақы бойынша толық есеп айырысу әр ... ... ... ... пен алдында берілген авансты есепке алу ... ... ... дайындалған есеп айырысу-төлемі ведомості
негізінде бэк-офистің жауапты атқарушысы келесідей проводкаларды орындайды:
а) бір ай бойынша ... ... ... – 961 00, 962 00, 963 00, 964 ... – 473 ... ... берілген аванс соммасына:
Дт – 473 30
Кт – 273 30;
б) табыс салығы соммасына:
Дт – 473 30
Кт – 473 40;
в) ... ... ... төлемдер соммасына:
Дт – 473 30
Кт – 473 20;
г) төленген жалақы соммасына:
Дт – 473 30
Кт – 101 00 / ... Кт – 466 10 ... ... ... ... беру ... ... үш кннде алынбаған жалақы
соммасы депондауға жатады. Осындай жағдайда бэк-офистің жауапты атқарушысы
кассирдің берген ... ... ... ... орындайды:
Дт – 473 30
Кт – 473 10.
2. ЭКОНОМИКАДАҒЫ АҚПАРАТТЫҚ ЖҮЙЕЛЕР
2.1 Ақпараттық жүйені құрудың маңыздылығы
Жобаланып жатқан программалық жабдықтар ... ... ... ... ... ... пайдаланылуы арқылы
бухгалтердің жұмысы іссапарлар ... ... ... кәдімгідей жеңілдетіліп, жеделдетілуі тиіс.
“Іссапарлар шығыстарының есебі” ақпараттық жүйесінің негізгі мақсаттары
мыналар:
▪ іссапарлар шығыстары ... ... ... тиімділікпен
қамтамасыз ететін бухгалтерлік ақпараттық жүйені ... ... банк ... есептеу жүйесін жақсарту.
Берілген есепті шешуді автоматтандыру мүмкіндік береді:
▪ есепті шешудің мерзімдерін қысқартуға;
▪ есептеудердің күрделілігін төмендетуге;
▪ операциялардың сапасын ... және оған ... ... құжаттарды өңдеудің дәлдігін жоғарылатуға;
▪ банк қызметінің шығындарын қысқартуға ... ... ... ... ... ... қорғау мен сенімділігіне қойылатын барлық
талаптар кешенін ... ... ... ... ... ... және жектізу бойынша
жұмыстарды жақсартуға.
Автоматтандырылған ... ... ... ... ақпаратты
жинауға мүмкіндік беруден, шығарылатын формаларды құрудан, байланыстарда
бейнелеуден, соммаларды жедел және тура ... ... ... ... (жетіспеушіліктер мен артықшылықтар) салыстырудан,
алынған нәтижелер анализінен және шығарылатын ... ... ... ... ... ... ... мамндардың еңбек
өнімділігі мен жұмыс сапасын жоғарылатады./2.243б/
Ақпараттық жүйені пайдалану ... ... оның одан ... мүмкіндік те қарастырылуы қажет.
2.2 ҚР Ұлттық банкіндегі ақпараттық жүйелерінің қолданылуы
Жобалау процессі жұмыс тобы мен координарлық жүргізуші ... ... ... ... және ... жұмыстар мен
тапсырмалардың сатылары мен ... ... ... өз ... жобалау
кезінде жоба жетекшісімен мүдделі бөлімшелерден мамандарды тарту арқылы
жүзеге асырылады.
2003 жылдың 30 ... ... ... ... ... ... қаулысымен бекітілген “Қазақстан Республикасы Ұлттық
банкінің қызметін автоматтандыру Ережелерінде” Ұлттық банкте бағыныңқы
жүйені ... ... ... бекітілген:
1) жобалау алдында зерттеулер жүргізу;
2) техникалық тапсырманы жобалау;
3) техникалық жобаны жасау;
4) жұмыс жобасын жасау;
5) енгізу.
Бағыныңқы жүйені жобалау процессінің әр ... ... ... ... атқарушы арасында орындалатын жұмыстардың құрамы, орындалу реті және
аяқталу формасы бекітілген. Сатылар мен ... ... ... ... ... ... ... бағыныңқы жүйенің
типіне байланысты және шарттапсырма бойынша жүргізілетін жұмыстардың жоспар-
графигінде көрсетіледі./3.154б/
Техникалық жобаны ... мен ... ... ... ... ... келісу арқылы техножұмыс жобасына біріктіруге болады.
Сатылар мен кезеңдердің жұмыстары автоматтандырылатын объектілердің
ерекшеліктеріне тән ... ... ... ... және де ... ... ... алынып тасталулары да мүмкін. Жоғарыда
аталған Ережелерге сәйкес, ... жүйе ... ... ... мүмкін:
1) ерекше бағыныңқы жүйе, яғни бөлімшелердің несесе Ұлттық банктің
тұтас тапсырысы бойынша, ... ... ... ... ... Ұлттық банк пен оның ведомстволық
ұйымдарының автоматтандырылу деңгейін арттыру мақсатында жасалатын
бағыныңқы жүйе;
2) ... ... және ... (немесе маңызды емес
өзгертулермен) енгізілетін стандартты қолданбалы ... ... және ... ... жасалатын, және соңғы
пайдаланушы үшін ... өнім ... ... ... ... ... бөлімшесімен және территориялық филиалда
компьютерлік жүйелерді пайдалану ... ... ... ... ... ... жеке ... мақсатында жасалатын локальді тапсырмалары.
Бағыныңқы жүйенің типін ... ... ... кезінде және жобалау алдында ... ... ... ... қойылатын талаптарды құру кезінде жүргізіледі.
Жобалау алдында зерттеулер жүргізу сатысы
Автоматтандырылатын ... ... ... ... ... немесе басқа ұйыммен ақпараттық ... ... ... ... ... негізінде жобаны іске
асырудың мақсаттарын, тапсырмаларын және стратегияларын анықталады, және де
программалық жабдықтауды ... ... ... немесе жобалауды өз
күшімен жүргізу мәселелері ақпараттық ... ... ... беріледі.
Ақпараттық технологиялар бөлімшесінің жұмыс ... ... ... ... тапсырыс бойынша қойылатын талаптардың,
нормативті-құқықтық актілердің дұрыстығына, дәл ... ... ... ... ... жеке ... ... зерттеу кезінде келесідей жұмыстар
атқарылады:
1) объектілердің автоматтандырылу көзқарасы бойынша ... ... ... мен ... ... ... ... қолданылатын деректерді өңдеу мен есептеу түрлері;
4) пайдаланушылардың болашақта қолданылатын ... ... және ... ... ... ... енгізілетін және шығарылатын, сонымен қатар, өңделетін деректердің
түрлері мен көлемі бағаланады;
6) бағыныңқы жүйенің сыртқы байланыстары орнатылады;
7) автоматтандырылатын объектіде ... ... ... ... және ... бар ... ... мен маркетингтік зерттеулерге анализ
жасалады. ... ... ... ... ... ... ... мүмкін: арнайы әдебиет пен компьютерлік периодика,
көрмелер, ақпараттық сайттар, тікелей ұйым ...... ... ... ... ... есеп беру ... немесе жұмыстың орындалуына
қойылатын талаптар бойынша дайындалады. Есеп ... ... ... ... ... деректер және қолда бар
жобалық шешімдерді ... ... ... ... ... ... пайдаланылатын нормативті-анықтамалық
ақпарат, объекттің қызмет ету сапасының бағасы, ... ... ... ... ... ... ... бойынша
ұсыныстар, басқа бағыныңқы жүйелермен интеграциялану және бағыныңқы жүйе
жасау мүмкіндіктері туралы мәліметтер болуы ... ... жоба ... ... ... ... ... жасалады:
1) енгізілген ақпараттарды өңдеу уақытын қысқарту;
2) бөлімшелердың функцияларын ірілендіру мен ... және ... ... өте қатаң бағытталу;
3) бөлімшелер арасында және/немесе басқа ... ... ... ... және ... ... ... немесе
жоғалту;
5) рыноктың сыртқы факторларының өзгерістеріне икемділікті және/немесе
ептілікті қамтамасыз ету.
Есеп ... ... ... ... ... ... ақпараттық технологиялар бөлімшесіне жетекшілік ететін ... ... де, ... ... Ережелердің 13-қосымшасына
сәйкес тапсыру актісі бойынша программалық ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік сатып алымдар
кезінде, конкурсқа қатысушыларға ... ... ... мақсатында
қолданылады.
Зерттеулер мен бизнес процестерінің анализі нәтижесі, сонымен қатар,
ақпараттық ... ... мен ... ... ... ұсыныстар қажет ... ... ... ... ... ... кеңесіне ұсынылады.
Бағыныңқы жүйенің дамытылуы кезінде бағыныңқы жүйенің жаңа нұсқасын
жасау туралы шешімді ақпараттық ... ... ... ... ... ... ... бағыныңқы жүйенің программалық жабдықтауының алдыңғы текстінің 25
% -дан ... ... ... ... ... ... программалық жабдықтауының модификациясы деректер
базасының және/немесе бшрнеше модульдердің өзгертілуін ... ... ... ... ... ... талап етсе.
Техникалық тапсырманы жобалау сатысы
Техникалық тапсырманы жобалау сатысы ... ... ... ... ... ... жүргізіледі, сонымен бірге,
техникалық тапсырмада жасалғандар мүдделі бөлімшелермен келісіледі.
Автоматтандырылатын ... ... ... ... ... ... ... жобаланып жатқан ... ... ... ... анықталған анализін өткізеді:
1) бағыныңқы жүйенің функционалды құрамы анықталады;
2) бағыныңқы жүйені жобалаумен ... ... ... ... ... жүйелердің (ЖААЖ)
бағыныңқы жүйелерімен және басқа да ... ... ... ... мәселелері қарастырылады;
4) ЖААЖ унификациялану мен қолданылу пәні және басқа да бағыныңқы
жүйелерден алынуы ... ... ... ... ... саны мен ... ... және шығарылатын құжаттар анықталады;
6) енгізілетін ақпараттарды жинау мен бақылауға және ... ... ... ... қойылатын талаптарды
анықтау;
7) жасалынып жатқан жоба бойынша деректерді айқындау анализі жасалады,
және бағыныңқы жүйені жобалаудың ... ... ... ... құру ... ... ... жүйенің құрылымы мен қызмет етуіне, қызметшілердің саны
мен жіктемесіне, қауіпсіздігіне, ақпараттың ... мен ... ... мен жүйелік сүйемелделенуіне, сыртқы
жүйелермен өзара әрекеттесуіне қойылатын талаптар анықталады;
9) автоматтандырылатын объектті бағыныңқы жүйеге іске қосу ... ... ... мен мазмұнына қойылатын талаптар
анықталады;
10) құжаттарға қойылатын талаптар анықталады;
11) экрандық ... және ... ... жүйелік программалық
жабдықтауға, техникалық жабдықтауға, желіге, транспорттық ортаға
және ... ... ... ... жасалады.
Техникалық тапсырмада көрсетілген талаптар ұсынылған шешімдерді
орындауды, пайдаланушылардың бағыныңқы ... ... ... ... және
Ұлттық банктің нормативті-құқықтық актілерінде қойылатын талаптарды ескеру
арқылы жұмыс тобын мүшелерінің анализіне ұшырайды.
Техникалық тапсырмадағы талаптарда ... ала ... ... ... ... отырып, бағыныңқы жүйені жобалаудағы тәжірибелер
есепке алынуы қажет.
Техникалық тапсырма Қазақстан Республикасының Мемлекеттік ... СТ ... ... дайындалады және келесідей негізгі бөлімдерден
тұрады:
1) жалпы мағлұматтар;
2) бағыныңқы жүйені құрудың маңызы мен мақсаттары;
3) автоматтандырылатын ... ... ... ... ... ... ... жүйені құру жұмыстарының құрамы мен мазмұны;
6) бағыныңқы жүйені ... ... мен ... ... ... ... ... құру жұмыстарының нәтижелерін дайындау
және оларды тапсырыс берушіге көрсету;
7) ... ... ... ... ... жатады:
Пайланушы жетекшісі;
Администратор жетекшісі;
Деректерді өңдеудің технологиялық процессіне сипаттама;
Қайта жасалынып жатқан жобалардың жобалық шешімдеріне сипаттама;
Қайта жасалынып жатқан жобалардың алгоритмдеріне сипаттама;
Деректер базасын құру мен ... ... мен ... ... де осы ... ... да бір пунктастысын жоба спецификасының түріне
пайдалануға болмаса, онда оны алып ... ... ... алып ... тапсырмаға енгізілетін және шығарылатын ... ... ... ... ... ... кіреді.
Техникалық тапсырмада жобаны жасау кезеңінде бағыныңқы жүйені
орындаушымен, ең тиімді, ... ... және т.б. ... мүмкіндіктерінің шарттары қарастырылуы ... ... ... ... ... ... ... анықтаулар
енгізу арқылы тапсырыс берушімен келісілуі қажет.
Техникалық тапсырмаға енгізілетін өзгерістер ... ... ... ... және оның ажырамас бөлігі болып табылады.
Техникалық тапсырмаға қосымша ҚР СТ 34.015-2002 сәйкес дайындалады.
Техникалық ... ... мен оның ... ... ... ... жұмыстардың орындалу процессін құжаттандыру мен ... ... ... жүргізіледі.
Техникалық жобаны құру сатысы
Техникалық жобаны құру сатысында бағыныңқы жүйе ... ... ... және ... ... ... ... жүзеге
асырылады.
Техникалық жобалау кезеңінде жобалық жұмыстарды жүргізу кезінде:
1) техникалық жоба құру ... ... ... реті ... анықталады;
2) тапсырыс берушінің қажеттіліктері мен талаптары бойынша орындаушы
техникалық жобаны құру ... ... ... ... ... ... ... бойынша жиналыста көрсетілетін материалдар графиктік
плакаттар, ... және т.б. ... ... түрінде
дайындалуы мүмкін.
Бағыныңқы жүйе ... ... ... ... ... ... жұмыстар атқарылады:
1) бағыныңқы жүйенің архитектурасын жобалау;
2) функционалдық модельді жобалау;
3) ақпараттық (концептуалдық) модельді жобалау;
4) ... ... ... ... ... ... шешімдер ұсынылған шешімдердің орындалуын, пайдаланушылардың
бағыныңқы жүйеге қоятын барлық талаптарын, Ұлттық ... ... ... ... талаптарын және ақпараттық технологиялар
бойынша халықаралық және ұлттық стандарттарды есепке алу ... ... ... ... ұшырайды./21.104б/
Жұмыс жобасын құру сатысы
Жұмыс жобасын құру сатысында келесідей жұмыстар атқарылады:
1) бағыныңқы жүйе мен оның бөлімдері ... ... ... ... ... ... ... функциялары анықталады;
3) техникалық құралдардың құрылымы анықталады;
4) бағыныңқы жүйені іске асыру үшін ... ... ... ақпараттық базаны ұйымдастыру мен жүргізу анықталады;
6) бағыныңқы жүйенің программалық жабдықтауы жобаланады.
Бағыныңқы жүйенің ... ... ... ... ... ... мен ... және пайдаланудың келесідей
құжаттары жасалады:
1) деректер базасын жобалау;
2) ... ... ... ... ... жобалау;
4) жұмысшы топ мүшелерімен талқыланып, нәтижесінде ... ... ... формалар мен интерфейстейстерді жобалау;
5) программа мен сынақтар әдістемесін құру, талқылау және бекіту;
6) пайдалану құжаттарын ... мен ... ... ... Ұлттық банкте
жинақталған ... ... ... ... ... ... ... Ұлттық Банктің нормативті-құқықтық актісіне
сәйкес жобаланады да, жұмысшы топпен талқыланып, ... ... ... құру ... ... ... ұйымдастыру кезінде:
1) жұмыс жобасын құру сатысында жүргізілетін жұмыстардың реті ... ... ... ... ... мен талаптары бойынша орындаушы
техникалық жобаны құру процессі кезінде жиналыс өткізіп тұрады;
3) өзара келісім бойынша ... ... ... ... ... және т.б. ... материалдар түрінде
дайындалуы мүмкін.
Пайдаланатын құжаттарды жасау кезеңінде орындаушымен ... ... ... ... ... ... көрсетілетін және сынақ
жұмыстары мен бағыныңқы жүйені өндірістік пайдалануға енгізу ... ... ... ... ... ... ... түрінде және
электрондық түрде жасалып, дайындалады және жұмысшы топ ... ... ... ... ... ... мен ... арасында
бөлу жоғарыда аталған Ережелердің 15 қосымшасына сәйкес жүргізіледі.
Енгізу сатысы келесідей ... ... ... ... ... мен бекітілуі;
2) бағыныңқы жүйенің сыналуы;
3) бағыныңқы жүйенің ... ... ... бағыныңқы жүйенің өндірістік пайдалануға енгізілуі.
Программалық құжаттардың мүдделі бөлімшелермен ... ... ... ... ... егер да ... басқаша
көрсетілмесе.
Бағыныңқы жүйені сынау Сынақ ережелеріне сәйкес ... ... ... пайдаланушыларды оқыту мақсатында
олардың контингентін анықтайды және олардың оқудан өтуін қамтамасыз етеді.
Бағыныңқы жүйе пайдаланушыларын ... ... ... ... ... ... сынау кезінде, кейінірек жұмыс орындарында
жұмысшы тобының мүдделі мүшелерден алынған мүшелерін оқыту;
2) ақпараттық ресурс ... және ... жүйе ... жүйе ... және ... қорғау бойынша
енгізілген талаптармен таныстыру;
3) орындаунымен орыс тілінде дайындалған құжаттармен (пайдаланушы
жетекшісімен) ... жүйе ... ... ... ... құжаттардың бекітілуімен және программалық
жабдықтау мен Сынақ ережелеріне (2 және 3 қосымшаларына) сәйкес дайындалған
актіге сай жасалған құжаттардың ... және ... ... ... ... ... құралдарда және бағыныңқы
жүйе нақты ... ... ... ... ... ... мүдделі бөлімшелер мамандарымен, ақпараттық ресурс иесімен
орындаушының ... ... ... асырылады.
Бағыныңқы жүйе компоненттерін (модульдерін) орталық ... ... ... ... да ... жұмыс орындарына
тираждау қажеттілігі туындағанда, сонымен қатар, ... ... ... ... ... ... ... бағыныңқы жүйені
өндірістік пайдалануға енгізу кезеңі орындалады.
Бағыныңқы жүйені енгізу кезінде ақпараттық технологиялар ... ... ... ... ... жоспарын дайындау, оны мүдделі
бөлімшелермен талқылау және ... ... ... ... ... шараларды ұйымдастыру және
оған қатысу;
3) Сынақ ережелерінің 6 қосымшасына сәйкес, комиссия ... ... және ... ... ... ... өндірістік пайдалануға енгізу туралы актіні дайындау;
Ақпараттық технологиялар бөлімшесі міндетті түрде Ұлттық Банкте
программалық ... ... ... ... ... ... ... талаптарына сәйкес, бағыныңқы жүйенің
программалық ... ... ... ... жабдықтауын және құжаттар пакетін
программалық қорға тіркеу мен сақтау реті Ұлттың ... ... ... сәйкес жүзеге асырылады. Программалық жабдықтау мен
программалық құжаттар программалық қорда бағыныңқы ... ... ... ... ... ... қол ... мерзіміне дейін
сақталады, және де ол кезде программалық жабдықтау мен ... ескі ... ... тасталуы және жойылуы тиіс.
2.3 Ақпараттық жүйеге қойылатын талаптар
Ақпараттық жүйенің құрылымына қойылатын талаптар
Ақпараттық жүйенің құрылымы – бұл ... ... ... мен ... сыртқы сыртқы ортамен өзара әрекеттесуін анықтайтын ішкі
кеңістіктікті-уақыттық ішкі байланыстар және оның ... ... мен ... арасындағы салыстырмалы тұрақты тәртіп.
Тапсырмалар тізімі 1-кестеде келтірілген.
|Тапсырмалардың |Кіретін ... ... ... ... ... | ... ... ... ... ... |
|тұлғалармен есеп |Іссапарлық | ... ... ... ... | | |
| |ШКО | | |
| |ККО | | |
| ... есеп | | ... сатыл-ған|ШКО |Міндеттеме |Бухгалтерия ... ... |ККО | ... ... | | | ... ... | | ... | | | ... қарыздар |Аванстық есеп |Міндеттеме |Бухгалтерия ... есеп | | ... ... | | | ... ... ... ... |
|өтеу бойынша есеп | | ... ... | | | ... ... ... ... ... жүйенің ресурстарына қойылатын талаптар
Ақпараттық ресурс – бұл апараттың әр түрлі формаларының (деректердің,
мәліметтердің, фактілердің, құжаттардың, есеп ... және ... ... ақпарат сферасы мамандарының, сонымен
қатар, ... ... ... ... ... ... жиынтығы.
Математикалық жабдықтауға қойылатын талаптар
Математикалық жабдықтау – бұл есептеуіш техникаларын қолданылатын
есептерді шешу мен ақпараттарды өңдеуге арналған ... ... және ... ... ... ... ... компьютердің өзінің математикалық жабдықтау
жүйесі бар. Оның құрамына машинаның ақауларын тексеруге және туындаған
ақауларды ... ... ... мен ... есептерінен; қарапайым
функцияларды есептеуге арналған стандартты программалар жинағынан және
математикалық ... әр ... ... ... асыруға арналған
программалардан; пайдаланушы интерфейсін ... ... ... мен программалық- қоршамдар жинағынан тұрады.
Ақпараттық жабдықтауға қойылатын ... ... – бұл ... жүйенің мақсаттары мен алға
қойылған тапсырмаларын жүзеге асыруға арналған ... ... ... ... істеуін қамтамасыз ететін бағдарламалар жиынтығы.
Ақпараттық жабдықтауды жобалау оның құрамына ... әр ... ... ... қажет, және де төмендегідей қасиеттерді
қанағаттандыруы тиіс:
Біртұтастылық қасиеті элементтердің өзара байланысын білдіреді, ... де бір ... ... ... онда ол ... ... ... әкеледі.
Алшақтатылғандық қасиеті жүйенің ортадан шектетілу мүмкіндігін және
бір жүйеастына ... ... ... ... – бұл жүйенің өзгермелі құбылыстарға бейімделе ... ... ... ... ... ... аспектілердің басқа жүйелермен байланысуын қамтамасыз етеді.
Дұрыс шешім алу үшін ақпараттық жабдықтау ... ... ... түсетін ақпараттың толықтылығы, дәлділігі және туралығы, басқарушы
ортаға ... ... ... қойылуы қажет.
Ақпаратты енгізудің күрделілігін қысқарту үшін енгізілетін ақпаратты
жіктеу және кодтау ... ... ... қысу қажет.
Ақпаратты жабдықтауды ұйымдастырудың қағидалары:
1) барлық функционалды бағыныңқы жүйелер үшін ақпараттық жабдықтаудың
әдістемелік бірлігі;
2) ақпаратты жинаудың, ... және ... бір рет ... ... ... ... ... енгшізілетін ақпараттың дәлділігі және туралылығы;
5) ауытқу әдісі бойынша ... ... ... ... басқару жүйесіне жіберудің мерзімділігі;
7) ақпаратты сығу;
8) ақпараттық жабдықтаудың қызмет ету ... ... ... ... мен құру жүйелі түрде келесідей
талаптарды есепке ала отырып жасалуы қажет:
Нәтижелер туралы ... ... ... сай ... ... ... анализ жүргізуге қажетті есеп беру ... ... ... ... ... құжаттардың дұрыс дайындалуы;
▪ бекітілген стандарттарға сәйкестігі;
▪ анықтылық, ақпарат кез ... ... ... ... қырағылық, анықталмағандық жағдайында шешім қабылдау кезінде
активтер мен кірістер асырыла бағаланбауы үшін, ал ... ... ... ... ... үшін абай ... ... қарама-қарсы қоюшылық, ақпарат пайдалы және мазмұнды болуы үшін
бір ... ... ... ... қойылуы тиіс;
пайдаланушылар ондағы барлық өзгерістер жөнінде, сонымен қатар, сол
өзгерістер нәтижелері жөнінде ақпараттандырылуы ... ... ... ... ... ... ... бір
кезеңнен екінші кезеңге кезектестірілу арқылы қолданылады.
Енгізілетін және ... ... ... түрде анықталуы қажет:
▪ басу құралдарында алынған құжаттар түрінде;
▪ өңдеудің ... ... ... үшін машина ... база ... ... ... ... талаптар
Лингвистикалық жабдықтау – бұл тіл құралдарынң, ғылыми-техникалық
терминдердің және ақпаратты ... ... ... ... адамның ақпараттың техникалық құралдарымен тілдесуін жеңілдетету үшін
пайдаланылатын табиғи тілді формальдау ережелернің ... ... ... ... тіл ... ... бөлінеді. Бірінші бөлімге жататындар: математикалық және табиғи
тілдер, алгоритмдік тілдер және алгоритмдер мен блок-сызба ... ... ... ... ... базасының тілдері, ақпаратты іздеу
тілдері және т.б. жатады.
Программалау тілін ... ... ... ... болуымен, осындай программалар пакетінің басқа да қолданбалы
программалар ... оңай ... және ... құру ... ... ... ... қажет.
Лингвистикалық жабдықтауға қойылған талаптарды есепке ала отырып,
деректер базасының құрылымын ... ... ... іске ... ... жүйе ... ... ұйымдастырылуын және көрсетілуін қамтамасыз
ететін анықтамалардың ... ... ... ... талаптар
Программалық жабдықтау – ақпараттық жүйенің функцияларын іске асыратын
және ... ... ... ... етуін қамтамасыз ететін
программалар жиынтығы.
Программалық жабдықтауға қойылатын ... ... ... ... ... ... ... жасауына мүмкіндік береді.
Осындай көзқарас бойынша, пайдаланушымен бақыланатын жоба неғұрлым тартымды
болып келеді.
Есептер кешеніне жасалынып ... ... ... бөлімше
функцияларын іске асыруға жеткілікті болуы және тікелей автоматтандырылған
жұмысшы орындарында ... ... ... ... ... ... ... қажетті құралдының болуы қажет./19.105б/
Программалық жабдықтауды құру кезінде модульділік, өзіндік және
пайдалану икемділігі қағидалары ... ... ... ... мақсатында келесідей мүмкіндіктерді
қарастыру қажет:
▪ жұмыстың диалогтік режимі (меню);
▪ модульді автоматты түрде шақыру;
▪ үзілістен кейін жұмысты жалғастыру;
... ... ... ... анықтамалар беру.
Жүйелік жабдықтаудың құрамына кіретін операциялық жүйе ... ... ... ... ... ... ... стандартты
программаларды жүктеуі мен орындауы, пайдаланушыға нұсқаулар ... ... ... ... етуі ... ... регламенттік және сұранысты-жауап беру
режимдерінде қызмет көрсету;
▪ функционалдық есептерді ... ... ... ... шешудің кезектілігін басқару;
▪ ақпараттың сақталуын және оның жаңылысудан кейін ... ... ... істеу мен жеткізілудің қарапайымдылығын және
сенімділігін;
▪ пайдаланушыдан ... ... ... ... ... қорғауды, ЭЕМ-ге тек автоматтандырылған жұмысшыларға
ғана қатынауға рұқсат беруді;
▪ қажет ... ... ... жекелеген есептерін шешуге
мүмкіндік беруді.
Техникалық жабдықтауға қойылатын талаптар
Есептер ... ... ... ... ... ... іске асыруға жеткілікті болуы қажет.
Жүйенің қызмет етуінде ... ... ... ... ... ... ... ақпаратты енгізуге мүмкіндік беретін клавиатура;
- текстік және графиктік ақпаратты кескіндеуге арналған монитор;
- басып шығару құралы;
- ... ... ... ... ... ... сақтау және жаңылысу болған жағдайда
орнына келтіру, жүйелік блокқа регламентпен бекітілмеген қатынауды талап
етуімен және көптеген ... ... ... ... ... жүйенің қызмет етуі үшін ETHERNET типтес, секундына 100
Мбит өткізу қабілеті бар, локальді ... ... ... жабдықтауға қойылатын талаптар
Ұйымдастырушылық жабдықтау ақпараттық жүйені құру мен оның жұмыс
істеуіне арналған ... ... мен ... ... ... ... ... құру мен оны қолдануға қатысты
ең көлемді мәселелерді қарастырады, және де ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ, жүйе
қызметін реттейтін құқықтық актілерді қамтиды.
Бухгалтерлік есептегі ақпараттық жүйені жобалау – бұл ... ... ... ... мен ... ... құруды, жүйе
элементтерінің қызметіне енгізулерді кезектестіруді анықтауды қамтитын өте
қиын және күрделі процесс.
Шешілетін есептер кешенін ұйымдастырушылық жабдықтау шешім ... ... ... ... жабдықтармен және өзара толық
әрекеттестігін қамтамасыз етуі қажет. Есептер кешенінің ... ... үшін ... шешімдердің жүзеге асуын қарастыру қажет:
▪ персоналды оқытуды (үйретуді) ұйымдастыру;
▪ технологиялық сипаттаманың талаптарын орындау;
▪ жобада көрсетілген барлық ... ... ... орындау;
▪ тек автоматтандырылған жұмысшыларға ғана қатынауды қамтамасыз ету.
“Іссапарлар шығыстары есебінің” ақпараттық ... ... ... ... ... ақпараттық жүйені құру мен
оның қызмет ... ... ... қатынастарды көрсетеді.
Концептуалды схема ақпараттық жүйенің құрылымы мен оған кіретін бағыныңқы
жүйелердің өзара байланысын ... ... ... ... жүйелердің жобалық құжаттарын дайындауда
жүйенің әртүрлі элементтерінің графиктік интерпретациясы маңызды орын
алады, ... ... ... ... ... ... технологиялық процестерінде, құжат айналысында,
ақпараттық ағындарда және т.б. ... ... ... ... ... ... ... әдістемелік аспектілерді кескіндейді және
негізгі құрал-жабдықтарды, сонымен қатар, оған кіретін бағыныңқы жүйелердің
пәндік облысын анықтайды. Сонымен бірге, ... ... жүйе ... ... ... (ЛЕЖ) және ... немесе желілі
автоматтандырылған жұмыс орындары атқаруы мүмкін.
Кез келген ақпараттық жүйе екі ... ... жүйе ... ... ететін және ұйымдастырушы.
Схеманың қызмет ететін бөлімі ақпаратты өңдеу мен жылжу деңгейлері
арасындағы ... және ... ... ... ... жүйенің қамтамасыз ететін бөлімі келесідей элементтерден
тұрады: компьютерлік техникалық ... ... ... және
ақпараттық жабдықтау.
Ақпараттық жүйенің концептуалды схемасы А-қосымшасында көрсетілген.
3. ДЕБИТОРЛЫҚ БОРЫШТАР ЕСЕБІНІҢ АҚПАРАТТЫҚ ... ... ... шығыстарының есебі” ақпараттық жүйесіндегі тапсырманың
қойылымы
Ақпараттық жүйе – бұл ... ... ... ... жинау, сақтау, жаңарту, өңдеу, қайта өңдеу және беру жүйесі.
Барлық ақпараттық жүйелер құрайтын ... рөлі ... ... тұрады: функционалдық және қамтамасыз ететін.
Функционалдық жүйе – бұл ақпараттық жүйенің белгілі бір функциялармен
шектелген бөлімі. Өз ... ... ... жүйе ... ... ... ... мүмкін.
Тапсырмалар кешені – бұл анықталған белгілері бойынша топтастырылған
тапсырмалар жиынтығы. Ақпараттық жүйенің ... ... ... анықталады:
- басқарудың сол бір немесе басқа функциясының ... ... ... құру ... ... персоналының компьтерлерді пайдалану деңгейі;
- ақпараттық база мен техникалық ... ... ... ... ... ... төрт ... кешен қарастырылады:
▪ есеп беретін тұлғалармен есеп айырысу есебі;
▪ кредитке сатылған ... ... ... ... ... ... ... қарыздар бойынша есеп айырысу;
▪ материалдық залалдарды өтеу бойынша есеп айырысу./5.99б/
“Дебиторлық борыштар есебінің” экономикалық ақпараттық ... ... ... схемасы 1-суретте көрсетілген.
333 ДЕБЕТ
1-сурет. Тапсырмалардың өзара байланыстарының схемасы.
Ақпараттық жүйедегі тапсырманың сипаттамасы
Тапсырмалар кешені іссапарлар ... ... ... ... ... және ... функцияларды атқарады:
▪ анықтама жүргізу;
▪ деректерді енгізу, өңдеу және түзету;
▪ деректерді ... және ... ... алу, ... ... кешенінің маңызы қажетті нәтижелі ақпараттарды – есеп
беретін тұлғалармен есеп айырысулардың ... ... ... ... ... алу мен сәйкесінше тиісті шешім қабылдауда.
Тапсырманың мақсаты – дұрыс, жедел ... алу, ... ... және ... соммалардың сәйкестігі.
Тапсырмалар кешені дебиторлар мен кредиторлар бөлімшесінде ... үшін ... өтеу – ... ... ... ... ... тапсырма ақпараттық жүйе ... бір ... ... және ... да ... өте ... байланыста болады.
Берілген тапсырманы орындаудың ... мен ... ... ... баруға өтініштердің түсу жиілігіне байланысты.
Берілген тапсырмалар ... ... ... ... ... ... ... қиындықтарын жеңілдетуге,
мәліметтердің дұрыстығы мен ... ... және ... ... ... есеп ... ... деректер жылына бір берілсе,
синтетикалық есеп бойынша деректер ай ... ... Кез ... ... ... ... ... шешімі болып балансты жасауда және ... одан ... мен ... ... ... қолданылатын міндеттемелер
табылады.
Тапсырманы орындаудың ... ... бас ... ... ... ақпараттық жүйенің кез келген тапсырмасын орындауда
маңызды орын ... ... ... ... ... ... құжаттар,
магниттік дисктер және магниттік ленталар табылады.
Кіретін ақпараттың есептеріне мыналар жатады:
▪ Іссапарлық куәлік;
▪ Шығыстық кассалық ордер;
▪ Кірістік кассалық ордер;
... ... ... ... мен ... ... 2-кестеде
көрсетілген. Іссапарлық куәліктің, шығыстық кассалық ордердің, кірістік
кассалық ... және ... ... ... мен ... 3 – ... ... Кіретін ақпараттардың тізімі менқұрылымының сипаттамасы.
|Аталуы |Идентификаторы ... ... ... ... көзі|
| | ... | | |
|1 |2 |3 |4 |5 ... |TD ... ... |Бас ... | | ... ... |
| | | ... | ... |ACW ... ... |Бас ... | | ... ... ... | | ... ... ... |RCW ... |Операцияның |Бас ... | | ... ... ... | | ... ... ... |AR ... ... |Бас ... | | ... ... |
| | | ... |Аға |
| | | | ... ... Іссапарлық куәлік кіретін құжатының құрамы мен құрылымы
|Реквизиттің аталуы ... типі ... |
| | ... |
|Банктің аталуы |string |50 ... ... |i4 |4 ... ... |date |8 ... ... |r8 |8 ... ... |date |8 ... датасы |date |8 ... ... ... |string |50 ... ... ... ... |string |50 ... ... ... ... ... құжатыныңың құрамы мен
құрылымы
|Реквизиттің аталуы ... типі ... |
| | ... ... ... |string |50 ... нөмірі |i4 |4 ... ... |date |8 ... шот, ... шот |i8 |8 ... есеп коды |i8 |8 ... |r8 |8 ... коды |i8 |8 ... ... ... ТАӘ |string |50 ... ... ... ... |string |50 ... ... |string |20 ... ... |string |20 ... ... ... |i8 |8 ... ... ... ордер кіретін құжатының құрамы мен құрылымы
|Реквизиттің аталуы ... типі ... |
| | ... ... аталуы |string |50 ... ... |i4 |4 ... ... |date |8 ... шот, ... шот |i8 |8 ... есеп коды |i8 |8 ... |r8 |8 ... коды |i8 |8 ... ... ... ТАӘ |string |50 ... ... ... қызметі |string |50 ... ... |string |20 ... |string |20 ... ... ... ... ... ... құрамы мен құрылымы
|Реквизиттің аталуы ... типі ... |
| | ... ... ... ... ТАӘ |string |50 ... ... ... |i4 |4 ... ... ... ... |date |8 ... ... ... |r8 |8 ... ... ... ... |r8 |8 ... ... |r8 |8 ... соммасы |r8 |8 ... жол ... ... |r8 |8 ... ... ... |r8 |8 ... ... ... |r8 |8 ... да ... |r8 |8 ... ... |r8 |8 ... |r8 |8 ... ... ... – бұл ақпараттық жүйенің функцияларын орындау нәтижесінде
алынып, басқару объектісіне, персоналға және т.б. ... ... ... және ... ... ... ақпарат.Шығатын
ақпараттың құрамы мен құрылымы 7-кестеде көрсетілген.
7-кесте. Шығатын міндеттемелер ... ... мен ... аталуы ... типі ... |
| | ... |
|Құжат нөмірі |i4 |4 ... ... |date |8 ... ... |date |8 ... ... |r8 |8 ... ... |date |8 ... ... |date |8 ... |string |15 ... |string |15 ... ... ... коды |i4 |5 ... ... тұлғаның ТАӘ |string |50 ... |string |50 ... ... |string |3 ... |string |50 ... ... |r8 |8 ... |r8 |8 ... ... ... |r8 (money) |8 ... ... |r8 (money) |8 ... Ақпараттық база
Ақпараттық база дегеніміз бұл – сыртқы тасығыштарда сақталатып,
программалармен және пайданушылармен қолданылатын ... ... ... мыналар кіреді:
▪ ақпараттық массивтер, яғни ақпараттық базаның мазмұнын құрайтын
мәліметтер массиві;
▪ ақпаратты кодтау ... және ... ... ... ... ... ... ететін программалық-алгоритмдік құралдар.
Ақпараттық база екіге бөлінеді: машинадан тыс ... база ... ... ... ... тыс ақпараттық база
Машинадан тыс ақпараттық база – бұл ... ... ... ... ... ... ... және құжаттар жиынтығы түріндегі
ақпараттық жүйенің ... ... ... ... ... ... ... базаның бір бөлігі.
Машинадан тыс ақпараттық базаға жіктеу және ... ... ... және ... ақпарат кіреді. Жіктеу және
кодтау жүйелері мәліметтердің біртекті жазылуын, оларды тиімді іздеу мен
олардың ... ... ... ... қамтамасыз
етеді. Нормативті-анықтамалық құжаттар шартты-тұрақты ... ... және де есеп ... ұзақ ... бойы өзгеріссіз
қолданылатын әр түрлі регламент бойынша бекітілген нормативтер, нормалар
және т. б. ... ... ... ... ... нақты
уақыттағы күйін көрсетеді, демек, бұл алғашқы, өңделмеген ақпарат.
Экономикалық ақпараттың жіктегіштері мен кодтарын жобалау – ... мен ... ... ... ең ... мәселелерінің бірі.
Ақпараттық модель
Ақпараттық модель өзара ақпараттық байланыстарды қарастырады, берілген
тапсырма кешені бойынша мәліметтерді графиктік түрде суреттейді және барлық
негізгі семантикалық байланыстарды ... ... ... ... ... ... ... Автоматтандыру
үшін келесідей алғашқы құжаттар қолданылады:
▪ Іссапарлық куәлік;
▪ Шығыстық кассалық ордер (ШКО);
▪ Кірістік кассалық ордер (ККО);
▪ Аванстық есеп.
Алғашқы ... ... ... анықтамалықтамалықтардан ақпараттар
автоматты түрде жазылып отыратын ... ... ... ... Есеп ... тұлғалар анықтамалығы (Persons);
▪ Бөлімшелер анықтамалығы (Departments);
▪ Қалалар анықтамалығы (Cities);
▪ Валюталар анықтамалығы (Currencies).
Мұндай анықтамалықтардың пайдаланылуы мәліметтер базасына ақпараттарды
енгізуді ... және ... ... мен дұрыстығын жоғоғарылатады.
“Іссапарлар шығыстарының есебі” ақпараттық жүйесінде мәліметтер
базасының он кестесі құрылған.
Бірінші кесте Obligations деп ... Оған ... ... ... ... ... Persons деп ... Оған есеп беретін тұлғалар туралы
мәліметтер енгізіледі.
Үшінші ... ... деп ... Оған ... банк бөлімшелері
туралы мәліметтер енгізіледі.
Төртінші кесте Cities деп аталады. Оған іссапарға жіберілетін қалалар
туралы мәліметтер енгізіледі.
Бесінші ... ... деп ... Оған валюталар туралы мәліметтер
енгізіледі.
Алтыншы кесте Documents деп ... Оған есеп ... ... ... мәліметтер енгізіледі.
Жетінші кесте TD (the traveling document) деп ... ... ... ... ... ... ... кесте ACW (the account cash warrant) деп аталады. Оған
“шығыстық ... ... ... құжатынан мәліметтер енгізіледі.
Тоғызыншы кесте RCW (the receipt cash warrant) деп аталады. Оған
“кірістік кассалық ... ... ... ... ... ... AR (the advance report) деп ... Оған “аванстық есеп”
алғашқы құжатынан мәліметтер енгізіледі./13.238б/
Қолданылатын жіктегіштер
Экономикалық ақпаратты жіктеудің ең кең қолданылатын жіктеу жүйелері:
иерархиялық және фасеттік. Оларға төмендегідей талаптар ... ... ... ... ... алуға мүмкіндік беретін
жеткілікті сыйымдылық;
- экономикалық тұрғыдан ақтайтын тереңдік ... ... ... ... жіктелетін объектілерді кеңейтуге мүмкіндік беретін,
сонымен қатар, жіктеменің құрылымын ... ... ... ... беретін икемділік;
- жіктеу жүргізудің қарапайымдылығы.
Жіктегіш – бұл жіктелетін топтамалардың ... және ... ... жинағы. Автоматтандырылған экономикалық
ақпаратты өңдеу ұйымы техникалық-экономикалық ақпаратты жіктеу жұмысының
жүргізілуін және ... ... мен ... ... жүргізу үшін,
сонымен ... ... ... өңдеу үшін оның ... ... ... ұғымымен қарастырылып отырған пәндер мен ... ... ... ... ... ... тобы ... элементтердің
үлестірімі қорытылатын логикалақ операция түсіндіріледі.
Жіктеу жүйесі өзара байланыстары мен ... ... ... ... элементтердің реттеліп, біркелкі
орналасуын көрсетеді. Бұл жүйе әр жіктегішке оның қызмет ... ... ... ... ... ... және ... жүйелері
бар.
Жіктеудің иерархиялық жүйесі жіктелетін топтамалар арасында бағыну
(иерархиялық) қатынасын ... ... Ең ... бір ... ... ... ... алып, содан соң олардың ішіне басқа белгілері бойынша
кішіректері топтастырылады және т.с.с. Мұндай жағдайда әр объектке тек ... ғана орын ... яғни ... ... ... және
де олардың әрқайсысы жіктеудің тек бір негізі бойынша ғана ... ... ... ... ... ... мен жіктелетін
белгілердің реті тән. Осыған байланысты ол ... ... ... ... ... ерікті топтамалар жүргізуге
мүмкіндік бермейді.
Жіктеудің фасеттік жүйесі жіктелетін көптік жүргізілген ... ... ... ... ... ... құруымен
сипатталады.
Жіктелетін топтамалар әртүрлі фасеттерден объекттерді кез келген
белгілердің үйлесімі бойынша бөлуге мүмкіндік ... ... ... ... ... топтамаларға,
біруақытта жіктелетін топтардың жүйеленген атаулар жинағы мен олардың
кодтық таңбаларына және т.б. бөлу ... ... ... болып
табылады.
Кодтық белгілеудегі таңбалардың саны кодтың ұзындығы деп аталады.
Кодтарды жобалау кезінде келесідей талаптарды ескеру қажет:
- кодтарды минималды ұзындықпен ... ... ... және ... ... есептердің ерекшеліктерін ескеру;
- кодтаудың қолданылатын жүйесі мен жалпыға ортақ белгілерді ... ... ... ... ... ... ... жазуда, оларды машиналық
тасығыштарда тасуда, өңдеу ... ... және т.б. ... ақпаратты өте компактілі және ыңғайлы түрде көрсету болып ...... ... жіктелетін объектілердің өте компактілі
түрде көрсету мақсатында оларды символдық меншіктеу ... ... ... ... ережелер жиынтығы кодтау
жүйесін көрсетеді.
Кодтаудың реттік жүйесі бір белгілі, ... және ... ... ... Оның ... ... ... реті бойынша сандық нөмірлерді меншіктеу
қарастырылады. Мұндай ... ...... ... олардың аз мағыналылығы және ... ... ... ... ... объекттерді белгілері бойынша топтастыру
қарастылмайды, ал номенклатураға жаңа объектілердің ... ... ... алып ... ... ... ... иерархиялық жүйесіне сәйкес
келеді. Төмен тұрған топтаманың ... ... ... кодына элементтер
қосу арқылы алады. Мұндай жүйе жоғары ... ие ... жүйе ... ... ... белгілерінен тәуелділігімен де,
тәуелсіздігімен де сипатталатын үлкен көп ... ... ... Бұл жүйе кодтаудың әртүрлі қағидаларының
үйлесімділіне сүйенеді.
Берілген ... ... ... үшін ... кодтар
пайдаланылады:
1. Дебеттік шот коды.
2. Кредиттік шот коды.
3. Код немесе есеп беретін ... ... ... шот пен ... шот кодтары жіктеудің иерархиялық
жүйесіндегі кодтаудың тізбектік жүйесі бойынша құрылған. ... ... ... ... ... саны ... ... тұрған топтаманың коды
жоғарыда тұрған топтаманың кодына сәйкес кодты қосу ... ... ... ... ... екі ... код қолданылады және реттік
жүйе бойынша құрылады.
Машина ішіндегі ақпараттық база
Машина ішіндегі ақпараттық база ... ... ... ... ... ... тасығыштарында көрсететін ақпараттық
базаның бір бөлігі.
Машина ішіндегі ақпараттық база машиналық тасығыштарда ... ...... ... ... ақпаратты ЭЕМ-ге енгізуге
арналған материалдық объекттер. Оларға ... ... ... ... ... магниттік дискілер ... ... ... ... ... ... тасығыштар, микрофильмдер, перфокарталар, перфоленталар және
т.б. тасығыш ... ... ... ... ... ... ... және компакт-дискілер кеңінен қолданылуда.
Ақпараттық массив – бұл белгілі бір тәсіл бойынша ат ... ... ... ... ... ... жиынтығы.
Ақпараттық массивті ұйымдастыру дегеніміз оның ... мен ... яғни ... ақпараттық массивтер үшін реквизиттер саны, ... ... және ... ... ... ... реті
анықталады. Ақпараттық массивтер маңызы бойынша кіретін, шығатын және ... ... ... ... басуға (принтерге), дисплейге шығару
үшін енгізілетін деректерден тұрады. Осы ... ... ... ... яғни осы ... пайдаланады.
Машина ішіндегі ақпараттық массивтер тұрақты, сақталатын, жедел және
қызметтік ... ... ... ақпараттық массивтер (нормативті-
анықтамалық ақпарат массивтері) нормативтік ... мен ... да, ... ... ... ... және ақпараттық
жүйелердің есептерін шешуде қолданылады. Нормативті-анықтамалық ақпарат
массивтеріне ... ... және ... ... ... ... да ... байланысқан есептерді шешу үшін
қажетті, немесе деректерді осыдан кейін ... ... ... ... ... жедел құжаттар негізінде жасалады, яғни айнымалы аздап
жиналып тұратын айнымалы ақпараттан тұрады, ... ... ... ... ... ... ... отырады.
Қызметтік массивтер массивтерді автоматтандырылған өңдеуге қажетті
қызметтік ақпараттардан тұрады.
Машина ішіндегі ... база ... ... арқылы
ұйымдастырылуы мүмкін: локальдік есепке немесе ... ... ... ... түрінде, массивтерді деректер базасына
енгізу ... ... есте ... тікелей қатынау құралдарында (магниттік
дискілерде) сақталатын өзара тәуелді ақпараттық массивтер жиынтығынан
құралады және ... ... ... ... іске асырылуын
қамтамасыз етеді. Деректер ... ... ...... ... ... ... деректердің қайталанбауын қамтамасыз ету,
деректердің қарама-қайшылығы мен ... жою, ... шешу ... ... ... ортақ пайдалануы, есепті шешу
программаларынан деректердің тәуелсіздігі, деректер ... ... ... және ... ... ... ... басқаратын деректер базасында
орналасқан программалық құралдарды талап етеді, мұндай құралдарды деректер
базасын басқару ... деп ... ... ... ... жүйесі – бұл
деректерге пайдаланушылардың қолданбалы ақпараттық жүйелерінен қатынауды
қамтамасыз ... ... ... ақпараттық массивтерге
өзгертулер енгізудің жалпы жүйелік программалар кешені. Деректер базасын
деректер базасын ... ... қоса ... ... деп ... ... банкінің құрылымы екі бөлімнен тұрады: деректер базасы және
деректер базасын басқару ... ... ... база ... ... ... базасы
қатқыл және жұмсақ магниттік дискілерде, компакт-дискілерде орналасқан
ақпараттар массивінен ... ... ... ... база Windows ... ... NTFS файлдық жүйелерінің көмегімен ұйымдастырылады. Файлдық жүйе –
бұл ақпараттық жүйенің ... ... және ... ... ... қажетті ақпараттардан тұратын белгілі бір бөлігі.
Файлдық жүйе машина ... ... ... ... ... арасында ыңғайлы әдіспен ұйымдастыруға мүмкіндік берді.
Жолдарға тікелей қатынау программалық түрде ... ... ... үнемдеуге мүмкіндік береді.
Массивтердің суреттемесі Б-қосымшасында көрсетілген.
3.3 Тапсырманың математикалық ... бару ... ... ... есеп ... арқылы қолма-
қол ақша беріледі. Ақша бухгалтериямен бекітілген есеп айырысу бойынша
беріледі.
Іссапарда жүрген ... ... әр ... ... ... ... ... минималды есептік көрсеткіш бойынша) тәулікақы
төленіп тұрады. Демалыс күндері, мереке күндері, ... ... ... ... де, ... ... жолда тоқтауға мәжбүр ... ... ... тиіс.
Пәтер жалдау бойынша шығыстарды өтеу бекітілген көлемнен ... ... ... ... ... Іссапар орнында болуды
Іссапарда болған орындарды айқындау мақсатында ... ... ... ... уақыты жол жүруге кеткен уақытты есептемегендегі берілген
мерзімнен аспауы тиіс. Пәтер жалдау бойынша ... өтеу ... ... ... ... ... ... нормасы
көлемінде өтеледі. Ал егер іссапар орнына бару мен ... жол ... ... онда ... өтеу ... жетекшімен бекітілген
тәртіп бойынша шешіледі.
Сонымен, есеп айырысу бойынша келесідей ... ............ – басқа сомма
TERM – іссапарда жүру уақыты
SUM – жалпы сомма
Іссапардан ... ... есеп ... ... ... есеп беру
толтырып, оны бухгалтерияға тапсырады. Дұрыс толтырылмаған аванстық есептер
мен оған ... ... ... толтыруға есеп беретін тұлғаларға
қайтарылады. ... есеп ... ... ... ... түрде болады:
ASUM=(ADAYL+AFLAT+ATRAV+AMISC+AVAT)*ATERM
ADAYL – тәулікақы
AFLAT – пәтерақы
ATRAV – жолақы
AMISC – ... ...... жүру ...... ...... жұмсалған сомма аванс көлемінен асатын болса, онда есеп беретін
тұлға кірістік кассалық ордер (ККО) толтырып, артық сомманы кассаға
тапсырады:
AOES=SUM – ...... ... ... – ШКО бойынша берілген аванс соммасы
ASUM – тікелей аванстық есеп бойынша жұмсалған сомма
Егер жұмсалған ... ... ... ... болса, онда есеп беруші
тұлға шығыстық кассалық ордер (ШКО) толтырып, ... ... ......... ... – ШКО бойынша берілген аванс соммасы
ASUM – тікелей аванстық есеп бойынша жұмсалған сомма
3.4 Программалық ... ... ... ... ... ... ... мақсаттары мен программалар
жиынтығын, сонымен қатар, техникалық құралдар кешенінің қызметін
жабдықтауын көрсетеді. Программалық ... ... және ... бөлінеді.
Программалық жабдықтаудың құрамына әмбебап құралдармен қоса, әртүрлі
жеке мәселелік облыстарға негізделген пакеттер мен программалар да кіреді.
Программалық жабдықтаудың негізгі үш ... ... ... ... ... ... ... – тікелей пайдаланушылардың
жұмыстарын (ақпараттық массивтерді өңдеу, текстерге өзгертулер
енгізу және т.б. ) ... ... ... мен ... жүйелік программалық жабдықтар - әртүрлі көмекші функцияларды
(операциялық жүйе, драйверлер, операциялық қабықшалар және ... ... ... ... ... жүйелер – бұл жаңа программалар ... ... ... ... ... ... таңдау кезінде мынадай бірнеше факторды
ескерген жөн:
▪ нақты ортаға ... ... ... процессінің
қиындығы мен күрделілігі;
▪ программалық жабдықтауды жобалау құрал-жабдықтарының болуы;
▪ пайдалану кезінде программаға өзгерту енгізу мүмкіндігі;
▪ пайдаланушы интерфейсін жасау құралдарының болуы;
▪ программаның ... ... ... ... ... ... және қателіктерден
қорғалуы.
Программалық жабдықтаудың құрылымы
Операциялық жүйе компьютердің барлық құрылғыларының жұмысын және
программалық жасауды ... үшін ... ... ... Ол ... мен
адам арасындағы байланысты қамтамасыз етеді, бұл дегеніміз операциялық жүйе
– компьютерді іске ... ... ... және оның ... құрылғыларының
жұмысын басқаратын арнайы программа.
Операциялық жүйе қолданушымен диалог ұйымдастырады, ... ... іске ... ... ... ... ... орынды, т.б.) бөледі.
Адамның көзқарасынша, операциялық жүйе компьютердің ... ... ... және адам арасында келістіруші болып
қызмет етеді. Ол ... ... іске ... ... ... ... беруге және олардан алуға, программаның жұмысын
басқаруға, ... ... және оған ... ... ресурстарды қайта бөлуге мүмкіндік береді. Дербес компьютерде
жұмыс істеу, ... да, оның ... ... ... ... ... компьютерді, яғни олардың операциялық жүйесін ... ... ... ... адамдар қолданады. Дербес компьютердің операциялық
жүйесімен танысу да телефон арқылы звондау және теледидарды қосу, банкіні
және почтаны, ... және ... ... білу ... ... ... ... болып келеді.
Қазіргі операциялық жүйе – бұл ... жыл ... ... ... ... құратын күрделі программалық комплекстер.
Операциялық жүйенің сипаттамасы қалың томды алады, ал ... ... ... ... ... ... ... операциялық жүйені жақсы қолдану
үшін көп білудің қажеті жоқ – жұмыс істеудің жалпы принципін және ... ... ... ... ... Нақты операциялық жүйемен
жұмыс істеудің практикалық дағдыларын меңгермейінше, ... ... ... емес; жалпы принциптерін білмейінше, жүйені тиімді қолдануды үйрене
алмайсыз және қазіргі дербес компьютердің кез келген ... ... кеш пе ... болатын проблемаларды шеше алмайсыз./20.58б/
Көптеген операцияларды орындаған кезде ОЖ бізден бізді қызықтырмайтын
мынадай әрекеттерді: мысалы, ... ... ... ... ... ... ... информацияны оқуды, дискіден бос жерді тауып және
сонда фалды жазуды және т.б. жасырады. Біз үшін ... ... ... – операциялық жүйе қамтамасыз ететін интерфейс маңызды.
Жалпы жүйелік программалық жабдықтау
Қазіргі уақытта дербес компьютерде операциялық жүйенің екі типі ... ... ... типке Microsoft компаниясының жеткілікті ұқсас екі
жүйесі жатады: WindowsXP және Windows 2000 ... ... ... ... ең ... Windows NT жүйесін
құрастырды. Бірақ сол ... ... ... ... бұл ... қолдану үшін жеткіліксіз болып ... ... ... ... ... бар жүйенің қысқартылған нұсқасы Windows’95
деген атпен ... ... және ... кең ... Бұл операциялық жүйе
ЭЕМ қолданушыларының алдыңғы интерфейстерімен салыстырғанда ... ... ... саналады.
Windows жүйесінің ең маңызды ерекшеленетін белгілері мыналар:
1. Windows тұйық жұмыс ортасы болып табылады.
Бұл операциялық жүйе деңгейінде қолайлы кез ... ... ... ... ... ... Қосымша программаларды
жүктеу, дискетті форматтау, мәтіндерді баспаға шығару – ... ... ... ... және ... операция аяқталғаннан кейін
қайтып келуге болады.
Терезе және таңбашалар Windows ... ... ... ... болып табылады. Windows шеңберінде ... не ... ... ... не тереземен (немесе
терезеде) операция болып табылады. Барлық сервистік және ... үшін ... ... және ... ... ... сервистік программалар үшін менюдің құрылымы және ... ... ... ... ... ... ... яғни белгілі бір стандарт бойынша орындалған.
2. Windows өзі графикалық жүйе болып табылады.
MS-DOS-тағыдай ... ... ... ... ... ... қажеті жоқ. Тек қана экранға ... ... ... ... қажетті операцияны таңдап алып, маус ... оны ... ... ... ... ... қажетті
батырма бойынша шерту қажет.
Windows жүйесімен UNIX типті операциялық жүйе бәсекелеседі.
UNIX – бұл ... ... бар көп ... көп ... ОЖ.
Ол 20 жылдан астам бұрын сол кездегі жоғарғы сенімділікті талап етуші
есептерді шешетін ең қуатты ... үшін ... ... және Windows ... ... ... операциялық жүйелердің
әртүрлілігі тамамдалмайды. Көпшілікке арналған алғашқы дербес компьютер
американдық Apple компаниясында ... Rank Xerox ...... ... ... қолданылып жүрген графикалық көп терезелі
интерфейсті алғашқы болып өмірге енгізген де осы компания болатын.
Деректер базасын ... ... ... ... ... ... ... және бүгінгі күнде ешқандай анықтамалар ақпаратты үнемі және
өз уақытында ... ... ... оны ... да ... ... шешу үшін ... компьютерлік технологиялар келеді.
Компьютерде есептеуді жүргізетін, графикалық бейнелерді, мәтіндерді құруға
мүмкіндік ... ... ... ... көлемді ақпараттарды сақтау,
өңдеу және іздеу үшін арнайы программалар бар. ... ... ... ... ... ... деп аталады.
Қазіргі уақытта дербес компьютерлер үшін реляциялық типтегі ДББЖ екіге
бөлінеді: локальдік және ... ... ДББЖ ... ... ... ДББЖ ірі ... ... жүйелерде
қолданылады. Локальдік ДББЖ мынадай түрлері бар: dBASE, FoxPro, ... және т.б. Ал ... ДББЖ ... ... ... Oracle, ... Server, Informix, InterBase және т.с.с.
Деректер базасы негізінде үш белгісі бойынша жіктеледі:
Бірінші белгісі – сақталынған ... ... ... ... ... және ... болып бөлінеді. Фотографиялық деректер
базасы қатаң ... ... ... ... объектілер туралы
қысқаша мәліметтерден түрады. Құжаттық деректер базасы әр ... ... ... дыбыстық, мультимедиялық кең көлемдегі ақпараттардан
тұрады. Құжаттық деректер базасы – бұл ... ...... ... әдісі бойынша деректер базасы
орталықтандырылан және ... ... ... ... ... ... ақпараттар бір ... ... ... базасы компьютердің жергілікті және ауқымды
желілерінде қолданылады және ... әр ... ... ... ... мүмкін.
Үшінші белгісі – ақпаратты ұйымдастыру құрылымы бойынша деректер
базасы реляциялық, иерархиялық және ... ... ... ... ... ... ... деректер базасы деп
өзінің құрамды бөліктерінің өзара байланысынан құрастырылған ... ... ... ... ол бір тік бұрышты кесте құрайды.
Күрделі ... ... ... көптеген тікбұрышты кестеден тұрады.
Бұдан ... ... ... аты ... – кестелік деректер базасы.
Кестелердегі деректердің арқасында қатынастың өте кең тарағаны және
әсіресе жиі ...... ... ... ... ... ... жеке қасиеттерінен (сипаттамасынан) тұратын
қатынасы бар ... типі ... ... ... ... типі – бұл ... ... арасындағы
қатынасты бейнелейтін “объект-объект” типі болып табылады.
Реляциялық деректер базасында қатарлар жазбалар деп, ал бағаналар
өрістер деп ... Бір ... ... базасының бір ғана объектісі туралы
ақпараттардан тұрады. Өрістердің әрқайсысының жеке өзіне тән ... ... олар ... ... ... Ал ... ... кілтінің мәнімен ерекшеленеді. Деректер ... ... ... ... ... ... бар өріс.
XML. Қазіргі таңда XML құрылымдық ақпарат қажет кез ... ...... ... ... бұл тілді пайдаланатын күрделі
үлкен көлемді ақпарат таратылатын геоақпараттық жүйелерден бастап “бір
компьютерлі” программаларға ... ... ... ... ақпараттық
әлемге мұқият қарайтын болсақ, құрылымдық ақпаратты құру мен өңдеуге
байланысты XML ... ... ... бөліп қарастыруға
болады:
▪ Бірінші кезекте бұл технология ... ... ... ... ... ... ... байланысты күрделі
ақпараттық жүйелерді жобалаушыларға пайдалы. Мұндай жағдайда XML-
құжаттар ... ... жеке ... арасында
ақпаратпен алмасуда әмбебап формат рөлін атқарады.
▪ XML қажет ақпаратты ... ... ... ... ... кітапхана жасауға және т.б. байланысты Web-
тің көптеген мәселелерін жаңа PDF ... ... ... ... ... ... XML тілі кез ... типтегі деректерді суреттеуге мүмкіндік
береді және арнайы ақпараттарды ... ... ... ... ... ... медициналық
рецептерде, ноталық жазбаларда және т.б. Бұл дегеніміз XML-дің Web-
те ... ... ... ... ... өте ... қызметін атқарады деген сөз. Мүмккін, жақын арада ... ... ... ... ... тек ... алғашқы қадамдары ғана жасалуда (XHTML
спецификациясы).
▪ XML-құжаттар деректердің үш ... ... ... ... ... мүмкін. Әдетте қолданбалы программалар сервері
мен деректер базасының ... ... ... нақты ДББЖ мен
деректерге қатынауда қолданылатын SQL ... ... де ... нәтижелері әмбебап текстік форматта көрсетілетін
болса, онда ДББЖ звеносы ... ... үшін ... ... Сонымен қоса, қазіргі таңда W3C қарастыруда болашақта SQL
тілінің альтернивасы болуы ... ... ... ... тілі XQL ... XML-құжаттардағы ақпараттар өзгертілуі, клиент машинасына ... ... ... ... ... ... жатқан XLink
және XPointer спецификациялары құжаттың жеке элементтеріне, олардың
бір-біріне енуіне және ... ... ... ... ... береді.
▪ Стильдік кестелердің қолданылуы XML-құжаттарын ... ... ... ... ... XML ... қолданбалы программаларда құрылымдық деректерді
ортақ бір форматта сақтау мен ... үшін ... ... ... файл құру үшін ондаған арнайы
архиватор-программалар бар. Олардың көбі ... ... ... онша ... ... программалар жылдам жұмыс істейді,
басқалары файлдарды қысудың жақсы дәрежесін ... ... ... ... ыңғайлы архиваторларды қолданады.
Кең тараған программалардың ішінен ARJ, RAR, PRZIP, PAK, LHA, ICE,
HYPER, WINZIP, ZOO, EXPAND ... ... ... ... және шешу сол бір ғана ... ... ... ... бұл ... программалармен орындалады,
мысалы, PRZIP программасы файлдарды ... ал PKUNZIP ... ... ... ARJ, RAR және ... ... ... танылуда.
ARJ архиваторы жұмыс істеудің жоғарғы жылдамдығын және ... ... ... ... ... RAR ... ARJ-ге ... ыңғайлы интерфейске ие. WINZIP архиваторы Windows-қа құрастырылған және
ол да терезелік интерфейсті қолданады.
Осы архиваторлардың барлығы архивтеудің негізгі міндеттерін орындайды:
1. Жаңа ... ... ... ... ... Бар ... архивтерді құру;
4. Өзі шешілетін архивтерді құру;
5. Көп томды архивтерді құру;
6. Архивтерді бүтіндігіне тестілеу;
7. Зақым келтірілген архивтерді ... ... ... қалпына
келтіру.
8. Бөгде адамдардың қарауынан және өзгертуінен архивтерді қорғау.
Бұл міндеттердің ... біз WINZIP ... ... файл ... ... беру үшін ... ... файл құрылатын архиватордың оларда бар-жоғын білу керек. Сондықтан
әрқашанда өзі шешілетін архивтерді құрған жөн.
Өзі шешілетін ... ... ... – архивтеу программасы
қосылған қарапайым архив.
Архивтің өзі .EXE. кеңейтілуін алады. Қолданушы архивті программа
сияқты ... ... ... ... шешілуі автоматты түрде жүреді.
Антивирустық құралдар. Соңғы кезде компьютерлік вирустармен күресудің
үлкен тәжірибесі бар ... ... ... ... ... ... шаралары белгілі. Вирус табылған мерзімнен бастап қысқа
уақыт ішінде қайта пайда болған ... ... шыға ... ... ... және ... ... жүріп отырады.
Белгілі антивирустық прораммаларды бірнеше типтерге бөлуге болады.
Детектор-программалар ... бір ... ... ... ... ... ... күнде сирек.
Фагтар немесе дотор-программалар, сонымен қатар, вакцина-программалар
вирус жұққан файлдарды тауып қана қоймай, оларды ... ... ... ... ... программаны зақымдалғанға дейінгі
қалыпқа келтіреді. Фагтар өз жұмысының басында оперативті ... ... ... ... және ... кейін барып барлық файлдарды “емдеуге”
кіріседі. Фагтардың ішінде ... ... олар ... ... ... ... мынадай доктор-программалар: ең танымал полифагтар
Aidtest Scan (құрастырушы Д. Лозинский), Norton AntiVirus және Doctor ... И. ... ... ... ... ... ... компьютерге вирус жұқпай тұрған кезде программаның
бастапқы жағдайын есте сақтайды, содан кейін оқтын-оқтын ... ... ... Егер өзгерістерді анықтаса, онда дисплейдің
экранына хабарлама шығарылады. ... ең ... ... ...... ... “күзетші” – бұл компьютердің жадысында
тұрақты орналасатын кішігірім ... ... Олар ... ... және ... ... ... кезде вирустарға
тән күмәнді әрекеттерді табады. Қандай да бір программа осындай ... ... ... хабарлама жібереді, ал ... ... ... ... ... немесе тыйым сала алады. Қолданушылар
әдетте күзетшіні ... ... ... ... ... ... Филтр-программалар вирустың ең басты сатысынан олардың көбеюіне
дейін анықтауға мүмкіндік ... ... олар ... және ... ... жою үшін ... қолдану қажет.
Арнайы программалық жабдықтау
Арнайы программалық жабдықтау – бұл нақты ақпараттық жүйені жобалауда
оның функцияларын іске асыру үшін ... ... ... ... жүйенің программалық жабдықтауының бір бөлігі.
Программалық кешеннің құрылымдық схемасы жобаланатын жүйенің негізгі
қырлары мен ... ... және ... өзара әрекеттесу
қағидаларын анықтайды. Жобаланатын жүйенің схемасы иерархиялық ... ... ... ... өңдеуді және деректерді
шығаруды ... ... ... классы
қағидасымен құру оларға болашақта оңай өзгертулер мен толықтырулар енгізуге
және ... ... ... ... ... өте ... ... мүмкіндік
береді. Диалог ағашын құру үшін жоғарыда ... ... ... ... және ... ... ... “Іссапарлар
шығыстарының есебі” программасының диалог ағашы ... ... ... көрсетілген.
3.5 Ақпараттық өнімнің анализі және оны пайдалану кеңестері
“Іссапарлар шығыстарының есебі” ақпараттық ... ... ... ... үйренуді жеделдету, қаржыландырудың берілген
шарттарымен бқадағаланатын банк ... ... ... ... болып табылады. Уақытында алынған толық және
адекватты ақпарат қазіргі ... ... ... мен заман талаптарына сай
банктік қызметтер көрсету есептерін шешудің жалғыз мүмкін ... ... ... ... ақпараттық жүйесінің тиімділігін
кешеннің өз мақсаттарына сай екендігі, оның ... ... ... ... ... ... ... экономикалық-математикалық әдістерді
кеңейтуге және дамытуға, яғни кейбір процестерді оптимизациялауға ... ... ... ... өңдеу уақыты ... ... ... ... жылдамдаттырылуына ықпалын тигізеді.
Телекоммуникация құралдарын толығымен пайдалану арқылы ... ... ... ... ... ... және
географиясын кеңейтуге мүмкіндіктер туады.
Тапсырмалар кешенінің қызмет ету шарттары үздіксіз өзгеріп ... ... ... ... ... ... ... ақпараттың көлемі, есептер кешенінің телекоммуникация құралдары
есебінен, оның элементтері арасында есептеу жұмыстары көлемін кооперативті
қайта бөлудің икемділігі. ... ... ... ... ... ... соқтырмайды, егер де ... ... ... қолданылса, әсіресе Windows XP мен
XML арқасында жасалған ... жүйе ... ... кешен жасауға
мүмкіндік туды.
Кешеннің сенімділігі оның келесідей жұмыс шарттарында өз ... ... бойы ... ... ... ... тән ... қызмет ету мақсатының болуы;
- есептер кешенімен іске асырылатын және алға қойылған ... ... ... ... ... меню ... мен пайдаланушыға интерактивті режимде шектелмеген
сұранымдар санымен жұмыс ... ... ... ... ... мен ... программалық модульдер мен бүкіл кешеннің қызмет ету сапасы
критерийлерінің ... ... ... құрылымы;
- сыртқы ортамен өзара әрекет ету мен кездейсоқ факторлармен
әсерлесу жағдайында қызмет ... ... мен ... ... ... ... сыртқы және ішкі факторлардың әсеріне (кедергісіне) тұрақтылық пен
өзін-өзі ұйымдастырушылықтық болуы;
- жалпы кешеннің ... ... ету ... өтетін, сонымен қатар, заң аясын,
экономика саласын және банктік технологияларды қамтитын тұрақты өзгерістер
басқару ... ... ... деңгейін талап етеді:
1) проводкалармен барлық операциялардың орындалуы мен жеке шоттардағы
өзгерістер нақты уақыт масштабында іске асырылуы;
2) ортақ ақпараттық ... ... ... кез ... ... базаның
барлық өзара байланысқан бөліктеріне автоматты түрде таратуға
мүмкіндік ... ... ... істеу логикасы қарапайым және ыңғайлы, сонымен
қатар, түсінуге жеңіл;
4) жүйеде есептеулер уақытылы және тура ... ... ... ... ... ... ... кедергілерге жеткілікті тұрақты, әр түрлі
жаңылысулардан, әсіресе, сапасыз энергиямен ... ... ... ... қорғалған;
6) болашақта программалық кешен жаңа қолданылу үрдісі кезінде, ... ... ... ... ... арқылы
программалық модульдермен оңай толықтырылуы және өзгертілуі мүмкін.
Бұл ақпараттық өнімнің маңызды тұтынушылық ... ... ... ... ... ... ... ету қасиеті
табылады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Бұл бітіру жұмысында дебиторлық ... ... ... ... есептер кешенін шешу кезінде объектке, оның қызметіне
және қолданылатын басқару жүйесіне анализ ... ... ... технологиялар қарастырылып, олардың ... ... ... Сонымен қатар, оның бухгалтерлік жүйеде алатын
орны да анықталған.
Дебиторлық ... ... ... ... есебі”
ақпараттық жүйесі икемді және кез келген өзгерістерге, толықтыруларға
ыңғайлы ... ... ... ... ... ... пайдаланушыға
қажетті құжаттарын ешқандай ... ... ... жасалған.
Банктің экономикалық қызметінде оптималды жағдай жасайтын, көптеген мүмкін
шешімдер жиынынан ең тиімдісін таңдау кезінде тиімді ... мен ... ... ең ... ... бірі ... ... нәтижесінде ақпараттық жабдықтау жасалып, ... ... ... ... ... ... ... иерархиясы жасалған,
басқару жүйесі элементтерінің қызмет ету ... ... ... ... ... қайта қалпына келтірушілік, ұзақтылық,
жұмысқа бейімділік және құндылық талаптары негізделген.
ӘДЕБИЕТТЕР
1. Бабичева Ю.А. Банковское дело: ... ...... ... ... Н.Б. ... общества как особенность ... ... ... опыт рынка и становление рыночной ... в РК”. - ... ... Бралиева Н.Б., Тимошенко В.Ф., Гагарина Н.Л. Информационные системы
бизнеса: Учебное пособие для ... ... ... ... РИК, ... ... Н.Б., ... Л.А., Тилегенов А.И. Основы информационного
менеджмента: Учебное пособие. - Алматы: Экономика, 1998.
5. 5.Бухгалтерские информационные ... ... ... ... ... Н.Б., Л.А. Стороженко, И.А. ...... – 120 ... Диго С.М. ... баз данных: Учебник. – М.:Финансы и статистика,
1998. – 216 ... ... Е.Ф. ... и ... ... – Москва: Банки и биржи, 1997.
8. Жуков Е.Ф. Деньги. Кредит. Банки. - Москва: Банки и биржи, 1999.
9. Инструкция о ... ... ... ... ... и ... РК на ... кабинета Министров РК
от 24 августа 1993, № 20.
10. Камаев В.Д. ... по ... ... ...... ... Лаврушин О.И. Банковское дело. – Москва: Финансы и статистика, 1996.
12. Назарбаев Н.А. ... ... ... и ... всех ... ... ... страны народу
Казахстана. - Газета “Казахстанская правда”, 11 октября, 1997.
13. Неверова Е.Г. Технология проектирования баз данных и знаний. - ... ... ... В.П. FOX PRO 2,5 для MS DOS. ... ... и ... М.:
Фирма “Мистраль”, 1994.
15. Родостовец В.К. Совершенствование бухгалтерского учета в РК. ... ... В.К, ... Н.В. Учет расчетов по командировкам.
//Бюллетень бухгалтера, 1996, июль (№ 26), с. ... Сван Т. Delphi 3.0. – ... ... ... ... Г.С. ... ... Банки. – Алматы: Экономика, 1996.
19. Уткин Э.А. База данных банкира.– Москва: ... ... ... В.В. Delphi 7. ... ... - Москва: Нолидж, 2003.
21. Фаронов В.В., Шумаков П.В. Delphi 4. ... ... ... - Москва: Нолидж, 1999.
22. Шафрин Ю. Основы ... ...... ABF, ... ... книга валютного дилера. – Москва: Верба, 1992.
24. Положение о Национальном банке РК.
25. Положения о структурных ... ... ... правового обеспечения репо в ... - ... ... ... 1998.
27. Сайт “О Национальном банке Республики Казахстан” в Internet, адрес:
www.nationalbank.kz.
28. Учет и ... ... ... ... ... Примеры
проводок. Зарубежный опыт. Алматы: БИКО. ... ... ... ... ... |АИС ... ... |
|Желі ... ... желі ... ... ... ... |
|құжаттар | ... ... ... программасының диалог ағашы
Б-ҚОСЫМШАСЫ
Деректер базасы кестелерінің атаулары мен сипаттамалары
|Аталуы ... ... ... ... ... |Міндеттемелердің |
| | ... құру ... ... ... |Persons ... ... ... | ... ... ... ... |Departments |Бөлімшелердің |
| | ... ... ... жіберілетін |Cities ... ... ... ... | ... реквизиттерін|
| | ... ... ... ... ... |
| | ... ... ... ... ... ... ... тұлғалардың|
|құжаттарының кестесі | ... |
| | ... ... ... ... |TD ... ... ... | ... құру ... ... ... |ACW ... ... |
|кестесі | ... ... |
| | ... ... ... ... |RCW ... ... ... | ... ... |
| | ... ... есеп кестесі |AR ... ... |
| | ... құру |
-----------------------
Шығу
Программа туралы
Көмек
Аванстық есеп
Құжаттар
Валюта
ККО
Қалалар
ШКО
Анықтамалықтар
Бөлімшелер
Іссапар куәлігі
Есеп беретін тұлғалар
Міндеттемелер
Басты меню
Есеп беретін ... есеп ... ... ... тауарлар бойынша жұмысшылармен есеп айырысулар
Берілген қарыздар бойынша есеп айырысулар
Материалды залалды өтеу ... есеп ... ... ... ... ... ... бекітілу датасы, іссапар мерзімі, басталу
датасы, аяқталу датасы, жабдықтау, санкциялар, есеп ... ... ... ... ... лимиті, бос қалдық, орындаушы
Кредитке сатылған тауарлар бойынша жұмысшылармен есеп ... ... ... есеп ... ... қарыздар бойынша есеп айырысулар
Материалды залалды өтеу бойынша есеп айырысулар
ТАб3
ТАб4
Анықтамалықтар

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 60 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақша-несие саясатының теориялары8 бет
Екінші деңгейдегі банктер12 бет
Қазіргі кезеңдегі қр ұлттық банкінің қызметтері мен рөлі16 бет
Қазақстан Республикадағы Орталық Ұлттық банк29 бет
Қазақстан Республикасы ұлттық банкінің алтынвалюта активтерін басқару жөніндегі инвестициялық стратегия4 бет
Қазақстан Республикасы ұлттық банкінің ақша-несие саясатын жетілдіру бағыттары9 бет
Қазақстан Республикасы ұлттық банкінің ақша-несие саясатын жетілдіру жолдары63 бет
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі жайлы34 бет
Қазақстан Республикасының ұлттық банкі туралы мәлімет71 бет
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінің ақша-несие саясатын талдау 24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь