Исламдағы жанұя мәселесі


Мазмұны
Терминдік сөздер
Кіріспе . . .
І. Тарау. Исламдағы жанұя мәселесі
1. 1. Мұсылмандықтағы жанұяның орны мен мәні . . .
1. 2. Отбасы және неке мәселесі . . .
1. 3. Ерлі зайыптың бір-біріне жауапкершіліктері мен міндеттері
ІІ. Тарау. Исламдағы бала тәрбиесі
2. 1. Исламда бала тәрбиесіне қатысты негізгі қағидалар . . .
2. 2. Бала тәрбиесіндегі әке-шешенің негізгі міндеттері . . .
2. 3. Ислам діні мен қазақ халқының салт-дәстүріндегі бала тәрбиесі . . .
2. 4. Қазіргі мұсылмандықтағы отбасы мен бала тәрбиесінің маңыздылығы . . .
ІІІ. Қорытынды . . .
Сілтемелер . . .
ІҮ. Пайдаланылған әдебиеттер . . .
Терминдік сөздер
Азан: Хабар беру, білдіру. Парыз намаз уақытын білдіретін арнайы сөздік.
Ақиқа құрбаны: Аллаһ Тағаланың нәсіп еткен перзентіне (жаңа сәбиге) шүкіршілік ретінде шалынатын құрбандық мал.
Әмин: Аллаһым, дұғамызды қабыл ет.
Әурет: Қарауы харам, жабылуы парыз мүшелер. Ер кісілер үшін кіндік пен тізенің арасы, әйелдер үшін бет-жүзі, білекке дейінгі екі қолы және тобыққа дейінгі екі аяғынан басқы барлық жерлері.
Балиғат шағы: Қыз баланың 9-15, ер баланың 12-15 жасқа келіп, кемілетке толуы.
Батил: (жалған) адамдар тарапынан ойдан шығарылған діндер.
Ғиддәд: Әйел адамның күйеуінен талақ болғаннан кейін немесе күйеуі қайтыс болғаннан кейін күтетін белгілі уақыт.
Жәйіз: Дінде рұқсат етілген жалпы іс-әрекеттер.
Зиһар: Исламнан бұрынғы дәуірде араб әлемінде әйелдерді талақ етудің бір жолы.
Зәуж: «жұбай» сөзінің бір мағынасы да аяқ киім дегенге келеді
Зекет: Әл ауқатты адамдардың дүние мүлкі мен ақшасының белгілі мөлшерін жыл сайын кедей - кепшіктерге беру.
Ислам : арабтың «бағыну», «мұйын ұсыну», «жамандықтардан аулақ болу» т. б. деген мағыналарды беретін сөз.
Иджаб: Қыздың не ердің аузынан шығатын «үйлену» сөзі.
Кабул: Біріншісінің үйлену жөніндегі ұсынысын екіншісінің қабыл алуы. Кәлимә-и шәһәдәт: «Мен Аллаһтан басқа тәңір жоқ екеніне және Хазіреті Мұхаммед (с. а. у) Аллаһтың құлы әрі елшісі екеніне куәлік етемін»- деп айту.
Махрам: Исламда әйелдің үйленуі харам жақын тустары.
Мұхарраф: Бұзылған, бұрмаланған діндер.
Мәһр: Некелескеннен кейін әйелге ақшалай не заттай берілетін ақы.
Мутға ақысы: қазақ тілінде пайдаланылатын нәрселер мағынасына келеді. (Хазылық мутғасы, уақытша неке, әйелдің ерінің мал-мүлкін пайдалануы және ажырысқан әйелге берілетін нәпақа) .
Мирасқор: Өлген кісінің қалған малына иелік ететін артындағы туған-туыс, ұрпақтары.
Нашиза: Қиқар әйел дегенді білдіреді.
Нушуз : Әйелдің күйеуіне қарсы бас көтеруі және өзін жоғары санап мойынсұнбауы.
Ораза: Әр жыл сайын рамазан айында бір ай оразасын ұстау.
Тағала: Ұлы, асқақ, жоғары. Аллаһтың ұлылығын білдіретін сөз. Әрі Аллаһ сөзін айтқанда, жазғанда қолданылатын әдептілік белгісі.
Тахник : құрманы шайнап, сонымен нәрестенің таңтайын сүрту.
Хаж: Жағдайы болғандар өмірінде бір рет қажылыққа бару керек.
Харам: Жасалуы мен пайдалануы Исламдық тұрғыдан қатаң тиым салынған нәрселер. Ішімдік ішу, құмар ойындар, зина жасау, адам өлтіру, ғайбаттау, жала жабу, т. б.
Фирдәус: Жәннәттің бір атауы.
Кіріспе.
Зерттеудің өзектілігі:
Отбасы, неке және бала тәрбиесі бұл ұғымдарды бір-бірінен бөліп қарастыру мүмкін емес. Ислам дініндегі ең өзекті мәселенің бірі - отбасы. Сондай-ақ отбасылық өмірдің қыры мен сырын, сүйіспеншілік пен мейірімділік нығметтерінің бұзылмауын қатаң қадағалайды. Ата-ана, ерлі-зайыпты және балалардан тұратын адамдар тобы - отбасы деп аталады. Адамзат қоғамында отбасының алатын орны өте зор. Отбасында негізгі туыстық қатынас - ерлер жағымен есептелген. Қоғамның қуат тірегі - отбасы. Отбасы - ұлттық және рухани дәстүрлерді үйрететін бір мектеп. Отбасы - адам баласының алтын діңгегі. Өйткені адам ең алғаш шыр етіп дүниеге келген сәтінен бастап, осында ер жетіп, отбасының тәрбиесін алады. Сондықтан да отбасы - адамзаттың аса қажетті, әрі қасиетті алтын мектебі.
«Отбасы - некеге немесе қандас туысқандыққа негізделген қоғамдық шағын топ, адам тұрмысын ұйымдастырудың бастапқы формасы». Отбасы - қоғамдық қатынастар мен процестердің алуан түрлі формалары біртұтас болып ұштасатын комплексті әлеуметтік құбылыс. Отбасы еркек пен әйелдің табиғи физиологиялық және басқа қажеттерін (рухани, этикалық, эстетикалық, т. б. қажеттерін) өтеп, ұрпақ өсіру арқылы қоғамды қалпына келтіретін дамытушы әлеуметтік топ болып табылады.
Отбасының функциясы бала тауып, тәрбиелеп өсіру, ерлі - зайыптылардың жыныстық, эмоциялық сезімдерін және басқа (әлеуметтік және экономикалық ) қажеттерін өтеу.
Жанұя - адам баласының алтын діңгегі. Өйткені адам ең алғаш шыр етіп дүниеге келген сәтінен бастап, осында ер жетіп, отбасының тәрбиесін алады. Сондықтан да отбасы - адамзаттың аса қажетті, әрі қасиетті алтын мектебі. Отбасының адамзат ұрпағына деген ықпалы мен әсер күшін өмірдегі басқа еш нәрсенің күшімен салыстыруға болмайтындай. Өйткені ата-ананың балаға деген тәрбиесінің орнын еш нәрсе толтыра алар емес. «Ел болам десең, бесігіңді түзе» - деген нақыл сөз отбасы тәрбиесінің маңызын айқындатып тұр емес пе?
Отбасы мүшелерінің жас шамасы әр түрлі болса да, олардың арасында бір-бірімен рухани жақындығы, мақсат ынтымақтастығы бар.
Некенің негізі - ерлі-зайыптылардың еріктілік, теңдік және өзара құрметтушілік, некеге тұру туралы мәселені жүрек қалауы мен сүйіспеншілікті бірінші кезекке қоюшылық принциптері болып табылды.
Зерттеудің мақсаты-міндеті: Жанұя және жанұядағы бала мен әйелдің орнын философиясын жүйелі тұжырымдалған ғылыми сарапталған деректер негізінде оның әлеуметтік философиясы тарихындағы орны мен маңызын көрсету. Осы мақсатқа жетуде зерттеудің міндеттерін негізгі арналарға жүйелеп төмендегіше көрсетуге болады: Әлеуметтік философиясы тарихындағы Дін мен Ислам дінін анықтау; Мұсылмандықтағы жанұяның орны мен идеясының мәнін ашу, түсіндіру; Отбасы және неке мәселесін Ислами тұрғыдан көрсету; Отбасындағы бір-біріне жауапкершіліктер мен міндеттерді негізгі тұжырымдарын Құрандық аяттар және хадистер арқылы көрсету; Жанұядағы бала тәрбиесі мен әйелдің орнын бүгінгі жағдайына ғылыми-философиялық талдау жасау.
- Жанұя және бала тәрбиесінің әлемдік өркениеттегі барлык қоғамдық құрылыстарға тән тарихи, саяси - әлеуметтік, дүниетанымдық және психологиялық құбылыс екендігін, ықылым замандардан бері адамзатпен бірге жасасып келгенін, тұжырымды түрде анықтау.
- Батыс елдерінде көптеген бұрыс некелесу бар. Бұрыс некелесуден жөні түзу отбасы шығу мүмкін емес. Бұзық некелесудің ең негізгісі - азаматтық неке. Ол - әлемге кеңінен таралуда. Осы аталмыш неке және отбасылардың дұрыс-бұрыстығын ажыратып, Ислам дініндегі отбасы және бала тәрбиесінің қандай болатындығын қысқаша түсіндіру.
- Жанұя мен жанұядағы бала тәрбиесі мен әйел затының орнын философиялық-әлеуметтік тұрғыдан түсіндіру.
- Жанұя және бала тәрбиесі қоғамдық сана мен белгілі әлеуметтік қызмет атқаратын кұбылыс екендігін зерттеу.
Зеттеудің деңгейі: Жанұя және жанұядағы бала тәрбиесі мен әйелдің орнының өзіндік сипатпен тарихымыздың әрбір белесінің қажеттілігі мен сұранысына қарай тұжырымдалып, түсіндіріліп, ұрпақтан ұрпаққа жалғасып келеді. Жанұя адамның өз өмірінің негізгі процестерін бастан кешіретін әлеуметтік топ болып табылады. Жанұядағы әрбір адам өмірінің онымен тығыз байланыстылығы сонша, ол әрбір жанұя мүшесінің дамуына шешуші әсер етеді.
Жанұя қоғамдық қатынастар мен процестердің алуан түрлі формалары біртұтас болып ұштасатын комплексті әлеуметтік құбылыс болып табылады. Сондықтан да отбасыға объективтік тұрғыдан ғылыми зерттеу жүргізу оңай емес.
Жанұя еркек пен әйелдің табиғи жақындасу және басқа қажеттерін (рухани, этикалық, эстетикалық т. б. қажеттерін) өтеп, ұрпақ өсіру арқылы қоғамдық қалпына келтіре дамытушы топ болып табылады.
Жанұя - ертеректен келе жатқан әлеуметтік институттардың бірі. Ол алғашқы қауымдық құрылыстың топырағында таптардан, ұлттардан және мемлекеттен бұрын пайда болды. Отбасының қоғамдық құндылығының шарты тікелей өмірді жалғастыруда ұрпақтар әкелу, балаларды тәрбиелеу және олардың өзіндік санасын қалыптастыру болып табылады.
Жанұя қоғамның ұйытқысы болып табылады. Сондықтан оның қызметіне әлеуметтік қатынаста және мәдениетте болып жатқан жағымды, жағымсыз процестердің барлығы да ықпал етеді. Отбасында жинақталған нақты жағдайларды талдау жалпы сипаттамалармен қатар, ерлі зайыптылардың және балалардың өміріндегі әйелдердің орны мен рөлін қарастырудың қажеттілігін көрсетеді.
Зерттеудің ғылыми жаңалығы: Отбасында ата-ана балаларын тәриелеуге міндетті болса, қазіргі қоғамда ол міндеттерін ұмытып кеткен жанұялар да аз емес. Баланы қалай тәрбиелеу керектігін де білмейді. «Баланы жастан, қатынды бастын»-деп ата-бабаларымыз бекерге айтпаған болса керек. Отбасы мәселесін зерттей отырып, ерлі-зайыптылардың өзара қатынастарын, бір-біріне байланыстығын қарастырып, олардың қоғамдағы орнын анықтап, қаншалықты маңыздылығын, өмірімізге керектігін, шынайы некенің қандай болу керектігін жас келешек ұрпаққа таныстыру.
Зерттеудің құрамы: Диплом жұмысының алдына қойған мақсат-міндеттері және әлеуметтік (социологиялық) зерттеу логикасы диплом жұмысының құрылымын анықтайды. Диплом жұмысы кіріспеден, екі тараудан және қорытындыдан, пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады. Диплом жұмысының жалпы көлемі 60 беттен тұрады.
1. 2. Мұсылмандықтағы жанұяның орны мен мәні.
Ұйдің ері жанұясының өзіне бағынуын қаласа, әр дайым табысының сөзсіз адал болуына мұқиат қару қажет. Жұбайының діни мәліметтердегі кемшіліктерін көргенде селқостық танытып, «Маған не» демей үйретіп және істетіп отыруы тиіс. Мысалы: Намаз оқуды білмейтін болса, үйретіп, һәм намазды оқуына жәрдемші болу керек. Немқұрайлық танытқанда жауапкер болады. Жағдай осылай болғанда Аллаһ Тағаладан медет келмейді де, өз араларында сүйіспеншілік пен адалдық іске аспайды. Расулллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) адамның кең бір уйге, бір салихалы әйелге және бір көлікке ие болуын, бақыттың белгісі болғандығын ескерткен.
Расул әкрәм (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) тағы бір хадис шәрифте: «Залым не жәбірленушілерден болманыздар. Амал жоқта жәбірленуші болуды қаландар, деп буйырады.
Отбасындағы өмірде бұл өте манызды дәстүр. Әр ерлі зайыпты, мейлі еркек, мейлі әйел болсын қағидаға мойын сұнуы керек [ 1-48б ] .
Әйел еріне риза ету ушін қандайда болмасын қйыншылықтарға төзген сияқты, ері де өз мойынына жүктелген міндеттерді атқаруға тиісті. Яғни, отбасымды бақытты етемін деген үмітпен керексіз қарыздарға кірмеуі керек. Бұл ысырап, һәм қарыздар кесірінен келешекте көптеген руқани күйзелістерге себеп болады. Тіпті шалқыған өмір суру дертіжанұяны қайғылы оқйғаларға әкеп соғды.
Бұған қарама- қарсы көптеген отбасылар бар, олар мал-мүлкі, әрқандай мүмкіншіліктері бола тұра намаздарын оқиды, оразаларын ұстайды, зекеттерін береді, әртүрлі ысыраптан өздерін аулақ ұстағандарын үшін Хақ Тағаланың ризалығын алуда. Тамақтарында киімдерінде орташа болуды қалайды. Қайрлы істерде әрдайым алдыңғы қатарда тұрады . Аллаһ Тағаланың ризалығы жолында жүргендіктері үшін, бұлардың бойынан махаббат, кұрмет, жылы-жүзділік, нұр көрінеді. Көршілерімен, пақырлармен жақсы қарым-қатынаста болады [2 -76б ] .
Үйленген еркек үйіне әр күні уақытында келуге тырысуы керек. Жұмыс сылтау емес. Отбасын тастап кешкі уақыттарда футбол ойнайтындар бар, мұның өзін сылтау деуге болмайды. Еріне қарсы әйелі де ең әдемі киімін (әсіресе ері ұнататын) киіп, келетін уақытында жылы жүзбен, күлімдеп қарсы алуға тиіс. Қал жағдайын сұрап, жақсы -жағымды жаңалықтармен шаршағандығын басуға тырысуы абзал. Өте бақытты екендігін іс- қимылымен де, тілімен де көрсеткені жөн. Әсіресе дастарханды әдемі, тәртіпті етіп жайған жөн. Қандай тағамды ұнататын болса, сол тағамды шын ықыласымен істеуге тырысуы керек.
Еркек отбасына, шынайы, адал, нәзік және жылы жүректі болуы керек. Әйел еріне деген міндеттерін орындауға тиіс. Егер немқұрайлық танытса, күйеуі бұған жол бермей тәртіпке салуы қажет.
Өте нәзік, сезімтал бір жігіт бар еді. Уақыты келіп сол жігіт үйленеді. Алғашқы күннен бастап өзі жұмысқа кетеді, ал әйелі болса жас бала сияқты төсектен тұрмай, жолдасының таңертеңгілік асын дайындамай, бір дастарханда отырып тамақ ішпейтін еді. Бұл жағдайды көрген достары оған ескерту жасағанда, мен оның бұл кемшіліктерін уақыты келіп, өзінің түсінетіндігіне сенемін дейтін. Әйел мұндай жан тыныштығынан кейін мінез- құлқы өзгеріп, тәрбиесіздігі, жалқаулығы арта түседі. Келе- келе кешкі тамағын да бермейтінді шығарды. Әлгі жігіт жұмыстан шаршап- шалдығып келіп кешкі ас дайындау жұмысын өз мойнына алатын болды. Уақыт өтіп ол жігіт әйелінің алдында үй қызметшісінен де төмен дәрежеге түсті [ 3-88б ] .
Үй жұмыстарында әйелге көмектесу нәзіктік пен мейірімділік негізіде белгілі бір өлшеммен жасалса абзал. Ал егер шетттен шығушылық жасалса мұның соңы жаман нәтижелерге ұласып, жақсылардың жаман болуына себеп болады. Аллаһ Тағала құлдарының қабілетін білгендігі үшін, сүйген құлдарына артық дәулет бермейді, берген жағдайда онымен жүректерін әуреге салады да Аллаһа деген сүйіспеншіліктерінде, құлшылықтарында осалдық пайда болады. Сондай- ақ Аллаһ Тағаланың өздеріне дәулет берген кейбір сүйген құлдарын байлық, дүние қызықтырмайды. Олар әсте дүниеқұмар болмайды. Мысалы Асхабы кирамнан Хазіреті Осман мен Абдурахман ибни Ауф және Әулиеден Абдулқадыр Гейлани мен Убейдуллаһ Ахрар сияқты. Баз біреу еркектер де мүмкіндігінің барынша әйелдерінің қалаған нәрсесін алып беруге тырысады. Сөйтіп, олардан өздеріне деген махаббат, құрмет, ілтипат күтеді.
Бірақ әйелдерінің ықыласы алынған сыйлықтарға ауып, ол сыйлықтардың қайдан келетіндігін көрмейтіндей халге жетеді. Қанағатсыздықтары күннен - күнге артып, рахмет айтудың орнына одан да көбірек болса екен деген тілектері арта түседі. Ал айтқандары болмаған жағдайда көңілсіздіктері, әдепсіздіктері артып, сонын себебінен отбасында келіспеушіліктер басталады [ 4-74б ] .
Қазіргі таңда мұсылмандардың арсында практикалық жағынан үлгі боларлық жанұялар өкінішке орай өте аз кездеседі. Үлгілі жанұялар тарихымызда кездескенімен, қазіргі таңда өткеніне із қалдырарлық жанұялардың сиреп қалуы қатты қынжылтады [ 5-68б ] .
Еркек әйелінің, өз туыстарына не қайынжұртына барып - келуіне, оларға болуы тиіс мәмілеге немқұрайлық танытпауына барынша мұқиат болуы керек. Екі жаққа деген құрмет бірдей болуы керек. Қарым-қатынастар жиі де сиректе болмауы қажет. Ері әйелінің өзінен рұқсатсыз басқа адамдармен жолығуына тиым салуы керек. Әсіресе артығынша шалқыған өмір сүруге люкс тағамдарға және ысырапқа батқан адамдармен қарымқатынасты азайтқан жөн. Қорыта айтқанда әйел ерінің рұқсатынсыз еш қайда шыға алмайды. Бұл мәселені жақсылап түсіндіргені жөн. Егер әйелі еріне шамасы жетпейтін заттарды алып беруін сұраса, еркек ашық түрде: «Біздің бар байлығымыз осы ғана. Егер оған риза болмасаң қазірден бастан ажырасып кетуіне болады. »- дей алатындай болу керек. Өкінішке орай көптеген еркектер мал дүниелері жетпеседе намыстанып мұндай шындықты айтуға батылдары жетпейді. Солай бола тұра қиналып, күйзеліп керек болсын, болмасын қалағанын алуға тырысып бағады, бірақ қысқа жіп күрмеуге келмейді ғой. Еркек ысыраптан сақтанған әйеліне әр қашанда риза болуы керек және әйеліне «Неткен тамаша жұмсайсың, ысыраптан сақтанғаның үшін Аллаһ Тағаланың берекеті бізбен бірге» деп көңілін жұбатуы керек [ 6-47-48б ] . От басылық өмірде ерлі-зайыптылар кешірімшіл болуды өздеріне дәстүр еруі керек. Адам баласына мән беріп қарасаңыз, адам әр уақыт бірдей болмайды. Көңілсіз уақыттарыда болады. Мұндай жағдайларда қызбалыққа салынып, жағымсыз сөздер айтылып қалады. Мұны тианақ етіп кек сақтауға болмайды. Өз ара түсінушілік құрып кешірімшіл болу, тіпті ұмыта салу қандай әдемі мінез. Бұл мінез - құлыққа ие болған адамдар, әрі өздері рахатқа бөленеді әрі басқа адамдарға да өнеге болады. Жаман мінездер: жеткілікті дәрежеде Аллаһ тағаланы білмегендіктен және оған деген махаббат пен білімнің жоқтығынан немесе кемшілігінен пайда болады .
Аллаһ Тағаланы сүйетін ерлі-зайыптылар Рабыларының махаббат кесксінен нәр алғандары үшін, бір-бірлеріне ғашық әрі жылы жүректі болады. Тағамдарын бірге ішіп, ұйқтайтын кездеде бірге ұйқтайды. Көптеген әйелдер бар ерлерін сүйетіндігін айтып жеңістік бермейді әрі бұл тақырыпқа немқұрайлықпен, селсоқтықпен қарайды. Ерлеріне байленысты атқарылатын міндеттерден өздерін аулақ ұстағаны үшін опасыздардан, залымдардан болады. Тіпті құлшылық етуде жәрдемші болуы керек. Кейбір адамдардың ұйқысы өте қатты болады. Жылы-жылы жағымды сөздер айтып намазға ойатсын. Таң сәріде құлшылық еткен Аллаһ тағаланың ерекше әрі таңдалған құлдары. Қандайда бір жанұяда Аллаһ тағаланың әмірлеріне мойын ұсынған жағдайда өмір сүріліп жатса еш күмән келтірместен жәннәт өмірінің ләззәтән осы өмірде ақ татқан болады. Көкіріктері ашық болып, кез келген нәрседен ләззат алады [ 7-86б ] . Сүйгенінен, сүікті болғанынан, жеп-ішуінен, киім кюінен қорыта айтқанда барлық құлшылық борышын өтегенінен шаттанып ләззат алады. Мөлшылыққада жоқшылыққада разы болады. Басқа адамдардың айыбын ашумен әуре болмайды, себебі әрдайым өз айыптарын түзетумен әуре болады.
Аллаһ тағаланың әмірлері орындалмайтын бақытсыз орталарда болса ұрыс-керіс, айқай-шу, дауыс көтеру сияқты әрекеттер еш қашан кем болмайды. Мұндай өмірдің қандай мәні, ләззаті болсын .
Мұндай жаман жағдайлар Исламнан хабары жоқ және тәрбиесіз надандар арасында көп кездеседі. Бекерден-бекер кызғаншақтык орынды емес. Әйкел ақылды, парасатты болу керек. Өзін құрметтей білгені жөн. Мұның жалғыз жолы еріне мойын сұнып мейрімді және сыйлы болу. Ешбір себепсізден- себепсіз көкіректікке салынып қарсы шығу өз нәпсісінің айтқанына еру жақсы нәтиже бермейді. Сонымен қатар бір-екі бала тапқан әйелдерде «сөзсіз енді оны өзіме байладым»деген сенім пайда болады [ 8-75б ] .
Сөйтіп, ерлеріне қалай болса менің еркелігімді көтереді, менің немқұрайлық ісіме риза деген пікірлерге ие болады. Ерім барлық нәрсеге ризалықпен қарайды деп ойлайды. Уақыт өткен сайын іштей ренжіген әйеліне деген махаббаты азайып қарсы алдынан тағдыр басқа салған бір әйел шыға келеді. Өзіне әйелінен өткен шынайы, жанашыр қызыметтер көрсетеді. Киімі, әдемілігі, тазалығы барлығы орынды. Үй жайынан, өмірінен безіп жүрген еркек көнілін ол әйелге бұрады. Әйелдің барлық қылығы оны есінен тандырып, оған деген махаббатты күннен-күнге арта түседі. Сонда естен шығару мүмкін емес махаббат пайда болады. Есінен айырлатындай жағдайға жетеді. Сонында көнілінен үйі, әйелі, балалары барлығы өшеді. Мұндай жағдайда көрген туған-туысқандарының әурешіліктері босқа кетіп ажырасуға мәжбүр жағдайға келеді. Кейде еріне байланған, жан-жақты мінезі, жанашыр, көркем мінезді әйелдердің, ерлерінде де мұндай жағдайлар өте сирек те болса кездеседі. Себебі әйел және еркектің бір ортада қызымет етуіне байланысты. Француз жазушысы Пиерре Лоти мұсылман әйелі жайлы былай деді: «Мұсылман әйелі нәзіктігі, парасаттылығы, үйінің тазалығы және орамалынан бастап аяқ киіміне дейін киінудегі зауқы басқа да бір дүние. Жолдасы риза болғаны соншалықты бақытты және қунышты күйде, әр күні кешке жұмысынан сабырсыздық пен үйінен ерте келуге тырысады» . Өте мықты да дұрыс сенімге ие болып, намазын дұп-дұрыс оқыған, оразасын ұстап, денесін харамнан сақтаған, анасының, әкесінің, ерінің қызметін атқарып, туысқандарымен және көршілерімен жақсы қарым-қатынаста болған әйел, қандай абыройлы, және құрметтке лайық болған бір құл. Мұндай әйелге Аллаһ Тағала риза, баратын жері Фирдәус жәннәті болады инша-Аллаһ [ 9-104б ] .
Исламдағы отбасылық ерекшеліктер.
«Бір-бірін жақсы көретіндер үшін некеден артық сүйіспеншілікті арттыратын нәрсе көргем жоқ»[ 10-123б ] .
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz