Кәсіпкерлік ұйымды кадрмен қамтамасыз ету



Пән: Іс жүргізу
Жұмыс түрі:  Реферат
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 8 бет
Таңдаулыға:   
6-тақырып. Кәсіпкерлік ұйымды кадрмен қамтамасыз ету

6.1. Кәсіпкерлік қызметті кадрмен қамтамасыз етудің мәні
6.2. Еңбек ұжымының қалыптасуы. Жаңа персоналды іздеу каналдары және
таңдау әдістері.
6.3. Кәсіпкерлік қызметтегі еңбек ресурстарын жоспарлау.
6.4. Кәсіпорын персоналын бағалау әдістемесі

6.1. Кәсіпкерлік қызметті кадрмен қамтамасыз етудің мәні
Ұйысм қызметінің маңызды бағыттарының бірі персоналды басқару болып
табылады және оның экономикалық жетістігінің негізгі көзі ретіндегі мәнге
ие. Кәсіпорында жаңа технология пайдаланғанымен біліксіз персонал қызмет
атқарған жағдайда шаруашылықтың тиімділігі төмендейді. Сондықтан да
кәсіпкерлік қызметтің маңызды құраушысы – кадрларды басқару, персоналды
басқару технологиясы болып табылады.
Персоналды басқаруға деген жаңа тәсіл өндіріс, табыс, ұйым мүдделеріне
қарағанда тұлғаның басымдылығын тануға негізделеді. Осы жағдайға сәйкес
басқарудың барлық жүйелері өндіріс үрдісінде қызметкердің қабілеттерін
толығымен пайдалануға бағытталған, өз кезегінде ол ұйымның тиімді қызмет
етуінің негізі болып табылады.
Жалпы түрде кәсіпорын персоналы түсінігі белгілі бір міндеттерді
орындайтын, аталған кәсіпорынның жалдамалы қызметкерлерінің барлық
жиынтығын қамтиды.
Ұйым персоналы – бұл жалға алу келісімщартымен реттелетін, заңды
тұлға ретінде ұйыммен қатынаста тұрған жеке тұлғалар жиынтығы.
Басқару объектісі ретінде кәсіпорындардың, ұйымдар мен мекемелердің
персоналы болып табылады. Объект ретінде тек бір ғана жеке қызметкерді
емес, еңбек ұжымын қарастыру керек. Өйткені тек ұжым ғана нақты дайын
өнімді шығаруға мүдделі және жалпы жүйенің іс-әрекетін анықтайтын, заңдар
мен ережелердің барлық кешеніне бағынышты болады.
Персоналды басқару субъектісі деп келесілерді айтамыз:
1) өндірістік кадрларды дайындау, қабылдау, бейімдеу, орын ауыстыру
үрдістерін және т.б. басқаратын функционалды ақпарат;
2) 2) бағынышты бөлімшелер мен ұжымдарға басшылықты жүзеге асыратын
желілік басқарушы персонал;
3) Ұжым мүшелерін біріктіру, жұмысшыларды тәрбиелеу және т.б. бойынша
бірқатар функцияларды орындайтын әртүрлі жұмысшылар, кәсіподақ және
т.б. қоғамдық ұйымдар;
4) Ұжымдағы бейресми жетекшілер (лидерлер).
Еңбек потенциалы – бұл адамның еңбекке қатысу шектері мен
мүмкіндіктерін, белгілі бір жағдайларда айтарлықтай нәтижеге қол
жеткізу қабілетін, сонымен қатар еңбек үрдісі барысында жетілу
мүмкіндіктерін анықтайтын адамның жеке және интеллектуалды
қасиеттерінің жиынтығы.
Жүзеге асырылған еңбек әлеуеті адами капиталды құрайды.
Адам капитал – белгілі бір уақыт аралығында табыс табуға мүмкіндік
беретін және салынған инвестициялардың нәтижесі болып табылатын адамның
өндіруші активтері (қабілеттер, бейім, білімдер).
Персоналды басқарусыз кәсіпоыргдардың, кез-келген меншіктегі
мекемелердің қалыпты қызмет етуі мүмкін емес. Бағытты анықтау мен
персоналмен жұмыс істеудің бағыттарымен негіздерін анықтау үшін, оған
қойылатын жалпы және ерекше талаптарды анықтау үшін кәсіпорынның
кадрлық саясаты жасалынады.
Кәсіпорынның кадрлық саясаты деп персоналмен жұмыстың негізгі
бағыттарын анықтайтын теориялық көзқарастардың, талаптардың,
қағидалардың жүйесін, сонымен қатар жоғары еңбек өнімділігіне жетуге
мүмкіндік беретін жұмыс істеу әдістерін айтады. Кәсіпорынның
персоналды басқару жүйесі туралы жалпы сипаттаманы төсендегі суреттен
көруге болады.
Кадрлық саясатты жүзеге асыру үшін жоспарлар жүйесі, нормалар мен
нормативтер, әкімшілік, экономикалық, әлеуметтік және басқа да шараларды
қажет етеді.
Ірі компаниялар мен ұйымдарда персоналды жұмысқа алу мен таңдауды
әдетте кадрлар бөлімі жүзеге асырады, ал шағын кәсіпорындарда персонал
бойынша менеджер немесе олардың тікелей басшысы жүзеге асырады.
Кез-келген менеджер үшін өз қызметінде кадрларды жұмысқа қабылдау,
яғни белгілі бір лауазымдық қызметке сәйкес келетін адамдарды іздеу мен
жұмысқа тарту үрдісі маңызды орын алады. Персоналды таңдаудағы жетістік
кәсіпорынға адами факторға деген өз қажеттіліктерін қанағаттандыруға
мүмкіндік береді. Таңдаудың ең маңызды талаптары:
- жоғары кәсіби біліктілігі мен оқуға деген қабілеті;
-сөлеу қабілеті мен ынтымақтастыққа деген дайындығы;
Кәсіпорын шешімнің екі нұсқасын таңдай алады: жұмысты өз бетінше
орындау, жұмысты кәсіби манадарға тапсыру.
Жалпы түрде, қабылдау үрдісі келесідей сатылардан тұрады:
- бос орындарды, олардың ерекшеліктері мен қатар қажетті кандидаттар
санын есептеу;
- қабылдау әдістері мен тәсілдерін таңдау;
-резюмені зерттеу мен алдын ала әңгәмелесуді өткізу;
- кандидаттар тізімін дайындау.
6.2. Еңбек ұжымының қалыптасуы. Жаңа персоналды іздеу каналдары және
таңдау әдістері.
Кәсіпорын персоналды ұйым мен қызметкерлер мүдделерін сәйкестендіру
жолымен қалыптасады. Ұйымның мүддесі тұрғысынан алғанда персоналдың
қалыптасуы қызметкерлердің қажеттіліктерін жеткілікті деңгейде
қанағаттандыра отырып, кәсіпорынның дамуын инновациялық әдістермен
жүргізуге септігін тигізуі керек. Сондықтан да кәсіпорын персоналының
қалыптасу үрдісі оның ағымдық және болашақтағы атқаратын қызметін
жүйелі түрде жоспарлауды кешенді түрде жүргізу керек.
Қызметкерлерді жалдау баламалары.
Жаңа қызметкерлерді таңдау жұмысы бойыгша шешім қабылдамас бұрын
кәсіпорында жалға алу баламасы бойынша барлық іс-шаралардың жүйесін
пайдаланған ұтымды. Оларға мыналар жатады:
- жұмыстан тыс уақытта жұмыс істеу, еңбектің интенсивтілігін арттыру;
- құрылымдық қайта ұйымдастыру немесе өндірістің жаңа сұлбасын пайдалану.
Өркениетті елдерде персоналды іріктеумен әдетте рекрутингтік
агенттіктер айналысады. Соңғы уақытта мұндай агенттіктер Қазақстан
Республикасында да пайда болды. Рекрутингтік бизнес үш деңгейде дамиды:
1. Төменгі деңгейде бала күтушілерді, жүргізушілерді, курьерлерді,
аудармашыларды жұмысқа орналастырады.Жұмысқа қажетті кандидаттарды
бұқаралық ақпарат құралдарының негізінен Жұмыс айдарында
жарияланатын газеттердің көмегімен іздестіреді.
2. Орта деңгейде рекрутингтік агенттіктер орташа және жоғары персоналмен
жұмыс істейді. Мұнда, көбінесе агенттіктің базасында жинақталған
ақпарат қолданылады.
3. Ең жоғары деңгей – элитарлы. Мұнда ең жоғары класты кәсіби
мамандар іздестіріледі: көбінесе тек ірі компаниялар үшін топ-
менеджерлер, жоғары буын басшылары. Мұндай деңгейдегі мамандар
жұмыссыз қалмайтындықтан, өз резюмелерін агенттіктерге жібермейді.
Сонымен қатар оларда әдетте қосымша екі-үш жұмысқа шығару туралы
ұсыныстар болғандықтан, мұндай мамандарды іздестірудің жалғыз
тәсілі білікті мамандарды іздеу қағидасы болып табылады.
Аталған іздеу тәсілінің ерекшелігі келесіде: жаңа орынға
келген үміткерлер секілді, элитарлы іздеушілер де бұқаралық ақпарат
құралдарына жарнама бермейді және мүдделі жұмыспен де ісі болмайды –
оларға тек өте жоғары деңгейдегі, еңбекпен қамтылған эксклюзив
керек.
6.3. Кәсіпкерлік қызметтегі еңбек ресурстарын жоспарлау.
Кәсіпкерлік қызметтегі еңбек ресурстарын жоспарлаудың мақсаты
кәсіпорынның дамуына ғана емес, сонымен қатар оның экономикалық дамуын
қамтамасыз ететін персоналдың сандық және сапалық құрамын қысқа мерзімге
орта мерзімге және ұзақ мерзімге анықтау болып табылады. Бұл мақсатқа
жету үшін персоналдың қтымды құрлыымы, кәсіпорынның кадрлық әлеуеті мен
қызметкерлердің әлеуетін толық пайдалану арқылы қол жеткізіледі.
Жұмыс күшін оңтайлы түрде пайдалану келесідей шарттарды орындаған
кезде қол жеткізуге болады:
- еңбек өнімділігінің мотивациясы (сыйақы жүйесінің көмегімен қол
жеткізіледі);
- материалдық және жұмыс тапсырмасын ұтымды орындаған кезде;
- оқыту және өз бетінше оқыту жолымен қызметкерлердің өндірістік
қабілеттерін датыму;
- бірігіп қызмет ететін қызметкерлер топтарын құрылымдау көмегімен
біріккен жұмысты қамтамасыз ету.
Персоналды жоспарлау негізін жинақталған және қайта өңделген деректер
құрайды. Бұл деректерді алу қиындығына байланысты, бірқатар
кәсіпорындарда келесідей мәселелер туындауы мүмкін:
- персоналды жоспарлау сенімсіз түрде жүргізіледі. Ол өндірістің дамуы
мен оның технологиялары туралы әртүрлі болжамдардан шығуы керек еді. Ал
қолда тек персоналдың қазіргі жағдайын қамтитын жоспарлаудың сандық
әдістері ғана бар;
- жоспарлаудағы қиындықтар персоналды жоспарлауға әсер ететін барлық
көрсеткіштердің жан-жақты зерттелмеуімен байланысты туындайды;
- жоспарға қажетті өзгермелі ақпарат деректерін жинқатау мен талдауға не
бөгет болатындығын анықтап талдау керек. Персоналды жоспарлауға қатысты
деректер өңделетіндей әдістерді пайдалану керек.
Персоналды жоспарлауда, оның жағдайына байланыссыз, үш бағыт бөлініп
көрсетілуі мүмкін:
1. Құрылымдық белгісі бойынша жоспарлау – еңбек бөлінісіне негізделген
өндірістік үрдісті жоспарлау; жұмыс күшін пайдалану бойынша негіззі
ережелер анықталады. Мұнда сөз ең алдымен жеке жұмыс орындарының
қалай құрылатындығы, жеке қызметкерге сұраныстың түсу тәртібін және
жеке қызметкерлер арасындағы ұтымды ынтымақтастыққа қалай қол
жеткізуге болатындығы туралы болып отыр.
2. Жеке жоспарлау – бұл жағдайда жоспарлау объектісі болып, жұмысшылар
тобы емес тек жеке қызметкерлер алынады. Персоналды жеке түрде
жоспарлау әдісі келесі жағдайларға байланысты болады:
-қызметкер, машинаға қарағанда икемді, себебі ол қосымша ақпарат алу
немесе тәжірибе жинақтау нәтижесінде өз қабілетін дамытады;
- кәсіпорынның басқарушылық иерархиясындағы мүмкіндік болатын
лауазымдардың саны үнемі азайып отырады. Сондықтан да болашақта қажет
болатын персоналды жоспарлаудың мақсаты әрбір лауазымға қажетті
... жалғасы

Сіз бұл жұмысты біздің қосымшамыз арқылы толығымен тегін көре аласыз.
Ұқсас жұмыстар
Кәсіпкерлік қызметте персоналды басқару
Персоналды басқару мақсаттары
Персоналды басқарудың тиімділігі
Ұйымдағы персоналды басқарудың негізі
Дағдарыстың мүмкін салдары
Кадр резервті жоспарлаудың теориялық негіздері
Адам ресурстарының ағымы
«Қазмұнайгаз» ақ кадрлық қызметін талдау
Шетел кәсіпорындарында персоналды стратегиялық басқару тәжірибесі
Қаржы менеджмент
Пәндер