ХVIII ғасырдағы политэкономияның негізін қалаушыларының бірі - Адам Смит

Мазмұны

І. Кіріспе

ХVIII ғасырдағы политэкономияның негізін қалаушыларының бірі . Адам Смит ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .2

ІІ. Негізгі бөлім
2.1 «Адамгершілік сезімінің теориясы» ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
2.2 «Көрінбейтін қол» концепциясы және «Халықтар байлығы» еңбегі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..7
2.3 «Экономика адамы» концепциясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9

ІІІ Қорытынды

Адам Смит . политэкономияның зерттеу пәнін анықтаушы ... ..12

Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..14
Кіріспе

І. ХVIIІ ғасырдағы политэкономияның негізін қалаушыларының бірі – Адам Смит.

Адам Смит ХХІ ғасырдың үшінші жылы политэкономияның негізін қалаушыларының бірі. Оның политэкономияның жеке дара ғылым ретінде дамытудағы орны ерекше. Капиталистік шаруашылықтың дамуымен байланысты ағылшын политэкономиясы алға тартты. Смит ғалым адам болғандықтан, мұндай міндеттерді атқару қолынан келетін іс оъболатын. Ол өзінің бойындағы абстрактылы ойлау қабілеті арқасында, нақтылы заттар туралы асқан сергектілікпен айта алатын. Оған энциклпедиялық білімпаздық , ерекше адалдық пен ғылыми әділдік тән болатын. Ол басқа ғалымдардың ойын шебер пайдалана білетін, ой пікірлерге өздігінен сын көзбен қарайтын. Танымал ғылыми және азаматтық батылдықты, профессорлық байсалдылық, жүйелікпен ұштастыра білетін.
Шаруашылық құбылысының романтикасын Смит ерекше сезіне білді. Оның қаламның шынан сатып алу, сату актілері, жерді жалға беру, жұмысшыларды жалдау, салық төлеу, вексель есебі – барлығы да ерекше мән-мағынаға ие болады. Оларсыз мемлекетті басқару, саясаттың жоғарғы сатысында «ізгілік» дегенді түсіну қиын. Политэкономияның Байрон мен пушкин кезінде де қызығушылық туғызуына Смитке қарыздар деп айтуға болады. Смит өскелең өнеркәсіп буржуазиясының мүддесін білдіргенмен ешуақытта оның көзсіз жақтаушысы болған емес. Ол өзінің субъективті тәуелсіз көзқарасын алаламай білдірумен шектелмей, оны жүзеге асыруға тырысып бақты. Осындай құнды көзқарасы ғылыми политэкология жүйесін қалыптастыруға негіз салды. Маркс сөзімен айтқанда бұл «буржуазиялық қоғамның ішкі физиологиясына үңылу әрекеті болатын». Смиттің кітабы адамзат мәдениетінің тамаша ескерткіші, ХУІІІ ғ. Экономика ілімінің шыңы. Смиттің есею кезінде экономика Шотландия тағдырын тікелей Англиямен тағдырлас жасап, біртұтас буржуазия ұлтын қалыптастырды. Арлығына да өндіргіш күштер мен халықтар байлығының өсуі тұрғысынан қарайтын Смит үшін бұл өзінен-өзі анық болды. Шотландиялық патриатизм туралы айтар болсақ, ол оны басқа да көптеген «көзі ашық шотландықтар сияты мәдени, сезімдік көрініс алды, алайда саяси сипатта емес еді».
Смит Шотландия мәдениетінің өнімі ғана емес, оның экономикалық көзқарас-байқаулары Шотландия тысары жерлерді қамтиды. Ағылшын ғалымы мен мәдениетә, ең алдымен ағылшындық философия мен экономикалық ілімнің ықпалының күштілігі соншалықты, шотландиялық көзқкркспен шектелмеді. Практикалық мағынада оның кітабі біріккен королевство Лондон үкіметіне белгілі дәрежеде ықпал етуді көздеді.
Адам Смит 1723 жылы Эдинбург түбіндегі кішкене Керколди қаласында дүниеге келген. Оның әкесі кеден шенеулігі, баласы дүниеге келерден бірнеше ай бұрын өмірден өткен.
Смит белгілі бір себептермен аристократ Тюрго сияқты тамаша білім ала алмаған. Оның ешуақытта жақсы француз тілінен оқытушысы да болмаған, соның кесірінен еркін оқу білмеген. ХУІІІ ғ. Білімдер адам үшін көне тілдерді білмегені қиынға соғатын. Оны тек кейіннен университет қабырғасынан үйренген.
Англияда бұдан әрі қалудың нәтижесіздігі және саяси оқиғалар Смиттің 1746 ж. Екі жыл тұрақтаған Керкольдиден кетуге мәжбүр етті, одан әрі өз білімін көтерумен шғылданды. Оның Эдинбургкке кезекті сапарының бірінде оған бай помещик, әрі мецанат Генри Хьюм үлкен әсер қалдырды, соңғысы болса жас ғалым үшін арнайы ағылшын әдебиетінің лекциялар циклін ұйымдастырды. Одан әрі лекциялар тақырыбы өзгеріп үлкен табысқа ие болды. ХУІІғ. бұл ұғым тек юриспруденцияны ғана емес, саяси ілімді, социологияны, экономиканы да қамтыды. Смиттің политэкономикаға арнайы көңіл аударуы да осы кезеңде орын алды.
1750-1751 жж., ол экономикалық либерализмге негізгі идеяларын білдіре бастады. 1755 ж. Эдинбургтегі лекцияларында осы ойларын ерекше бөліп
Пайдаланған әдебиеттер

1. Есқалиев. «Экономикалық ілімдер тарихы» 141-154 б.
2. К. Маркс пен Ф. Энгельс шығ. 26 том, ІІ бөлім, 178б.
3. W. R. Scoot Adam Smith as Student and Professor lasjow 1937, p 54-53.
4. А. Смит. «Халықтар байлығы». М., 1962, 1990 ж. 480-491 б.
5. А. Смит. «Халықтар байлығы» 393 б.
6. А. Смит .«Халықтар байлығы» 323, 442 б.
7. К. Маркс пен Ф. Энгельс шығ. 26 том, ІІб., 177б.
8. А. Смит «Халықтар байлығы», 113б.
9. А. Смит. «Халықтар байлығы», 556-557б.
10. I.A. Schumpeter Historu of Economic Analysis, p 307.
11. J. F. Bell. A. Historu of Economic Thout6 p 188
12. К. Маркс пен Ф. Энгельс шығ. 20том, 242 б.
13. А. Смит. «Халықтар байлығы», 50-51б., 245б.
14. Я.Ә. Әубәкіров. «Экономикалық ілімдір тарихы», 1997ж., 50-54б.
15. Әкімбеков. «Экономикалық теория», 2002ж. 87-91б.
16. Шеденов. «Экономикалық ілімдер тарихы»
17. Дж. С. Милль. «Основы политической экономии».
        
        Мазмұны
І. Кіріспе
ХVIII ғасырдағы политэкономияның негізін қалаушыларының бірі - Адам
Смит........................................................................
.............2
ІІ. Негізгі бөлім
2.1 «Адамгершілік сезімінің
теориясы»..........................................4
2.2 «Көрінбейтін қол» ... және ... ... ... ... ... Смит – политэкономияның зерттеу пәнін анықтаушы......12
Пайдаланған
әдебиеттер..................................................................
14
Кіріспе
І. ХVIIІ ... ... ... қалаушыларының бірі – Адам
Смит.
Адам Смит ХХІ ғасырдың үшінші жылы ... ... ... Оның ... жеке дара ... ретінде
дамытудағы орны ерекше. ... ... ... ... ... алға ... Смит ғалым адам болғандықтан, мұндай
міндеттерді атқару қолынан келетін іс ... Ол ... ... ойлау қабілеті арқасында, нақтылы ... ... ... айта алатын. Оған энциклпедиялық білімпаздық , ерекше
адалдық пен ... ... тән ... Ол ... ... ойын ... білетін, ой пікірлерге өздігінен сын көзбен ... ... және ... ... ... байсалдылық, жүйелікпен
ұштастыра білетін.
Шаруашылық құбылысының романтикасын Смит ... ... ... ... ... ... алу, сату актілері, жерді жалға беру, жұмысшыларды
жалдау, салық төлеу, вексель есебі – ... да ... ... ... ... мемлекетті басқару, саясаттың жоғарғы сатысында «ізгілік»
дегенді түсіну қиын. Политэкономияның Байрон мен ... ... ... ... ... қарыздар деп айтуға болады. Смит ... ... ... ... ... оның ... болған емес. Ол өзінің субъективті тәуелсіз көзқарасын алаламай
білдірумен шектелмей, оны ... ... ... ... ... ... ... политэкология жүйесін қалыптастыруға негіз салды. Маркс
сөзімен айтқанда бұл «буржуазиялық қоғамның ішкі ... ... ... ... ... адамзат мәдениетінің тамаша ескерткіші,
ХУІІІ ғ. Экономика ілімінің шыңы. Смиттің есею ... ... ... ... Англиямен тағдырлас жасап, біртұтас буржуазия ... ... да ... ... мен ... ... өсуі
тұрғысынан қарайтын Смит үшін бұл өзінен-өзі анық болды. ... ... ... ... ол оны басқа да ... ... ... сияты мәдени, сезімдік көрініс алды, алайда саяси сипатта емес
еді».
Смит Шотландия мәдениетінің өнімі ғана ... оның ... ... ... ... ... ... Ағылшын ғалымы мен мәдениетә,
ең алдымен ағылшындық философия мен ... ... ... ... ... ... шектелмеді. Практикалық
мағынада оның кітабі біріккен королевство Лондон үкіметіне белгілі ... ... ... Смит 1723 жылы ... ... кішкене Керколди қаласында дүниеге
келген. Оның әкесі кеден шенеулігі, баласы дүниеге ... ... ... ... ... ... бір ... аристократ Тюрго сияқты тамаша білім ала
алмаған. Оның ешуақытта жақсы ... ... ... да ... ... ... оқу ... ХУІІІ ғ. Білімдер адам үшін көне тілдерді
білмегені қиынға ... Оны тек ... ... ... бұдан әрі қалудың нәтижесіздігі және саяси оқиғалар Смиттің 1746
ж. Екі жыл ... ... ... ... ... одан әрі өз ... шғылданды. Оның Эдинбургкке кезекті сапарының бірінде оған бай
помещик, әрі мецанат ... Хьюм ... әсер ... ... ... жас
ғалым үшін арнайы ағылшын әдебиетінің лекциялар циклін ұйымдастырды. Одан
әрі лекциялар тақырыбы өзгеріп үлкен табысқа ие болды. ... бұл ұғым ... ғана ... ... ... социологияны, экономиканы да
қамтыды. Смиттің ... ... ... ... да осы кезеңде орын
алды.
1750-1751 жж., ол экономикалық ... ... ... білдіре
бастады. 1755 ж. Эдинбургтегі лекцияларында осы ойларын ерекше ... ... ... мен ... ... ... кейбір материалдары ретінде қарастырады. Прожекторлар табиғатты
өз-өзімен қалдырып, көздеген ... мен ... ... жүзеге асыруда
еркіндік берудің орнына, дамзаттың іс қимылының табиғи қадамын ... ... ... ... ... өркениетті, ауқатты
дәрежеге көтеру үшін керегі бейбітшілік, тыныштық, жеңіл ... ... ... ... бәрін табиғи іс қимылдар өзі атқарады.
Барлық үкімет ... күш ... ... да ... ... ... ... әрекеті табиғи не қарсы Өкімет басында қалу ... ... ... ... мәжбүр ».
ІІ.Негізгі бөлім
2.1 «Адамгершілік сезімінің теориясы».
Смит 1759 ж. «Адамгершілік сезімінің теориясы» деген ... ірі ... ... ... Бұл ... ... философиялық және экономикалық
идеясын қалыптастыру кезеңімен сипаттайды. Ол ... жаза ... ... ... уағдаға негізделген христиан мораліне қарсы болды. Оның
көзқарасында ... ... ... ... ... көрнекті орын алды.
Әрбіреуі тууынан бастап бір-бірімен тең, сондықтан моральді принциптер
баршасына бірдей қолданыс ... ... ... ... ... ... іс-қимылы туралы асолютті табиғи заңдарынан туындайды, ал этиканың
негізінде сол ... ... ... жатқандығы ескерген
емес. Сондықтан, діни мораль мен туа біткен ... ... ... ... ... ... ... Оның ойлауында басқа адамға
деген адамның барлық сезім-қылықтары оның ішкі сезім арқылы қабылдап, өзін
оның орнына қою ... ... ... білу қабілетіне байланысты. Бұл
идеяның қаншалықты талантты, әрі ... ... ... ... ... ... бола ... Адамгершілік сезімінің теориясы
ХУІІІ ғ. Аса алмай, Смитті жандандыра алмады, қайта ... ... оны мұт ... ... ... ... ... Смиттің ғылыми ізденістерінің бағыты
едәуір өзгеріске ұшырады. Ол политэкономиямен тереңірек айналысты. Оған
оның ішкі ... ғана ... ... ... да ықпал етті. Сауда-
өнеркәсіптік Глазгода экономикалық проблемелар ... ... ... ене
бастады. Өзіндік ерекшелігі бар политэкономия клубында сауда, салық, жалақы
және банк істері, жерді жалға беру ... және ... ... ... ... Смит осы клубтың көрнекті мүшесі болды. Смиттің Юммен
таныстығы мен достық қатынасы оның ... ... ... ... ... ақырғы жылдары, оның терең, әрі еркше
экономикалық ... ... ... ... ол, өзінің басты еңбегін
шығаруға әлі дайын емес еді. Жас ... ... ... ... үш ... сапары және физиократтармен жеклей ... ... ... ... ... ... ... дер шағында барды деуге әбден негіз бар. Өйткені, ол ... ... сын ... ... ... ... әрі
Кенэ мен Тюргоның пайдалы кеңестерін қабылдай алатындай қабылетті болатын.
Смиттің физикраттардан, әсіресе ... ... ... өзіндік тарихы
бар. Смит буржуазиялық қоғамның ішкі құрылысына терең ... Ол ... ... экономикалық теориясының фундаментіне негіз етіп алса,
ал физиократтарда шын ... құн ... ... ... ... салыстырғанда алға маңызды қадам жасады, яғни тек ... емс, кез ... ... құн ... деп қортындылады. Смиттің
физикраттармен салыстырғанда буржуазиялық қоғамның ... ... ... ... ... ... ... жоғары тұратын салалары бар. Әсіресе
Кенэнің капиталистік ұдайы өндірісі миханизмі ... ... ... ... ... Смит іле шала капиталистердің қор жинау мүмкіндігі
тек тұтынудан бас тартқанда болады деп ... орай ... ... ... ... капиталистердің қор
жинайтын еш көзі жоқ, өйткені өнеркәсіптік еңбек «өнімсіз», «өсімсіз» деп
ақталды. Смиттің осындай да ақталатын ... жоқ. ... ... ... ... ... бағалығы, тепе-теңдігі туралы тезистерінің
дәйектілік жоқ. Ол құн ... ... ... ... артықшылығы
болатындығы туралы көзқкркстан арыла алмады: яғни, мұнда адаммен ... та ... ... ... ... ... меркантилистермен
салыстырғанда ерекше. Меркатилистерді өзінің идеялық қарсыласы деп ... ... ... ... лоарды сынауда аяушылық
жасағңан емес. Ал, физиократтарды одақтасы, әрі достары деп ... ... ... да бір ... ... деп көрсетті. «Халықтар
байлығында» былайша қортындылайды: ... ... ... ... ... политэкономиядағы басқа бір теорияларға
қарағанда ақиқатқа жақын». Тағы бір ... ... деп ... ... ... жер ... бір бөлігінде де зәредей зиян келтіргенде емес,
келтірместе».
Смиттің аса көрнекті, ... ... ... ... ... ... ... өз философиясында этиканы
феодалдық шіркеу шырмауығынан азат ... деп, ... ... ... және қоғам процесінің факторы деп жария етті. ... ... ... ... жеке құқығына, жеке мүддеге ... өз ... ... ... Гельвеций қоғамдағы өзіндік
жеке мүддені табиғаттағы әлемдік тартылыс рөлімен салыстырады. Осымен
адамдардың ... ... ... ... ... адам ... ... ерекше байланыссыз өз мүддесін өз пайдасын ойлауға бірдей ... ... одан ... қоғамда ұтысқа ие болады.
Смит осы идеяны дамыта отырып, оны политэкономияға қолданды. Смиттің адам
табиғаты және адам мен қоғамның, ара ... ... ... ... ... ... ... «Экономика адамы» ұғымы ... ... осы ... ... арқа ... белгілі.
2.2 «Көрінбейтін қол» концепциясы және «Халықтар байлығы» еңбегі
Әйгілі «көрінбейтін қол» тұжырымы «Халықтар ... ... ... ... ... ойын былайша елестеуге болады. Адамның шаруашылық қызметінің
басты себебі жеке мүдде болып табылады. Алайда жеке ... ... ... бір ... ... ... яғни өз ... мен еңбек өнімін ұсыну
арқылы мүмкін болады. ... ... ... ... Адамдар бір-біріне
көмектесе отырып, бір мезгілде қоғам дамуына да ықпал етеді. Адамдардың
материалдық жағдайын ... ... ... ... аса үлкен ынталандырушы
күш. Егер оған еш ... ... ... ... ... ... етеді. Табиғатты есіктен қусаң, терезеден кіреді: ... ... ... ... кедергілерден өту мүмкіндігін
береді, өйткені адамзаттық ... ... оның ... жиі ... жерде Смит «Адамдардың табиғи еркіндігі» ... және ... ... ... ... және ... ... меркантилистерге күрт
қарсы келеді.
Әрбір адам өз капиталын пайдаланғанда, оның өнімі ең ... ... ... ... ол ... ... ... ойланбайды,
қаншама ықпал ететіндігін сезбейді. Ол жеке ... ғана ... ... ... қол ... ... оның пиғылында болмаған мақсатқа
ұмтылады. Өз мақсат мүддесін көздей отырып, шын мәнінде қоғам мүддесіне жиі
қызмет атқарады.
«Көрінбейтін қол» ... ... ... стихиясы іс-әрекеті.
Бұл заңдар адам еркінен тыс, көбіне оларға қарсы әрекет етеді. ... заң ... ... арқылы Смит алға аса маңызды қадам ... ... ... ... ... негіздеді. Өзіндік жеке
мүдде мен экономикалық дамудың стихиялық заңдар әрекетін Смит ... ... деп ... Смит және одан ... жақтаушы политэкономдар бұл
ұғымның екі жақты мағынас бар ... Бір ... бұл ... ... мен ... ... ... экономикалық шындықты зертеу үлгісі,
теоретикалық құрылысы.
Мәселен, физикада табиғатты танудың пайдалы қөұралы ретінде идеалды ... ... ... ... ... белгілі. Алайда идеалды
газдар мен сұйықтықтар белгілі бір нақтылы жағдайда ... ... ... ғой. Дегенмен, осы бұзылушылықтан оқшалану, құбылыстарды ... ... ... үшін аса ... ... «экономика
адамы» мен еркін бәсеке абстракциясы да осыған ұқсас. Нақтылы адам тек жеке
басының мүддесімен ... ... Сол ... ... ... ... бәсеке болған емес. «Экономика ... мен ... ... ... ол, экономика ғылым үшін маңызды рөл атқарып, ... ... ХУІІ және ХІХ ғғ. ... ... тән болды. Құн заңы
жеке меншікке негізделген тауарлы шаруашылықта ... ... әрі ... ... ... етеді. Егер нақтылы тауар өндіруші
белгілі бір техникалық жаңалықтар енгізумен байланысты бір ... ... ... ... ... қысқартатын болса, онда тауардың жеке құны
төмендейді. Алайда, орташа қоғамдық жұмыс уақытымен анықталатын ... ... ... өлшем жеке тауарын қоғамдық құнмен анықталатын
бұрынығы бағамен сататын болады да, қосымша табысқа ие болады, ... ... ... ... ... салыстырғанда тауар өнімін 25 процентке артық
өндіріп ... ... ... ... ... жаңа техника мен
тенологияны енгізуге мүдделі болады. Техникалық ... ... ... ... алады. Көрсетілген стихиялық факторлар нәтижесінде адам
еркінен тәуелсіз бір ... ... ... ... ... ... шығыны
азаяды да, қоғамдық құнының төмендеуі орын алады. Бұдан шығатын ... ... ... ... адамы» ретінде өз табысына молайтуға
ұмтылады, ал осы жағдайды еркін бәсекенің әрекеті оның алғы ... ... ... айтқанда кейіптелген капитал. Басқа сөзбен
айтқанда, политэкономия үшін жеке дара капиталистің өзіндік қасиеті маңызды
емес. ... үшін оның ... ... ... ... Бұл ... ой ... ерекше көрінеді. Алайда, қорытынды
басқаша. Смит бойынша капиталист өз мүддесін көздей отырып, санасызда болса
капитализмді нығайтады. Марксте капитализмнің ... ... ... қоймай оның күйреуінде оъективті дайындайды.
Осымен байланысты басқалай ... ... ... ... ... матириализм тұрғысынан ұзақ мерзімді қоғамдық ... ... ... Бұл адам ... ... ... нақтылы таптық
қоғам шеңберінде және соған тән заңдарға сай әрекет етеді. Ал, Смит ... ... ... және табиғи адамзат табиғатының көрінісі. Бұл даму
өнімі емес, қайта оның бастапқы пункті. Міне ... ... тыс ... ... ... Смит өз ... ірі ... бөліністі.
2.3 «Экономика адамы» концепциясы
«Экономика адамы» концепциясына сай Смит теориялық және практикалық
маңыздылығы зор мәселені алға ... Атан ... ... ... ... мен ... Ол өз өмір сүрген уақытына ... адам ... ... ... ... адамы жасырын орын
алған деп ұйғарғанда, осы сұраққа әрі жемісті, әрі терең жауап берді.
Laissez faire саясаты, Смитше ... ... оның адам мен ... ... ... Егер кез келген адамның экономикалық қызметі
түптеп келгенде қоғамдық игілік берекеге бағытталса, ондай ... ... ... ... пайымдауынша, қоғамының тауар-ақша, капитал және еңбек ресурстары
неғұрлым еркін ... ... ... ... ... пайдалану
мүмкіндігі мол болады. Еркін бәсеке оның экономикалық ілімінің альфа және
омегасы. Ол «халықтар ... ішкі ... ... ... ... Смит ... ... профессорларына, тіпті поптарға да
қолданады. Ол жазғандай, егер барлық дін ... ... ... ... ... ... пен ... бермей еркін бәсекеге түссе, аса
заласыз болар еді.
Смиттің ролі Laissez faire ... ... ... оны аса ... жүйелілікпен негіздеуінде. Бұл принциптің Францияда туындағанына
қарамастан логикалық ... ... ... теорияның негізгі
ретінде жетістірген британдық болғаны да ақиқат. Англия бұл тұста әлемнің
ең ... ... ... ... ... ... мүдделі болғаны да
объективті жағдай. Ал, ... ... ... ... ... ... үшін ... жағдайда кежірлік наз болғаны, оны
тез өткені ... ... ... ... ... ... ... Ағылшын үкіметінің экономикалық саясаты көптеген ... ... ... ... Смиттік бағдарламаны жүзеге асырды.
Алғашқы қадам Смиттің көзі ... ... ... ... ... еске ... ... соңғы жылдарында Смит ... ... ... болды. 1787 жылы Лонданға барған сапарында ... ... ... Laissez faire ... сол ... премьер-министр Уильям
Петти бастаған ... ... Смит ... ... ... орннан
тұраджы. Өзінің профессорлық дағдасына орай қолын көріп, былай ... ... ... ... ... оған ... «Доктор сізден кейін, өйткені мұндағы біздер бәрімізде сіздің
оқушыларыңыз». Мүмкін, бұл аңызда шығар. Дегенмен ... өте ... ... ... ... ... ... байлығының» рухына сай біраз
шараларды атқарған.
Смит өз бағдарламасын ешуақыт пункттер бойынша ... ... ... ... ... ... Laissez faire ... нақтылы мыналарды
сипаттайды.
Біріншіден, қазіргі түсінікпен ... ... ... ... шараларды жоюды талап етті. Ең алдымен феодалдық қалдық ретінде
міндетті ... оқу мен ... заңы ... ... ... мәні ... ... жол ашу. Алайда,. Смитьтің
қандай кезеңінде жазғанын естен шығармау ... ... ... табы ... зардапты капитализмнен емес, оның жеткілікті дәрежеде ... ... Олай ... Смит ... ... және мейрімді деуге
әбден негіз бар.
Еіншеден, Смит жерге еркін сауда болуын қуаттады. Ол ірі жер иеленуге
қарсы ... және ... ... ... ... ... ... алып тастауды ұсынды. Смиттің пайымдаушы жерді пайдалана білетін,
экономикалық тұрғыдан ... ... ... ... меншігіне өткізу
керек. Осының бәрі ауыл шаруашылығында капитализмді дамытуға бағытталған.
Үшіншіден, Смит өнеркәсіп пен ішкі ... ... ... ... шешімдерді алып тастауды ұсынды. Ішкі рыноктағы кейбір тауарларға
шешімдерді алып тастауды ұсынды. Ішкі рыноктағы ... ... ... шаруашылықтарға ықпал ету үшін емес, бюджеттік табысты қамтамасыз
ету үшін ... ... ... сол ... ел ішінде тауарларды
тасмалдаумен ... баж ... орын ... ... бұл ... ... өте ... әрі актуалды бола бастады.
Төртіншіден, Англияның ішкі сауда саясатын жете сынай отырып, еркін
сыртқы саудаға бағдарламасын ... Оның осы ... ... ... ... ... болатын.
Смит ағылшындық отарлау саясатын әшкерлей отырып, оның ... ... ... ... ... ... ашық жады.
Англияның Ирландия мен солтүстік америкалық отарларды жүргізген ... мен ... ... ... айналысты болжамайтын мағынасыз
саясат деп ... Ол ... деп ... ... халыққа өзінің еңбегінің
өнімін шығаруға немесе өз капиталы мен ... ... ... ... ... салу ... ең қасиетті құқын аса бұрмалау болып таылар».
Бұл жұмыстың 1776 жылы Лондонда жарық көрген ... Смит ... ... ... ... ... негіздері ағылшын және француз
экономистерінің өткен ... ... ... ... жинақтайды. Ол алғашқы екі кітапта ... ... ... Смит ... тарихына негізінен «экономикалық саясатқа қосымша».
Кішкене ... ... ... ... мен ... ... ... экономисінің дамуы туралы. Кеңейтілген ... ... ... және оған сын деп ... ... тарау меркантилизмге,
біреуі физиократтарға арналған.
Ең үлкен көлемді - бесінші кітап, ... ... оның ... шығыстарына арналған. Алайда, осы соңғы үш кітапта нақтылы деректерге
сүйене отырып, Смит ... ... ... ... бідірді.
«Халықтар байлығы» сөз жоқ, политэкономия тарихында аса ... ... ... атап ... бұл ... ... қана ... әрі
ескі уақыт туралы қызық кітап. Ол Кенэнің аналитикалық эсиздерінен, Тюрго
теоремаларынан және Рикардоның ... де ... ... өз ... ... ой санасын байсалды көргендігін және ерекше
әзіл-оспағын қолдана білді. ... ... ... мен
университетердегі, әскери іс саласы мен банктердегі күміс рудниктері мен
бұқпа саудадағы т.б. көптеген зұлмат ... ... ... ... ... ... ... көпшілік экономикалық теорияға тікелей
қатысы жоқ деуге де болар. Алайда, Смит пайымдауында ... ... ... ... ... Смит – политэкономияның зерттеу пәнін анықтаушы.
Политэкономияның зерттеу пәнін анықтап оны ... ... ... ... ... Смит ... оның негізгі зерттеу әдісі логикалық
абстракция. Экономикада бірқатар бастама, категорияларды бөліп ... ... ... ... ... ... және нақтылы
құбылыстарды одан әрі талдау оңайға түседі: Адам Смит мұны ғылыми әдіс ... Ол өз ... ... ... ... ... айырбас
құны сияқты категорияларды негізге ала отырып, одан әрі ... ... ... ... Оның ... ... мен ... осы
мағынада белгілі дәрежеде дәледік пен ... ... ... ... Алайда, Смит осы жоғарғы ғылыми зерттеу дәрежесінде ұзақ бола
алмады. Үстіртін жазу, ... ... ... оны ... ... ... Мұндай екі жақтылық өзі өмір сүрген ... ... ... әрі ... ... түсіндіруге болады.
Смит политэкономияның ғылым ретінде пәні туралы терең түсінігі болды,
сондықтан да күні бүгінге дейін мәнді ... ... ... ... екі жағы бар. Ең ... бұл ... осы қоғамдағы адамдар
санасынан тыс объективті әрекетететін материалдық игіліктерді өндіру,
айырбас, бөлу және ... ... ... ... ... екі ... ... политэкономияға түсініктеме береді. Онда қоғамдық
өнімділігінің өсу ... ... ... ... мен топтардың
арасында өнімдерді бөлудің табиғи тәртібі, капитал табиғаты, оның қорлану
тәсілдері туралы жазады.
Бұл қоғамның ... ... ... аналитикалық көзқарас,
шынайылық, нақтылық. Ең бастысы Смит ... ... ... ... ... ... проблемаларды талдауға болатындығын
көрсете білді.
Смит пайымдауынша, политэкономия объективті талдау ... ... ... ... ... ... дәрежедегі табыспен немесе
өмірлік игіліктерімен қамтамасыз ... ... ... өзін ... ... ... экономикалық саясатты негіздеуі және ұсінуы
керек. Олай болса, политэкономия ... ... ... ... ... туғызатындай тәртіп орнату қызметін атқару керек.
Бұл – ... ... ... Экономист мұндай жағдайда
байлықты өсіру үшін, не және қалай ... ... ... сұраққа жауап беруге
ұмтылу керек.
Әдетте екі әдіс те өзара тығыз байланысты, кез келген э
Кономикалық концепциясында ... ... ... ... ... ... кейде біріншісіне, кейде екіншісіне басымдылық береді. Мысалы,
Сэй мектебі нормативті ұсыныстан ашықтан-ашық бас ... ... ... ... ... деп ... Смитке ғана тән көпқырлылық осы екі
көзқарасты органикалық тұрғыдан ... ... ... ... «Экономикалық ілімдер тарихы» 141-154 б.
2. К. Маркс пен Ф. Энгельс шығ. 26 том, ІІ ... ... W. R. Scoot Adam Smith as Student and ... lasjow 1937, p ... А. ... ... байлығы». М., 1962, 1990 ж. 480-491 б.
5. А. Смит. «Халықтар байлығы» 393 б.
6. А. Смит .«Халықтар байлығы» 323, 442 ... К. ... пен Ф. ... шығ. 26 том, ІІб., ... А. Смит ... байлығы», 113б.
9. А. Смит. «Халықтар байлығы», 556-557б.
10. I.A. Schumpeter Historu of Economic Analysis, p 307.
11. J. F. Bell. A. Historu of Economic Thout6 p ... К. ... пен Ф. ... шығ. ... 242 ... А. ... «Халықтар байлығы», 50-51б., 245б.
14. Я.Ә. Әубәкіров. «Экономикалық ілімдір тарихы», 1997ж., 50-54б.
15. Әкімбеков. «Экономикалық теория», 2002ж. 87-91б.
16. Шеденов. ... ... ... Дж. С. ... ... ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
18 ғасырдағы ерте буржуазиялық мемлекеттер(еуропа), Британдық Үндістан(18-19 ғғ.)5 бет
18 ғасырдағы қазақ әдебиетінің даму жөніндегі сипаты18 бет
19 ғасырдағы реформалар13 бет
19-20 ғасырдағы Қазақстан баспасөзі81 бет
19-ғасырдағы қазақ музыкасы. 20-ғасырдағы қазақ музыкасы8 бет
21 ғасырдағы жаңа принцптердегі негізделген егіншілік жүйесін құру6 бет
21 – ғасырдағы туристік фирмалардың қызметі23 бет
6-12 ғасырдағы қалалар4 бет
VI-VIII ғасырдағы ұлы ғұламалар5 бет
XII – XIII ғасырдағы Моңғолдың тарихындағы Шыңғысханның билік құру кезеңі13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь