Валюта саясаты

Валюталық саясатты мемлекеттік реттеу.

Кіріспе.
1. Валюта нарығы және валюта бағамы ... ... ... ... ... ... ... ..
1.1.Валюта нарығы және валюта жүйесі ... ... ... ...
1.2.Валюта бағамы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2. Валюта саясаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.1.Жалпы валюта саясатының ұғымы және түсінігі ... ... .
2.2.Валюта саясатының ... ... ... ... ... ...

3. ҚР валюта нарығының мемлекеттік реттеуі ... ... ... ... .

Қосымша ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Қортынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Пайдаланған әдебиет: ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Кіріспе

Экономиканың жағдайын сипаттайтын көрсеткіштердің бірі – валюта бағамы, валюта саясаты. Нарықтағы шет елдермен қарым – қатынасты жақсарту, одан әрі дамыту барысында валюта бағамы, оның тұрақтылығы, айналысқа түсу қабілеті көптеген мәселерді шешіп, біразын жеңілдетеді. Сол себептен валюта бағамын реттеу елдің халықаралық саудада алатын орнын, даму қарқынын айғақтайтын бірден – бір шама болып табылады.
Жалпы, валюта нарығы дегеніміз шетелдік валютаны және шетелдік валютадағы төлем құжаттарын сату – сатып алу жөніндегі әлеуметтік – экономикалық және ұйымдық қатынастар жүйесі.
Курстық жұмысымның мақсаты валюталық саясатпен валюталық бағамның және нарықтық валютаның реттелуін мен қоса жетілдіру жолдарын қарастыру.
Алға қойған мақсатқа жету үшін өзара байланысқа келесі шаралар қатарын шешу керек.
1.Валюта нарығы мен валюта бағамы.
2.Валюта саясатының болашақта дамуы.
3.ҚР валюталық нарықтың мемлекеттік реттеу.
Жұмыстың зертеу пәні болып мемлекет пен Ұлттық банк арасындағы валюта қатынас жүйесі болып табылады.
Ақпараттық базасына ҚР Ұлтық Банк Агентігі. Қаржы министерлігінің инструкциялары және Қазақстандық және шетелдік эканомист ғалымдарының монографялық әдебиеттері мен ғылымей мақалалары қолданылды.
Пайдаланған әдебиеттер
1. «Валютное регулирование внешнеэкономической деятельности в Казахстане», Банки Казахстана, №5, 2005г.
2. Ермилова Л.В. «Валютные кризисы: причины, формы, последствия», Вопросы гуманитарных наук, №2, 2005г.
3. Арыстанбеков К. «Экономическая политика и валютный курс», Саясат, №12, 2002г.
4. Шиликбаев С. «Совершенствование системы валютного регулирования экономики для учета влияния мировой коньюктуры», Аль-Пари, №6, 2002г.
5. Омарбаева А.К. «Ұлттық ақша өлшемінің валюталық бағамын реттеу жөніндегі валюталық саясат», ҚазҰУ хабаршысы, Экономика сериясы, №1(35), 2003ж.
6. О. Баймұратов Қазақстан қаржы нарығы. Алматы «Экономика» 2007 ж
7. Б.Жүнісов, Ұ.Мәмбетов, Ү. Байжомартов Нарықтық экономика негіздері
Алматы 1994 ж
8. К.З.Хамитова Экономикажәне кәсіпкерлік негіздері Астана 2007 ж
9. Н.Қ. Мамыров, М.Ә.Тілеужанова Макроэкономика Алматы «Экономика» 2003 ж
10. Н. Г. Мэнкю Макроэкономика МГУ
11. Оналтаев. Қаржы қаражат 2007
12. Бухарбаев. Қаржы қаражат 2006
13. Мадиярова Д.М. Сыртқы эканомикалық саясат және эканомикалық қатынасттар.
14. Исаева Б. Эканоика 2009 20 наурыз
        
        Валюталық саясатты мемлекеттік реттеу.
Кіріспе.
1. Валюта нарығы және валюта бағамы..............................
1.1.Валюта нарығы және валюта жүйесі...............
1.2.Валюта
бағамы....................................................................
.
2. ... ... ... ... және ... ... ... ҚР валюта нарығының мемлекеттік реттеуі.................
Қосымша...................................................................
...................
Қортынды..................................................................
..................
Пайдаланған
әдебиет:................................................................
Кіріспе
Экономиканың жағдайын сипаттайтын ... бірі – ... ... ... ... шет ... қарым – қатынасты жақсарту, одан әрі
дамыту барысында валюта ... оның ... ... түсу ... мәселерді шешіп, біразын жеңілдетеді. Сол себептен ... ... ... ... ... ... ... даму қарқынын айғақтайтын
бірден – бір шама болып табылады.
Жалпы, валюта ... ... ... ... және шетелдік
валютадағы төлем құжаттарын сату – ... алу ... ... ... және ұйымдық қатынастар жүйесі.
Курстық жұмысымның мақсаты валюталық саясатпен валюталық бағамның
және ... ... ... мен қоса жетілдіру жолдарын қарастыру.
Алға қойған мақсатқа жету үшін өзара байланысқа келесі шаралар ... ... ... мен валюта бағамы.
2.Валюта саясатының болашақта дамуы.
3.ҚР валюталық нарықтың мемлекеттік реттеу.
Жұмыстың зертеу пәні болып мемлекет пен ... банк ... ... жүйесі болып табылады.
Ақпараттық базасына ҚР Ұлтық Банк Агентігі. Қаржы министерлігінің
инструкциялары және ... және ... ... ... ... мен ғылымей мақалалары қолданылды.
1. Валюта нарығы және валюта бағамы.
1. Валюта нарығы және валюта жүйесі.
Валюта (италян сөзі, ... – құн) – ... ақша ... оның ... ... төлем – есеп айырысу айналымын каналдары арқылы ұлттық
ақшаларды қолданудың ерекше ... ... ... ... және әлемдік еңбек
бөлінісін ... ( ... ... ... ... ... Өндіріс күштерін дамуы мен ішкі нарықтағы өркендеген салаларының
өнімін сатуда ... ... ... ... жағдайларын
жетілдіру- міне осылардың бәрі ... ... ... әсер етті.Әлемдік тауар айналымының дамуы мұнай, машина ... ... өнер ... салаларының өнімдерін сатудың ұлғайуына
байланысты болады.
Халықаралық экономикалық ... ... пен ... ... ... шектеуді азайтуды, оның жолындағы кедергілерді
жоюды, яғни ішкі ...... ... ... ... Өз тауарларын
сартқы нарықты кедергісіз қозғалыста жүруіне транс корпорациялардың
қызығушылығы ... ... ... ... ... тауарлардың нақты
түсуін жеңілдетуі, сондайақ интернационалдық өнеркәсіп кешені аумағындағы
ішеі корпорациялық тауар ... ...... ... және
тұрақты қолдануы қол жеткізгендіктен айғағы.
Әлемдік шаруашылық байланыстағы өнеркәсібі дамыған мемлекеттердің өзара
қарым-қатынасын терендеуі және ... осы ... ... ... барлық капиталдардың-өндіріс пен әлемдік айырбастың, жалақы мен
бағаның өсу қарқыны әсер ... ... ... шаруашылық қарым-
қатынастарына тауарлар, қызмет, капитал және ... легі ... ... ... ... қоғамдық ұдайы өндіріс процесінде қалыптасқан тауар
айналымы тұақты түрде ... ... ... және де ... ... ... ... құралы болып оның ... ... ... ... ... ... ... волютасы қолданылады.
Бұл әлемдік шаруашылықта жалпы бүкіл мемлекеттерге міндетті деп танылған
халықаралық несие ақшасының әзірше жоқтығынан.
Елдердің ... ... ... ... одаққа
кіруі) ақша капиталының бір ... ... ... ... ... ... ... туындатады. Ол халақаралық валюта есеп айырылысу
және несие қаржы қатынастарында жүзеге асады.
Валюта қатынастары - әлемдік ... ... ... ... ... ... ол ... шаруашылықтардың нәтижесінің
(тауарының, қызметінің) ... ... ... ... Валюта
қатынастарының кейбір элементері көне дәуірде ( ежелгі Египетте, Римде)
вексель және ... ... ... пайда болған. Валюта қатынастарының
туындауы ұдайы өдіріске байлансты ... ... ... өндірістің
тұрақтылығы дәрежесіне қарай керсінше де әсер ... ... ... ... ... ... нормалармен және ережелермен
ерекшеленеді.
Сыртқы экономикалық байланыстардың дамуына қарай ... ... ... Валюта жүйесі - ол экономикалық көз ... ...... интернационалдандыру негізінде тарихи қалыптасатың валюта ... ... ... ал ... – заңдылық тұрғысынан – ол
белгілі бір қоғамдық - ... ... ... ... ... ... валюта-экономикалық қатынастар.
Тарихи үш түрлі: ұлттық , дүние ... және ... ... немесе
аймақтық валюта жүйесі қалыптасқан. Алғашқыда елдің ақша жүйесінің құрамдас
бір бөлігі ретінде ұлттық валюта жүйесі пайда болды.
Ұлттық ... ... ... ... ... өндірісті қалыптастыруға және
халықаралық төлем айналымын қамтамасыз етуге қажетті валюта ресурстарының
пайдаланатын экономикалық қатынастардың жиынтығы. ... ... ... ... ... ... ... валюта - елдің ақша бірлігі.
Ол қолмағол формада ( банкнотта , ... және ... емес ... ... ақша қалдығы) болды. Оның имиттентері ұлттық орталық
банк және комирциялық банктер. Ұлттық ... ... ... ... ұлттық валюта;
( ұлттық валютаның шетел валютпсына айырбасталуы жағдайлары, ... екі түрі ... а) ... ... ... еркін
айырбасталатын валюта. 1978 жылдан Халақаралық валюта қорының (ХВҚ)
Жарғысында ... ... ... деген ұғым енгізілген.Оған
америкалық доллар, немістің маркасы, жапон иені, француздың франк,
ағылшындық фунт ... ... ... ... ... ... рубль; б)
айырбасталмайтын (тұйық) валюта;
( валюталық паритетің бірдейлік ережесі-валюталардың алтын ... ... ... Ақша ... ... ... негізделген
ондағы алтын паритеті алынып тасталды (Батыста 70-жылдарда, ал КСРО
– да 1991 жылдан ). ХВҚ – ның ... ... ... ... ... ... ... анықталады. Валюта қоржыны деп ... ... бір ... ... сол ... нарықтық
бағамына көбейтіп, оларды АҚШ долларына бөлумен анықталатың бір
валютаның орташа ... ... ... ... СДР ... ... көрсетілген бұрын еркін қолданылатың валюталардан құралады,
қазір ондағы американдық долларының үлесі шамамен 39 %, ... ... 21, ... иені - 18, ... ... және фунт ... ... 11%- тен болады. Еуропа қауымдастығының ... ... (ЭКЮ) 12 ... ... ... ... ... ЭКЮ 1999 жылдың 1 қаңтарынан ұжымдық ... – еуро ... ... ... ... ... ... белгілі бір аралықта
өзгерілмелі). Мысалы, еуропа валюта жүйесіндегі орталық бағамында ... ... ... ауытқу шегі ± 15 шамасында ... ... ... ... ... ... 1 долларына шаққанда 4300 –
4900 руб. аралығында, ал 1997 жылы 5750 – 6350 руб. ... 1998 ... ... ... шегі 9500 руб. ... көтерілді. Валюта –
қаржы дағдарысы кезінде 1998 жылдың тамызынан, рубльдің долларға
шаққандағы ... бұл ... ... ... 15 – 25 руб.
дейін ... [22; 254.]. ... ... валюта бағамының
өзгеретін шегі заңмен бекітілмеген;
( валюталық шектеудің болуы немесе болмауы. ... ... ... ... ... ... ... белгілеу,
белгілі бір валюталық құндылықтармен жүргізілетін ... ... ... ... аяқ ... ... дамыған мемлекеттер
бірте-бірте валюталық шектеуді алып тастаған. 1996 жылы Ресей ... VIII ... ... саудалық және ... ... ... шектеулерді жойды.
(төрт қосындыдан тұратын (елдің ресми алтын және ... ... ... есепшоттары, еуро (1999 жылдан ЭКЮ – дың орнына), ХВҚ ... ... және ... ... ... өтеу ... халықаралық валюта өнімділігін реттеу;
(халықаралық несиелік айналым құралдары мен халықаралық есеп ... ... ... белгілеу;
(валюта нарығы мен алтын нарығы ережесі;
(валюта қатынастарын реттейтін ұлттық органдардың ... ... ... ... ... – валюталық және экспорттық бақылаудың
федералдық қызметі).
Әлемдік шаруашылық ... ... ... әр елдің
ұлтықвалюта ... ... ... және ... ... ... ... Олардың негізгі принциптері мемлекетаралық
келісіммен занды түрде бекітіледі.
Дүниежүзілік валюта жүйесі деген ... ... ... ... яғни ол – ... ... - ... инеституттарымен
халықаралық – шарт және мемлекеттік құқық нормасы кешендерін біріктіретін
жүйе. Бұл ...... ... ...... ... ... саудаға қатысушы фирмалардың іс-әрекеттерінің
тиімділігін қамтамасыз ету. Жалпы валюта жүйесі ... ... ... ... ұзақ ... ... ... туғызуы қажет.
Басқа жағынан, оның мақсаты – ... ... ... ... ... әртүрлі валюталық шектердің және тамыр – ... ... ... ... ... жасау.
Валюта жүйесі әлемдік шаруашылық байланстарда дербес роль атқарады. Ол
өндірістің даму ... ... ... көлеміне, баға саясаты мен
әсер етеді. Дүниежүзілік валюта жүйесі елдер арасындағы ақша – ... ... – ақ ... елдердің әрқайсысының ішкі ақша айналымы
қамтиды “Дүниежүзілік валюта жүйесі” деген ұғымға кіретін ішкі және сыртқы
жүйелер органикалық өзара ... ... ... ... ... ... ақша ... әлемдік ақшаның бірден – бір түрі болып алтын, кейін құйма
формасындағы алтың есептелді. Алтың монетаны халықаралық ... ... ... ... содан бақа елдін монетасын соғу қажет болды.
Біртіндеп айналыс шығыдарын ... ... ... есеп ... алтын монета және несие айналым құралдары қолданыла бастады.
1.2. Валюта бағамы
Экономикалық мүмкіндіктер деңгейін көрсететін басты көрсеткіштердің бірі
– сыртқыэкономикалық қызмет. ... ... ... ... осы ... ... даму деңгейі мен түрлі өзгешеліктерін
нақтылайды. Сол себептен ... ... ... мемлекет
алдындағы басты мәселелердің бірі.
Сыртқыэкономикалық қызметке ... ... етуі ... – оның ... ғана ... емес, сонымен бірге сыртқыэкономикалық қызмет
көрсеткіштерінің жекелеген бөліктеріне әсер ... оны ... ... қарай
бұру мақсатында түзетулер енгізу. Бұл жерде реттеудің көптеген ... ... ... ... ... реттеу әдістеріне дейін.
Сыртқыэкономикалық қызмет нәтижесіне әсер ететін ... бірі ... ... Мемлекет валюталық реттеу әдісі арқылы сыртқыэкономикалық
қызметті реттеп, сыртқы тұрақтылыққа жетуге жол ашады.
Валюталық реттеуде валюта ... ... ... жөн. ... ... алдында бағамға әсер ... ... ... Бұл ... валюта бағамына әсер ететін негізгі 3 фактордың ... ... ... ... ... ... өз ... құрушы және реттеуші деп бөлуге болады. Негізгі бағам құрушы
факторлар: ЖҰӨ, ... ... ... ақша ... пайыздық мөлшерлеме.
Реттеуші факторларға валюталық, несиелік, эмиссиялық саясатты, салықтарды,
квоталарды, ... ... баға ... ... ... тұрақтылығын жатқызамыз.
Саяси факторлардың ішінен басқарушы органдардың тұрақсыздығын, елдің
ақша жүйесіне ... ... ... шешімдерді, мемлекеттің ұзақ
мерзімді бағдарламаларын, экономикалық және саяси құрылымдардың арасындағы
байланысты ерекше көрсетеміз.
Валюта ... ... ішкі ... қатар сыртқы факторлар
да әсер етеді. Глобализация кезеңінде әлемдік тауар, ... ... ... ... ... ... сауда саясаты, халықаралық сауда
және қаржылық ұйымдардың қызметтері, жаңа технологиялардың ... ... ... ... бағамы өзгерісінің экономикалық мағынасы тұрақты және еркін
валюта ... ... ... Егер ... ... ... ... режимін
қолданса, онда өзгеріс сұраныс пен ұсыныс сияқты нарықтық күш ... ... ... ... ... шетел валютасының
қымбаттануына ... ... ... ... ... ... ... қымбаттауына әкеледі.
Тұрақты валюта бағамы кезінде валютаға сұраныс пен ұсыныстың өзгерісіне
байланысты валюта бағамының ауытқуы өзгеше жүреді. Режимнің ... ... банк ... ... ... бір ... ... тұруға тырысады. Егер
елде импорт өсетін болса, онда Ұлттық банк өз ... ... ... ... ... және ... ... реттеу экономиканың даму деңгейіне тікелей әсер етеді.
1999 жылға дейін Қазақстанда валюта бағамының тұрақты ... орын ... ... Қазақстанның экономикалық даму деңгейі теріс сипатта еді. Ал ... ... ... ... ... енгізілгенннен кейін Қазақстанның
экономикалық дамуы жеделдеді. Әрине, бұл ... ... ... ... байланысты. Сол себептен Қазақстанның валюталық реттеу
қағидаларына ... ... ...... ... ... ... территориясын
қамтуы тиіс;
- экономикалық реттілігі – резиденттер мен ... ... ... ... ... ... ... жүргізгендегі банктердің монополиясы – валюталық
операцияларды жүргізген кезде заңдылығын қамтамасыз ету ... ... ... бойынша есептесу құзыреті бар банктер
арқылы жүргізілуі тиіс;
- валюталық операциялардың негізділігі – спекуляцияларды ... ... ... ... ... ... келісімдер
негізінде жүргізу;
- резиденттерге шетелдерде авуарлары болу құқығын ...... ... ... ... ... ... қысымды азайту мақсатымен резиденттерге валюталарды
тез арада сатып алуға шек қою арқылы қысқа мерзімді ... ... ... позициясын реттеу;
- валюталық операцияларды еркін жүргізілетін операциялар, рұқсат ... ... ... ... қажет ететін операциялар
категорияларына бөлу;
Сурет 1 - Валюталық реттеу құралдары
Валюталық реттеу дисконттық, девиздік, ... қор ... ... ... ... ... ... бағамын
реттеу саясаттары арқылы іске асырылады.
Дисконттық ... ...... ... ... мөлшерлемені
өзгертуі. Бұл әрекеттер валюта бағамы мен төлем ... ... ... ішкі несиелендірудегі өзгерістер, ақша массасы, баға,
жинақ сұраныс арқылы реттеуге негізделген.
Оның нәтижесі шетелдерден келген капиталдар көлеміне байланысты, ... ... ... ... капиталдың жылжуына байланысты
болмайды.
Девиздік саясат – мемлекеттік ұйымдармен шетел валютасын сатып алу мен
сату ... ... ... әсер ету ... ... ... ... көтеру
мақсатымен Ұлттық банк валюталарды сатып алады, ал ... ... ... валютаға айырбастау арқылы сатады.
Валюталық интервенция, девальвация, ревальвация валюталық реттеудің
экономикалық әдістері болып ... ... ... және ... ... ... ... валюталық реттеудің әкімшілік
әдісі болып табылады.
Валюталық бағамның режимін ... ... ... ... ... ... мүмкіншіліктерімен анықталады. Айналым бағамына
байланысты стратегияны таңдаған кезде мынадай ... ... ... ... шығындары, инфляцияны төмендету
мүмкіншілігі.
Мемлекет валюталық ... яғни ... ... ... арқылы өзге
мемлекеттермен импорттық және экспорттық операцияларын реттеуге мүмкіндік
алады. Егер А мемлекеті ... ... ... ... ... ... бағамын басқа елдерден салыстырмалы түрде ... ... А ... ... ... ... қарағанда арзан болады, сәйкесінше, А
мемлекетінің валютасындағы өнім бағасы да төмен. Ал бұл А ... ... ... ... яғни ... көлемі көтеріледі.
Импорттық операцияларды реттеу де осы ... ... ... 1АҚШ долларына шаққандағы орташа теңге
бағамы
|Период |2003 |2004 |2005 ... ... |153,69 |139,80 |130,25 ... ... |150,73 |137,23 |132,17 ... тоқсан|147,20 |135,71 |135,16 ... ... |146,69 |131,40 |133,93 ... |149,58 |136,04 |132,88 ... көзі: «Ежегодный статистический журнал», Агентство Статистики
Республики Казахстан, 2006г.
Кесте-2
Қазақстан Республикасының сыртқы саудасы
млн.АҚШ доллар
| |2003 |2004 |2005 ... ... |21335,4 |32877,5 |45201,2 ... | | | ... |12926,7 |20096,2 |27849,0 ... |8408,7 |12781,3 |17352,2 ... ... ... ... ... ... Статистики
Республики Казахстан, 2006г.
Көрсеткіштердегі өзгерістердің себептері мен ... ... жылы 2003 ... ... 1АҚШ ... ... орташа
теңге бағамы 16,7 төмендеген. Ал тауар айналым осы уақыт аралығында 23865,8
млн. АҚШ долларына өскен. Пайыздық тұрғыдан ... ... ... ... ... 11,16% ... ... айналымын 111,86 %
жоғарлатқан. Ал бұл, өз ... ... аз ... ... ... 100 есе ... валюта бағамының сыртқыэкономикалық
қызметтегі ролі зор екенін көрсетеді. Келтірілген есептеулер валюта ... ... ... ... кері ... ... ... жағдайын сипаттайтын көрсеткіштердің бірі – валюта бағамы,
валюта саясаты. Нарықтағы шет ... ...... ... одан әрі
дамыту барысында валюта бағамы, оның тұрақтылығы, айналысқа түсу қабілеті
көптеген ... ... ... жеңілдетеді. Сол себептен валюта бағамын
реттеу елдің халықаралық саудада алатын орнын, даму қарқынын ... – бір шама ... ... ... ... ... ... саясаты – валюталарды сатып алу қабілетін
қамтамасыз ету және ішкі ... ... ... алып – ... операциялардың белсенді дамуына жол бермеу ... ... ... Бұл ... ... – барлық басқа қаржылық
нарықтардың дұрыс қызмет етуі мен теңгені ... ... ... ... ... формаларының ішінде мынадай ... ... ... ... ... ... интервенциялар,
алтын – валюталық резервтерді басқару және ... ... ... ... ... банк ... реттейтін еркін
өзгермелі айырбас бағамын белгілеген еді. Канада және бір ... ... кең ... ... ... Қазақстанның ішкі
валюталық нарықтарында жүзеге асырылуда. Валюталық интервенцияның мақсаты:
валюталық нарықтағы конъюктураның ... ... ... ... ... ... ... баяаулату болып табылады. Шетелдік
валютадағы алтын – валюталық ... ... ... ... ... ... ... саясаты нәтижесінде болды (1991 жылы –
11,2 млн. АҚШ долларына, 1994 жылы – 18,9 млн. АҚШ ... 1995 жылы ... млн. АҚШ ... ). ... ... тұрақты бағамын сақтау ... ... ... жаңа жолы ... оның құны ... ... ... белгіленген, бүкіл әлемде осы ... ... ... валюта саясатын қалыптастыру 1991
жылы нарықтық  ... ... ... даму ... басталды. 1991 жылғы 11 маусымда  «Қазақ КСР валюталық реттеу туралы»
Қазақ КСР-нің Заңы қабылданды. Заңмен алғаш рет ... ... ... ... ... ... ... операциялардың және капитал
қозғалысына байланысты валюталық операциялардың тізбесі айқындалды. Заңның
енгізілуіне байланысты ... ... ... ... заңды тұлғалар
сыртқы экономикалық қызметті жүзеге асыру құқығына ие ... осы ... ... ... лицензиясы бар уәкілетті банктер арқылы
валюталық операцияларды жүргізуге шектеулер алынды. ... ... ... ... азаматтарға валютаның шыққан көзі ... ... ... ... шоттарды ашуға рұқсат етілді,
сондай-ақ  заңсыз валюталық операциялар үшін  қылмыстық қудалау  жойылды.
     Қазақстанның  ақша - ... ... ... ... ... 14 ... ... «Валюталық реттеу туралы» Қазақстан
Республикасының  Заңы Қазақстан Республикасында валюталық ... ... ... айқындады, валюталық қарым-қатынастар
субъектілерінің құқықтары мен міндеттерін ... ... ... үшін ... ... ... реттеу жүйесінің негізгі
міндеттері ретінде ... ... ... ... есеп ... тәртібін қолдау, ұлттық валюта үшін  нарықтық айырбастау
бағамын ... және ... ... ... ... ... ... ... ...... ... ... ... резервтерінің
біршама тапшылығы сақталды. Ұлттық валютаның белгіленген ... ... ... ішкі ... ... проблемасын шеше алмады және 
белгілі бір дәрежеде халықтың теңгеге деген сенімсіздігін тудыратын шетел
валютасына  ... ... ... ... ... ... ... тұра ... ... ... ... және ... ... ... валюталарына
айналымдылығын қолдау мақсатында 1994 жылғы қаңтардан бастап ... үшін ... ... (жұмыстар, қызмет көрсету) экспортынан
50% түсімдерді  міндетті түрде сату енгізілді. Бұл ... осы ... ... ... бар жаңа ... кәсіпорындарға таратылған жоқ.  Бұл
норма 1995 жылғы  10 маусымнан бастап 30% дейін төмендетілді, ал 1995 ... ... ... ... Оған бір ... ... АҚШ ... құнсыздану қарқынының төмендеуі, теңгеге ... ... ... жаңа ... ... ... құралдарын енгізу себеп
болды. Осы жағдайда  инфляция қарқынын және құнсыздану күтулерін бұдан әрі 
төмендету мақсатында реттелетін ... ... ... ... ... ... ... болатын. 1996 жылы ... ... ... ... ... ... шектеусіз жүзеге
асырылатын ағымдағы валюталық операциялардың нақты тізбесі айқындалды.
Капиталды ... ... ... ... ... ... ... болды,  ал әкелу бойынша ... ... ... алу  ... ... және  қандай да болмасын 
шектеулер қойылған жоқ. ... ... ... ... ... ... ... қажеттілігі шетел валютасына деген ... ... ... ... болуымен  анықтандырылып
түсіндіріледі.
     1998 ... ... ... дағдарысының салдары теңгенің ... ... және ... ... ... ... нарығында 
теңге бағамының күрт ауытқуына әкелді. Бұл ретте Қазақстанның сауда әріптес
елдерінде, ең ... ... ... валютаның біршама құнсыздануы теңгенің
нақты көрсетілімде қымбаттауына және қазақстандық ... ... ... әсер етті. 1999 жылы сәуірде теңгенің ... ... ... ... ... ... енгізу қаржы
нарығының теңбе - тең жағдайын қолдау қажеттілігін ... ... ... ... Банк экспортерлер үшін тауарлар (жұмыстар, қызмет
көрсету) экспортынан 50% ... ... ... сату ... ... ... ... қолданды.  Осымен бір мезгілде
жеке тұлғалардың коммерциялық банктердегі теңге салымдарын сақтау ... ... ... ... ... ... қабылданды. ... ... ... ... валютасының валюта нарығындағы ұсынысының өсуіне
және дағдарыс жағдайынан ... әсер ... осы  ... ... ... ... 1999 жылғы қараша ... ... ... ... бір ... сату ... талапты жоюға мүмкіндік
берді.
     1999 жылдан кейін
валюталық реттеу тетігін жетілдіру валюталық операцияларды ... ... ... әрі ... ... қалыптастыру тәртібін ырықтандыру
бағытында жүзеге асырылды. Валюталық бақылау мына бағыттарда жүргізілді:
экспорт-импорт валюта ... ... ... ... ... ... ... капитал  қозғалысына байланысты операцияларға
бақылау жасау; валюта ... ... ... ... ... валюталық реттеу жүйесіне ағымдағы ... ... ... ... ... ... ... және
келісімі қажет мемлекеттік органдардың тізбесін қысқартумен ... ... беру ... реттеу тән. 2002 жылы әзірленген
Валюта ... ... ... ... ... № 369 ... мақұлданған) капитал қозғалысына валюталық
шектеулерді толық жоюды және  2007 жылы ағымдағы және  күрделі операциялар
бойынша теңгенің ... ... ... ... ... режимді
кезең-кезең ... ... ... болатын.
      Қазақстан ... ... ... ... 2003 ... ... ... фазаға кірді және негізінен
қаржы секторын пруденциалдық реттеуді ... ... ... ... алып ... ... жүзеге асырылды.
      Валюталық ... ... мен ... тек ... факторлармен
ғана емес, әлеуметтік-саяси факторлармен де ... ... ірі ... – кен ... ... ... және экспорттан түсетін түсім нысанында капитал келуінің өсу
қарқынын ұлғайтты және тездетті, ал шетелдік қатысуы бар ірі ... іске ... ... ... және ... мен ... импорты үшін ақы түрінде капиталдың әкетілуінің өсуін ... ... ... ... ... ... жағдайында 
қолданылатын реттеуші шаралардың тиімділігі көбіне ... ... кері ... бұл ... ағындарының үлкен көлемін реттеудің жаңа
тәсілдерін  ... ... ... ... жаңа ... әзірлеу және
халықаралық қаржы ресурстарын ... ... ... ... ... экономикаға  интеграциясы және елдің бәсекеге
қабілеттілігін көтеру үшін ... шарт ... ... ... реттеу жүйесі қалыптасқаннан бері валюталық
шектеулер тек капиталдың ... ... ғана ... ... ... ... қорының қалыптасуы артық валюталық
ұсыныстардың тек бір бөлігін айықтыруды қамтамасыз ... ... ... ... ... ... резиденттердің инвестициялық сападағы
шетел активтеріне салымдарын, оның ішінде ... ... ... ... ... ... қаржы тұрақтылығы және
елдің жалпы экономикалық дамуы үшін елге шетел капиталының  «артық» келуіне
байланысты  ... ... ... болды.
      2007 жылғы 1 ... ... ... ... ... және валюталық бақылау туралы» Қазақстан
Республикасы Заңының нормалары арқылы мынадай ... ... ... ... ... бойынша белгіленген мерзімде валютаны
қайтару талабы жойылды, қайтару мерзімі келісім-шарт талаптарын ... ... ... шетелде шоттар ашуға, шетелге инвестицияларға байланысты
операцияларға және бағалы ... ... ... ... ... және хабарлау режимдері шеңберінде ... ... ...   - ... ... мәмілелерін
паспортизациялау рәсімдері жеңілдетілген экспорт-импорт валюта ... ... ... ... ... әкімшілік тосқауылдар және 
бюрократиялық  ауыртпалық элементтері  ... ... ... ... шетел валютасын
сатып алу ... ... ... тасталды.
      2007 ... ... ... бақылау мынадай негізгі бағыттар бойынша жүзеге
асырылады:
      1. ... ... ... ... ... ... ... төлемдер мен аударымдарды жүзеге
асыру кезінде берілетін ақпарат негізінде валюталық ... ... ... мен ... ... ... ... сақталуына бақылау
жасау.      ... ... ... талаптарын ескере отырып экспортер  немесе
импортер өздігінен белгілейтін ... ... ... ... ... импорттық операциялар бойынша (экспорт-импорт валюта бақылауы)
пайдаланылмаған ... ... ... ... 3. Жасалатын мәміленің сипаты мен мәні туралы
ақпаратты алу мақсатында валюталық реттеу - ... және ... ... ... ... және ... беруге бақылау ...   2007 ... 1 ... ... ... ... көшу  теңгенің еркін - айырбасталатын
валюта ... үшін ... ...      Сыртқы экономикалық
конъюнктураның  жылдам өзгеруіне  жедел  жауап қату  мүмкіндігін ... үшін ... ... және ... ... ... Қазақстан
Республикасының Заңымен  сыртқы күйзеліске  жауап ретінде арнайы шараларды
қабылдау мүмкіндігі ... ... ... ... және
оның қаржы жүйесінің тұрақтылығына қауіп төнген ... ... ... ... ... жүргізуге арнайы рұқсат
режимін енгізуге құқылы. Заңмен белгіленген ... ... ... ... бұл ... ... ... және дағдарыс шешілгеннен
кейін ырықтандырылған валюталық режимге ... ... ... ... ... ... бағдарламасы аяқталды және
ол: ... ... ... ... байланысты сыртқы экономикалық  қызметке ... ... ... капиталдың  шетелге өктемділігін
ынталандыруға;   - валюта бағамының, ... ... және ... ... байланысты тәуекелдерді хеджирлеу құралдарын
анағұрлым ... ... ... ... тәуелсіздік алған және валюталық нарық құрылған сәттен
бастап валюталық реттеудің негізгі мақсаттарына қол ... ... ... қол ... ... ... ... ету,
еліміздің төлем ... ... ... ... ... валюталық нарықтың даму тұрақтылығы бөлігінде,
маңызды ... ... ... ... экономикаға ... әрі ... ... жағдайлар ... заң ... ... ... ... ... ғана ... қолданылып
жүрген валюталық бақылау схемасын өзгертеді және ... ... ... ... көздемейді",- делінген хабарламада.
Баспасөз ... ... ... заң жобасы
Қазақстандағы ... ... және ... ... ... әрі ... ... әзірленді және
мыналарды ... ... ... ... және ... байланысты ... ... үшін ... мағыналар ... ... ... ... ... ... ... шетел валютасына қызмет көрсету жөніндегі қызметті лицензиялауды
алып тастау; 2) ... жеке ... ... ... банк ... ашу ... ... банкке
хабарлауды ... ... ... ... заң ... нормативтік құқықтық актілерге өзгерістер енгізу
арқылы тіркелуі, хабарлануы және ... ... ... тиіс мәмілелер
үшін ең төменгі шекті мәндерді ... ... ... хабарлануы тиіс ... ... ... ... ... түрлерін шығарып тастау
мүмкіндігін ... ... ... ... ... ... ... көрсететін
қаржы институттарының мерзімді есептерді ұсынуы түріндегі хабарлама нысанын
белгілеу.
2. "Репатриация"
ұғымын ... ... ... ... ... талаптарын,
репатриациялау мерзімін жеңілдету, ... шет ... және ... ... ... ... үшін
әкімшілік және қылмыстық жауапкершілікті ... ... ... ... қату ... ... мақсатында заң
жобасында ... ... ... ... ... ... енгізілді. Қолданыстағы заңнамада
көзделген "арнайы рұқсат режимі" ... ... ... ... ... біржолғы арнайы рұқсат болған кезде ғана емес, ... ... ... ... үшін белгілі бір шарттарды орындаған
кезде де валюталық операцияларды ... ... ... ... ... ... іске асыру тетігін айтарлықтай
жеңілдетеді.
2) арнайы валюталық
режим шеңберінде қолданылуы ... ... ... тізбесі
белгіленді. Бұл мемлекеттік реттеушілердің ... ... ... ... қатысты ... ... ... ... ... ... жасалды.
Осындай дағдарысқа қарсы ... ... ... ... ... ... пайыз ретінде
айқындалатын ... ... ... ... не
Ұлттық банкке белгіленген ... ... ... ... ... ... операцияларды жүргізуге Ұлттық
банктің ... ... ... ... ... ... ... валютасын міндетті
сатуды талап ету; - ... ... ... ... ... шектеулер, валюталық түсімді
қайтару мерзімін және валюталық операциялар бойынша көлеміне, санына және
есеп айырысу ... ... ... Осы ... ... ... ... енгізген кезде ... ... ... қолданылатын пакет ретінде қарастырылмайтынын атап
өткен жөн. Валюта нарығындағы ... ... үшін ... ... ... ... отырып енгізу болжанады.
3) ... ... ... ... мерзімді шектеу (ең көбі - бір жыл). Бұл уақытша валюталық
шектеулердің қолданылу ұзақтығына қатысты ... ... ... ... себебі қолданыстағы ... бұл ... ... қауіпсіздікке және ... ... ... ... ... қажетті мерзім" ретінде
айқындалады.
4) арнайы валюталық ... ... ... ... ... ... ... белгілеу.
Осылайша, Қазақстан ... ... ... күйзелістерге
жауап ретінде валюталық шектеулерді уақытша ... ... ... және валюталық бақылау туралы" Қазақстан Республикасының 2005 жылғы
13 маусымдағы № 57-III ... ... ... Заң ... ... ... ... шаралар ретінде валюталық шектеулерді
қолдануға қатысты мемлекеттік реттеушілер үшін барынша ... ... ... ... режимнің тетіктерін қолданудың ... және ... және бір ... ішінде ырықтандырылған валюталық
режимге қайтып келу ... ... ... ... Республикасы үкіметінің 2008 жылғы 12 қыркүйектегі № 849
қаулысымен "Қазақстан ... ... ... ... ... және ... ... мәселелері бойынша өзгерістер мен
толықтырулар енгізу ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының парламенті мәжілісінің қарауына ұсынылды. 2009 ... ... ... ... парламенті мәжілісінің № 709-IV ПМ
қаулысымен заң жобасы мақұлданып, ... ... ... қарауға жіберілді.
ҚР Үкiметi ұлттық валютаға девальвация қаупi ҚР Үкiметi ұлттық
валютаға ... ... ... ... жоқ деп ... отыр. Ал еуропалық
сарапшылар инвесторлар қауымына қазақстандық ... ... ... ... ... ... ... ескерте отырып, CDS
немесе сақтандыру шараларын ұйымдастыруға кеңес беруде. Бейресми деректерге
сенсек, халықаралық қаржылық ... ... ... берi ... ... ... ұйымдастырып, Қазақстанды өздерiне тәуелдi етуге, осылайша,
қазақтың табиғи ресурстарына иелiк ... ... ... көрiнедi. БҰҰ
сарапшылары халықаралық нарықтағы мұнай мен металдардың ... ... ... ... т.б. ... ... 2008 жылы 6,9 пайызға теңгерiлген ТМД ... өсiм ... биыл жыл ... дейiн 4,8 пайызға дейiн
төмендейтiнiн айтады. Олардың ... ... ... ... ... ... ... ТМД шеңберiндегi өзге елдерге
қарағанда, күштiрек.
Девальвация – ... ... ... ... ... ... ... валютаны девальвациялау үкiметтер тарапынан
елдiң төлемдiк тепе-теңдiктер дефицитiн азайту, әлемдiк ... ... ... ... ... iшкi өндiрiстiк қарқынды жеделдету
мақсатында пайдаланылады. Девальвация экспорт өсiмiн ... ... ... ... ... ... отандық тауар
өндiрушiлердiң бәсекеге қабiлеттiлiгiн жетiлдiруге ... ... ... ... ... ... сақталмаған жағдайда,
экономикалық көрсеткiштерге керi әсер етедi: сыртқы қарыздардан құтылу үшiн
бағамды төмендету (девальвациялау) ... ал ... ... ахуалды
және отандық өндiрiс орындарының өнiм өндiру деңгейiн жақсарту үшiн валюта
бағамын керiсiнше, ... ... ... валюта бағамдары арасындағы
өзара тепе-теңдiк сақталуы тиiс. ... ... ... ... ұшырауынан келетiн пайданы жоққа шығармайды. Себебi, шетелдiк
валютаға шаққандағы бағамы әлсiреген теңге халықтың ... ... ... ... өндiрушiлердiң бәсекелестiк
қабiлетiн арттырып, тауар өндiру қарқынын күшейтуге, елдегi жұмыссыздық
деңгейiнiң төмендеуiне сеп ... ... бұл – ... ... ... тұсы ... ... жылдың басында ҚР Ұлттық банкiнiң төрағасы Ә.Сайденов теңгеге
девальвация қаупi төнiп тұрған жоқ деп ... Ал ҚР ... ... ... министрi Бақыт Сұлтанов сейсенбi ... ... ... ... 10 ... ... болатынын жеткiздi.
Министрдiң айтуына қарағанда, доллардың 2009 ... ... ... ... ... және “1 ... – 130 ... мәселесi туралы айту әзiр ертерек”.
Алайда, халықаралық және отандық тәуелсiз сарапшылар қауымы: “2009 жылы
Қазақстанның ... ... ... ... ... ... ... “2008 жылы доллардың теңгеге шаққандағы бағамы небары 0,39
пайызға (120,30 теңгеден 120,77 ... ... да, ... ... ... күрт төмендеуiнiң кесiрiнен Қазақстан сыртқы
қарызын өтеуде қиындықтарға ұшырайды, ... ... ... ... ... ... бағамы 30 пайызға артуы мүмкiн дейдi.
Кейбiр сарапшылар пiкiрiнше, “ел экономикасының көмiрсутегiлер мен шикiзат
қорларынан түсетiн қаражатқа “байлаулы” ... ... ... кездерi
ұлттық валюта бағамы үздiксiз арзандау үстiнде”. Үкiметтiң девальвация
процесiн бастауға асықпауы, ... ... ... ... күрт ... ... ... сапасына керi әсер ... ... ... ұзақ мерзiмге созылатын девальвациялық
көрсеткiштi 10 ... ... ... ерте ме, кеш пе, ... ... ... мәлiмдеуге мәжбүр болары анық. Оның үстiне,
отандық ... ... ... ... ендiгi девальвацияға
ұшырағанын айтады. 2008 жылдың қарашасы мен ... ... ... ... ... 5 пайызға (1 жыл iшiнде) өссе,
үстiмiздегi жылдың басынан берi бұл көрсеткiш 8 пайызға ... ... ... тап ... ... қатерлi десе, қаржыгерлер қауымы
керiсiнше, “бiртiндеп өсiп отыратын девальвация қауiптi, себебi, ... беру ... ... ... ... аптада Халықаралық қаржы қоры
(ХҚҚ) Қазақстан ... ... ... ... жалғастыру
керектiгiн мәлiмдей отырып, ... ... ... ... ... ... ескерттi. Ал сейсенбi күнгi үкiметтiк отырыста Әнуар
Сайденов Ұлттық банк пен Үкiметi ... ... ... мен ... ... ... бiртiндеп өзгертiлетiнiн жеткiздi.
Сарапшыларды толғандырған басты мәселелердiң бiрi – әлемдiк ... ... ... Егер ... ... ... ... күрт
төмендеп, бағасы үздiксiз арзандай берсе, теңгенiң ... ... ... ... бiр ... 150 ... ... шығандаған мұнай биыл 40-
45 доллардан аса алмаса, 2009 жылы ағымдық есептегi қаражат тапшылығы 15-20
млрд. долларға жетпек. Ақша ... шешу үшiн ... қор мен ... валюталық қор қаржысының жұмсалуы, қазақстандық компаниялардың
арзан бағаға “пышақ үстiнен” үлестiрiлуi т.б. ... ... ... ... активтерi мен келешекте межеленiп отырған мемлекеттiң кiрiстерiн күрт
азайтады. ... ... ... ... ... теңгенiң
девальвациялану қаупiн күшейтедi.
2008 жылы 105,5 млрд. долларға ... ... ... ... қайтару
мәселесi де теңгенiң әлсiреуiне әкеп соғады. Өйткенi, Қазақстанның жалпы
iшкi өнiмiнен жалпы ... ... ... асып ... әлемдiк қаржылық
дағдарыстың кесiрiнен қатары едәуiр сиреген халықаралық инвесторлардың
уақыт ... ... азая ... ... валюта нарығына керi әсер етуi мүмкiн.
Елiмiздегi екiншi деңгейлi банктердiң ... ... ... ... ... да ... жұдырық” болғалы тұр. Биыл банктер ... тиiс ... ... – $10 ... ал 2010 жылы – $7 ... Халықаралық
қаржылық құрылымдардан дағдарыс басталмай тұрып алған қарыздарынан құтылуға
асығатын жекеменшiк банктер елiмiздегi ақша ... ... ... жол бермек. Оның үстiне, қаражат тапшылығы орын алғандықтан,
отандық банктер бiрiн-бiрi несиелеуге немесе қайта ... ... ... – басына”. Былтыр жыл соңына қарай Президент Үкiметке сыртқа
қарай ағылған қаражат ағынын ... ... ... ... ... 2008 жылы 4,8 ... ... тең қаржы шекара асқан. Мұнайдан
түскен ... ... ғана ел ... ... ... ... өзге елге кеткен қаражаттың орнын ... ... ... төл ... ... ... нарықтағы ахуалға тiкелей
байланысты болғандықтан, ... ... ... туралы
кесiмдi пiкiр айтуға сарапшылардың көпшiлiгiбатпайды.
Ұлттық валютаны құлдыраудан аман алып ... бiр жол бар. Ол ... ... ... ... қымбаттауы. Мұнай өндiрушi елдерден
құрылған халықаралық ұйым – ОРЕС мамандары Жер шарындағы ... қоры ... ... ... ... жететiнiн айтады. Егер бұл
дерек шындыққа жанасса, “қара ... ... ... ... ... ... мұнай қайта қымбаттай ... ... ... ... ... ... қоры ... теңгенiң құнсыздануына жол берiлмейдi. Төл теңгенiң тағдыры АҚШ-
тың күнi кеше таққа отырған ... ... ... ... ... ... Ақ ... жаңа қожайыны америкалық және әлемдiк экономиканы
тұралатқан дағдарыстан шығар жолды таңдауда ... ... ... ... ...... ... теңге
құнсызданудан аман қалады. Сейсенбi күнi ... ... ... ... бiр еуроның долларға шаққандағы бағамы 1,28889 долларға тең
болып, небары 1 тәулiктiң iшiнде кәрi құрлықтың ... ... 1,59 ... ... Ал ағылшындардың фунт стерлингi соңғы 8 жылда
болмаған деңгейге дейiн күрт арзандаған. ... ... ... ... бастауы әлемнiң Барак Обамаға мен Американың келешегiне деген
сенiмiнiң артуымен байланыстырады.
3. ҚР ... ... ... ... нарығында жыл басынан бастап теңге бағамы долларға қатынасында
нығайып келедi. Доллардың ... ... ... ... ... ... ... жылдық бағам - 127 теңге. Сарапшылар, Қазақстан
экспортқа шығаратын ... ... ... ... ... ... жыл ... доллар 123 теңге, тiптi одан да ... ... бар ... ... Бұл ... Ал ... келетiн
болсақ, ағымдағы айда доллардың орташа бағамы қор нарығындағы сауданың
шағын көлемiнiң өзiнде 1 ... ... 124,98 ... ... ... аптаның соңында доллар бағамы ағымдағы жылы ең төмен 122,92 теңгеге
дейiн төмендедi. Бұл ... қор ... ... ... 362,4 ... ... алайда оның 90% Ұлттық банк сатып алған болатын. ... ... ... валютасының көбеюiне байланысты ... ... ... алуға мәжбүр болды. Солай, Ұлттық банктiң алтын валюта
резервтерiнiң ... 4 ай ... 5,8 ... ... ... ал қолданысқа
түскен ақша ... 19,7% ... ... ... ... бiрнеше факторлар әсер етедi. ... ... ... ... ... ықпал ететiн басты
факторлардың бiрi ... ... ... ... ... ... үлкен
профицит байқалуда. Қазақстан ақша түрiнде импорттағанға қарағанда көбiрек
экспорттайды. ... ... ... ... бағамына ықпал ететiн
қозғаушы күштердiң бiрi болып табылады. Елiмiздiң ... ... ... ... газ, газ конденсаты, металдар құрайды. Осылардың ... ... баға ... негiзгi факторлардың бiрi болып табылады.
Сонымен бiрге Ұлттық валюта
бағамына әсер ететiн келесi нәрсе - бұл ... ... ... ... ... ... ... құнсыздануға ықпал етушi құралдардың бiрi болып
саналады. Үкiметте екi ... ... бар. ... - ... бақылау, оның жүзеге асыратын бiрден-бiр құрал - теңге бағамының
өспеуi болып табылады. Екiншiсi - ... ... ... ... ... ... ... отандық өндiрушiлер зардап шегедi.
Теңгенiң өсуi ... ... ... құнының жоғары болуына әсер
етедi. Ал бұл өз кезегiнде тауарлардың ... ... ... ... ... ... бiрi - экономиканың жоғары
долларлануына байланысты банктер мен ... ... ... ... ... Бұл ... ... теңгеге айырбасталады. Яғни
экономикада бос доллар саны ... ... ... ... ... доллар құны азаяды.
«Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы» Қазақстан Республикасының
Заңына сәйкес Ұлттық Банктің негізгі ... ... ... ... ... ету ... табылады.
Соған қарамастан, ұлттық валюта теңгенің айырбастау бағамына қысымның өсуі
жағдайларында соңғы жылдары Ұлттық Банк айырбастау бағамының ... ету және 1 АҚШ ... үшін 117-123 ... ... (120 ... емес ... сақтау бойынша айтарлықтай күш-жігер жұмсады. Бұл
экономикалық және ... ... ... ... ... жасады.
Алайда, алтынвалюта резервтерінің ағымдағы деңгейін сақтау және ... ... ... ... ... ... Банктің
тарапынан валюталық саясатқа арналған тәсілдерді қайта қарауды талап етеді.
1.Мұнайға бағалардың төмендеуі ... ... ... 60%-на жуығын құрайды және қаржы нарығындағы валюталық түсімнің
негізгі ... көзі ... ... ... ... ... ... құнының 3
еседен астам төмендеуі бағамдық бағдарларды ... ... ... етіп ... ... ... өсуі басталған немесе баға деңгейлері
көтерілген жағдайда ұлттық валютаның бағамын нығаю ... ... ... ... ... ... сауда әріптестері-елдерінде және экономикасы
шикізат экспортына байланысты елдерде ... ... ... үшін 2008 ... басы – 2009 ... ... ... АҚШ долларына
қатысты ұлттық валюталардың девальвациясы Ресейде 44%, Беларусьте - ... - 53%, ... - 38%, ... - 13%, ... - 28%,
Бразилияда – 31%, Австралияда - 27%, Канадада - 26% құрады.
Нәтижесінде 2008 жылғы 11 айда ... ... ... теңгенің нақты тиімді айырбастау бағамының нығаюы 13% болды, ал
2009 жылғы ... ... ала ... ... ... - 16%. 2000 ... ... нақты бағамының нығаюы 30% болды.
Отандық тауар өндірушілердің бәсекеге ... ... ету ... ... ... ... қажет. Қазақстанның 1998 жылғы және 1999
жылдың басындағы ... ... ... ... ... ... ... тәжірибесі ұлттық валютаның ... ... ... қолдаудың басқа шараларының тиімсіздігі
туралы ... бір ... ... деңгейі ағымдағы деңгейге 23% аспайды,
бұл аймақтың басқа елдеріндегі ... ... ... ... ... Бұл, бір ... ... қабілеттілікті
қалпына келтіруге мүмкіндік жасайды, екінші жағынан, теңге бағамының одан
әрі әлсіреуін ... ... ... ... ... ... борышқа қызмет көрсету бойынша барынша ... ... ... ... ... мемлекеттік қолдауға ие болды және
пруденциалдық нормативтерді бұзбай жұмыс істей алады
Сонымен бірге, ... банк ... ... борышы бойынша
міндеттемелердің орындалуын қамтамасыз ету үшін банк ... ... ... ... ... қатаң шараларды қолданады.
4.Ұлттық Банктің алтынвалюта резервтерін сақтау
2008 жылғы IV-тоқсаннан бастап қазіргі күнге ... ... ... ... ету және айырбастау бағамын ағымдағы диапазонда
ұстап тұру үшін Ұлттық Банк 6 ... АҚШ ... (2009 ... 2,7 млрд. долларды қоса алғанда) жұмсады.
Ұлттық Банк ахуалды объективті түрде бағалайды және ... қол ... ... ... ... әлеуеті сарқылады
деп санайды. Бұған қаржы жүйесіндегі теңгелік өтімділіктің тапшылығы негіз
болып ... бұл ... ... деген тұрақты сұранысты ... ... ... 29 және 30 ... ... өтімділікті шектеу
жөніндегі алдын ала іс-әрекеттің нәтижесінде теңге АҚШ ... ... ... ... ... Тиісінше, айырбастау бағамының
өзгерістері әлсіреу жағына ... сол ... ... ... қарай да орын
алуы мүмкін, бұл теңгелік өтімділіктің нарығындағы және әлемдік ... ... ... ... кезекте, еуро-доллар жұбының
динамикасына байланысты) ... ... ... Банк ... ... жағдайдың туындауына қатаң түрде жол ... ... ... ... алдын ала білуден алшақ
болады (ұлттық валютаның біртіндеп әлсіреуі немесе нығаюы жөніндегі айқын
трендтер көрінбейді). ... ... ... жағдайларды
қысқарту мақсатында Ұлттық Банк теңгенің бағамын нығайту алып-сатарларды
шығындарға әкеп соқтыруы үшін ... ... ... құқығын өзіне қалдырады.
Сондай-ақ Ұлттық Банк оңтайлы күтулерден асатын бағамның ауытқуларына
жол бермейді. Бұл ... ... ... ... ... ... әлі ... жоқ.
Ұлттық Банк қаржы нарығындағы тұрақтылықты қамтамасыз ету ... ... ... ... кезектегі шаралар ... ... ... ... ... 2009 ... 5 ақпаннан бастап қайта қаржыландыру ставкасы 9,5%-ға дейін
төмендейді;
- 2009 жылғы 3 наурыздан бастап екінші ... ... ... ... ... ... ішкі міндеттемелер бойынша 2%-дан 1,5%-ға дейін
және өзге міндеттемелер бойынша ... ... ... ... ... ... 50 ... теңге мөлшерінде өтімділікті беруге мүмкіндік
береді;
- төлем жүйесінің үздіксіз жұмыс істеуі ... ... ... ... ... ... бере отырып, банктерге қажетті қысқа мерзімді
өтімділікті беруді жалғастырады;
- айырбастау пункттері банктер тарапынан да, сол ... ... ... да қолма-қол шетел валютасының жеткілікті көлемімен қамтамасыз
етіледі. Екінші ... ... ... ... ... валютаның айтарлықтай көлеміне ие. Ұлттық Банк сондай-ақ қосымша ... АҚШ ... ... ... Қазақстанның аймақтары шетел
валютасымен қамтамасыз етіледі, бұл ... ... ... ... жасайды. Айырбастау бағамын түзету нәтижесінде
отандық тауарлардың бәсекелестік жағдайларының және экспорттық және импорт-
алмастырғыш ... ... ... ... ... ... жағдайларының нәтижелі жақсаруы орын алады.
Жалпы нәтиже ретінде төлем балансының айтарлықтай жақсаруы, Ұлттық Банктің
алтынвалюта резервтерінің сақталуы ... ... ... ... ... ... ... Мемлекеттік мекемесінің Шығыс
Қазақстан филиалының мәліметтеріне қарағанда 2009 ... 11 ... ... ... ... тұрақты, валютаға дүрлікпе сұраныс белгіленбеген.
2009 жылғы 11 тамыздағы ... ... ... АҚШ ... ... орташа өлшенген сатып алу бағамы 150,39 және сату ... ... ... ... 2009 жылғы 3 ақпанға қарағанда 25,71 және
сәйкесінше 21,69 пайызға өсті.
Евроның валюта бірлігіне орташа ... ... алу ... 209,28 ... және
сату бағамы 214,58 теңге деңгейінде қалыптасты, 2009 ... 3 ... 36,77 және ... 34,84 ... ... нарығы. 2009 жылдың I тоқсанында валюта айырбастау ... ... (АҚШ ... евро және ... ... шетел валютасымен
операциялардың көлемінің төмендеу үрдісі байқалды.
Ағымдағы жылдың есепті тоқсанында АҚШ долларын сатып алу ... 24,0 ... 9,0% -ға ... ал сату ... 125,6 млн. ... 12,5%-ға
төмендеді.
Еуропа валютасына ұсыныс 46,9%-ға төмендеп, 2,2 млн.  болса, ал сату ... ... 10,3 млн. ... ... сатып алу және сату көлемі 107,8 және  233,3 млн. құрап, 53,4%
және 32,2%-ға төмендеді.
нарығын құру,
Қортынды
Жазылып отырған, курстық жұмысымды ... келе ... ...... жасаймын. Осы курстық жұмысымның жазылу құрамы:
кіріспе, үш бөлім, сегіз сұрақты, сондай – ақ ... ... және ... ... ... ... ... шаруашылық жүргізудің нарықтық қатынастарына
көшуі сатып алу сатудың ... ... ... ... ... қажет етеді.
Валюта нарығы деп шетелдік валютаны сатып алу жөніндегі әлеуметтік
экономикалық және ұйымдық жүйесі болып табылады.
Қорытындылап айтатын болсақ қаржы ... ... ... ... ... қатынастар және мемлекеттің бүкіл ақша қорынын
жиынтығы.
Еуропалық рынок валютаны шетелдерде жүргізілетін опеацияларға
қатыстыруға негізделген ... және орта ... ... ... ... » сөзі тек Батыс Еуропа шеңберіндегі рынок дегенді ғана
білдірмейді, ол шетел ... ... ... ... ... ... беру үшін ... әдебиеттер
1. «Валютное регулирование внешнеэкономической деятельности в Казахстане»,
Банки ... №5, ... ... Л.В. ... ... ... ... последствия», Вопросы
гуманитарных наук, №2, ... ... К. ... ... и валютный курс», Саясат, №12,
2002г.
4. ... С. ... ... валютного регулирования
экономики для учета влияния ... ... ... №6, ... ... А.К. ... ақша өлшемінің валюталық бағамын реттеу жөніндегі
валюталық саясат», ҚазҰУ ... ... ... ... О. Баймұратов Қазақстан қаржы нарығы. Алматы «Экономика» 2007 ж
7. Б.Жүнісов, Ұ.Мәмбетов, Ү. Байжомартов ... ... ... 1994 ... ... ... ... негіздері Астана 2007 ж
9. Н.Қ. ... ... ... ... ... 2003 ... Н. Г. ... Макроэкономика МГУ
11. Оналтаев. Қаржы қаражат 2007
12. ... ... ... ... ... Д.М. Сыртқы ... ... және ... ... Б. ... 2009 20 ... саясат
Девизді
саясат
Валюталық реттеу құралдары
Валютаның айналымдылығын реттеу
Валюталық
қор диверсификациясы
Девальвация
Ревальвация
Валюта бағамын реттеу

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасы ұлттық банкінің ақша-несие және валюталық саясаты65 бет
Қазақстан Республикасындағы валюта саясаты және валюталық операцияларды жүргізу93 бет
"Ақша-несие саясаты"7 бет
Ұлттық банктің банктік қызметті реттеудегі рөлі мен маңызы4 бет
Валюталы саясат және валюталы реттеудің түсінігі13 бет
Валюталық саясат29 бет
Валюталық саясаттың түрлері мен жүйелері23 бет
"Халықаралық валюта жүйесі."28 бет
1933-1939 жылдардағы халықаралық қатынастардың дамуы3 бет
1993 ж акша реформасы35 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь