Банктегі депозиттік операциялар және олардың есебі

Жоспар
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3.5
1 Бөлім. Коммерциялық банктерде депозиттік саясаттың қалыптасуының теориялық негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6.17
1.1. Депозит . коммерциялық банктерде ресурстар базасын құрудың негізгі көзі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6.10
1.2. Банктік депозиттердің классификациясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...11.17

2 Бөлім. Банктегі депозиттік операциялар және олардың есебі ... ...18.23
2.1. Депозиттік операциялар басқармасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..18.20
2.2. Депозиттік операциялар есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..21.23

3 Бөлім. Депозиттік саясатты жетілдіру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ..24.27
3.1. Халық салымдарын сақтандыру қорлары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...24.27
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...28.30
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Коммерциялық ұйым түрлерінің бірі ретінде банктік мекеме (италиандық banco сөзін аударғанда тиын санайтын, оны алмастыратын дүкен, үстел) заңды және жеке тұлғалардың ақшалық қаражаттарын тартумен, осы қаражаттарды өз атынан және өз есебінен ақылы, жедел, қайтарымды және мақсатты жағдайында жайғастыру, заңды және жеке тұлғалардың банктік шоттарын ашу және жүргізумен шұғылданатын қаржылық несиелік институт. Оның ресурстарының басым бөлігі меншікті құралдардан емес, тартылған құралдардан құралады. Қаражаттарды тартуда екінші дәрежелі банктердің мүмкіндіктері шектеулі және кез келген елде Орталық Банк тарапынан реттелініп отырады. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі өзiнiң құзыретi шегiнде банк қызметiнiң жекелеген мәселелерi бойынша реттеудi және қадағалауды жүзеге асырады және банктердiң және банк операцияларының жекелеген түрлерiн жүзеге асыратын ұйымдардың жұмыс iстеуi үшiн жалпы жағдайлар жасауға жәрдемдеседi. Банкiлердiң қызметi Қазақстан Республикасының Конституциясымен және заңдарымен, Қазақстан Республикасы жасасқан халықаралық шарттармен (келiсiмдермен), сондай-ақ өздерiнiң құзыретiне жатқызылған мәселелер бойынша Қазақстан Республикасының заң құжаттары мен Президентiнiң Заңдары негiзiнде және оларды орындау үшiн шығарылатын уәкiлеттi органның, Ұлттық Банктiң нормативтiк құқықтық құжаттарымен реттеледi.
Коммерциялық банк кәсіпорындардың, ұйымдар мен мекемелердің, халық және де басқа банктердің құралдарын салым (депозит) нысанында және осы салымға сәйкес шоттарды ашу арқылы тарту мүмкіндігін иеленеді. Банктер тартылатын қаражаттар құрамы бойынша әртүрлі болып келеді. Олардың басты түрлері болып клиенттермен жұмыс істеу үрдісінде банкпен тартылған құралдар (депозиттер), меншікті борышқорлық міндеттемелерді (депозиттік және жинақ сертификаттарын) шығару жолымен шоғырландырылған құралдар.
Барлық банктік саясаттың маңызды құрамдас бөлігі ─ бұл ресурстық базаның қалыптасуы. Банк әрқашан пассивті операцияларын жүзеге асыру үрдісіндегі ресурстық базаның қалыптасуы банктің активті операцияларына қатысты бірінші әрі анықтаушы рөлді атқарады. Банктік ресурстардың негізгі бөлігі депозиттік операцияларды жүргізу үрдісінде құрылады, осы операцияларды дұрыс әрі тиімді ұйымдастыруға кез келген несиелік ұйымның қызмет етуінің тұрақтылығы тәуелді. Осыған байланысты пассивтерді тиімді басқару арқылы ресурстар әлеуетін өсіру және оның тұрақтылығын қамтамассыз ету өзгеше өзектілік пен маңыздылықты иеленуде.
Қазіргі әлемдік қаржылық дағдарыс жағдайында алдағы уақытта активтерінің көпшілік пайызы сыртқы көздерден құралған қазақстандық коммерциялық банктер үшін қор жасаудың негізгі көзі халық пен компаниялардың депозиттері ғана болады. Депозиттік базаның тұрақтылығы қазақстандық банктердің ресурстық базаларының орнықтылығын негіздейді. Дәл осы депозиттік базаның салыстырмалы түрдегі тұрақтылығы мен өсу үрдісі соңғы айларда қазақстандық банк жүйесі орнықтылығының негізгі кепілдерінің бірі болып келді. Сонымен бірге, 1998 жылы болған банктік дағдарыс және одан кейінгі Қазақстан Республикасының банк жүйесінің дамуы коммерциялық банктердің депозиттік саясатының рөлін көтерудің, сонымен қатар жетілдірудің қажеттігін көрсетті. Осы курстық жұмыстың теориялық және практикалық негізін экономист ғалымдардың еліміздегі депозиттік саясаттың мәселелерін зерттеген материалдары, қазақстандық коммерциялық банктердің қызметін талдаған кездегі алынған материалдар, статистикалық материалдар және мерзімдік басылымдардың мәліметтері құрайды. Дипломдық жұмыста ресурстарды тарту аясында коммерциялық банктердің депозиттік саясатының қалыптасуының теориялық аспектілері, депозиттердің жіктелуі егжей тегжейлі қарастырылды, олардың ерекшеліктері, сонымен қатар екі тарап үшін де депозиттердің артықшылықтары мен кемшіліктері айқын көрсетілді.
Курстық жұмыстың мақсаты қазақстандық коммерциялық банктердің экономикалық тұрақтылығын күшейту үшін олардың депозиттік саясатын жетілдіру бойынша ұсыныстар тізімін дайындап ұсыну.
Зерттеу мақсатынан туындайтын негізгі міндеттер:
• Ақша несие қатынастары жүйесіндегі «Депозит» экономикалық категориясының мәні мен мазмұнын зерттеу;
• Банктік депозиттердің жіктелуін қарастыру;
• Халық қолындағы салымдарды коммерциялық банктерге тартудағы бағыттарды жетілдіру жолдарын анықтау;
• Коммерциялық банктердің тұрақтылығын күшейту мақсатында оның депозиттік саясатын оңтайландырудың перспективалы бағыттарын анықтау;
• Депозиттерді сақтандыру қорының қызметіне талдау жасай отырып, оны жетілдіру жолдарын анықтап беру.
Зерттеу пәні коммерциялық банктердің депозиттік саясаты және оның қалыптасуы мен жүзеге асырылу үрдісіндегі экономикалық және ұйымдастырушылық қатынастары болып табылады.
Зерттеу объектісі: «Қазкоммерцбанк» ААҚ ның қызметі.
Курстық жұмыстың құрылымы: Курстық жұмыс кіріспеден, екі тараудан, қорытындыдан тұрады.
Бірінші тарауда коммерциялық банктерде депозиттік саясаттың қалыптасу үрдісіне көңіл бөлінген, депозиттік саясаттың қалыптасуы, оның кезеңдері зерттелген, банктік ресурстарды басқару жүйесінде депозиттік саясаттың ролі анықталған.
Сондай ақ осы жұмыстың екінші тарауында банк салымдарының және депозиттік операцияларының маңыздылығы мен банк алдындағы клиенттердің қаражатын салымға тартуды жақсартудың жолдары қарастырылды.
Клиенттердің банкке деген сенімін жақсарту мақсатында құрылған «Жеке тұлғалардың салымдарын сақтандыру қорының» мақсаты, міндеті және қызмет атқару жолдары қарастырылды. Бұған қоса банктердің тұрақтылығын, сенімділігін және өтімділігі мен төлем қабілеттілігін жетілдіру жолдары қарастырылды. Мұнда депозиттерді ұйымдастыру жолдары, яғни банк пен клиенттер арасындағы келісім, олардың құқықтары мен міндеттері қамтылды.
Жұмыста қазіргі уақытта коммерциялық банк алдында тұрған мәселелер қатары көрсетілді. Олардың ішінде банктің ресурстық базасының қалыптасу мәселесі және коммерциялық банктердегі азаматтар салымдарының қорғалу мәселелері қарастырылды.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1 1995 жылдың 31 тамызынан №2444 өзгерістер мен қосымшалар енгізілген «Қазақстан республикасындағы банктер және олардың қызметі туралы» заңдық күші бар Қазақстан Республикасының Президентінің Жарлығы.
2 VISA, EUROCARD| MASTER CARD Халықаралық пластикалық карталарды беру тәртібі жөніндегі «Қазкоммерцбанк» АҚ нұсқаулығы. 9шілде 1999ж.
3 Алпамысов А.А. Управление депозитными ресурсами в Республике Казахстан. Автореферат. Алматы,2004
4 Колесников В.И., Кроливецкая Л.П. Банковское дело. М.: Финансы и статистика, 1999
5 Сейткасимов Г.С., Шаяхметов К.О., Абдраимов Г.Т. Бухгалтерский учет и отчетность в банках. Алматы : Қаржы қаражат; Раритет, 2000
6 Сейткасимов Ғ.С. «Ақша несие банктер» Оқулық Алматы: экономика, 2001
7 Акпейсов Б. Вклады населения и их защита. //Банки Казахстана, 2005
8 «Банки Казахстана» Алматы 2006-2010 сандары
9 «Егемен Қазақстан» Алматы 20010 сандары
10 «Банковское дело» Алматы 2008-2010 сандары
11 www.kkb.kz, www.kt.kz, www.nationalbank.kz, www.kazinform, www.kazsat.kz, www.gfmag.com, Егемен Қазақстан сайты, www.ak-orda.kz , www.investfunds.kz, www.google.kz
12 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҰЛТТЫҚ БАНКІ ТУРАЛЫ Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 30 наурыздағы N 2155 Заңы (2007.03.28. берілген өзгерістер мен толықтырулармен)
13 Қазақстан Республикасының қаржы секторын дамытудың 2007-2011 жылдарға арналған тұжырымдамасы туралы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006 жылғы 25 желтоқсандағы N 1284 Қаулысы Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2006 ж., N 50, 534-құжат
14 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ҰЛТТЫҚ БАНКIНIҢ ЕРЕЖЕСIН ЖӘНЕ ҚҰРЫЛЫМЫН БЕКIТУ ТУРАЛЫ Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы N 1271 Жарлығы (Соңғы редакциядағы күні: 2008.20.08)
15 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі БАСҚАРМАСЫНЫҢ Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ресми қайта қаржыландыру ставкасын белгілеу туралы ҚАУЛЫСЫ 2009 жылғы 20 наурыз № 23 Алматы қ.
16 Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 31 тамыздағы N 2444 Заңы (Соңғы редакциядағы күні: 2009.01.10)
        
        Жоспар
Кіріспе.....................................................................
..........................................3-5
1 Бөлім. Коммерциялық банктерде депозиттік саясаттың қалыптасуының
теориялық негіздері.....................................................6-
17
1.1. Депозит – ... ... ... ... құрудың негізгі
көзі........................................................................
...........................................6-10
1.2. ... ... ... ... ... операциялар және олардың есебі.......18-23
2.1. Депозиттік операциялар
басқармасы..................................................18-20
2.2. Депозиттік операциялар
есебі..............................................................21-23
3 Бөлім. ... ... ... ... ... ... әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Коммерциялық ұйым түрлерінің бірі ретінде банктік ... ... ... аударғанда тиын санайтын, оны алмастыратын дүкен, үстел) заңды
және жеке тұлғалардың ақшалық қаражаттарын тартумен, осы ... ... және өз ... ... жедел, қайтарымды және мақсатты жағдайында
жайғастыру, ... және жеке ... ... ... ашу ... шұғылданатын қаржылық несиелік ... Оның ... ... ... ... ... тартылған құралдардан құралады.
Қаражаттарды тартуда екінші дәрежелі банктердің мүмкіндіктері шектеулі және
кез келген елде ... Банк ... ... ... ... ... Банкі өзiнiң құзыретi шегiнде банк ... ... ... ... және ... ... асырады және
банктердiң және банк операцияларының ... ... ... асыратын
ұйымдардың жұмыс iстеуi үшiн жалпы жағдайлар ... ... ... ... Республикасының Конституциясымен және
заңдарымен, Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... жатқызылған мәселелер
бойынша Қазақстан Республикасының заң құжаттары мен ... ... және ... орындау үшiн шығарылатын уәкiлеттi органның, Ұлттық
Банктiң нормативтiк құқықтық құжаттарымен реттеледi.
Коммерциялық банк кәсіпорындардың, ұйымдар мен ... ... де ... ... құралдарын салым (депозит) нысанында және ... ... ... ашу ... ... мүмкіндігін иеленеді. Банктер
тартылатын қаражаттар құрамы бойынша әртүрлі болып келеді. Олардың басты
түрлері болып ... ... ... ... ... тартылған құралдар
(депозиттер), меншікті борышқорлық міндеттемелерді (депозиттік және ... ... ... ... ... ... саясаттың маңызды құрамдас бөлігі ─ бұл ... ... Банк ... ... ... ... асыру
үрдісіндегі ресурстық базаның қалыптасуы банктің активті операцияларына
қатысты бірінші әрі ... ... ... ... ресурстардың негізгі
бөлігі депозиттік ... ... ... ... ... ... әрі ... ұйымдастыруға кез келген несиелік ... ... ... ... ... ... ... тиімді
басқару арқылы ресурстар әлеуетін өсіру және оның тұрақтылығын ... ... ... пен ... ... ... қаржылық дағдарыс ... ... ... ... ... ... ... құралған қазақстандық
коммерциялық банктер үшін қор ... ... көзі ... ... ... ғана ... Депозиттік базаның тұрақтылығы
қазақстандық банктердің ресурстық базаларының орнықтылығын негіздейді. Дәл
осы ... ... ... ... тұрақтылығы мен өсу үрдісі
соңғы айларда қазақстандық банк ... ... ... ... ... ... ... бірге, 1998 жылы болған банктік дағдарыс және
одан кейінгі Қазақстан Республикасының банк ... ... ... ... саясатының рөлін көтерудің, сонымен ... ... ... Осы ... жұмыстың теориялық және
практикалық негізін экономист ғалымдардың ... ... ... ... ... ... ... банктердің
қызметін талдаған кездегі алынған материалдар, статистикалық материалдар
және мерзімдік ... ... ... ... ... тарту аясында коммерциялық банктердің ... ... ... ... ... ... егжей тегжейлі
қарастырылды, олардың ерекшеліктері, сонымен қатар екі ... үшін ... ... мен ... айқын көрсетілді.
Курстық жұмыстың мақсаты қазақстандық ... ... ... ... үшін ... ... саясатын
жетілдіру бойынша ұсыныстар тізімін дайындап ұсыну.
Зерттеу мақсатынан туындайтын негізгі міндеттер:
• Ақша ... ... ... «Депозит» экономикалық
категориясының мәні мен мазмұнын зерттеу;
• Банктік депозиттердің жіктелуін қарастыру;
• Халық ... ... ... ... тартудағы
бағыттарды жетілдіру жолдарын анықтау;
• Коммерциялық банктердің ... ... ... ... ... ... перспективалы бағыттарын анықтау;
• Депозиттерді сақтандыру қорының қызметіне талдау жасай отырып, оны
жетілдіру ... ... ... пәні ... ... ... саясаты және оның
қалыптасуы мен жүзеге асырылу ... ... ... қатынастары болып табылады.
Зерттеу объектісі: «Қазкоммерцбанк» ААҚ ның қызметі.
Курстық жұмыстың құрылымы: Курстық жұмыс кіріспеден, екі тараудан,
қорытындыдан ... ... ... банктерде депозиттік саясаттың қалыптасу
үрдісіне көңіл бөлінген, депозиттік саясаттың ... оның ... ... ... ... жүйесінде депозиттік саясаттың ролі
анықталған.
Сондай ақ осы жұмыстың екінші тарауында банк ... ... ... ... мен банк ... клиенттердің
қаражатын салымға тартуды жақсартудың жолдары қарастырылды.
Клиенттердің банкке ... ... ... ... құрылған «Жеке
тұлғалардың салымдарын сақтандыру қорының» мақсаты, міндеті және ... ... ... ... қоса банктердің тұрақтылығын,
сенімділігін және өтімділігі мен төлем ... ... ... ... ... ... ... яғни банк пен
клиенттер арасындағы келісім, олардың құқықтары мен міндеттері қамтылды.
Жұмыста қазіргі уақытта коммерциялық банк ... ... ... ... ... ... банктің ресурстық базасының қалыптасу
мәселесі және коммерциялық банктердегі азаматтар ... ... ... ... ... банктерде депозиттік саясаттың қалыптасуының
теориялық негіздері.
1.1. Депозит коммерциялық банктерде ресурстар базасын құрудың негізгі
көзі
Депозит - бір ... ... ... ... - ... оның ... ... Ұлттық Банкіне (бұдан әрі - ... ... ... ... ... олар номиналды түрде қайтарылатын шартпен, алғашқы
талап етуі бойынша немесе қандай да бір мерзімнен кейін толық немесе ... ... ала ... ... не ... ... ... не
оның тапсыруымен үшінші тұлғаға берілетініне қарамастан, беретін ... ... ... ... ...... берілген зат
деген мағынаны білдіреді. Банк бұл ... ... ... ... үлес төлей отырып, депозит банктің салымшы алдындағы
қарызы болып табылады және ... ... ... ... ... ... бұл ... және жеке тұлғалардың
құралдарды салу мерзіміне тәуелсіз қаржылық институтқа салу. Ал ... ... ... ... ал жеке ... ... деп
аталады. Есеп айрысу және ағымдағы шоттардағы қалдықтар депозит болып
саналмайды.
Уақытша бос ... ... ... - ... ... дәстүрлі-базалық қызметі. Бұл банктің пассивті меншікті капиталы
мен тартылған қаражаттардан тұрады. ... ... ... ... ... және ажырамас бөлігі, бірақ ол оның ... тек 10% - ын ... ... ... ... ... құрамында меншікті капиталдың төменгі ... ... ... ... ... қаржылық рыногтарда қаржы ... ... ... ... және ... ... бос қаражат
соммасын депозит ... ... осы ... ... тиімді
басқарады, сондай ақ олардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік сақтандыру жүйесі болады, бұл ... кері алу ... ... ... тартылатын депозиттер басқа кәсіпорындардың материалдық
объектілерінде орналастырылған активтеріне ... ... ... ... өтімділігі жоғары болады. Басқа кәсіпорындармен
салыстырғанда осы барлық міндеттемелер коммерциялық банктерге меншікті
капиталдың ... ... ... өз ... жүзеге асыруға
және дұрыс қызмет етуіне мүмкіндік береді. Ең алдымен меншікті ... ... ... үшін қажет.
Жоғарыда айтылып кеткендей, банктер өздерінің активтік ... ... үшін ... ... 90%- нан жоғары ... ... ақ ... өз ... ... бос ... жинақтайды. Дәстүрлі түрде осы қаражаттардың негізгі бөлігін
депозиттер құрайды.
Депозиттер салымшы үшін әлеуетті ақша ... ... ... ... екі ролі бар. Бір ... ақша ... ... жағынан пайыз алып
келетін капитал ретінде. Бірақ капитал алып келетін пайызға ... аз ... алып ... Бұл төмендетілген пайыз кездейсоқ құбылыс
емес, банк табиғатының маңызды мезеті. Өйткені банк табиғатының бүкіл ... ... ... ... пайыз банкпен әртүрлі кәсіпорындарға
салған ... үшін ... ... ... ... ... ... бұл айырма активті операциялар бойынша алатын пайыздардың ¼
бөлігін құрайды. Сонымен депозит тек қана салымшы үшін ғана ... банк ... ... зор. ... депозиттер банктерде несие капиталын құруға ықпал
тигізеді, банк бұл ... ... ... ... ... ... ... орналастырады. Депозиттер бойынша пайыздар мен борышкерлер
төлейтін пайыздар арасындағы айырма банк ... бос ақша ... және ... ... орналастыру жұмыстары үшін сыйақы ... үшін ... ... өте ... ... ... шоттағы ақша қаражаттарының ұлғаюына әсер ететін банктік
операциялары жатады. ... ... ... ақша ... ... таба алады.
Коммерциялық банктердің төрт түрлі пассивті операциялары бар:
• Бағалы қағаздардың алғашқы эмиссиясы;
• Қор құруға немесе ұлғайтуға банк табысынан аударым;
• Басқа да ... ... ... ... мен ... ... операциялар.
Пассивті операциялар айналымда бола отырып банкке ақша қаражаттар
тартуға мүмкіншілік тудырады. Жаңа ... банк ... ... ... құрылады. Алғашқы екі пассивті операциялар ... ірі ... ... ... ... ... ... Келесі
екі пассивті операциялар түрі екінші ірі ресурстар ... ... ... ... ресурстарды құрайды. Банктің меншікті ресурстары банк
капиталы мен оған теңестірілген баптарын көрсетеді. Коммерциялық банктердің
меншікті ... ролі мен ... ... ... ... айналысатын
кәсіпорындар мен ұйымдардан ерекшеленетін айрықша өзгешелікке ие. ... ... ... ... ... қажеттілігін 10%- ын жабады.
Жалпы мемлекет банктердің меншікті ресурстары мен тартылған ... ... ... мөлшерін белгілейді. Қазақстанда банк
ресурстарының арақатынасы ... Яғни ... ... ... ... ... ... аспауы керек.
Банктің меншікті капиталының мәні оның тұрақтылығын ұстау болып
табылады. Банкті құру кезіндегі банк ... ... ... ... ... (жер, ... жабдықтар, жалақы) дәл осы ... ... ... ... ... арқылы банктер өздеріне ... ... ... ... капитал ұзақ мерзімді активтерге салынатын
салымның негізгі көзі болып табылады.
Банктердің төртінші ... ... тобы ... ... операциялары. Бұл коммерциялық банк қызметіне еркін рыногтағы
несиелік ресурстарды ... ... ... ретінде қатысады.
Депозит экономикалық категория ретінде жинақ ақшаның құрамдас бөлігі.
Бірақ жинақ ақша табыстары бөлу және ... ... ... байланысты болса,
депозит қайта бөлу аясын қамтиды.
Депозиттер деп ... ... ... жеке және ... ... ... белгілі бір мерзімге немесе талап еткенге
дейін салған ақша қаражаттарының соммасын айтамыз.
Егер ... ... ... ... ... депозиттік рыногтің даму ерекшелігін ескеретін болсақ, онда
депозит анықтамасы келесідей түсіндіріліп жүр:
Депозит дегеніміз ... ... ... бір ... және
мерзімсіз, қайтарылу шартыменен, пайызы төленуі тиіс болып, сақтандырыла
отырып салынған кәсіпорындардың ақша қаражаттары.
Банктердің ... ... ... ... және оларды пайда
табу мақсатында орналастыру жұмыстары депозиттік операциялар деп ... ... ... ресурстардың бос ақша рыногында ресурстарды
иемденуде инвесторлармен ... ... ... ... банк ... ... Депозиттерді тарту арқылы банк
клиенттерге, басқа банктерге несие беру ... ... ал бұл ... ... ... ... операциялар бұл салымға ақша қаражаттарын
тарту (пассивті депозиттер) немесе қолда бар ... ... ... ... қаржылық институттарда ... ... ... ... ... ... негізінде банктің несиелік
ресурстарының басым бөлігі құрылады. Депозиттік операциялар заңды және ... ... бос ... ... ... маңызды дәстүрлі банк
операцияларының біріне жатады.
Депозиттік операциялардың негізінде коммерциялық банктердің несиелік
ресурстардың негізгі ... ... ... уақыттарға дейін Қазақстан
Республикасында депозиттерді басқару мәселесіне дұрыс назар аударылған жоқ
еді. Банк мекемелері алдында ... ... ... ... мен ... ... ... қарыз беруді қамтамасыз ету
міндеттері орындарына қойылған жоқ болатын. Қарыздық салымдар мен қарыздық
қордың баланстары КСРО ... ... ... ... қор өз ... КСРО ... ... өзінде
орталықтандырылған және ол республикалық кеңселер бойынша несиелік жоспар
негізінде бөлінген, ал республикалық облыстық ... ... ... бойынша бөлінген, сонымен қатар ... ... ... ... ... ... Осы себептерге байланысты
елде банктердің депозиттік саясаттары зерттелмеген. ... ... ... біз ... ... назар аудара аламыз.
Жеке тұлғалар, ... ... ... ... ... коммерциялық ұйымдар, үкіметтік ... ... ... билік орындары қаражаттарды коммерциялық банктерге
ынтамен орналастырылады. Бұның көптеген себептері бар. Біріншіден, банктер
салымдардың үлкен сенімділігін қамтамасыз етеді. ... ... ... кез ... ... ... ғана талап етіп қоймай, одан асатын
сомада қарыз ала ... ... бұл ... ... ... табыс алып
келеді.
Депозиттік операциялар мынадай қағидалармен ұйымдастырылады:
• Банктік пайда алуға немесе болашақта пайда алу үшін жағдай жасау;
• Депозиттік операцияларды ... ... Банк ... ... ... ... ... икемді
депозиттік саясат жүргізіу;
• Банк балансының өтімділігін жоғарғы дәрежеде демеп отыратын мерзімдік
салымдарға ... ... ... ... ... ... депозиттік операциялармен қарыздарды беру бойынша
операциялардың арасында мерзім және ... ... ... ... ... қамтамасыз ету;
• Депозиттерді тартуға ірекет ететін банктік қызметтерді дамытуға
шаралар қолдану;
Депозиттер төмендегідей қызметтерді атқарады:
1. Коммерциялық ... – жеке және ... ... ақша ... ... бір ... ... шартымен тарта отырып, оны осы
қаражаттар қажет болып отырған тұлғаларға өзінің белгілі үстеме ақысын
қолдана отырып ... ... осы ... оның ... ... ... негіз болады.
2. Ынталандыру қызметі – депозиттік салымдардың әр түрлі ... ... ... бір ... ... ... ақша қаражаттарын сала
отырып табыс алуға деген қызығушылығын ... Ол ... ... ... алу ... және ... бір ... есебінде алу
түрінде болады.
3. Қор жинау қызметі – ... ... ... ақша ... ол ... ... бір ... құруға негіз болады.
Олар – банктің өсімділігін жоғары деңгейде ұстап тұруға ... Бұл ... ... банк ... ... ... және өз ... тиімді атқару үшін өз еркімен құрады.
4. Банк ресурстарын құру қызметі – ... ... ... ... ... ресурстарды құрудың негізгі көзі болып ... бұл ... банк үшін ... және әр ... бар ... ... Депозиттік қаражаттар банктің пассивтерінің 70-80%
құрайтын ресурс болғандықтан олар активтік ... ... банк ... негізін құрайды.
Коммерциялық банктердің несиелік ресурстары дегеніміз – бұл оның
жарғылық капиталы мен басқа да ... ... ... ... ... бос ... ақшалай қаражаттарының жиынтығы. Банктің несиелік
ресурстары – бұл меншікті капиталдың және тартылған ... ... ... ... ... ... бір ... Несиелік
ресурстар несиеге берілген уақытында банкке ресурс болудан қалады және олар
қор емес (клиент қайтарымдылығы ... ... ... ... ... Банктік депозиттердің классификациясы
Банктік депозиттер бірнеше критерийлер бойынша жіктеледі: ақшаны алу
нысаны бойынша (1 ... ... ... ... (2- ... ... және табыстылық дәрежесі бойынша. Коммерциялық банктерде
депозиттердің әртүрлі критерийлері бойынша жіктелу реті 1,2 ... ... Кері алу ... ... ... Салымшылар категориясы бойынша депозиттер
Талап еткенге дейінгі депозиттер белгісіз ... ... есеп ... ... ... ақшалай қаражаттары, олар банкті
алдын ала ескертусіз кез келген уақытта салымшылармен алынуы немесе ... ... ... Әдетте банк талап еткенге дейін салымдар бойынша ең
төмен процент төлейді, ал кейбір жағдайларда олар ... ... ... Кейбір мемлекеттерде пайыздарды есептеуге заңды тәртіппен тыйым
салынған. Талап еткенге дейінгі депозиттер ... ... ... ... жүзеге асыру үшін арналған. Есеп шот иесі ... әр ... ... қол ... чектермен, аударымдармен жүргізе алады.
Осындай есеп шот ... ... ... ... ... операцияларын техникалық
жүргізуге сенім білдіреді.
Банктерде күнделікті ... ... ... ... ... ... алайда ЭЕМ-ді, компьютерлік техникаларды қолданумен ол біршама
азайды. ... ол ... ... ... ... ... табылады.
Салымшының есеп шоты бойынша күнделікті банкте жүздеген немесе ... ... ... ... ... дейінгі шоттарды иеленуші
тұлғаларды жалпы қарастыратын болсақ, олар өз есеп шоттарындағы бар ... ... есеп ... үшін толықтай пайдаланбайды, ал бұл
банк шығындарын көп немесе аз дәрежеде компенсацияландырады. ... ... үшін ... ... ... қалдық қалады,
сондай-ақ ол пайда табу мақсатымен ... ... ... Ол ... ... ... ағымдағы есеп шоттарынан қаражаттарды үнемі
алып және оны бірнеше күннен немесе ... ... ... ... ... ... ... көптеген салымшылар өз
міндеттемелерін төлеу үшін ... ... ... ... ... ... ... негізделеді. Осы қаражаттар қалдықтары мен
талап еткенге дейінгі есеп ... 60, 90, 120 ... ... ... нақты
несие бере алады(1). Талап еткенге дейінгі салымдар ... ... есеп ... ... ... Олардың арасында
айырмашылықтар бар. Депозиттік шот жағдайында салымшы шоттағы ... ғана алуы ... ... ... сондай ақ ол өз салымдарын иемдене
алады. Ал контокоренттік дұрыс есеп ... ... ... оң қалдықтар
болуы мүмкін. Салымшы кез келген уақытта шоттан өз ... алып ... ол ... бір ... ... алуы мүмкін. Алайды, тәжірибеде бұл
айырмашылық бірте бірте шегеріледі. Қазіргі кезде салымшы ... ... есеп ... ... алуы ... Бұл есеп шоттар АҚШ та
трансакциялық немесе чектік шоттар деп аталады, ... ақ ... ... ... мүмкін. Бұл есеп шоттардың жоғары өтімділігі, төлем құралы
ретінде оларды үздіксіз пайдалану мүмкіндіктері олардың басты ... ... ... ... ... ... – есеп шот бойынша төмен
пайыз немесе пайыздарды төлеудің жоқ болуы. Бұл есеп ... ... ... ... ... ... банкте ең төменгі резервтерді
көбірек сақтауға міндетті және ол есеп шоттардың иелері ... ... ... ... төлейді.
АҚШ – та талап еткенге дейінгі есеп ... ... ... ... заң ... ... ... Коммерциялық банктер өз
салымшыларын сақтап қалу мақсатымен ... ... жаңа ... ... ол бір жағынан жоғары өтімділік деңгейін, шоттарда
есеп айырысу үшін пайдалану мүмкіндігін қамтамасыз ... ал ... ... ... бір табыс алуды қамтамасыз ... Бұл есеп шот ... деп ... Ол тек жеке ... ғана ... Бұл ... ... үшін пайдалануы мүмкін есеп айрысу траттасы немесе қаражаттарды
алу ... ... ... ол чектер сияқты есеп айырысу тратталарын
беруге ... ... шот, ол ... ... ... пайыздық
төлемдер түрінде табыс алуға болады. 1981 жылдан бастап заң арқылы АҚШ–тың
бүкіл аймағында есеп шоттың бұл формасы рұқсат ... ... ... ... ... құрайды. Терминнің өзінен
көрініп тұрғандай, мерзімді салымдар белгілі бір айдан жоғары мерзімге
орналастырылады. Салымшы үшін ... ұзақ ... ... мәні ... табу ... табылады. Сондай–ақ банк үшін бұл депозит тиімді,
өйткені ол жоғарғы пайыз табумен қандай да бір ... ... ... үшін осы ... ұзақ ... бойы ... ... Мерзімді
салымдар талап еткенге дейінгі есеп шоттарда орын алатын ... ... ... Мерзімді салымдар меншікті мерзімді салымдар және
кері алу туралы ескертілуі бар мерзімді салымдар болып ... ... ... есеп шот ... ... ала белгіленген күні қайтарылады,
ал осы күнге дейін банк оларды өз қалауы бойынша иемденеді. Егер есеп шот
иесі ... күні ... кері ... онда оны сол ... ... есеп шот ... пайдаланады, сондай ақ ол өз ақшаларын кез ... ... кері ала ... ... бар мерзімді депозиттерде
салымшының ақшаларды кері алу туралы ... ... ... ... ... ... етіледі. Әдетте ескерту мерзімдері – 1 айдан 3 айға дейін, 3
айдан 6 айға дейін, 6 ... 12 айға ... және 1 ... ... Ескерту
мерзіміне байланысты пайыздық мөлшерлемелер белгіленеді. Тәжірибеде алдын
ала ескертуге (хабарламасы бар) мерзімді депозиттер жиі ... ... түрі – ... ... ... кеңірек тараған
түрі кәдімгі жинақ есеп шоты немесе жинақ кітапшасы бар есеп шот ... ... ... Есеп шот иесі ақша салу немесе одан кері алу ... ... ... ... ... ... ... басқа
түрлеріне қарағанда жоғары пайыздарды ... ... ... ... және ... ... ... сақтауды ынталандыру үшін
пайдаланады. Халық пен коммерциялық емес ұйымдар кәдімгі жинақ салымдарын
кеңінен ... АҚШ –та ... ... және ... да
коммерциялық ұйымдар үшін есеп шоттың шекті ... 150 мың ... (1). ... салымдарын тарту мақсатында ... ... ... ... сыйлыққа, жастарға мақсатты және ... олар ... ... ... ... ... ... т.б.) ұсынулармен бірге жүреді. Жинақ есеп шоттарының ... ... және есеп шот ... ... кері алу ... ... ала ... етілмейді, олар бойынша чектер берілмейді. Жинақ салымдары АҚШ-та
мерзімді салымдардың ең ірі ... ... ... басқа түрі – мерзімдік депозиттік сертификаттар.
Ол банкіге тұрақты пайыздық мөлшерлемемен белгілі бір мерзімге ... ... ... ... ... ... ... компанияларға, фирмаларға және өте бай иемденушілерге 100
мың доллардан кем емес сомада ... ... ... ... ... ... тұлғаға өтуі мүмкін, берілетін және ... ... ... ... ... түрлері кездеседі. Ақшаны мерзімінің
аяқталуымен, тек сертификаттарды ... ... ... ... болады, ал
мерзімі – 14 күннен 18 айға дейін ... ... ... ... 1000 және 2500 ... ... 1 ... 5 жылға дейінгі ұсақ жинақ
сертификаттары болуы мүмкін. Қазақстандық ... ... тән ... аса ... ... – бұл белгілі бір шектеулерге негізделген
(мысалы, алдын ала ескерту) жеке ... ... ... ... ... ... банк төлейтін пайыз несиелік ресурс ретінде
депозитті пайдаланғаны үшін пайызға қарағанда ... ... ... Несие үшін
алынатын пайыз бен депозитке төленетін пайыз ... ... ... ... ... ... ... депозиттік
операцияларды Конституцияға, «Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... №2444 1995 жылы ... ... ... және ... басқа да міндетті төлемдер туралы» 1995 жылы ... ... ... «Валюталық реттеу туралы» ... ... ... ... ... да заң күші бар ... ... жарлықтарына,Ұлттық Банктің екінші деңгейдегі
банк клиенттерінің банктік есеп шоттарын ашу, жүргізу және жабу ... ... ... ... ... ... ... сертификаттары – бұл банк эмитеттің ақша
қаражаттарының салынуы туралы жазбаша куәлігі. Бұл ... ... ... салу ... және ... ... тиісті пайыздық мөлшерлемеге
құқығын куәландырады. Сертификаттар ... ... мен ... есеп ... ... төлем құралы ретінде қолданыла алмайды.
Депозиттік сертификаттар ірі соммаларда ... ... үшін ... ... ... ... салымшыда сақталады
және уақыты өтуі бойынша банкке ұсынылады. ... ... ... ... ... алу, сату жолымен үшінші тұлғаға
беріле алады. Депозиттік ... 14 ... 18 айға ... ... ... жеке тұлғаларға сатуға арналған. Мерзімдік жинақ
сертификаттардың ... ... егер ... ... ... ... келісілген болса 1 жылдан 3 жылға дейін болады. Егер депозит ... ... ... алу ... өткен болса, онда сертификат талап
ету құжаты болып қалады. Банк бұл ... ... ... ... ... төлеуге міндетті. Жинақ сертификаттары тек қана ... ғана ... ... ... ... ресурстардың негізгі қайнар
бұлағы. Коммерциялық банктерде салымдар құрылымы ақша рыногы конъюктурасына
және салымдар бойынша ... ... ... ... тәуелді
өзгереді. Депозиттермен байланысты пассивті операцияларды жүргізе отырып,
банк менеджерлері салымдардың әртүрлі категориясы ... ... ... ықтимал қауіп қатерлерді екере отырып салымдарды тарту және ... ... күш ... ... және басқа қаржылық құрылымдар
арасында заңды және жеке ... ... үшін ... депозиттердің және оларға пайыздардың, қызмет көрсету
әдістерінің ... ... ... ... ... ... ... бойынша, қазіргі уақытта дамыған елдерде 30-дан
астам банктік салымдардың түрлері бар. ... әр ... ... бар. Ол ... оның ... мен ... ... ақша
қаражаттарын жинақтау және олардың тиімді нысанын ... ... ... ... қарағанда активті операцияларды кеңейту
және ең тиімді тәсілмен пайда алу үшін ... ... және ... ... дейінгі, мерзімдік түрлерін көбейтіп, әртараптандыру қажет.
Мерзімдік депозиттерді тарту арқылы банк балансының өтімділігін ... ... ... ал ... ... ... ... ең арзан ресурстар
болғандықтан олардың көмегімен пайда алынады, себебі клиенттердің ағымдағы
және есеп айырысу шоттарына қызмет көрсету ... аз ... ... ... талап еткенге дейінгі депозиттердің үлесін ұлғайту
жолымен банк ... ... ... бұл ... активтерде осы
қаражаттарды пайдаланудан банкке аса жоғары пайда алуға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар есеп айырысу шоттары - бұл ... ... ... ... ... ... ... жоғарғы үлесі банк
өтімділігін қатты әлсіздендіреді.
Депозиттік пайыз ... ... ... ... ... стратегиясына және банк міндеттеріне байланысты
болады. Егер банк пассивтеріндегі депозиттер үлесін ... деп ... ... ... ... Керісінше, банк көлемі бойынша
үлкен және ұзақ мерзімдік ... ... ... ... ... ... жоғары мөлшерлемесін ұсынады. Банк ... ... ... ... ... пен төлем
қабілеттілігін тиімді басқаруға мүмкіндік береді. Мерзімдік депозиттер
несиелік ресурстардың болжанатын ... Бұл ұзақ ... ... аса
жоғары пайызбен несиелендіруді жүзеге асырады.
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банк Басқармасының 1999 жылы 20
қазанда ... №293 ... ... ... мен ... ... ... және тіркелген болып келеді (45).
Тіркелген сыйақы мөлшерлемелері ... ... ... Ал ... ... ... келісілген мерзім кезеңінде
сыртқы және ішкі рынок ... ... кез ... ... шартта
қарастырылған мөлшерден өзгере алады. Сыйақыны есептегенде келесідей
әдістер пайдаланылады:
1. қарапайым әдіс – ... ... ... салым сомасына сыйақы мына
формуламен есептелінеді: I=(i*p*n/360)*100%
Мұндағы:
i- пайыздардың жылдық мөлшерлемесі;
p- депозит қалдығы;
n- пайыздар есептелетін кезеңдегі күндер саны.
2. ... әдіс – ... ... тек қана ... ... сомасына емес,
сонымен қатар оған қосылған табыстарға сыйақы есептелінеді:
I=p*1+(i*n/120)
Мұндағы:
i - пайыздардың жылдық мөлшерлемесі;
n – айлардағы ... ...... ... ... – салымның барлық мерзіміндегі есептелген пайыздар сомасы.
Коммерциялық банктердің депозиттер бойнша пайыздық саясаты келесі
қағидаларға негізделеді:
• белсенді, ... ... ... ... ... ... мен ... тиімді пайдалану арқасында рынокта
бәсекеге қабілетті ... ... ... ... банк үшін ... ... құру ... сәйкес рынокта қаржылық
жағдайды тұрақтандыру және табыстылықтың өсуін қамтамасыз ету;
• жоғары сапалы банктік өнімдер мен ... ... ... ... ... клиенттер қажеттіліктерін қанағаттандыру.
2 Бөлім. Банктегі депозиттік операциялар және олардың есебі.
2.1. Депозиттік операциялар басқармасы
Депозиттік ... ...... өз ... қаражатын ... және ... ... мына ... ... ... депозиттік қаражатын олардың мерзіміне қарай және әрбір
депонент ( ақша ... ) ... ... ... депозитке салу үшін шарт ... ... ... оның ... және банк ... ... ... әсерін бағалау мақсатымен даму динамикасын
талдау;
• банктің ресурстарын жоспарлау үшін қажетті хабарларды беру;
Қор ( фондовой ) ... ... өз ... ... ... ... ... Олар:
• банктің қаржысын, қаражатты есептеу, оларды талдау және ... ... ... ... ... ... ... алу және сату операцияларын,
сонымен бірге клиенттердің де ... дәл ... ... есептеу – кассалық қызмет көрсету мақсатында ...... , ... ... Оның ... ... ашу және ... жүргізу;
• кассалық операцияларды өткізу;
Банктің ең басты қызметтерінің бірі - ... мен ... ... Банктің филиалы заңды ... ... банк ... жерден тыс орналасқан және банктің
атынан банк ... ... ... және ... ... ... ... әрекет ететін банк ... ... ... ... ... – ақ банк атауымен толық
сәйкес келетін ... ... ... ... тұлға болып ... ... ... тыс ... ... ... және ... бойынша әрекет ететін банк ... ... банк ... есеп ...... ... ( жинақ
кассасы ) – банктің ... банк ... ... бойынша
құрылған, заңды ... ... ... ... ... ... жоқ, ... ... ... жекелеген түрлерін орындайтын аймақтық ... банк ... ... ( ... өкілдік, жинақ кассасы ) ... және ... ... ... да әр ... ... ... банктік операцияларды орындамайды. Мысалы,
кореспондент банктер мен ... ... ... және ... ... ... басқару қызметіне төмендегілер кіреді:
• қызметін басқару;
• несие саясатын және ... ... ... ... банк ... тиімділігін арттыратын жұмыстың жаңа
әдістерін енгізуге ... және ... ... ... ... ... статистикалық хабарларды жинақтау және талдау;
• клиенттерге хабарлама - анық шама ... ... ... ... туралы есепті жоспардың жобасын дайындау;
• банктің балансын статистикалық тұрғыдан ... ... ... ... бағалауды дайындау және орындау;
Кадрлар бөлімі:
• қызметкердің санын және оларды қолдануды жоспарлайды;
• кадрлардың мамандығын ... және ... ... еңбекақы қорын басқарады;
• қызметкерлерді таңдаумен және орналастырумен шұғылданады;
Әкімшілік - шаруашылық бөлімі ... ... - ... салумен, жоспарлаумен, сатып алумен,
жөндеумен және ... ... ... – еceптегіш
машиналар бөлімімен бірлесіп электрондық жүйені ... ... ... - ... ... және оргтехникамен
қамтамасыз етумен, сондай - ақ ... ... ... ... ... ... ... банктің жарғысына
өзгерістер енгізеді;
• жарғылық шарттардың орындалуын және ... ... ... ... ... кепілдік актісін және басқа іс қағаздарын толтырады;
• банктің сот және ... ... ... ... ... ... пікірлерді, шығындарды және басқа әртүрлі
актілерді ... ... ... ... ... мәселелер ... ... ... ... және ... жұмысының банктің кеңесі ... ... ... ... ... - ... ... енгізу және ... ... ... ... ұйымдастырады;
• есеп айырысу мен төлемнің электрондық орындалуын ... ... ... мен ... үшін бағдарлама дайындайды;
• банкті электронды - ... ... ... және ... ... ... ... бөліммен бірігіп осы бағдарламаны жүзеге асырады;
2.2 Депозиттік операциялар есебі
Бұл ... ... ... әр ... ... қор ... ... клиентке кітапша
емес сертификат ( ... ) ... ал ... ... ... рөлін атқарады.
Демек, депозитті сертификат салушының депозитті алуға
құқығын ... ақша ... ... ... ... ... ... куәлік. Сертификаттар талап етілгенше
депозитті ... ... ... ... бір соманы
алуға құқық беріледі және ... ... ... алу
мерзімі және ... ... ... ... ... сертиикаттар банкке немесе ... ... ... және ... сату – сатып алу келісімдерінде
арада жүруші, ... ... ... ... ... ... ... табыстау жазбасы арқылы беріледі. Депозитті
сертификаттардың ... ... ... ... құқылы және мультипликаторы ретінде орнында.
Депозиттер бос ақша ... ... ... түрлері жедел депозиттер, ... ... ... ... ... ... ашу кезінде көрсетілген
белгілі бір ... ... ... бір ... ғана ... ... ... болатын ... ... ... иесі ... ... ... болып
бөлінеді.
Талап ету аманаты бойынша ... ... ... мен ... ... балансында қолданылып жүрген шот ... ... 771 ... ... 711 ... ... » . Жаңа шот жоспары бойынша: 2211 ... ... ету ... » ... жүргізіледі.
Халық ... ... ... ... тартылады:
• талап ету аманаты;
... ... ( ... ... ... )
Клиенттерге депозит немесе ... ... ... ... ... ( жеке ... ) бастапқы кіріс
ордерін ... ... ... – шарт құрады. Егер
аманат ... ЭЕМ – да ... онда ... ... алфавиттік карточка құрылады.
Алғашқы немесе қосымша ... ... ... ... бойынша келесі өткізбе ... – ( 031 ) ... – ( 711 ) ... 9959 ( 7339 ) ... да ... мен ... ... кезінде, яғни аманаттар шот ашу кезінде
клиентке ... ... ... Есеп ... ... ... ... бойынша 7339 ... тыс ... ... ... ... – ( 031 ) ... – ( 711 ) 2211
Шығыс ордері ... ... ... ... ақша ... ... кезде:
Дт – ( 711 ) 2211
Кт – ( 031 ) ... ... ... ... ... сома ... кезде:
Дт – 1351, 1051
Кт – ( 711 ) 2211
Жыл соңында ... ... ету ... ... ... кезінде банк аманат қалдығына сый – ақы ... ... – 5211 « ... ету ... ... сый – ақылық шығындар»
Кт – ( 711 ) 2211
Егер аманат ... сот ... ... ... ... белгілеуі ... ... ... ... аударылады:
Дт – ( 711 ) 2211
Кт – 1051, 1351
Шұғыл аманат бойынша ... ... ... және ... ... банк балансында
пассивті келесі шоттарда есептелінеді:
2215 « Клиенттердің ... ... ... »
2217 « Клиенттердің орта мерзімді депозиттері »
2219 « Клиенттің ұзақ мерзімді ... ... « ... ... ... ... « ... – клиент кепілі »
Осы шоттардың ... ... ... түскен
сомалар, сонымен қатар қосылған сыйақы сомалары көрсетіледі. ... ... ... өшірілген сомалар көрсетіледі.
Шұғыл аманатқа нақты ақша ... ... – ( 031 ) ... – 2215, 2217, 2219
Талап ету аманатынан шұғыл ... ... ... ... соты ... ... ... ету аманаты
жабылған кезде:
Дт – ( 711 ) 2211
Кт – ( 904 ) ... ... ... ... 904 – ші шот ... және
759 – шы шотқа ... – ( 904 ) ... – ( 759 ) 2215, 2217, 2219, 2221, ... ... ... ... қабылданған кезде:
Дт – 2215, 2217
Кт – 1001
Шұғыл аманаттар немесе ... ... ... немесе
келісім – шарттың аяқталуы бойынша ... ... ... – 5215 « ... ... ... депозиттері бойынша »
сыйақы ( ... ) ... ... ... « ... орта ... ... бойынша сыйақы (
мүдделік ) ... ... ... ... – 2215, 2217, 2219, 2221, ... ... бойынша аналитикалық есеп арнайы карточкада
орналастырылған құжаттардың ... ... ... Бөлім. Депозиттік саясатты жетілдіру жолдары.
3.1. Халық салымдарын сақтандыру қорлары
Халықтың отандық қаржы жүйесіне сенімін арттыру міндетін іске ... оның ... ... банк ... ... ... ... Президенті Нұрсұлтан Назарбаев 1999 жылғы мамырда Қазақстан
қаржыгерлерінің бірінші конгресінде ... ... ... ... және
оны жүзеге асыруды ұсынды, ... бірі ... ... ... ... құру болатын. Ұлттық Банкке екінші деңгейдегі  ... ... ... ... ... осындай жүйені әзірлеуге және
оны іске қосуға тура келді. 1999 ... ... ... ... жеке ... ... салымдарын міндетті түрде ... ... ... 1999 ... 15 қарашада “Қазақстанның жеке
тұлғалардың ... ... беру ... ЖАҚ құрылды. Қордың
құрылтайшысы ... ... ... ... ... табылады, ол оның
жарғылық капиталына 1 миллиард ... ... 2004 ... қарашада Қор
«Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қоры» АҚ ... ... ... ... ... мақсаты–депозиттерге кепілдік беру жүйесінің
қатысушы-банк мәжбүрлеп таратылған жағдайда ... ... ... ... сәйкес Қор мәжбүрлеп таратылатын ... ... ... ... ... өтемақы төлейді. Банкiлердiң қаржы
тұрақтылығын қамтамасыз ету, ... ... ... ... ... ... ... жүйесiнiң тұрақтылығын ұстап
тұру мақсатында уәкiлеттi орган банкiлердiң ... ... ... күдiктi және сенiмсiз активтерге қарсы провизияларды ... ... және ... ... ... басқа да нормалар
мен лимиттердi белгiлеу; банкiлер орындауға мiндеттi ... ... ... ... ... ... тексеру; банкiнiң қаржы
жағдайын сауықтыру жөнiнде ұсыныстар ... ... ... ... ... ықпал етудiң шектеулi шараларын қолдану; банкiлерге
санкциялар салу арқылы реттеудi жүзеге асырады. Екінші ... ... ... жағдайында депозиттерге міндетті кепілдік беруді жүзеге
асыратын ұйымдардың мәжбүрлеп таратылатын банкке ... есеп ... ... ... депозиттер бойынша төленген (төленетін) өтемақы
сомалары бойынша талаптары қанағаттандырады. Сонымен бірге депозиттер және
ақша аударымдары бойынша жеке ... ... ... ... ... зейнетақы активтері есебінен жүзеге асырылған
депозиттер ... ... ... ... ... ... ... есебінен жүзеге асырылған сақтандыру ұйымдарының депозиттері
бойынша талаптарын қанағаттандырады.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... депозиттерге міндетті
кепілдік беру ... ... атап ... ... ... кепілдік
беруді арнайы құрылған коммерциялық емес ұйым ... ... ... ... беру ... жұмыс істеуінің құқықтық негіздері, оның
қатысушыларының құқықтары, ... ... ... ... ... ... жеке ... банктік
шоттарын ашуға және жүргізуге лицензиялары бар екінші деңгейдегі барлық
банктер үшін ... ... ... беру жүйесіне қатысу міндетті
болып табылады. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының «Жеке
тұлғалардың салымдарына ... ... ... беру ... ... және оған ... ... екінші деңгейдегі банктерінің
қатысу ережесін бекіту туралы» 2003 жылғы «04» шілде № 201 ... Жеке ... ... ... ... кепілдік беру
жүйесінің жұмыс істеу және оған Қазақстан Республикасының екінші деңгейдегі
банктерінің қатысу ережесіне келетін ... Осы ... ... ... және банк ... туралы» және «Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкі ... ... ... Заңдарына
сәйкес әзірленді. Депозиттерге кепілдік беру жүйесі Депозиттерге ... ... ... ... мәжбүрлеп таратқан жағдайда жеке
тұлғалардың салымдарын қайтаруды қамтамасыз етуге негізделген. Депозиттерге
кепілдік беру ... ... ... ... жарналар төлейді. Жеке
тұлғалардың салымдарының түрлері және ... ... ... беру
ерекшеліктері Қазақстан Республикасының  заңдарында ... ... 80 ... кем емес мөлшері – Қазақстан Республикасының
мемлекеттік бағалы ... ... шет ... үкіметтері
немесе халықаралық қаржы ұйымдары Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкімен
келісілген қаржы құралдары тізбесіне сәйкес шығарған және ... ... ... ... Банктегі салымдарға орналастырылады. Қор мынадай
негізгі функцияларды орындайды: өтемақы резервін қалыптастырады; қатысушы
банк мәжбүрлеп ... ... оның ... Қазақстан
Республикасының заңдарында айқындалған мөлшерде және ... ... өтем ... активтерді басқарады; қатысушылар куәліктерінің
есебін ... Қор өз ... ... ... ... ... ... жөнінде келісім жасайды және оған сәйкес оларда тәуекелді
басқару жүйесінің болуы туралы мәліметті және ... ... ... қоса ... ... ... қаржылық жай-күйі туралы
мәліметтер алады; ... ... ... ... ... ... ... беру мәселелерін реттейтін Қазақстан Республикасы
заңдарының талаптарын ... ... ... ... ... кепілдік беру жүйесіне қабылдайды және одан ... ... ... ... тарату комиссиясына мәжбүрлеп
таратылатын қатысушы банктің тарату комиссиясы ұсынған есепке сәйкес  сома
көлемінде ... ... ... ... ... ... кері
талаптарын қанағаттандыру үшін өтініш береді; қатысушы банкті ... ... ... ... және ... ... ... тарату комиссиясының құрамына өз ... ... ... өтініш
жасайды; шетел валютасымен салымдар бойынша ... ... ... ... ... заемдарды өтеу үшін, сондай-ақ өз ... үшін ... ... ... алады; қатысушы банктен оның
депозиттік саясаты жөнінде ақпарат ... ... Банк ... ... ... тексеру жүргізу және оны жүргізудің мақсаты ... ... ... оған өз ... ... туралы өтініш
жасайды; Ұлттық Банкке өз ... ... ... есеп ... өзінің
жылдық балансын, сондай-ақ қаржылық-шаруашылық қызметінің нәтижелері туралы
есепті тәуелсіз аудиторлық ұйым растағаннан кейін ... ... және орыс ... ... Қор ... ... Ұлттық
Банкте ғана ашады.
Қор қызметіне жалпы басшылықты өкілеттігіне жарғылық қызметпен қатар:
банкті Депозиттерге кепілдік беру жүйесіне қабылдау және одан ... ... ... ... және төтенше жарналардың мөлшерін және ... ... ... күнтізбелік жарналарды енгізу ... Қор ... ... Банкке сенімгерлік басқаруға беру туралы 
шешім қабылдау; өтемақы резерві жеткіліксіз болған жағдайда қарыз ... ... ... ... ... ... Депозиттерге кепілдік беру
жүйесіне Ұлттық ... ... оң ... ... ... ғана ... қатысушының куәлігін берген күннен бастап Депозиттерге кепілдік беру
жүйесіне қатысушы банк болады. Қор ... ... беру ... банктердің тізіліміне тиісті ақпарат енгізу арқылы берілген және
қайтарып ... ... ... есебін жүргізеді. Қор тоқсан сайын
республикалық газеттерде ... оған ... ... енгізілген
өзгерістерді көрсете отырып мемлекеттік және орыс тілдерінде жариялайды.
23.10.2008 жылы ... ... ... ... ... ... мәселесі бойынша заңнамалық актке енгізілген
өзгерістер мен толықтырулар туралы» заң қабылданып, ... жылы ... Осы ... ... банктің мәжбүрлі таратылуы жағдайындағы салымның
минималды кепілдемесі ұлғайтылды. Бұл заңның ... ... ... ... жеті жүз мың ... құраған болатын. Енді 2008 жылдың 24
қарашасынан 2012 жылдың 1 ... ... ... ... ... жеке тұлғалар үшін депозит бойынша сыйақыны қоспағандағы
депозит қалдығы ... ... ... Кепілдік соммасы бес
миллион теңге көлемін құрайды. Ал 2012 жылдың 1 қаңтарынан ... ... ... ... ... ... ... бойынша жеке
тұлғалардың салымдары бір миллион теңге көлемінде кепілдендіріледі.
Осы ережелерге сәйкес қор жоғарыда көрсетіліп ... ... ... жеке ... ... ақша ... өтейді. Ал қалған
сомасы банктің меншікті капиталы сомасынан өтеледі.
Қорытынды
Коммерциялық банктерде ... ... ... ... ... ... ... Дәл солардың арқасында банктің
болашақтағы инвестициялық қызметі үшін қаражатты тарту жүзеге ... үшін ... ... нығайту өте маңызды. ... ... ... мен ... және жеке ... салымшыларының ауқымының
кеңейуі арқылы депозиттік операцияларды ұйымдастыру мен салымдарды ... ... ... ... ... ... етуге дейінгі заңды және
жеке тұлғалардың депозиттік есеп шоттарын ұлғайту ... ... ... ... ... ... және банкке
қаражаттарды салуға ынта тудыру арқылы жетуге болады.
Депозит негізінен банкке белгілі уақытқа сақтауға, қолдануға ... ... Банк ... ... ... ... өзінің
экономикадағы рөлін, қызметін және ... ... ... ... депозиттік операцияларды жүргізуде әртүрлі әдістер мен жаңа
тәсілдер енгізе ... ... ... ... ... ... түрлерін
ұсынады: талап еткенге дейінгі, мерзімдік және жинақтық депозиттер.
Осыларды жетілдіре ... өз ... ... ... ... ... ... қалыптасуының депозит сияқты қайнар көзінің кейбір
кемшіліктерін айтқан жөн. ... ақша ... ... банктің
материалдық және ақшалай шығындарының көп болуы, жеке аймақ шегінде бос
ақша қаражаттардың шектеулі ... ... ... ... басты
кедергі.сонымен бірге салымдарға ақшалай қаражаттарды жұмылдыру маңызды
дәрежеде банктің ... ғана ... ... де ... ... ресурстар рыногындағы банктер арасында бәсекелестік күресі оларды
депозиттерді тартуға ықпалын тигізетін қызметтерді дамыту бойынша шараларды
қабылдауға мәжбүр ... ... ... үшін ... ... ... ... жасау маңызды. Депозиттік базасын күшейту
банктер үшін өте маңызға ие. ... ... ... ... жеке ... тұлғалардың салымдары шеңберін кеңейту арқасында ... ... және ... тартуды ынталандыру жүйесін
жақсартуға болады.
Жұмысты жазу барысында ... ... ... мен банк ... ... ... зерттей келе, банк қызметі
үшін маңызды болып табылатын депозиттік рыноктың ағымдағы жағдайы талданды.
Сонымен қатар салымдық ... ... ... жүйенің нақты
субъектісінің қызметі зерттелді.
Дипломдық жұмыста ... ... ... бойынша
Қазақстанның депозиттік ... ... ... бос ... ... ... мен орналастыруға байланысты жағдайлардың
тұрақталуы байқалуда. Соңғы екі үш ... ... ... ... ... шарттары мен сақтандыру жағдайларының заңдық ... ... ... ... ... екінші деңгейлі банктерге
деген сенімін тудыратын «Жеке ... ... ... сақтандыру»
заңының өмірге келуі коммерциялық банктерге салым салуға ынта тудырды.
Осының ... ... ... даму ... ... ... ... 2006 жылы депозиттік ұйымдар бойынша барлық депозиттердің ... ... 729 ... ... 2007 жылы 3 890 142 ... ... ... 5 409 359 млн.тенгені құраған. 2009 жылы қаңтар айында 5 256 ... ... Оны 2008 ... ... ... 1,03 ... байқауға болады. Ал 2009 ... ... ... 6 079 ... ... ... Бұл көрсеткіштерден депозит рыногының
қарқынды өсіп келе ... ... ... ... ... ... екінші кезеңінде салымдардың қайта көтерілгенін көруге болады.
Қазақстан экономикасының әлемдік рыноктармен тығыз байланыстылығы елдің
депозиттік ... өз ... ... қоймады.
Қазақстанның депозиттік рыногын талдай отырып, банктік ... ... ... өсу ... ... ... ... зерттеу объектісі «Қазкоммерцбанк» АҚ на келетін
болсақ, мұнда жағымды және жағымсыз ... ... ... ... ... сәттерге клиенттік базаның үнемі кеңеюі, активтердің,
меншікті капитал мен тартылған қаражаттардың өсуін жатқызуға болады. Алайда
тартылған қаражаттар ... ... ... ... көп ... жөн. ... қазіргі уақытта дәл халықтың ... ... ... ... ... ... Депозиттік операциялар қызмет
көрсетуде клиенттерді қанағаттандыру мақсатында үнемі озық әдістер ... есеп ... ... ... ... ... екенін
көрсетеді.
Депозиттік саясаттың теориялық негіздерін зерттеу және салымдарға
қаражаттарды тарту аясында қалыптасқан ... баға беру ... ... жетілдіру бойынша ұсыныстар мен кепілдемелер қатарын
жасауға мүмкіндік берді.
Банктің ресурстық әлеуетін кеңейту және ... ... ... мына ... ... ... әртүрлі табыс деңгейіне, жас ерекшелігіне бағдарлана
отырып салымдардың бар тізбесін кеңейту;
2. жинақ ... ... ... ... ... ... кері алудың жағымсыз әсерін азайту
бойынша ... ... ... ... өтеу мақсатында орналастырылған салымдар
бойынша сәйкес табысты алдын ала төлеу;
5. «Антидағдарыс» депозит ... ... ... ... үшін жаңа ... түрі телемаркетинг қызметін енгізу;
7. банк қызметін активтендіру.
Дипломдық жұмысты жазу барысында ... ... ... ... ... ... артықшылықтармен қатар кемшіліктерді талдауға
тырыстық. Сол ... ... ... ... ... ... ... ұсындық.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1995 жылдың 31 тамызынан №2444 ... мен ... ... ... ... және олардың қызметі туралы» заңдық
күші бар Қазақстан Республикасының Президентінің Жарлығы.
VISA, ... MASTER CARD ... ... ... ... жөніндегі «Қазкоммерцбанк» АҚ нұсқаулығы. 9шілде 1999ж.
Алпамысов А.А. ... ... ... в ... ... ... В.И., ... Л.П. Банковское дело. М.: Финансы ... ... Г.С., ... К.О., Абдраимов Г.Т. Бухгалтерский учет и
отчетность в банках. Алматы : Қаржы қаражат; ... ... Ғ.С. ... ... банктер» Оқулық Алматы: экономика, 2001
Акпейсов Б. Вклады населения и их защита. //Банки Казахстана, 2005
«Банки Казахстана» Алматы 2006-2010 сандары
«Егемен ... ... 20010 ... дело» Алматы 2008-2010 сандары
www.kkb.kz, www.kt.kz, ... ... ... ... ... сайты, www.ak-orda.kz ,
www.investfunds.kz, www.google.kz
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы Қазақстан Республикасының
1995 жылғы 30 наурыздағы N 2155 Заңы ... ... ... ... ... ... ... дамытудың 2007-2011 жылдарға
арналған тұжырымдамасы туралы Қазақстан Республикасы ... ... 25 ... N 1284 ... ... Республикасының ПҮАЖ-ы,
2006 ж., N 50, 534-құжат
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнiң ережесiн және ... ... ... ... ... 2003 ... 31 ... 1271 Жарлығы (Соңғы редакциядағы күні: 2008.20.08)
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі БАСҚАРМАСЫНЫҢ ... ... ... ... ... қаржыландыру ставкасын белгілеу
туралы ҚАУЛЫСЫ 2009 жылғы 20 наурыз № 23 Алматы қ.
Қазақстан ... ... және банк ... ... ... 1995 ... 31 ... N 2444 Заңы (Соңғы редакциядағы
күні: 2009.01.10)
-----------------------
Талап еткенге дейінгі ... ... ... ... ... ... ... міндеттемелер)
Мерзімсіз салымдар (толық соммада алынады)
Депозиттік сертификаттар
Ағымдағы шоттардағы салымдар (толық немесе бөлігімен алынады)
Депозиттік сертификаттар
Меншікті мерзімдік салымдар
Жинақ сертификаттары
Жинақ салымдары
Заңды тұлғалар
Жеке ... ... және ... ... және ... ұйымдар
Коммерциялық емес ұйымдар

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банктегі депозиттік операцияларды ұйымдастыру жолдары66 бет
Банктің депозиттік (аманат) операциялары32 бет
Банктің депозиттік операциялары31 бет
Банктің депозиттік операциялары және олардың қорларды қалыптастыруындағы ролі36 бет
Банктің депозиттік операциялары және оның ҚР дамуы36 бет
Банктекрдің депозиттік операцияларын реттеу32 бет
Банктердің депозиттік операциялары, Қазақстанда депозит нарығын дамыту33 бет
Банктердің депозиттік операцияларын реттеу12 бет
Депозиттік операциялар есебі29 бет
Депозиттік операциялар9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь