Ұлттық тілдің қуаты – ұлттық намыста



Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 7 бет
Таңдаулыға:   
Қазақстан Республикасындағы Тіл саясаты

Жоспар

I. Кіріспе

Қазақстан Республикасының тіл саясаты

II. Негізгі бөлім

а) Қазақстан Республикасының мемелекеттік тілі
ә) Қазақстан Республикасындағы тіл мәселесі
б) Ұлттық тілдің қуаты – ұлттық намыста
в) Тілдік ахуал

III. Қорытынды

Қазақстанда қазақ тілінің мемелекеттік жылы

Қазақ тілі-мемлекеттік тілі

Қазақ тіліне заң жүзінде мемлекеттік тіл мәртебесі берілген. Бұл туралы
Ата заңымызда да, Тіл туралы заңда да тайға таңба басқандай анық
көрсетілген. Мәселе қазақ тілінің мемлекеттік тіл ретінде өзінің
мәртебесіне лайық мемлекеттік тіл деңгейінде қолданылмауында. Қазақстанда
болашақта қазақ тілін білу өте қажет болады. Яғни букіл іс қағаздары қазақ
тілінде жүргізіледі, жұмысқа түсу үшін міндетті түрде қазақ тілін білуін
керек.
Менің ойымша қазіргі заманымызда қазақ тіліне өте зор мағына беру керек,
өйткені Қазақстанда қазақ тілі көп адам білмейді. Ол үшін Елбасы өзі
барлық жерде қазақша сөйлеп, өзгелерден соны талап етуі керек.
Қазақстандағы барлық мемлекеттік басқару органдары, заң шығару огандары,
сот ісін жүргізу органдары қазақша сөйлеп, қазақша іс қағаздарын жүргізуі
керек. Ал қарапайым қазақ онсыз да қазақша сөйлей де алады және жаза да
алады. Радиодан қазақтың болашағы-қазақ тілінде деп күнде хабарлап
жатады. Мен мұны өзгертіп: Қазақ тілінің болашағы-қазақ-тардың қолында
деп айтар едім. Қайдағы бір шағын мемлекеттер Еуро-Одаққа кіріп, өздерінің
мемлекеттік тілдерінде қарым-қатынас жасап, өздерінің тілдерін
шетелдіктерге үйретіп, аудармашылар даярлап жатыр. Біз байтақ жерімізге,
жерасты кенімізге сеніп, бойына сеніп, жылдан құр қалған түйенің керін
кешіп, Құдай бетін аулақ қылсын, америкалық үндістердің кебін киіп
қалмайық. Дербес мемлекет болған соң тіліміздің де дербестігін ойланғанымыз
жөн. Тіл - мемлекет тірегі. Тірегі жоқ мемлекеттің болашағы бұлыңғыр.
Қазақтардың мұңы жоқ тілден басқа. Соны ойлайық, ағайын, қазақ бауырлар
демекпін. Бүгінгі жастар - білімді жастар. Аға буын өкіл-дерінің ағаттығын
түзетіп, ана тіліміздің мәртебесін арттырары анық деп ойлаймын.
Мемлекеттік тіл деген аты бар, мемлекеттік тіл мәртебесіне лайықты заты
жоқ. Сондықтан алдын-ала пәлен-түген уақытта деп болжау айту қиын.
Дегенмен белгілі бір заңдылық шарттар бар. Егер солар орындалса онда қазақ
тілі мемлекеттік тіл мәртебесіне лайықты қолданылады.
Мемелекеттік тіл саясатының басты бағыттырының бірі – мемлекеттік тілді
барлық азаматтардың арнайы белгіленген көлемде меңгеруі үшін жағдай туғызу.
Осы мақсатта демографиялық, кәсіби ерекшеліктеріне сәйкес мемелекеттік
тілді міндетті және ақысыз оқыту орталықтарын құру қажет.
Мемлекеттік ақпарат құралдары: теледидар, радио, газеттер арқылы
мемлекеттік тілді үйрену жөнінде бағдарламалар, сабақтар жүргізуге, жаңа
айдарлар енгізуге тиіс.
Барлық мемелекттік және мемлекттік емес мектеп жасына дейінгі
мекемелерде жалпы білім беретін мектептерде, арнаулы орта және жоғарғы оқу
орындарында мемелекттік тілді оқытудың тиісті деңгейін қамтамасыз ету
керек, мұның өзі жеке адамдар арасындағы қарым-қатынасты, іскерлік қарым-
қатынастағы және қазіргі заманғы іс жүргізуді жүзеге асыруға мүмкіндік
береді.
Тілді тиімді үйрету әдістемесін ендіру жөніндегі орталықтардың
жинақталған жұмыс тәжірибесі республиканың барлық оқу орындарының игілігіне
айналуы керек.
Тұрақты даму барған сайын қазіргі әлемдегі қоғамдық процестердің
ұтымды жүруінің негізгі өлшеміне айналып келеді. Ал тұрақты дамуының
шарттарының бірі – ұлтаралық қатынастардың тұрақтылығы болып табылады. Көп
ұлтты мемлекетте этностардың жарасты өмір сүруіне, ұлтаралық бейбітшілік
пен келісімнің сақталуына тіл саясаты ықпал етеді. Тіл саясатының
жүргізілуінің өзі Қазақстан Республикасының халықтарының мәдениеттерінің
бір-біріне ықпал жасап, бірін-бірі байытуына, олардың одан әрі дамуына
жағдай жасайды.
Қазақстанның егеменді Мемлекет ретіндегі жаңа әлеуметтік-саяси
болмысы – елдің көп ұлтты халқының қажеттіліктерін өтейтін және тілдік,
демографиялық, сондай-ақ саяси ахуалдың ерекшеліктерін ескеретін тіл
саясатын талап етіп отыр. Ол өзекті тіл мәселелерін шешуде өзінің
тиімділігі мен нәтижелігін іс жүзінде көрсететін пәрменді факторға айналуға
тиіс. Елде біртұтас тіл саясатын жүргізу үшін елде мемлекеттік органдар мен
қоғамдық бірлестіктердің діни және басқа да ұйымдардың күш жігерінің
үйлесімділігі қажет. Қазақстан Республикасының Конституциясына сай тілдік
дамудың басым бағыттарын, тілдердің қызмет ету тетіктерін айқындау қажет.
Ресей Президенті В. Путин 2007 жылды Ресейде және бүкіл әлемде
орыс тілі деп жариялауды ұсынды. Мемлекет басшысының бұл ұсынысын бүкіл
Ресей халқы зор ризашылық сезіммен қарсы алды. Ұлт үшін ең негізгі мүдде
тіл екенін, тілі жоғалған жұрттың өзі де жоғалатынын Ахмет Байтұрсынұлы
сонау өткен ғасырдың басында-ақ айтып еді. Бірақ әлемдік деңгейдегі жалпыға
белгілі қағиданы қайталағаны үшін ғана жүрегі ел деп соққан ағартушы
ұстазымыз кеңестік тоталитаризм шеңберінде ұлтшыл,халық жауы атанып,
атылып кетті. Сол үрейдің, бүгінде жеке мемлекет атасқан әлі жалғасып келе
жатқанына қайран қалмасқа шара жоқ. 2004 жылы 22 желтоқсан күні Парламент
Мәжілісінде 2005 жылды мемлекеттік тіл жылы деп жариялау туралы 40-тан
астам депутаттың қолдауымен ұсыныс енгізілген болатын. Бірақ
Республикамыздың мемлекеттік хатшысы Оралбай Әбдікәрімов Парламентке
келіп, бұл ұсыныстың тиімсіздігін өзінше дәлелдеген болатын.
Бүгінгі таңда қазақ халқының тең жарымынан астамы ана тілінде оқып,
не жаза алмаса және космополиттік ағымның дұрыс не бұрыстығына мемлекеттік
деңгейде баға берілмесе, 1992 жылға дейін елімізде салтанат құрған 8881
балабақша мен бөбекжайдың көпшілігі тиын-тебенге жекешелендіріліп, олардың
жалпы санын мыңға дейін құлдырап, қазір 1391-ге әзер жетсе, оның ішінде
қазақ тіліндегі балабақшалар саны 487-ге зорға ілінсе біздің
ұсыныстарымыздың негізсіз болмағаны.
Егер Парнламент күні бүгінге дейін 1534ке тарта заң қабылдаса,
оның ... жалғасы

Сіз бұл жұмысты біздің қосымшамыз арқылы толығымен тегін көре аласыз.
Ұқсас жұмыстар
Стилистикалық категориялар
“ӘЗ ТӘУКЕГЕ ҚЫЗМЕТ ҚЫП, ЖАЗДЫМ “ЖЕТІ ЖАРҒЫНЫ”
Ұлттық құндылықтарды тасымалдаушы ретінде жеке тұлғаны қалыптастырудағы білім мен тәрбие берудің рөлі
Салт - дәстүрдің ұрпақ тәрбиесіне қосар үлесі
Ата-баба дәстүрі асыл мұра
Ұ. Есдәулетов поэзиясындағы азаматтық үн
Халықтық тәрбие әлеуметтік-педагогикалық құбылыc
СОЛТҮСТІК ӨҢІРІНІҢ АҚЫН-ЖЫРАУЛАР ӨЛЕҢДЕРІНІҢ ТІЛДІК- КӨРКЕМДІК ҚЫРЛАРЫ
Әлемдік әдебиет аясында болмыс бітім
Отбасының басты қызметі баланы тәрбиелеу
Пәндер