Марксизм философиясы. Өмір философиясы



Пән: Философия
Жұмыс түрі:  Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге
Таңдаулыға:   
Тегін:  Антиплагиат

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Марксизм философиясы
Өткен кезеңдердің саяси-философиялық көзқарасының өздеріне қажетті
деген ілімдерін әрі қарай дамыта және сол кездегі ғылыми жетістіктерге
сүйене отырып, осы қойылған сұрақтарға жауап ретінде XIXғ. 30-40 жылдарынан
бастап, көптеген саяси-философиялық ілімдер пайда бола бастады
(либерализм, консерватизм, анархизм, ницше ілімі, марксизм т.б.)
Осы тұжырымдардың ішіндегі әлемдік тари хтың дамуына пәрменді әсер
етіп, өзіндік із қалдырғаны – марксистік философия болды. Негізгі өкілдері:
Карл Маркс, Фридрих Энгельс, В.И.Ленин.
Марксизм материяны түйсіктерімізге тәуелсіз бола тұрып, сол
түйсіктеріміз арқылы көшірмесі, бейнесі түсетін объективтік нақтылық деп
тұжырымдады. Шын болмыс материя ғана. Оның өмір сүру түрлері – кеңістік пен
уақыт. Кеңістік ұғымы заттардың бір-бірімен қатар және бөлек өмір сүруі,
олардың бір-біріне қатысты орналасу тәртібі болса, уақыт – материяның
материалдық процестер өрістеуінің жүйелілігін, бір-бірінен бөлек екенін,
олардың ұзақтығын және дамуын сипаттайтын ұғым. Материяның өмір сүру тәсілі
– қозғалыс. Марксизм қозғалыстың бес түрін атайды: механикалық, физикалық,
химиялық, биологиялық және әлеуметтік. Қозғалыстың бұл түрлері бір-бірімен
тығыз байланысты. Марксизм құбылыстардың ішкі байланысы мен өзара
шарттастығын заңдылық деп түсінеді.

Өмір философиясы.
Өмір – Батыс философиясының белгілі, өкілдері өте көп бағыттарының
бірі. Өмір философиясы өмірді дүниенің бір бөлігі ретінде ғана қарастырумен
шектелмей, оны дүниежүзілік тұтастықтың қақ ортасына қояды, өмір ұғымына
сүйене отырып, дүние мен өмірді толық түсінуге талпыныс жасайды. Өмір
философиясының өкілдері философияның міндетін тек осылай түсіндіреді,
себебі философия адам мәселесін зерттейтін ғылым болса, адам үшін өмірден
маңызды ештеңе жоқ деп есептейді.
Өмір философиясының танымал өкілі – Артур Шопенгауэр(1788-1860) адам
мен қоғам өмірінің қараңғы, көзге көріне бермейтін жақтарын, ащы шындығын
жайып салды. Оның пікірінше, адам өмірі қайғы мен азапқа, күншілдік пен
бақталастыққа, күнә мен әділетсіздікке, қатыгездік пен бақытсыздыққа толы.
Адамның толық бақытты сәттері аз, жоқ десе де болады, себебі бақыт оның
болашағы мен өткен өмірінде, ал болашақ үмітсіз, өткен өмір қайтып
келмейді. Адам уақыттың уысында, ол біздің қуаныш пен рахатқа толы
күндерімізді жоқ қылып отырады. Бейшаралық өмір кешу адамның маңдайына
жазылған, себебі оны билейтін дүниежүзілік ырық. Шопенгауэрдің ойынша, азап
пен қайғы шегу адамға пайдалы, себебі адам төрт құбыласы тең болып, рахат
пен бақытқа бөленіп өмір кешсе, жақсы нәрсенің қадірін білмейді, бағалай да
алмайды. Ол өмірді тек қара түске бояп көрсетеді: ізгіліктен зұлымдық көп,
қоғам бір-бірімен арпалысқан, бірін-бірі аңдыған адамдарға толы, адам
бақытсыз болуға жаратылған және бақытсыз. Осының бәрі – адам эгоизмінен,
оның адам адамға қасқыр принципін ұстанғанынан. Сондықтан бұл өмір
түсінген адамға көрмен бірдей мәнсіз, оны өліммен алмастырған жөн.
Шопенгауэрдің түсінігінше, өлімнен қорқатын ештеңе жоқ, себебі ол азапты
өмірдің ақыры. Өмір қайғысына ұшыраған адам өзін осындай өмірден құтқарушы
өліммен жұбатуы керек, ал өлім алдында өмірдің азаптарынан құтылғанына
қуанғаны дұрыс. Өлім мен азапты өмір тұтас нәрсе екені ақиқат. Дүние
жүзілік ырық мағынасыыз болса, оның туындысы адам өмірі одан екі есе
мағынасыз, ал өлім адамды осы мағынасыздықтан құтқарады. Яғни, өлім – адам
өмірінің мақсаты.
Шопенгауэр өмірді осылайша қасірет пен азапқа толы мәнсіз нәрсе
ретінде түсіндірсе, өмір философиясының келесі өкілі Фридрих Ницше (1844-
1900) оның пессимистік мазмұнына оптимистік рең беріп, замандастарының
бойында өмірге деген құштарлық пен іңкәрлік оятты. Өмірге деген осындай
көзқарас Ницшенің Заратустра осылай деген еңбегінен мықты сезіледі.
Ф.Ницше өмірден қажып-шаршаған адамды, жалпы халықты серпілтіп, олардың
бойында өмірге деген құштарлықты ояту үшін Ницше өмірді сүйген ең жоғарғы
адамнан үлгі алуды ұсынады. Ең жоғарғы адам - еркін, ешкімнен де,
ештеңеден де тәуелсіз, өз өмірін өзі жасауға ұмтылған адамның бейнесі.
Ницшенің түсінігі бойынша, адам бүкіл әлемге жалғыз өзі қарсы тұруы, өзіне
ғана сенуі арқылы өз еркіндігі мен бостандығын мойындата алады.
Бергсон – француздың идеалист-философы, интуитивизм өкілі. Бергсон
идеализмінің негізгі ұғымы – таза, яғни материалдық емес ұзақтың – барлық
ақиқаттың түп төркіні. Бергсон қоғамдық көзқарасында ол таптық үстемдік пен
бағынуды жақтады, оны табиғи ахуал деп, ал соғысты табиғаттың сөзсіз
заңы деп есептеді. Бергсон философиясы XX ғасырдың идеологиясына тән
иррационализмнің жарқын көрінісі болды.

З.Фрейдтің және К.Г.Юнгтің психоаналитикалық философиясы
Психоанализ – XIX ғасырдың соңында психиатрия шеңберінде истерияны,
невроздарды катарсис, өзін-өзі тазарту методы ретінде пайда болып,
кейінірек австриялық невропатолог Зигмунд Фрейд (1856-1939) адамның жанының
тылсым байланыстары мен негіздерін зерттеуге бағытталған психологиялық
доктринаға айналдырған ілім. З.Фрейд адам психикасы өзінің сипаты бойынша
саналыдан ғана емес, бейсаналыдан және саналының алдындағыдан да
тұратын компоненттерден құрылған белгісіз конгломерат екендігі туралы
қорытындыға келді.
Юнг Карл Густав (1875-1961) – Швейцария психологы, аналитикалық
психологияны жасаушы. Юнг инивидтену процесін – жеке адамның өз
мүмкіншілігін толық жүзеге асыруға ұмтылуын адамның психикалық тіршілігінің
негізгі мазмұны деп санады. Егер бұған жеке немесе әлеуметтік мәселелері
кедергі жасайтын болса, санасыздық архетиптік құрылымдары жанданып,
симводық бейнелер пайда болады, олар түрлі халықтардың аңыздарында
қайталанып отырады және әрбір адамның бойында түс беріп, оны таңғажайып
күшпен баурап алуы мүмкін. Дәрігерлердің пациенттерінде пайда болған
архетиптік бейнелерді түсіндіруін Юнг аналитикалық психологияның міндеті
деп есептеді. Ол ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Марксизм және өмір философиясы
Марксизм философиясы
Өмір философиясы
Экстенциализм және өмір философиясы
Ислам философиясы. Араб философиясы
Қытай философиясы. Ежелгі Қытай философиясы
Үнді философиясы. Көне үнді философиясы
Мәдениет философиясы
Қытай философиясы
Қазақ философиясы
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь