Мәліметтер базасы және мәліметтер базасын басқару жүйесі жайлы


Пән: Информатика, Программалау, Мәліметтер қоры
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 10 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






8-тарау
Мәліметтер базасы және мәліметтер базасын
басқару жүйесі ,

8.1. Мәліметтер базасының негізгі түсініктері

Мәліметтер базасы дегеніміз ақпаратты сақтауға және жинақтауға арналған
ұйымдасқан құрылым. Ең алғаш мәліметтер базасы ұғымы жаңадан қалыптасқан
кезде онда шындығында мәліметтер сақталатын. Бірақ қазіргі кездегі көптеген
мәліметтер базасын басқару жүйелері өздерінің құрылымдарында тек
мәліметтерді ғана емес, сонымен қатар олардың тұтынушымен және басқа да
ақпараттық-программалық кешендермен қарым-қатынасының әдістерін де қамтиды.
Сондықтан біз казіргі заманғы мәліметтер базасында тек мәліметтер ғана
емес, ақпарат та сақталады деп айта аламыз.
Осы айтылғанды мысалмен түсіндіре кетелік. Үлкен банкінің мәліметтер
базасын қарастыралық. Мұнда тұтынушы туралы, оның адресі жайлы, қаржылық
амалдары, несие алу тарихы және т.б мәліметтер бар. Бұл мәліметтер базасына
көптеген банк қызметкерлері қатынай алады, бірақ олардың іштерінде тұтастай
базаға кіріп, оған өзгерістер енгізе алатын қызметкер жоқ. Сонымен қатар
әрбір қызметкердің өзіне берілген нақты мәліметтермен жұмыс істеуін
қамтамасыз ететін мәліметтер базасының әдістері мен кұралдары да бар.
Мәліметтер базасын басқару жүйесі дегеніміз жаңа мәліметтер
базасын құруға, оны мәліметтермен толтыруға, оның мазмұнын
редакциялауға, оларды реттеуге, безендіруге және баспа құрылғыларына
шығаруға немесе байланыс арналарына жөнелтуге арналған
программалық құралдар кешені.
Дүние жүзінде мәліметтер базасын басқару жүйелерінің түрлері өте
көп. Олардың әрбіреуінің түрлі объектілермен жұмыс істеу
ерекшеліктеріне, қолданушыға ұсынатын қызмет түрінің өзгешелігіне
қарамастан, оларда ортақ ұғымдар кешені қалыптасқан. Сондықтан бізге бір
ғана мәліметтер базасын басқару жүйесін қарастырсақ жеткілікті. Солардын
ішінен Microsoft Office программасының құрамына енетін Microsoft Access
2000 мәліметтер базасын басқару жүйесін таңдап алдық.

Қарапайым мәліметтер базасының құрылымы

Базаға ешқандай мәліметтер енгізілмеген жағдайда да ол мәліметтер
базасы болып қала береді. Өйткені онда мәліметтер болмаған күннің өзінде
де, қандай да бір ақпарат бар — бұл мәліметтер базасының құрылымы. Ол
мәліметгерді енгізудің және сақтаудың әдістерін анықтап береді. Мәліметтер
базасы көптеген объектілерден тұрады, бірақ солардың ең негізгісі кесте
болып табылады. Ең қарапайым мәліметтер базасы бір ғана кестеден тұрады.
Сәйкесінше, ең қарапайым мәліметтер базасының кұрылымы сол кестенің
құрылымымен анықталады.
Біз білеміз, екі өлшемді кестенің құрылымы жолдар мен бағандардан
тұрады. Олардың аналогы ретінде қарапайым мәліметтер базасында өрістер мен
жазбаларды аламыз. Өрістердің құрамы мен қасиеттерін өзгерту арқылы,
мәліметтер базасының құрылымын өзгертеміз.

Мәліметтер базасы өрістерінің қасиеттері

Өрістер мәліметтер базасының құрылымын ғана емес, сонымен қатар
мәліметтердің топтық қасиеттерін де анықтайды. Төменде Microsoft Access
2000 мәліметтер базасын басқару жүйесіндегі кесте өрісінің негізгі
қасиеттері келтірілген:

32-сурет. Конструктор бланкісіндегі өріс қасиеттері.

Өріс атауы (Найменование поля) - мәліметтер базасына автоматтандыру
операцияларын қолданғанда осы өрістің элементтеріне қандай қатынаста болу
керектігін анықтайды (жалпы жағдайда өріс атауы кесте бағандарының
тақырыптары ретінде қолданылады);
Өріс типі (Тип поля) - берілген өрістегі мәліметтер типін анықтайды.;
Өріс өлшемі (Размер поля) - берілген өріске енгізілетін символдардың ақырғы
ұзындығын анықтайды;
Енгізу қалқасы (Маска ввода) - енгізудің түрін анықтайды (енгізуді
автоматтандыру құралы);
Қолтаңба (Подпись) - берілген өріс үшін кесте бағанының тақырыбын анықтайды
(егер қолтаңба көрсетілмесе, онда баған тақырыбына өріс атауы қасиеті
пайдаланылады);
Үнсіз келісім бойынша қабылданатын мән (Значение по умлочанию) - ұяшыққа
автоматты түрде енгізілетін мән (енгізуді автоматтандыру кұралы);
Мәнге қойылатын шарт (Условие на значение) - мәліметтерді енгізудің
дұрыстығын тексеру үшін қолданылатын шектеу;
Қате туралы хабар (Сообщение об ошибке) - қате мәліметтерді енгізу кезінде
пайда болатын ескерту (Мәнге қойылатын шарт қасиеті берілген кезде тексеру
автоматты түрде жүзеге асырылады);
Міндетті өріс (Объязательное поле) - мәліметтер базасын толтырғанда
берілген өрісті міндетті түрде толтыру қажеттігін анықтайтын қасиет;
Бос жолдар (Пустые строки) - бос жолдан тұратын мәліметтерді енгізуге
рұқсат беретін қасиет;
Индекстелген өріс (Индексированное поле) - егер өріске осы қасиет берілсе,
онда осы өрісте сақталынған жазбаларды сұрыптаумен, іздестірумен байланысты
амалдар жылдамдатылады. Индекстелген өрістер үшін жазбалардағы мәндердің
қайталануьш тексеруді ұйымдастыруға болады.
Жоғарыда айтылған өрістер қасиеті негізінен мәтіндік типті өріске
қатысты. Бұдан басқа типті өрістер осы қасиеттерге ие болуы және болмауы да
мүмкін. Өрістердің кейбір типтері тек өздеріне ғана тән қасиеттерге ие бола
алады. Мысалы, нақты сандармен берілген мәліметтерге ғана тән қасиет —
үтірден кейінгі белгілер санын көрсету. Ал суреттерді, бейнеклиптерді,
дыбыстық жазбаларды сақтауға арналған өрістер бұл қасиеттердің көбіне ие
бола алмайды.
Мәліметтер типі

Microsoft Excel электрондық кестесімен танысқанда біз мәліметтердің үш
типін қарастырғанбыз: мәтіндік, сандық және формулалар. Мәліметтер
базасының кестесі көптеген мәліметгер типімен жұмыс істеуге мүмкіндік
береді. Олар:

3-сурет. Конструктор бланкісінде көрсетілген мәліметгер типі.

Мәтіндік (Текстовый) - өлшемі ақырлы кәдімгі мәтіндік ақпаратты сақтауға
арналған мәліметгер типі (255 символға дейін);
MEMO өрісі (Поле MEMO)- (65535 символға дейінгі) үлкен көлемді мәтінді
сақтауға арналған мәліметтер типі. Шын мәнінде мәтін өрісте
көрсетілмейді, ол мәліметтер базасының басқа жерінде сақталады да, өрісте
оның тұрған жері көрсетіледі, бірақ қолданушыға мұндай айырмашылық
білінбейді;
Сандық (Числовой) - нақты сандарды сақтауға арналған мәліметтер типі;
Мерзіміуақыты (Датавремя)- күнтізбе бойынша күнін, айын және уақытты
сақтауға арналған мәліметтер типі;
Қаржылық (Денежный) - қаржылық шаманы сақтауға арналған мәліметтер типі;
Санауыш (Счетчик) - жазбаларды автоматты түрде нөмірлеуге арналған
мәліметтер типі;
Логикалық - логикалық мәліметтерді сақтауға арналған тип (Иә немесе Жоқ
деген мәндерді қабылдайды);
OLE объектілер өрісі (Поле объектов OLE)- әр түрлі объектілерді
(мультимедиалық, графикалық, символдық) сақтауға арналған мәліметтер типі.
Бұл да MEMO өрісі сияқты басқа жерде сақталады, OLE объектілері өрісінде
оның тұрған жері көрсетіледі;
Гиперсілтеме (Гиперссылка) - Интернеттің Web-объектілерінің URL-адрестерін
сақтауға арналған өріс. Сілтемені тышқанның батырмасымен шерткенде
автоматты түрде броузер жүктелініп, терезеге Web-объекті шығады;
Ауыстырулар шебері (Мастер подстановок) - бұл арнаулы емес мәліметтер типі.
Бұл объектінің көмегімен мәліметтерді енгізуді автоматтандыруды дайын
тізімнен таңдап алатындай етіп ұйымдастыруға болады.

34-сурет. Access-тегі кесте.
Мәліметтер базасының объектілері

Microsoft Access 2000 мәліметтер базасын басқару жүйесі жеті түрлі
объектілерді құруға және қолдануға мүмкіндік береді.
Кестелер. Бұл кез-келген мәліметтер базасының негізгі объектісі болып
табылады. Біріншіден, кестелерде мәліметтер базасындағы барлық ақпарат
сақталады, екіншіден кестелер мәліметтер базасының кұрылымын анықтайды.
Сұраныс. Бұл ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Delphi программалау ортасы. Мәліметтер базасы
Кітапхана картотекасының мәліметтер базасы
Банк жұмысының мәліметтер базасын құру
“Емхана” мәліметтер базасы
Access мәліметтер базасымен жұмыс істеу
Сұлулық салонының жұмысын мәліметтер базасында ұйымдастыру
MS Access программасының программалық құралдарын қолдана отырып тауарлардың қоймалық есебін автоматтандыру есебін шешу
Казпочта байланыс қызметі
Мәліметтер базасы - есептеулер сақталатын мәліметтер массиві
Деректер базасының сервері
Пәндер