Өнімнің бәсекелестік қабілеттілігін арттыру жолдары

КІРІСПЕ
1 ӨНІМНІҢ БӘСЕКЕГЕ ҚАБІЛЕТТІЛІПНЕ ҚОЛ ЖЕТКІЗУДІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ЖӘНЕ ӘЛЕУМЕТТІК МАҢЫЗЫ
1.1 Кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігінің негізгі көрсеткіштері
1.2 Кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігін бағалаудың әдістемелік негіздері
1.3 Кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігіне әсер ететін факторлар
2 «МАВИД» ЖШС.НІҢ БӘСЕКЕГЕ ҚАБІЛЕТТІЛІГІН ТАЛДАУ
2.1 «Мавид» ЖШС.нің сипаттамасы және өндірістік.шаруашылық қызметін талдау
2.2 Өнім ассортиментін және өндіріс ырғақтылығын талдау
2.3 Негізгі қорлардың пайдаланылуын талдау
2.4 Кәсіпорынның еңбек ресурстарымен қамтамасыз етілуін, еңбек өнімділігін талдау
2.5 Өзіндік құн, табыс және рентабельділікті талдау
2.6 «Мавид» ЖШС.нің бәсекелік ұстанымын бағалау
3 НАРЫҚТЫҚ ЖАҒДАЙДАҒЫ ӨНІМНІҢ БӘСЕКЕГЕ ҚАБІЛЕТТІЛІГІНЕ ҚОЛ ЖЕТКІЗУ ЖОЛДАРЫ
3.1 Өнімнің бәсекеге қабілеттілігінің экономикалық параметрлерін жақсарту
3.2 «Мавид» ЖШС.ғында бәсекелестікті жоғарылату мақсатында өнім ассортиментін кеңейту және өндірістік қуаттылықты пайдалануды жетілдіру
3.3 Ұсынылған шаралар тиімділігінің жинақ есебі
ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
КІРІСПЕ

Ғаламдану жағдайында барлық елдердің негізгі міндеті ұлттық шаруашылық пен жекелеген экономикалык субъектілердің бәсекелес қабілетін қалыптастыру және қолдау болып табылады. Нарықтық талаптардың ерекшеліктерін ескере отырып, мемлекеттің ішкі экономикалық мүмкіндіктері мен өндірістік ахуалын одан ары жақсарту максатында жаңа бағыттар белгіленуде. Өндірісті жаңаша құрудың, шығарылатын өнімдердің сұранысын арттырудың маңыздылығы да артуда.
Мемлекеттің экономикалық тұрақтылығын қалыптастырудың негізгі бағыты ішкі өндірісті өркендету екені белгілі. Индустриалды-инновациялық даму бағдарламасының негізгі міндеттері: ғылыми көлемді және жоғары технологиялық экспортты өндірістердің құрылуына жағдай жасау; жоғары құнды кызмет көрсету мен тауарлар пайдасына сай елдің экспортты деңгейін диверсификациялау инновациялык үрдістермен бірігіп, әлемдік шаруашылық жүйесіне интеграциялау.
Қазіргі заманғы кәсіпорындар өздерінің бәсеке бағытын нығайту үшін әлемдік нарықтың жоғарылап келе жатқан талаптары, тұтынушылық сұраныстың дифференциялануы, инновациялық айналымдардың азаю қажеттілігі және өндіріске ғылыми-техникалық жетістіктерді енгізу мәселелерімен бетпе-бет кездесуде.
Әйтсе де, ғаламдық даму үдерімінің қазіргі кезеңінде колда бар жетістіктерге канағаттану жеткіліксіз. Тынымсыз ізденіс пен нәтижелі іс-әрекетті арқау еткен әлемдік нарык өндірушілері барынша жаңа нарықтарды игеруге, ондағы тұтынушыларды жаулауға белсене кірісуде. Нарықтың бұл қатал шарты отандық өнім өндірушілердің бәсекелік кауқарын нығайтуды, кәсіпорындардың бәсекелік қыспақтарға төтеп берерлік қабілетін арттыруды, ішкі және сыртқы нарықтарда сұранысы жоғары өнім өндіруге тиімді әсері бар тетіктерді айқындауды кажет етеді. Бұл жағдай Республика Президентінің Қазақстан халқына Жолдауында айтылғандай: «Экономика біздің дамуымыздың басты басымдығы, ал экономикалық өсімнің барынша жоғары қарқынына қол жеткізу - негізгі міндетіміз болып қала береді.
Біз бұған өз экономикамыздың бәсекелік қабілетін арттыру арқылы, ...қол жеткіземіз».
Диплом жұмысының теориялық және әдістемелік негізін кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігін арттыру мәселелері бойынша отандық және шетелдік ғалымдардың еңбектері, монографиялары, оқулыктары мен оқу құралдары, мерзімді баспасөздегі мәліметтер мен ақпатраттар, сондай-ақ арнайы заңдар, заңнамалық кұжаттар, нормативтік-құқықтық актілер мен Қазақстан Республикасының Президенті мен Үкіметінің бұйрықтары, қаулылары мен жарлықтары, ҚР-сы статистикалық агенттігінің мәліметтері жылдық есептемелік кұжаттары құрайды.
Диплом жұмысының құрылымы кіріспеден, үш бөлімен, қорытынды мен пайдалынылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
Диплом жұмысының кіріспесінде тақырыптың өзектілігі, мақсаты, зерттеу объектісі, теориялык және әдістемелік негізі қарастырылган.
Бірінші бөлімінде кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігінін теориялык жақтары, қазіргі нарыктық экономикадағы орны қарастырылған.
Ал, екінші бөлімінде «Мавид» ЖШС-нің қызметіне өндірістік-шаруашылық және сол кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігі бойынша талдау жасалады. Яғни, сол кәсіпорын қаншалықты бәсекеге кабілетті екендігі талданады.
Үшінші бөлімінде нарықтық жағдайындағы өнімнің бәсекеге қабілеттілігіне қол жеткізу жолдары қарастырылған.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Қазақстан Респу6ликасының еңбек туралы заңы. Алматы «Іргетас»,2000 ж.
2. Н.Ә. Назар6аев «Қазақстанның егемендi мемелекет ретінде қалыптасуы жане дамуының стратегиясы». Алматы. Дауір 1992Ж.
3. Н.Ә. Назарбаев «Казахстан-2030» Елбасының Қазақстан халқына Жолдауы. 1 казан 1997 ж.
4. Акбердин Р. З., Стерлигова А.Н., Федотова М.А. Экокомика организации: учебное пособие. Часть 1. М:ГУУ 2001 г
5. Безруких П.С., Кашаев А.Н. Учет затрат и калькулирование в промышленности (вопросы теории, методологии и организа¬ции). - М: Финансы и статистика. 1989 г
6. Богатин Ю.В., Швандар В.А. Оценка эффективности бизне¬са и инвестиции. - М: Финансы, 1997 г
7. Бусигин А.В. Предпринимательство. Учебник для вузов. - М: Дело, 2000 г
8. Виноградов Е. Экономика в задачах. М.: Начало-пресс, 1995 т:
9. Гончарук В.А. Развитие предприятия. М.: Дело, 2000 г
10. Грузинов В.П. и др. Экономика в задачах. М.: Банки и 6ир¬жи, ЮНИТИ, 1998 г
11. Дауренбекова А Н. Қазақстан өнеркәсібінің индустриялық деңгейін көтерудiң экономикалық механизмі: монография. Алматы: Экономика, 2005 ж.
12. Долан Э.Дж., Кэмпбелл, Брю Стенли Л. Экономикс: При¬нципы, проблемы и политика. В 2т / пер. с англ. - М: Республика, 1994 г,
13. Зайцев Н.Л. Экономика промышленного предприятия: Учебник - 3-е изд., перераб. и доп., - М: ИНФРА, 2000 г
14. Ералы А.Қ., Кабылбеков М.Г. Кәсіпорын экономикасы, КазҰТУ, 2004 ж.
15. Есайдар У.С. Анализ деятельности хозяйствующих субъек¬тов: Учебное пособие - Алматы: Дәуір, 2001 г.
16. Инновационная экономика. 2 изд. Исправленное и допол¬ненное - М: Наука, 2004 т,
17. Казанцев А.К., Подлесных В.Н., Серова Л.С. Практичес¬кий менеджмент. - М: ИНФРА, 2000 г
18. Курс предпринимательства: Учет/ под. ред. В.Я. Горфинке¬ля, В.А. Шавандра - М.: ЮНИТИ, 1997 г
19. Коволев В.В., Волкова О.М. Анализ хозяйственной де¬ятельности предприятия. - М: «Проспект», 2000 г
20. Любушкин Н.П. Анализ финансово-экономической де¬ятельности предприятия. Учебное пособие для вузов. - М: ЮНИ¬ТИ, 2000 г
21. Мамыров Н.К. Менеджмент и рынок: Казахстанская мо¬дель. Алматы: Қазақ экнциклопедиясы, 1998.
22. Мамыров Н.К. Тілеужанова М.А. Микроэкономика: Оқулық - Алматы: «Экономика» , 2003.
23. Мацкевич А. Экономика в задачах и тестах - М: Вита-пресс, 1995.
24. Мейірбеков А.К., Әлімбетов Қ.Ә. Кәсіпорын экономикасы: Оқу құралы - Алматы: Экономика, 2003.
25. Муравьева Т.В. и др. Экономика и фирмы: уч. пособие /под ред. Т.В.Муравьевой - М: Мастерство, 2002.
26. Ниязбеков Р.Қ., Рахметов Б.А., Байнеева П.Т. Кәсіпорын экономикасы: Оқу құралы /Алматы: Экономика, 2008.
27. Сейтказиева А.М. и др. Инновационная деятельность пред¬приятия. - Алматы: Экономика, 1998.
28. Слепнева Т.А. и др. Цены и ценообразования. Уч. пособие: М: ИНФРА - М, 2001.
29. Оразалин К.Ж., Жантасов М.М. Русско-казахский толко¬вый словарь по современной экономике (2100 популярных слов) - Алматы: «LЕМ» , 2001.
30. Оразалин КЖ., Есайдар УС., Төлегенов Б.Т. Кәсіпорын экономикасы (теория, тест сұрақтары, есептер). Оқу құралы : Алматы: АТУ баспасы, 2008.
31. Организация и планирование и управление предприятием машиностроения. И.М. Разумов, Л.А. глаголева, М.И. Ипатов. - М: Машиностроения, 1992.
32. Организация и планирование на предприятиях машино¬строения (под ред. М.И. Ипатова) - М: Машиностроения, 1992.
33. Пелих А.С. Бизнес-план или как организовать свой бизнес. Анализ, методика, практикум - М: Ось - 1989, 1996.
34. Прикладная экономика: Сб. задании /перевод с англ. -М: Просвещение, 1993.
35. Рефераты на казахском www.temakosan.net www.refik.ucoz.kz
36. Сергеев И.В. Экономика предприятия: уч. пособие. 2-е изд перераб. и доп. М. Финансы и статистика, 2002.
37. Төлегенов Б.Т., Карбетова З.Р., Адильханова С.А. Особенности разработки внутрифирменного планирования на предприятиях легкой и пищевой промышленности. -Алматы: АТУ баспасы, 2003.
38. Төлегенов Б.Т. Ішкі фирмалык жоспарлау: АТУ баспасы 2003.
39. Экономика предприятия: Учебник для вузов (под ред. проф В.Я. Горфинкеля, В.А.Шавандра - 3-е изд. перераб. и доп.) – М: ЮНИТИ, 2002.
40. Экономика предприятия: Учебник (под ред. О.И. Волкова 2-е изд. перераб. и доп.) - М:,ИНФРА-М, 2001.
41. Экономика предприятия (фирма). Учебник (под ред. О.И Волкова. О.В. Девяткина 3-е изд. перераб. и: доп.) - М: ИНФРА. М, 2003.
42. Экономика предприятия (фирма). Учебник (под. ред. О.И Волкова, В.Я. Поздняковой) - М: ИНФРА-М, 2003.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
...................................................5
1 ӨНІМНІҢ БӘСЕКЕГЕ ҚАБІЛЕТТІЛІПНЕ ҚОЛ ЖЕТКІЗУДІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ... ... ... ... қабілеттілігінің негізгі көрсеткіштері
.....................7
1.2 Кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... қабілеттілігіне әсер ететін
факторлар......................19
2 «МАВИД» ЖШС-НІҢ ... ... ... ... ... сипаттамасы және өндірістік–шаруашылық қызметін
талдау......................................................................
....................................................28
2.2 Өнім ... және ... ... ... қорлардың ... ... ... ресурстарымен қамтамасыз етілуін, еңбек өнімділігін
талдау......................................................................
....................................................37
2.5 Өзіндік құн, ... және ... ... ... ... ... НАРЫҚТЫҚ ЖАҒДАЙДАҒЫ ӨНІМНІҢ БӘСЕКЕГЕ ҚАБІЛЕТТІЛІГІНЕ ҚОЛ ЖЕТКІЗУ
ЖОЛДАРЫ.....................................................................
................48
3.1 ... ... ... ... ... «Мавид» ЖШС-ғында бәсекелестікті жоғарылату мақсатында өнім
ассортиментін кеңейту және өндірістік ... ... ... ... тиімділігінің жинақ
есебі.................................................61
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
........................................63
ҚОЛДАНЫЛҒАН ... ... ... елдердің негізгі міндеті ұлттық шаруашылық
пен жекелеген экономикалык субъектілердің бәсекелес қабілетін ... ... ... ... ... талаптардың ерекшеліктерін ескере
отырып, мемлекеттің ішкі экономикалық мүмкіндіктері мен өндірістік ахуалын
одан ары ... ... жаңа ... ... Өндірісті жаңаша
құрудың, шығарылатын өнімдердің сұранысын арттырудың ... да ... ... ... ... ... ... өндірісті өркендету екені белгілі. Индустриалды-инновациялық даму
бағдарламасының негізгі міндеттері: ... ... және ... ... ... ... жағдай жасау; жоғары құнды
кызмет көрсету мен тауарлар пайдасына сай ... ... ... ... үрдістермен бірігіп, әлемдік шаруашылық
жүйесіне интеграциялау.
Қазіргі заманғы кәсіпорындар өздерінің бәсеке бағытын ... ... ... ... келе жатқан талаптары, тұтынушылық сұраныстың
дифференциялануы, инновациялық айналымдардың азаю ... ... ... ... ... ... бетпе-бет
кездесуде.
Әйтсе де, ғаламдық даму үдерімінің қазіргі ... ... ... ... ... Тынымсыз ізденіс пен нәтижелі ... ... ... әлемдік нарык өндірушілері барынша жаңа нарықтарды
игеруге, ондағы ... ... ... кірісуде. Нарықтың бұл қатал
шарты отандық өнім ... ... ... ... бәсекелік қыспақтарға төтеп берерлік қабілетін арттыруды,
ішкі және сыртқы нарықтарда сұранысы жоғары өнім ... ... ... ... ... ... ... Бұл жағдай Республика Президентінің
Қазақстан халқына Жолдауында айтылғандай: «Экономика ... ... ... ал ... ... барынша жоғары қарқынына қол
жеткізу - ... ... ... қала ... бұған өз экономикамыздың бәсекелік қабілетін арттыру арқылы, ...қол
жеткіземіз».
Диплом жұмысының теориялық және әдістемелік негізін ... ... ... мәселелері бойынша отандық және шетелдік
ғалымдардың еңбектері, ... ... мен оқу ... баспасөздегі мәліметтер мен ақпатраттар, сондай-ақ арнайы заңдар,
заңнамалық кұжаттар, нормативтік-құқықтық ... мен ... ... мен ... ... ... ... ҚР-сы статистикалық агенттігінің мәліметтері жылдық есептемелік
кұжаттары құрайды.
Диплом жұмысының құрылымы ... үш ... ... мен
пайдалынылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
Диплом жұмысының кіріспесінде тақырыптың өзектілігі, мақсаты, зерттеу
объектісі, теориялык және әдістемелік ... ... ... кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігінін теориялык
жақтары, қазіргі нарыктық экономикадағы орны ... ... ... ... ... қызметіне өндірістік-шаруашылық
және сол кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігі бойынша талдау жасалады. Яғни,
сол кәсіпорын қаншалықты бәсекеге кабілетті екендігі ... ... ... ... ... бәсекеге қабілеттілігіне
қол жеткізу жолдары қарастырылған.
1 КӘСІПОРЫННЫҢ БӘСЕКЕГЕ ҚАБІЛЕТТІЛІПН ... ... ... ... ... ... қабілеттілігінің негізгі көрсеткіштері
Ұлттық экономикадағы нақты саланың дамуын қамтамасыз етуде, отандық
өндірушілердің ... ... ... сұранысына сәйкестендіру
бағытында атқарылатын ... ... ... өнімдердің
бәсекелік қабілетін қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... отырған мемлекеттің экономикалық, азық-түлік
қауіпсіздігін қалыптастыру әрекеттері де ... ... ... төтеп бере алатын отандық өнімдердің өндірілуіне тәуелді.
Еліміздің ... ... ... ... ... құндылықтарды барынша тиімді, әрі ұтымды жұмсау, тек ішкі
нарықта ғана емес, әлемдік нарықта да жоғары ... ие ... ... ... ... сол нарықтың қомақты бөлігін ... ... ... ... арқылы иемдену, осы арқылы мемлекетіміздің беделін
арттыру бүгінгі ... ... ... ... саяси-экономикалық
үрдістердің негізін қалайды.
Сонымен қатар, тұтыну нарығындағы өскелең талаптар да ... ... ... ... ... ... ... мәселесін
алдыңғы қатарға койып отыр. Мұның өзі ... ... ... ... сапасын жоғарылатуға, бағаны төмендетуге ... ... кең ... ... ... ... қабілетті өнім шығару кәсіпорынның, саланың дамуына ықпал ететін
негізгі фактор екенін уақыттың өзі дәлелдеуде.
Бәсекеге ... ...... ... ... ... Физикалық табиғатына және атқаратын қабілетіне қарамай, барлық
тауарлар, ... ... ... ... жүйелері бәсеке мәселесі
шеңберінде қарастырылады, тіпті ... ... ... ... ... ... ... практикалық мәні.
М. Эрлих жэне Дж. Хайн пікірлері бойынша бәсеке қабілеті — фирманың өз
тауарын сату қабілеті.
«Бәсеке қабілеттілік» түсінігі XX ... 70 ... ... ... Шамамен сол уақытта өнімнің бәсеке қабілеттілігі мәселесімен КСРО да
айналыса бастады.
Бәсекеге ...... ... ... және ... ғана ... сондай-ақ кәсіпорын қызметіндегі инвестиция
мен инновациялық басқаруға, менеджмент деңгейіне тәуелді жан-жақты ұғым.
Өнімнің ... ...... тұтынушы қажеттілігін
жоғары деңгейде қанағаттандыруын және осының арқасында ... өз ... ... ... ... бұл тұтынушының талғамына сай келетін және
оның сатылуын қамтамасыз ететін өнімнің қасиеттері.
Өнімнің бәсекеге қабілеттілігінің сипаттамалары ... Оның ... атап ... Негізгі құрауышы өнімнің өзімен тікелей ... және ... көп ... аударылады. Көптеген зерттеулер нәтижесінде өнімді сатып
алу туралы қорытынды ... (30-35%) оның ... ... ... көрсетеді.
В. Екінші құрауышы өнімді сату мен сервисімен байланысты. Тұтынушы
көбіне өнімнің сапасы төмен, бірақ ... және ... емес ... ... сатылатын тауарды таңдайды.
С. Үшінші құрауыш бұл тұтынушыга, субъективті ... ... ... ... әсерін тигізетінің бәрі. ... ... ... ... ... кәсіпорынның өнімдері арасында
нарықты бөлудің нарықтық механизмін модельдеуге келіп тіреледі. ... ... ... кабілеттілігінің қалыптасуының механизмін
көрсетуге ... ... ... 1. ... ... ... қалыптасуының механизмі
Кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігі белгілі бір фактордардың ықпалымен
калыптасады. Олардың арасындағы негізгілері:
• Баға;
• Сапалық;
• Жаңалық;
... ... ... ... мэнерлеу;
• Буып-түю, т.б.
Кең мағынады бәсекеге қабілеттілік бұл - күрделі нарықты жағдайдағы
жұмыс ... Ең ... ол ... қажеттілігі білу мен
қанағаттандыру; нарықтың ... мен ... ... ... мен кимылдарын алдын-ала білуін бағытталған.
Кәсіпорынның ... ... оны ... ... ғана аныкталады, бұл салыстырмалы көрсеткіш болып табылады.
Ол ... ... ... ... ... бір қажеттілікті
қанағаттандыру дәрежесі бойынша айырмашылығын көрсетеді. Тауардың бәсекеге
кабілеттілігін ... үшін ... бір ... сәйкес келу дәрежесі
бойынша басқа тауарлармен салыстырып қана қоймай, сонымен ... ... ... ... мен өз ... ... үшін оның әрі
қарай қолданылуы да есептеледі.
Кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілік мәселесі қазіргі жағдайдағы әлемде
әмбебаб сипатқа ие ... ... ... ... ... ... ... оның қаншалықты табысты шешілуіне карай байланысты.
Бәсекеге қабілеттілік - мемлекеттің, өндірушінің өнім шығару мен ... ... ... те болады. Бәсекелік ... ... ... ие, ... ... қорқынышы өндірушілерді ... ... ... мен сапа ... тоқтаусыз шұғылдануға
мәжбүр етеді, ал нарық олардың қызметінің нәтижелерін объективті және қатал
бағалайды. Дамыған бәсекелестік нарықта өнімнің бәсекеге қабілеттілігі ... ... ... ... болып табылады. Бәсекеге қабілеттілік
тауардың нарық жағдайына, тұтынушының қажеттілігіне тек сапа, ... ... ... ... ғана ... ... бірге
коммерциялық және өткізудің басқа жағдайларына (баға, жеткізу мерзімі,
өткізу жолдары, сервис жарнама) ... ... көп ... ... катар, өнімнің бәсекеге қабіліттіліктің негізгі құрама бөлігі ... ... ... ... деңгейі табылады. Басқаша айтқанда
бәсекеге қабілеттілік -нарыктағы табысты анықтайтын тауардың тұтынушылық
және құндылық ... ... ... яғни ... ... ... берілген тауардың артықшылығы. Тауарлардың артынан
олардың ... ... ... ... ... ... фирмалар, мемлекеттің негізінде айтуға болады.
Нарықтағы әрбір тауар қоғамдық ... ... ... ... ... сатып алушы оның жеке ... ... ... сатып алады, ал барлық сатыпалушылар бәсекелес
тауарларға қарағанда қоғамдық қажеттіліктерге сәйкес келетін тауарды
сатып алады. ... ... ... ... ... бәсекелестік
нарықта коммерциялық тиімді ... ... ... ... салыстыру негізінде ғана анықтауға болады. Басқаша
айтқанда, бәсекеге қабілеттілік ... бір сату ... ... ... Әрбір сатып алушыда өз ... ... жеке ... бар ... ... бәсекеге
қабілеттілік жеке сипатка ие болады. ... ... ... үшін қызуғышылық туғызатын (берілген ... ... ... ... ғана анықталады. Бұл
қызығушылықтың ... ... ... ... ... ... ... белгілі бір жағдайда оған ... жок ... ... стандарттар мен құқыктардың шамадан тыс асуы
(мемлекеттік талаптардан ... ... ... ... ... ... керісінше оны түсіреді, өйткені ол сатып алушының құндылығын
көбейтпей, бағаның өсуіне әкеледі; ... ол өнім ... ... ... ... ... ... оның өмірлік циклының
фазаларына тығыз байланысты үздіксіз және жүйелі түрде жүргізілуі тиіс.
Мұның өзі бәсекеге ... ... ... бас ... анықтау мен лайықты шешімдерді қабылдау (мысалы, өнімді өндірістен
шығару, оны модернизациялау, нарықтың ... ... ... ... ... ... ескі өнім өз бәсекеге қабілеттілік ... ... ал ... жаңа өнім ... ... бұл экономикалық тиімсіз
болады. Сонымен катар, әрбір тауар ... ... ... өзінің бәсекеге
қабілеттілік әлеуметін бірте-бірте жұмсай бастайды. Бұл процесті баяулатып,
уақытша ұстап тұруға болады, бірақ оны ... ... ... Сондыктан, жаңа
өнім ескі өнім бәсекеге қабілеттілігінде маңызды жоғалтулар болған кезде
нарыққа ... ... ... ... ... ... Яғни ... бәсекеге қабілеттілігі озық және ұзақ уақыттық болу кажет.
Тауар өндіруші өзінің нақты бәсекелестерін, олардың ... мен ... ғана ... ... ... ... ... жағдайын, яғни осы нарықтың бәсекелестік сипатына
байланысты типін, өзінің ... ... ... қозғаушы
күштерін өте жақсы білуі керек. Бұл ... өз ... ... ... ... ... оның ... олардың іс-әрекеттерінің
құрылымдық талдауын пайдалануға болады (сурет 2).
Бәсекелестіктің салалық деңгейдегі қозғаушы күштерін зерттеу ... ... ... ... ... табатын жалпылама
бәсекелестік механизмінің маңызды құрамдас ... ... ... ... ... ... ... Салада потенциалды бәсекелестердің,
яғни жаңа тауар ... ... ... бағалардың төмендеуі және
(немесе) шығындардың өсуі, ... ... ... ... алып ... ... қуаттардың артуына әкеліп соқтырады.
Нарыққа жаңа бәсекелестердің енуі барысында ... бір ... ... ... ... өндіріс қажеттіліктерінің үнемделуі;
•өнімнің жіктелуі мен сатып алушылардың да сол кезеңдегі шығындары;
• тарату каналдарының салыстырмалы жетіспеушігі;
... ... ... ... ... ... етуші компаниялар арасында бәсекелестіктің қарқандылығы
мынандай факторлармен анықталады:
• бәсекелестердің сан ... көп ... және ... ... ... ... салыстырмалы баяу өсуі;
• үстеме шығындар немесе тауарлы-материалдык корлар құны ... ... ... ... дифференциацияның жоқтығы (және тиісінше - конверсия шығындары);
• қуаттардың секірмелі өсімі;
• жоғары деңгейге шығу тосқауылдары.
Бәсеке сипаттамалары және оларды анықтайтын факторларды ... ... ... ... мен ... ... ... қолда бар өндірістік қорларын тиімді қолданудың көрсеткіштерін
жақсартатын) және ... ... ... ... қалпын,
олардың балансын, инвестициялық климатын, салық тәртібін, ... ... және т.б. ... ... ... 2. ... бәсекелестер іс-әрекетінің күрылымдык талдауы
Келтірілген бәсеке сайыстың және бәсекелесу қабілетінің факторлары мен
сипаттамаларының субъектілерінің ... осы ... ... ... ... және ... ... шығаруға
мүмкіндік береді. Бұл оның талдауына қажетті тиімді тәсілдер ... бар ... ... ... ... ... және сүт өнімі
кәсіпорындары үшін әр ... ... ... жоғарлатудың
стратегиялық бағытын анықтауға көмек көрсетеді.
Экономикалық әдебиетте бәсекені оның ... ... ... (баға
негізіндегі бәсеке) жэне бағадан тыс ... ... ... ... ... бөлуге болады. Қазіргі әлемде бағалық бәсеке бағадан
тыс әдістердің бәсеке сайысына қарай ... ... ... Бұл ... ... ... жоқ ... білдірмейді, олар бар, бірақ
соншалықты анық емес. Бағадан тыс бәсеке ... ... ... ... ... ... ... Бағадан тыс әдістердің
санына фирманы басқарудың бүкіл ... ... ... Олардың
негізгілері: тауардың жаңартылуы, сапа, жарнама, халықаралық стандарттарға
сәйкес келу, т.с.с.
Кәсіпорынның бәсекеге ... ... оның ... іске ... ... ... мен ... ұйымдастырушылық-
техникалық деңгейіне тәуелді.
Өнімнің бәсекеге қабілеттілігін бағалаудың бірнеше әдістері бар (оны
біз 1.2 ... ... ... ... ... да бір ортақ
кемшілігі бар, онда тұтынышыны қызықтыратын өнім бағасы мен ... ... тек ... ... ... ... ретінде
анықталады. Осылайша, өнімнің бәсекеге ... біз оның ... ... ... қатынасындағы салыстырмалы баға деп анықтаймыз.
Әрбір нарықтың өзіндік бір ерекшеліктері бар. Баға ... ... ... ... ал жаңа өнім ... ... ... кажет.
Осылай, егер «баға» тек өнімді өткізу кұралы ғана болса, ... ... ... ... жалғыз факторы - тек өнімнің белгілі бір
көрсеткіштері ғана емес, ... ... ... ... ... кешені. «Бәсекеге қабілетті сапа» зерттелуі перспективті нарықты
бөлшектеп зерттеуінен басталады:
• жаңа өнімге талаптарды дайындау;
... ... ... ... және ... бақылау;
• өндірістің барлық кезеңдері мен ... ... ... ... шығу ... ол ... ... бір сипаттамаларға (яғни,
бағалық ниша мен нарыққа шығудағы бастапқы баға, оның мақсатты ... және ... ... ... ... мен ... келу керек. Бәсекеге қабілетті сапаның ажырамас бөлігі сервистік
қызмет көрсету деңгейі болып табылады. ... ... өмір ... ... мәселе өте маңызды болып келеді және ол нарықтық жағдайлардың
өзгеруіне тез және ... ... ... тиіс.
Өнімді нарыққа шығару — өте жауапты кезең. Жаңа өнім үшін жаңадан
өткізу ... құру ... Жаңа ... ... ... ... ... өтуіне әсер ететін факторларды карастырайық. Өнімнің
бәсекеге ... ... ... ... ... өтуі тек
өнімнің жаңалық дәрежесі мен оған тұтынушының қызығушылығы ғана ... ... ... ... да ... ... ... сату көлемін жаңалыққа карағанда тезірек ұлғайтады, өйткені
тұтынушы берілген өнім ... ... ... өнімнің бағасы бұл
этапта модификацияланбаған өнімнің баға деңгейіне карағанда сәл жоғары
болуы мүмкін. ... ... ... ... этапта аналог бағалық нишаның
жоғарғы шегімен анықталады және жақсы жарнамалық, ақпараттық пен ... ... ... қабілеттілік деңгейіне сәйкесінше ... ... ... өсу ... ғана ... ... айтып, білінетін табыс алуға болады.
Бөлімді аяқтай отырып, айта кететін жайт, бәсекелік күресте нарықты
дұрыс және ... ... ... ... ғана ... ... ... қабілеттілігін бағалаудың эдістемелік
негіздері
Кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігі өнімнің бәсеке қабілеттілігімен
тікелей байланысты. Өнімнің ... ... ... ... ... ... ... — потенциалды сатып алушылар мен ... ... ... нарыктық талаптарды қалыптастыру және оны ... ... ... салыстыру көрсеткіштер базасын таңдау;
4. бағалық класс моделінің түрін таңдау;
5. тауарды бәсеке қабілеттіліктің жеке және интегралды ... ... ... қабілеттілік туралы қорытынды жасау және оның өндіріс пен
сатып алу мақсаттылығы туралы ... ... ... ... ... ... ... зерттеудің
нәтижесі тауардағы қажеттілікттердің әрекеттестік динамикасы мен жағдайы
туралы ақпаратты жинау болып табылады. Әрбір қажеттілік сатып алушы ... ... ... ... ... белгілі бір параметрлер
жиынтығымен сипатталады.
Өнімнің ... ... ... ... ... оның нақты
және уақытылы бағалауына тікелей байланысты. ... ... ... ... ... параметрлерін салыстыру базасының
параметрлерімен салыстыру арқылы бағаланады. Салыстыру базасының орнына
әдетте ... ... ... ... ... ... алынады. Ал
ұқсас тауар ретінде сатылу көлемі максималды және болашағы ... ... Егер ... параметрлерінің физикалық өлшемі боласа, онда оған
балмен бағалау әдістері қолданылады.
Бәсекеге ... ... ... критерийлері:
• өнімнің жаңалық дәрежесі;
• өндірілу сапасы;
• өнім ... ... ... үшін ... базасының болуы;
• өткізуді ынталандыру бойынша шаралар; өткізу динамикасы;
• өнімнің нарықтық талаптарына ыңғайлану мүмкіндігі;
• қаржылық жағдайы.
Сонымен ... ... ... ... құн ... ... ... көрсеткіштері бойынша карастыруға болады. Егер
өнімнің бәсекеге қабілеттілігін баға бойынша бағалайтын болсақ, ... ... мен ... ... тауардан кем түспесе, онда өнім бәсекеге
қабілетті болып саналады. Ал егер ... ... ... қүн ... ... ... онда ... өңдеуші өнеркәсіптегі еңбек бірлігінің салыстырмалы құны бір
валютада есептелінеді. Бәсекеге ... ... ... кәсіпорынның пайдалылығы жоғары болған сайын оның ... ... де ... болады.
Өнімнің бәсекеге қабілеттілігін бағалау әдістері келесідей:
Біз бәсекеге қабілеттілікті талданатын өнім мен салыстыру базасының
техникалық, ... және ... ... бойынша салыстыру арқылы
бағаланатынын айтқанбыз.
Бағалау екі әдіспен ... ... ... ... ... ... ... талданатын
өнім мен салыстыру базасының параметрлерін ... ... Егер ... ... ... ... ... болса, онда
бәсекеге қабілеттілік көрсеткіші мына формула арқылы ... = ... 100% (і= 1,2,3. ... Qі - ... ... бәсекеге қабілеттіліктің жеке
параметрлік көрсеткіші;
Рі - талданатын өнім үшін і-параметрдің мөлшері;
Ріо - ... ... ... ... - ... ... саны,
Нормативті параметрлер бойынша бағалау кезінде жеке көрсеткіш 1 немесе
0 мәнін қабылдауы ... Егер ... өнім ... ... мен
стандартка сай келсе, онда көрсеткіш 1-ге тең; егер сай келмесе, көрсеткіш
0-ге тең болады.
Техникалық және ... ... ... ... кезінде жеке
көрсеткіш 1-ден үлкен немесе 1-ге тең болуы мүмкін.
б) Егер бағалау базасы ретінде үлгі ... ... онда ... ... мына ... ... есептелінеді:
QІ = РІ/Ріо* 100% (і= 1,2,3,...,n)
(2)
QІ = Ріо/Ро* 100%
(3)
Мүндағы, Qі - ... ... ... ... ... жеке параметрлік көрсеткіші;
Рі - талданатын өнім үшін і-параметрдің ... - үлгі ... ... өнім үшін ... ... - ... параметрлердің саны.
Бағалау нәтижелерін талдау:
Бұл 2 формуладан жеке көрсеткіштің өсіміне ... ... ... ... ... алынады. (Мысалы, өнімділікті бағалау
үшін — формула (1), ал ... ... ... бағалау үшін — формула (2)
Егер өнімнің техникалық параметрлерінің ... ... ... ... ... келбет, модаға сәйкес келуі, т.б.), онда балмен
бағалау ... ... ... әдіс талданатын өнімнің бәсекеге қабілеттілігін немесе
ұқсас өніммен салыстырғандағы ... ... ... ... Ол
өнімнің өмірлік циклдің барлық этаптарында, әсіресе оны болжамдық үлгімен
салыстырғанда қолданылады. Бірақ та ол ... ... ... ... ... ... ... әсерін ескермейді.
Бәсекеге қабілеттілікті бағалаудың комплексті әдісі. Бұл ... ... ... және ... ... пайдалануына және
талданатын өнім мен үлгінің ... ... ... ... параметрлер бойынша топтық көрсеткіш келесі формула ... = Qһіn i=1 ... Інп - ... параметр бойынша бәсекеге қабілеттіліктің
топтық көрсеткіші;
Qһі - і-нші нормативтік параметр бойынша бәсекеге қабілеттіліктің жеке
көрсеткіші;
n - ... ... ... ... ... ... де жеке көрсеткіштердің бірі 0-ге тең болса (яғни, өнім қандай да
болмасын параметрлер бойынша керекті ... ... ... ... ... те 0-ге тең ... Бұл ... тауар қарастырылып жатқан
нарықта бәсекеге қабілетсіз екенін білдіреді.
Техникалық параметрлер бойынша топтық көрсеткіш мына ... ... = Qi* Аіn ... Ітп - ... ... бойынша бәсекеге қабілеттіліктің
топтық көрсеткіші;
Аі - қажеттілікті сипаттайтын n ... ... ... ... ... - ... қатысатын нормативті параметрлердің саны.
Нәтижелерді талдау:
а) Ітп топтық көрсеткіші берілген өнімнің техникалық параметрлер
бойынша ... ... ... ... ... Ол ... жоғары
болған сайын, соғұрлым ... ... ... ... техникалык параметрдің салмақтығын анықтау үшін ... ... ... ... зерттеулерге негізделген эксперттік
бағалау негіз болады.
в) Нарықтық зерттеулер өткізген кезде пайда болатын қиындық жағдайда,
сонымен қатар техникалық ... ... ... ... және
есептеулерді оңайлату мақсатында ... топ ... ... — одан әрі салыстыруда қолданатын тиімді әсер қолданылады.
Экономикалық параметрлер бойынша топтық көрсеткіш ... ... ... ... (эксплуатация) тұтынушының толық шығындарын анықтау негізінде
есептелінеді:
3 = Зс + Сі т ... 3 - өнім ... ... және ... (эксплуатация) кететін
тұтынушының толык шығындары;
Зс - өнімді сатып ... ... бір ... ... - і-нші жүмыс істеген жылына қатысты өнімнің эксплуатациясына кеткен
орташа жиынтық шығындары;
Т - жүмыс уақыты;
і - рет бойынша жыл.
Мұнда,
Сі = Scj n ... – j -нші бап ... ... ... - ... ... баптардың саны.
Егер өнім эксплуатациядан кейін сатылатын болса, онда толық шығындар ол
үшін табыс шамасына азаюы ... ... бап үшін ... ... таңбасымен еңгізіледі).
Экономикалық параметрлер бойынша топтық көрсеткіш мына формула арқылы
есептеледі:
Іип = 3/Зо ... - ... ... бойынша топтық көрсеткіш; 3, Зо -
бағаланатын сәйкесінше өнім мен үлгі үшін ... ... ... ... ... ... ... = Інп * Ітп / Іэп ... - үлгі ... ... талданатын өнімнің бәсекеге қабілеттілігінің
интегралдық көрсеткіші.
Нәтижелерді талдау:
К - өнімді ... алу мен ... ... ... ... шығынына
шакқандағы тұтынушылық тиімділігіндегі салыстырылатын өнімдер арасындағы
айырмасын көрсетеді. Егер К1 болса, онда
қарастырылатын ... ... ... үлгі тауарға қарағанда
жоғары; егер екі тауардың бәсекеге қабілеттілігі бірдей болса, онда К=1.
Егер талдау бірнеше үлгі ... ... онда ... ... ... ... қабілеттілігінің интегралдық көрсеткіші әрбір
бөлек үлгі бойынша орта ... ... ... ретінде есептелінеді:
Кср = Зкі * Rі n i=1 ... Кср - үлгі ... ... бәсекеге қабілеттілік көрсеткіші;
Кі - і-нші үлгіге қатысты бәсекеге қабілеттілік көрсеткіші;
Rі - аналогтар ... ... ... ... - аналогтар саны.
Бағалаудың аралас әдісі дифференциалдық әдіс пен комплексті әдістің
қосындысы болып табылады. Бәсекеге ... ... ... ... ... ... ... есептелген параметрлер жартысы
комплексті әдіспен ... ... ... ... ... бағалануын көрсеткіштердің
келесі топтарының негізінде іске ... ... ... ... кэсіпорын өндірісінің жетік ұйымдастырушылық-техникалығы
өзіне екі жалпыландыру көрсеткіштерін косады:өндірістің техникалық деңгейін
(Ктд) және өндірістің ұйымдастырушылык ... ... ... ... ... ... ... ..., xn
Кұд,Ктд = f1(хi ...,хn), ... ... ... ... былай табылады:
Хі = Пфі/Пні ... Пфі - ... ... ... ... өндірістің
ұйымдастырушылық-техникалық деңгейі жалпыландыру көрсеткішіне әсер ... - ... ... ... дәл ... ... келесі формулалар бойынша табамыз:
Кұд, Ктд = аі * хi + ... + аn * хn ... Атд жэне Аұд - ... ... ... ... ... ... көрсеткішінің салмақтандыру коэффициенттері.
Өнімнің бәсекеге қабілеттілігінің бағалауының бірнеше әдістемесін жиі
қолданылады. Оларға жататындар: матрицалық әдіс; ... ... ... ... ... ... ... бәсеке тиімділігі
теориясында негізделген әдіс.
Матрицалық әдіс ... ... ... ... бойынша
жасалынған матрица талдауы жатыр. Мұндай әдістерге келесі матрицалар: ВСG,
Мак-Кинзи, Хоуфер, ADL, И.Ансофф, Д.Абель ... ... ... әдіс ... ... ... ... (бағалық және бағадан тыс) және оның ... ... ... ... ... ... бәсеке теориясы өндірістің ұйымдастырушылық-техникалық деңгей
көрсеткіштерінде ... ... ... шаруашылық
қызметінің ең маңызды бағаларын қамтиды. Оларға кәсіпорынның өндірістік
қызметінің тиімділік ... оның ... ... ... ... ұйымдасқан тиімділік критерийлері мен
тауардың ... ... ... ... сапасының теориялық мәні — тұтынушылардың тауарға деген сұранысын
қанағаттандырудың түрлі критерийлерін шығару, яғни сапа фирманың бәсекеге
қабілеттілігінің кепілдемесі болып ... ... ... ... білу ... ... ... оларды өндіруші нарықта өнімді бағалау үшін
пайдаланылады.
Егер салыстыру үшін базаны анықтау мүмкін болмаса үлгі ... ... ... ... ... ... ... әсіресе нарықта оның
үйлестігі болса және белгілі ... өнім ... ... ... және оның ... бағалауға ұсынылған
параметрлермен салыстыруға мүмкіндік береді.
Сонымен бірге, бәсекеге ... ... ... ... параметрлермен салыстыру аркылы бағаланады. Салыстырылатын
параметрлер өлшеудің ... ... ... ... техникалық
жэне экономикалық параметрлердің топтары бойынша іске асырылады.
1.3 Кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігіне әсер ететін факторлар
Бәсекеге қабілеттілікті анықтайтын ... ... мына ... көрсетуге болады:
• Өнім және қызмет сапасы;
• Өнім және қызмет бағасы;
• Персоналдың квалификациялық деңгейі;
• Өндірістің ... ... ... ... қол ... Нарықтың қаныққандығы, сұраныс және ұсыныс. Енді бұл факторларды ашып
талдайық.
Өнім сапасы. Сапа - ... ең ... ... өнім ... ... ие болғаннан кейін ғана аналогтар қатарында лайықты оры алуы ... ... ... ... ұзак ... бойы ... сенімділік,
нақтылық, қолданудағы қарапайымдылығы, сонымен қатар ақаулардың ... ... ... сапаның аталған қасиеттер сай келе бермеуі мүмкін.
Мысалы, бір рет ... ... ұзақ ... ... ... ... Сондықтан, сапаның стандарттарға сәйкес келу деген маңызды
көрсеткіші бар. ... ... өнім ... мына ... ... ... Техникалық;
• Сенімділік;
• Эксплуатациялық;
• Эстетикалық;
• Қауіпсіздік;
• Экологиялык;
• Шығынды (эксплуатациямен байланысты шығындар), т.б.
Өнімнің ... ... бұл ... маңыздылығын түсініп,
біз оны кейінрек толығырақ қарастырамыз.
Өнімнің бағасы. Баға — ... ... ... ... ... ... ... Ол өнім өндірісіне кеткен жұмыс уақытының
жанама өлшемі. Өнім ... ... ... ... ... қоғамдық еңбек шығыны;
3. өнім саны;
4. өнім қызметі мен қасиеті;
5. ... ... ... ... ... ... салық туралы заңы;
8. Өнімді тасымалдау және сақтаумен байланысты шығындар;
9. ... ... үшін ... ... ... шығындар;
10. Өнімнің орамы;
11. Фирманың танымалдылығы;
12. Сервистік және кепілдік қызмет көрсетуінің деңгейі;
13. Фирманың маркетингтік қызметі;
14. ... ... пен ... ... ... ... баға стратегиясы.
Кәсіпорынның баға саясатын жетілдіру бағыты нақты ... ... ... ғана жүзеге асуы мүмкін. Оның себебі де бар, өйткені
нарықтық баға бәсекесі кезінде қандай да бір ... ... ... ... ... табыс таба отырып) үшін кәсіпорын өзі шығаратын басқа ... ... ... қызметтерден тұрақты табыс алуы қажет. Онсыз баға
бәсекесінде нәтижелі күресу мүмкін емес. Жалпы баға ... ... мен оған әсер ... ... ... сурет-3 көруге болады.
Сурет 3. Кәсіпорынның баға саясатын қалыптастыру
Баға қалыптасу стратегиясын таңдағанда белгілі бір өнім үшін ... ... ... ... ... келесі мақсаттар қойылады:
• Фирманың өміршеңдігін қамтамасыз ету, мысалы, қатал бәсекелестік ... ... ... ... ... үлесі бойынша нарықты жаулап алу;
• Өнім сапасының көрсеткіштері бойынша жаулап алу, яғни белгілі бір ... ... Бұл ... баға жоғары болады.
Бағаның өзгеруі факторлар эсер ететін ... ... ... үш ... Баға ... ұзак ... ... ғылыми-техникалық
жетістіктердің, мемлекеттік және монополиялык саясаттың, ... ... ... ... және ақша ... ... Орта ... циклдік бағаның ауытқуы сұраныс пен ұсыныстың салыстырмалы
қалпының түрлі кезең циклдары бойынша ... ... ... ... ... мерзімдік бағаның өзгеруі әр түрлі ... және ... ... ... ... ... ақшаның сатып алу қабілетінің өзгеруі, ал
сыртқы сауда бағаларына ұлттық ақшаның ... ... ... ... ... баға – кәсіпорын үлкен мөлшерде басқа кәсіпорындарға, сауда
ұйымдарына өткізеді;
2. Контракты баға ... мен ... ... арасында келіссөздер
барысында тағайындалатын баға;
3. Дайындау ... - ... ... сатып алу;
4. Бөлшек сауда бағасы - тұрғындарға сату бағасы;
5.Өзгермелі баға дайындалатын бұымдарға сауда ... ұзақ ... ... осы ... ... үшін ... уақыт ішінде
өндіріс шығынының өзгеруін есепке алуға ... ... ... ... ... баға ... баға стратегиясы. Алғашқы өндіріс шығындары жоғары болады, одан
кейін ол төмендейді. Бұған жаңа тауарлар жатады. Сапасы ... ... да ... ... баға ... ... ... өту стратегиясы. Бұл сұранысты
ынталандыру мақсатында жүзеге асады.
3.Сараланған баға стратегиясы сатып ... ... ... ... ... ... үшін оларға тауар жеңілдетілген ... ... баға ... ... ... алушылардың мүмкіндіктеріне қарай
белгіленеді.
5. Тұрақты, стандартты, өзгермейтін баға стратегиясы.
6. Дөңгелексіз баға стратегиясы, яғни сатып алушы 100 ... ... ... ... ... Жаппай көтере сатып алу стратегиясы, яғни көтерме баға.
Баға бәсекесінің пайда болуы және оның ... етуі ... ... ... ... ұқсас тауарды ең төменгі бағада сату мен басқа да тауар
сатушыларды нарықтан ... ... және ... ... ... ... ... жағдай туғызуға бағытталға бәсеке.
2.Тауар алушының ұсынылған тауарға деген қажеті қанағаттандырмау салдарынан
тартатын шығынын салыстыр арқылы тауар бағасын көтеру ... ... мен ... ... ... ... ... қымбат сатуға
ынталылығы аралығындағы бәсеке. Нәтиже екеуінің қайсысының жеңіп шығатынына
байланысты болады.
4.Тауар алушылардың бірыңғай қажеттерін қанағаттандыратын ... - ... ... салалардың үлгісі ретінде пайда ... ... ... деңгейі. Квалификациялык жұмысшылардың бар
болуы минималды шығындармен жоғарғы ... ... ... ... Өнімнің ұлғаймалы катары жоғары квалификациялық ... ... ... Сонымен бірге, жоғары квалификациялық менеджмент те
соңғы рольді атқармайды. Өйткені, жақсы ... ... бар ... даярланған технологтар мен инженерлерсіз бәсекеге қабілетті өнім
қалыптастыру өте қиын, сонымен катар, тәжірибелі маркетологтардың алдын-ала
есебінсіз ... ... ... ... ... деңгейі. Квалификациялық ... ... ... ... ... төмен шығынды және қысқа
уақытта жоғары сапалы өнім өндіруіне ... ... ... ... ... құнын төмендетіп, сапалы өнім шығаруға болады. Технологиялық
өндірісті үнемі ... ... ... қайта каруландыру жағдайында
көп өнім шығару мүмкін емес, бұл жағдайда қаржыландырудың қол ... ... ... көздерінің қол жетерлігі. Негізінде қаржыландырудың 2 түрі
бар:
• Несиелік;
•Құнды ... ... ... акцияларды шығару ... ... ... ... ... ... ... дұрысы болып келеді. Бірақ, кәсіпорын басшыларымен акцияларды шығару мен
орналастыруына шешім қабылдауына бірнеше мәселелер ... ... ... ... ... ... ... үлеске ие
болып, акционерлік меншікпен қолдана алады. Бұл жағдайда ... ... ... ... ... пен инвестордың
қызығушылыктары дауға әкелуі мүмкін. Екіншіден, бүл ... бас ... бұл ... ... өз ... ... ... жағдайында
жаңа акционер басқарушылардың ауыстырылуын талап ете алады. ... ... ... ... ... инвестор каржылық
есебінің толық ... ... ... ... ... басшылар
табысты салық салудан жасырып, шынайы ... ... ... ... ... ... тарту талай жігер, уакыт пен
ақшаны кажет ететіні сөзсіз.
Нарықтың қаныққындығы, сұраныс пен ұсыныс. Нарықтағы өнімнің бәсекеге
қабілеттілігі мен ... ... ... ... мәселелердің бірі
— сұраныс пен ұсыныстың қатынасы.оны толығырақ қарастырайык.
Тұтынушының қажеттілігі көптеген факторларға тәуелді. ... ... тану ... маркетологтардың жұмысы екенін ескертіп
кетейік. Басқаша айтқанда, тұтынушының қажеттілігі - бұл белгілі бір ... ... ... даярлығы. Нарықтағы сұраныс берілген тауарды ... ... ... ... ... пен табысқа байланысты.
Кәсіпорын бірінші факторға әсер ете алады, ал өнімді өткізу бойынша ... ... ... ол ... қажеттілігін ауыстыруы мүмкін.
Мысалы, қазір көптеген видеомагнитофондар ОУО ... ... Бұл ... ... ғана ... ... ... тауарды
прогресс стандартына, мәртебеге байланысты жарнамалық ... ... ... жоғарыда аталған үш факторларға тәуелді.
«Бәсекеге қабілеттілік - ... ... ... ... ... кірігуінің кілті. Және мұның қажетті шарты -Қазақстан
тауарлары мен қызметтерінің озық ... ... ... ... деп ... ... ... Президенті өзінің
халқына жолдауында осы жылы.
Нарықтық жағдайда егер кәсіпорын өз ... ... ... ... қамтамасыз ете алмаса, онда бұл ... ... ... ... ... ... негізі сапа болып
табылады. Бәсеке қабілеттіліктің құрамына сападан басқа баға, ... ... ... ... ... және тағы басқа көрсеткіштер
кіргенімен сатып алушылар мен тапсырыс берушілер өнімді ... ... ... ... ... ... өнім кәсіпорынның бәсеке қабілеттілігін қамтамасыз
етеді, ал мұның өзі экономиканың ... ... оң ... ... ... үшін өнім ... жеке мәселе ғана емес. Ол біртіндеп халықтың
өмірінің ... сапа ... ... ... Мұны сапа ... ... ... соғыстан кейінгі уақытта Жапония экономикасының
даму мысалында көруге ... ... — бұл ... мұқтаждықты қанағаттандыруға үлкен себепші
болатын өнімнің пайдалылығының жиынтық ерекшелігі мен кәсіпорынның маңызды
көрсеткіштерінің бірі ... ... ... ... тек ... тану ғана емес, сонымен қатар ең маңызды экономикалық санаты болып
табылады. Экономикалық санаты ретінде ол ... ... ... ... де ... құны — бұл жалпы алғанда тауардың пайдалылығы болса, ал
өнімнің сапалылығы — бұл оны ... ... ... ... ... ... ... — өндіріс тиімділігінің жогарлауының, кәсіпорынның
бәсеке ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік мәселелердің шешілуінің амалы. Сонымен қатар, ... ... ... ... қор ... ... үнемделуіне ықпалын тигізеді.
Сапа қасиеттерінің бірнеше көрсеткіштері бар:
Сапа көрсеткіштерінің номенклатурасының талғамы ... ... ... ... және ... шарттары;
• тұтынушылардың талаптарын талдау;
• сапа көрсеткіштерінің негізгі ... ... ... ... мен ... өнім сапасын басқару мәселелері.
Сипатталатын қасиеттердің құрылымы мен құрамын анықтаудың негізгі
бағыттары ... сапа ... ... ... көрсеткіштер
классификациясын көрсетеді. Сипатталатын қасиеттер бойынша олар:
• жеке ... ... ... ... ... ... натуралды (килограмм, метр, литр)
• құндық бірлікте.
Сапа деңгейін бағалау бойынша:
... ... ... ... ... болжанатын;
• жобаланатын
• өндірістік;
• эксплуатациялық көрсеткіштер.
Сипатталатын қасиеттер бойынша келесі көрсеткіштер топтары қолданылады:
• тағайындау;
... ... ... және ... экономикалық
• эргономикалық;
• эстетикалық;
• тасымалдау;
... ... ... ... ... ... бір бағыт бойынша қолданудан
алынған экономикалық пайдалы тиімділікті көрсетеді. ... үшін ... ... ... ... көрсеткіші алынады. Ол
бағаланатын өнімнің көмегі арқылы шығарылатын ... ... ... ... ... ... ... ұзақ уақыт сақталуын,
жөндеуге жарамдылығын көрсетеді.
Технологиялық көрсеткіштер өнімдерді шығарудағы және жөндеудегі еңбек
өнімділігін арттырудың конструкторлық-технологиялық шешімдердің тиімділігін
көрсетеді. Бұл ... ... ... өнім шығаруға, өндірісті
технологиялық дайындау, өнімді шығару және сату барысында материалдар мен
еңбек ... ... ... ... ... ... ... жатады:
• өнім дайындаудың салыстырмалы еңбек сыйымдылығы;
• өнім дайындаудың салыстырмалы материал сыйымдылығы;
... ... ... ... ... ... сыйымдылығы, т.б. Стандарттау және
сәйкестендіру көрсеткіштері шығарылған өнімдердің ... ... ... ... ... ... алушының сатып алуға ... ... ... ... ... және тұтыну баға
элементтерін ұсынады. Жалпы түрде тұтыну ... ... ... ... ... ... ... дейін тауардың транспорттауына кеткен шығын;
• орнату, монтаждау ... ... ... ... ... үйрету;
• электроэнергия, отын шығындары;
• қызмет көрсетуші персоналдың еңбекақысы;
• салықтар;
• алдын-ала көзделмеген шығындар.
Эргономикалық ... ... мен ... арасындағы
арақатынастар, адамдардың заттарды ... ... ... ... ... (Температураның, шудың,
вибрацияның, газдың, будың және т.б. ылғалдылықтың әсерлері).
Эстетикалық көрсеткіштер өнімнің сыртқы орындалуын, формасын, ... ... ... ... ... өнімнің тасымалдауға
бейімділігін, шыдамдылығын көрсетеді. ... ... ... ... ... ... ... ұзақтығы;
• тасымалдауға өнімді дайындаудың орташа еңбек сыйымдылыгы;
• тасымалдау құралының көлемін қолданудың коэффициенті;
• тасымалдау құралынан өнім партиясын түсіруінің ... ... ... ...... ... ... қорғалымдылықты,
өнімдердегі жаңа техникалык шешімдерді, тауарлық белгі мен ... ... ... көрсеткіштер — өнімдерді іске косқанда және қолданғанда
қоршаған ортаға тигізетін кері әсерінің деңгейін көрсетеді. (Мысалы: ... ... және іске ... ... қоспалардың,
газдардың, радиациялық сәулелердің болу мүмкіндігі). ... ... ... ету ... ... ... ортаға өнеркәсіптік, тасымалдау заттардың, ағын
сулардың шектеулі көлемде лақтырылуы;
• биологиялық ... ... ... және ... ... ... пен жануар әлемінің геоқорын сақтау.
Қауіпсіздік көрсеткіштер (өнімді жөндеу, сақтау,тасымалдау, шығару,
қолдану ... ... ... ... ... ... ... құрайды. Сапаны жобалау,
сақтау және қолдану процестері сапаны басқару жүйесіне кіреді.
Сапа көрсеткіштері келесі негізгі талаптарға жауап беруі тиіс:
... ... мен ... ... өнім ... ... келуін
қамтамасыз ету;
• тұрақты болуы керек;
• өндіріс тиімділігінің жоспарлы өсуіне жағдай жасау керек;
• халық шаруашылық салаларындағы ... ... ... прогрестің
бағыттарының қазіргі замандағы жетістіктерін ескеруі қажет;
• оның тағайындауымен ... ... бір ... ... ... ... ... сапа көрсеткіштерінің номенклатурасын таңдау реті алдын- ала
анықталады:
• өнім топтарының түрі;
• өнімнің сапа ... ... ... ... сапа ... бастапқы номенклатура топтары;
• әрбір топ бойынша сапа көрсеткіштерінің бастапқы номенклатурасы;
• сапа ... ... ... ... ... деңгейін бағалау үшін өнімнің параметрлерін
сандық анықтау маңызды мәселе болып табылады. Сандық анықтау ... ... және ... ... ... параметрлердің белгілі бір бірлікте ... ... ... бар, ... ... ... ... негізгі
функцияларын көрсетеді. Мысалы, қуаттық, мөлшер, дәлдік, т.б.
«Жұмсақ» параметрлердің әдетте табиғи физикалық өлшемі жоқ, ... ... ... өте ... ... параметрлерге өнімнің эстетикалық,
эргономикалық қасиеттерін сипаттайтын көрсеткіштер, ... ... ... Бұл ... ... үшін ... ... таңдау керек. Ол кезде адамның өнімнің ... ... ... негізделген органолептикалык әдіс немесе балдық
жүйе қолданылуы мүмкін. Одан басқа, «жұмсақ» параметрлерін бағалау ... ... ... ... ... де ... ... эксперттер тек өнімнің қасиеттерін қабылдауына ғана емес, сонымен
қатар нарықтағы жүмыс ... ... ... ... өнімнің қасиеттеріне бағытталады. Квалиметрикалык әдістер
өнімнің әртүрлі қасиеттерінің ... мен ... ... талдауына
негізделеді.
Нарықтық экономика жағдайында сапаның дамуы бәсекелестікпен анықталады.
Қазіргі заманғы тенденциялар кәсіпорын қызметінің барлық ... ... ... ... ... басқару жүйесі халықаралық стандарттарға
сай жэне кәсіпорын кызметінің есебімен дайындалу керек, сол кезде ғана ... ... ... ... ... ете ... ... ЖШС-НІҢ БӘСЕКЕГЕ ҚАБІЛЕТТІЛІГІН ТАЛДАУ
2.1 «Мавид» ЖШС-нің сипаттамасы және өндірістік шаруашылық қызметін
талдау
«Мавид» Жауапкершілігі ... ... ... ... ... ... Кәсіпорын заңды тұлға ретінде 2003 жылы құрылып
тіркеуден ... ... ... әрі ... ... Group ЖШС.
Тұрған орны: Алматы облысы
СТН 600500094748. ИИК ... Банк ... ... ААҚ АҚФ. ... ... ҚР ІІМ 11.04.2003 жылы Алматы облысы Қатысушылардың
жарғылық капиталы төмендегідей:
Дүйсенова Венера Бейсеновна – 29188383 ... (55% ... ... Group ЖШС – 15920936 ... ... ... - 7960468 теңге (15%).
Серіктестіктің жалпы жарғылық капиталы 53069787 теңгені құрап отыр.
Кәсіпорын қызметінің негізгі бағыттары:
- нан өнімдерін ... және ... ... ... тұтынушыларға қызмет көрсету;
- ауыл шаруашылық техникалары мен құрал жабдықтарын сақтау; - оларды
жөндеуден ... және ... ... ... нан ... ... заңды және жеке тұлғаларға көлік және басқа да қызмет түрлерін ... ...... ... ҚР заң ... ... келмейтін басқа да қызмет түрлері.
Кәсіпорынның өндірістік қуаттылығы 25000 мың теңге.
Серіктестіктің басқару органдары болып табылатындар:
- Жоғарғы орган – Қатысушыларының ... ... ... органы- Дирекция;
- Бақылаушы орган – Тексеруші.
Серіктестіктің қызметіне бақылау жүргізу үшін қатысушысымен ... ... ... кеңесінің жұмыс тәртібі Серіктестіктің
қызметін реттейтін ережемен және басқа құжаттармен анықталады.
Кәсіпорынды шикізат пен материалдармен қамтамасыз ету ... ... ... шикізатты қолдану талдауы, өндірістің алдын-ала жоспарлауында әр ... ... ... ... ... шикізатқа ай сайын тапсырыс беру;
- осы шикізат пен материалдар ... ай ... ... бөлімімен
салыстыру;
- шикізат пен материалдарға кеткен шығындардың сметасын қолдау;
- ... ... ... үшін ... ... ... пен материалдарды ... ... ... ... вентиляциялық жүйемен жасалған және ол дайын өнімдерді және
оның сапалылығын сақтап қалу үшін өте ... ЖШС ... ... ... ... – нан өнімі болып
табылады. Жоғары сапалы нан ... ... үшін ... шикізат болуы
керек. Бастапқы өндірудің мақсаты – жеткізу және сақтау ... ... ... ... ұн – ... ... диірмендер мекендерінің шаруа
қожалықтары. Орау материалдарын арнайы орындардан алады, олардың өнімдері
әлемдік нарықта қауіпсіз және ... ... ... кәсібилігі, сапалы шикізатты пайдалану, қазіргі
заманғы құрылғы мен классикалық жаңа ... ... ... ... ... ие ... ... септігін тигізді.
Қорапша өнімнің шешуші жарнамасы. Ал ... ... үшін ... ... бір ... ... ... мәнге ие. ЖШС «Мавид»
қорапшаны жасау барысында дизайын мен маркетингтің бір-біріне ... ... ... ... талабы мен ұсынысын ескермей өнімді сату
мүмкін емес. Ал олар ... ... ... ... ... ... ... технологиялар бойынша жасалады.
Қорапшаның жарнамалық және эстетикалық ерекшеліктері:
- ақпараттандырылуы, дайын өнімді маркирлеу ағымдағы нормативті құжатқа
сәйкес іске ... ... ... назарын аудару;
- сатып алу және сату жұмысын реттеу.
Бұл ерекшеліктер өнімнің коммерциялық өмірін ұзартады және оны нарыққа
шығарады, сатып алушылық сұранысты ... ... ... ... бұл ... жаңа және ... сақталу проблемаларын
шешудің дұрыс әдісі. Полиэтилендік ... ... ... қорапша
әлдеқайда маңызды. Фирмалық қорапшаны қолдан жасау ... ... ... ... ... ... ал ең бастысы арту
барысында тауарды түрін сақтайды.
Жағымды гигиеналық қорапшадағы кесілген нан бұл ... ... ... ғана ... ... ақ ... тұтынудың жоғары мәдениеттілігі.
ЖШС «Мавид» дайын өнімі ... ... ... ... ... сұранысқа ие. Ол тек жағымды ғана емес, ... ... түрі үшін ... Жеке ... ... ... ... біздің
компанияның фирмалық стиліне сәйкес келеді. ... ... ... ... ... арасында танымал өнім.
Шикізат пен қажет материялдарды шығару көлемі біздің республикамызда
жыл сайын ұлғаюда. Бұл өз ... ... ... нан тоқаш және ұннан
жасалған кондитерлік өнімге шикізат пен ... ... ... ... ешқандай дес бермейтінін білдірсе керек.
Компанияны басқару желі-функцоиналдық белгі бойынша құралады, ... ... ... ... ... ... байланысты жұмысты
атқаратын бір басшы болады.
Бас директорға көмек көрсету үшін директор ... ... ... ... функционалдық белгіге байланысты, яғни мекеменің тек
белгілі бір жақты қызметімен ... ... ... ... бас ... ... мен міндеттері компания
бұйрығымен белгіленеді, ал ... ... ... мен ... ... директор енгізген ережемен белгіленеді. Бұл ... ... ... ... ... ... белгіленеді. әрбір
қызметкердің құқығы мен ... ... ... ... қызметтік
тапсырмалар түрінде белгіленеді.
Қоғамда басқарудың төмендегідей функциялары белгіленеді:
- жалпы басқаруды, сыртқы экономикалық байланыстарда ... ... ... өзі ... ... ішкі – ... экономикалық басшылықты – қаржы директоры жүзеге асырады.
Бас директор компанияның барлық қызметіне жауапты болып табылады.
Бас ... ... ... жұмыс атқарады және оны жеке ... ... ... Бас ... кәсіпорын мүлкін
пайдаланады, әрқилы мекемелермен ... ... өз ... ... ... хат ... банкте есеп-шотты ашады және ақшаны
пайдалана алады.
2008 жылы аттестациялауға байланысты персоналға баға ... ... ... «Мавид» негізгі қызмет түрі нан, нан-тоқаш және кондитерлік
өнімдерді шығару ... ... ... НТК күн ... 4 ... жуық өнім ... Кәсіпорындағы
қызметкерлер саны 30 адамнан жоғары.
Кәсіпорының өнім ассортименті 16-17 нан, бөлке, ... ... ... және қатпарлы өнім түрлерін құрайды.
Топтық ассортименттік номенклатурасы 6 ... ... ... ... ... ... ... батон.
Соңғы үш жылда ЖШС «Мавид» дайын өнімнің көлемі жалпы шығарылатын
өнімнің 2%-ын құрады. ... мен ... ... және ... ... ... ... тұтынушылар үшін) өнімнің әрбір
түріне жеке қорапша таңдалады. Барлық қорапшалардың дизайны қазіргі заманғы
технологиялармен өңделеді, ... - ... ... ... ... ... маркалау ағымдағы нормативті құжат негізінде жүргізіледі.
Таблица 1
«Мавид» ЖШС-нің ... - ... ... ... |Өлш |2008 ж |2009 ж ... |
| | ... | | | |
| | | | | | |
| | | | | |+/- |% |
|1 ... ... ... |590 |616 |+26 |104,4 |
| ... | | | | | |
|2 ... өткізу |Мың теңге|29770,0 |31030,0 |+1260 |104,23 |
| ... | | | | | |
|3 ... саны ... |34 |34 |- |- |
|4 ... ақы қоры |мың |11730 |11971,5 |+ 241,5 |102,1 |
| | ... | | | | |
|5 |Бір ... ... | Мың |875,6 |912,6 |+37,0 |104,2 |
| ... ... | | | | |
|6 ... ... ... |28750 |29342 |+592 |103,1 |
|7 ... ... |Мың ... |27910,0 |+1230 |104,6 |
| ... құны | | | | | |
|8 |1 ... ... |89,6 |89,9 |+0,3 |100,3 |
| ... ӨӨҚ | | | | | |
|9 ... ... |Мың ... |9092,0 |+11 |101 ... |Қор ... |3,27 |3,4 |0,13 |103 |
| ... | | | | | ... ... |Мың теңге|3090,0 |3120,0 |+30 |100,8 ... ... |% |11,58 |11,18 |-0,4 |96,54 |
| ... | | | | | ... ... ... ... ... ... Өнімді өндіру көлемі 2008 жылмен салыстырғанда 2009 жылы ... ... ... өндірудің өсуіне байланысты сәйкесінше өнімді
өткізу көлеміде ... 2009 жылы 31030,0 мың ... ... Адам саны
өзгермеді Бірақ айлық орташа жалақының 2009 жылы 592 теңгеге ... ... ақы қоры 2009 жылы 241,5 мың ... ... 11971,5 ... құрады. Осыдан еңбек ақы қорының өсуінен еңбек өнімділігі 2008 жылы
875,6 мың ... ... ... 2009 жылы 912,6 мың ... ... Өнімнің
толық өзіндік құны 1230 мың теңгеге көбейді. Пайда 2009 жылы 2008 жылмен
салыстырғанда 30 мың ... ... ... ... ... жылы 2008 жылмен салыстырғанда 0,4 пайызға төмендеді.
2.2 Өнім ассортиментін және өндіріс ырғақтылығын талдау
Шаруашылық қызметінің нәтижесіне өндіріс құрылымы мен ... ... ... ... ... әсер етеді.
Кәсіпорынның шығаратын өнім құрылымы мен ассортиментін құру барысында
кәсіпорын осы өнім түріне сұранысты және еңбек, ... және ... ... ... ... есепке алып отыруы қажет.
Ассортимент – бұл кәсіпорын, өндіріс саласы өнімдерінің немесе қандай
да бір тауар тобындағы жеке өнім ... ... мен ... ЖШС - нің ... ... 5 топты құрайды, енді сол
өнімнің техникалық мінездемесімен танысайық.
№ 1 топқа ... ... ... ... ... «Жай нан» атты арпа ... жасалған нан кіреді. «Жай
нан»наны СТРК 984-95 ... ... ... Жалпы техникалық шарт»қа
байланысты шығарылады. «Жай нан»наны үшін жартылай фабрикаттар ... И ... ... ... 100 гр. құрамы: ақуыз – 7,87; май-0,98; ... ... – 238,22 ... ... нан – жаңа ... ... Өнімнің дәмі керемет. Оны
әрқилы тағамдармен, салаттармен, сорпамен пайдалануға болады. Нан ... ... ... ... ... ... тұз және ... арқылы өндіріледі.
100г құрамы: ақуыз - 7,9г; май - 2,1г; ... - ... ... - ... сапасы мен қауіпсіздігінің негізі СТРК 984-95 «бидай»ұнынан
жасалған нан. ... ... ... ... ... және ... ұндарының қоспаларынан дайындалған нан.
Бұл топқа:
● «Крестьянский» наны жатады.
ГОСТ 28807-90 нан ... мен ... ... «бидай»ұнынан
жасалған нан жалпы техникалық ... ... ... ... нанның ерекшеліктері:
● Адам ағзасындағы зат алмасуға тікелей әсері бар В1;В2;В3;В6; дәрумендері
және энергетикалық алмасуға ... бар ... ... ... ... өз салмағын бей-жай қарамайтын барлық жастағы
адамдарға арналған;
● Минералды заттар кальций, фосфор, ... ... ... және сүйек
ұлпаларының қалыптасуына тікелей әсер етеді.
Нанның жарамдылығы 36 ... ал ... 72 ... наны 1-ші ... ... ... ... Сондай-ақ тұз,
қант, ашытқы қосылады. Негізгі ерекшелік Ленинграттық ... ... ... ... ... ... ... домалақ пішінде 0,75кг салмақпен дайындалады. 100г нан
құрамы: ақуыз-2,05г; ... ... ...... ... ... ... және 1-ші сортты бидай ұнынан жасалған ойық
тоқаштар және тәтті тоқаш кіреді.
Ойық тоқаштар-бұл дөңгеленген немесе ... ... ... ... ... ... Өлшенетін тоқаштар - 60күн;
● Қорапталған ойық тоқаштар - 90күн;
... ... - ... ... ... - ... ойық ... қарағанда әлдеқайда ірі көрінеді.
Өндірілуі:
● Ойық тоқаштар 1кг-да 180 дана ... ... мак ... ... ойық ... ... «Ванильные», «Ақсайлық» жатады
тоқаштары жатады.
● Бараники 1кг-да 40 дана болады.«Ванильді», «Лимонды» түрлері болады.
Баранный ... үш ... ... желі бар:
● 2 желі ойық тоқаштар өндіру үшін;
● 1 желі ... ... ... өнімдердің 34% 0,4кг және 0,2кг,0,7кг салмақпен ... ... Аса ... ... арқасында бұл өнім ұзақ сақталады және
нан консервісіне жатады.
Бұл өнімдер бидай ұнына қант, ашытқы, ... ... ... ... ... қосу ... өндіріледі.
Біздің өнімдерге тек Қаскелен қаласының ғана емес сондай-ақ, Алматы
қаласының, Шамалған, ... ... ... тұрғындары оң баға
беріп отыр.
Ұннан жасалған кондитерлік өнімдер тобына:
● торт және ... ... ... ... ... ... күрделі. Олар, жеке жартылай
фабрикаттардың мінездемесі,өнімнің ... ... ... түсі; кесілген
түрі; физика-химиялық көрсеткіштері яғни – ылғалдылығы; қант пен ұнның
салмақтық дәрежесі сияқты ... мен ...... ... ... ... ... дәмді,
ароматтандырылған өнім. Торттар мен бәліштер негізгі дайын жартылай
фабрикат – ... ... ... ... ... ... ... бисквитті;
- песочный.
Торттардың өндірілуі үшін жоғары сапалы шикізаттар: май, ... ... т.б. ... ... дәрежелі ылғалдылықпен май
болғандықтан сақталу ... өте ... ... мерзімі:
- сүтті кремдер – 36 сағат;
- қышқылы бар сүтті кремдер – 5 күн;
- 200t температурадан аспайтын тоңазытқыш жоқ жағдайдағы ... ... – 36 ... ... ... суфле қосылған, ақуызды креммен – 72 сағат;
- жемісті джеммен – 7 күн;
- ... ... – 120 ... талаптар СТ ҚР – 985-95 «Торттар мен бәліштер. Техникалық
шарттар» және ТУ 75 00 ҚР 600 ... ЖК – 06 - 2005 ... ... ... ... мен ... ... арқылы техникалық
талаптар» құжаттарына сәйкес.
Кесте 2
«Мавид» ЖШС-нің 2009 жылғы өнім ... ... ... талдау
|Өнімнің аталуы ... ... ... ... |
| ... | |
| ... |нақты |+; - |% ... Нан ... |298,0 |324 |+26 |108,7 ... ... | | | | ... наны |142 |160 |+18 |112,6 ... наны |156 |164 |+8 |105,1 ... ... ... |145 |138 |-7 |95,2 ... ... өнімдер |110 |100 |-10 |90,9 ... ... |47 |54 |+7 |114,9 ... |600 |616 |+16 |102,7 ... ... тұрғанындай нан өнімдері жоспарланғаннан 26 тоннаға
артық өндіріліп 324 тонна ... Ал ... ... «Жай - нан» 18 ... ... ... наныда 8 тоннаға көп өндірілген. Тоқаш
өнімдері 7 тоннаға аз өндіріліп ... 145 ... ... 138 ... Ал ... ... 10 ... азайған. Батон өнімі 7 тоннаға
артық өндірілген.
Кесте 3
2009 жылы өнім өндіру ырғақтылығын талдау
|Айлар ... ... ... үлес салмағы, %|Сондай-ақ, |
| ... | ... ... |
| ... ... ... |нақты | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |
| 1 |41,4 |45,6 |6,9 |7,4 |+4,2 ... ... ... |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |
| 2 |39 |46,8 |6,5 |7,6 |+7,8 |
| 3 |42,6 |52,3 |7,1 |8,5 |+9,7 |
| 4 |51,6 |51,1 |8,6 |8,3 |-0,5 |
| 5 |52,2 |53,4 |8,7 |8,7 |+1,2 |
| 6 |51,6 |51,1 |8,6 |8,3 |-0,5 |
| 7 |55,2 |52,9 |9,2 |8,6 |-2,3 |
| 8 |54,6 |53,4 |9,1 |8,7 |-1,2 |
| 9 |51,6 |46,8 |8,6 |7,6 |-4,8 |
| 10 |55,2 |54,2 |9,2 |8,8 |-1,0 |
| 11 |49,2 |53,4 |8,2 |8,7 |+4,2 |
| 12 |55,8 |54,2 |9,3 |8,8 |-1,6 ... |600 |616 |100 |100 |+16 |
3 ... мәліметтері бойынша жыл басында өндіріс ырғақтылығы жоспарға
қарағанда жоғары болса, шілде, тамыз, ... және ... ... ... және ... айында қайтадан жоғарылағаны көрініп тұр.
2.3 Негізгі қорлардың пайдаланылуын талдау
Негізгі ... ... ... ... және ... ... ... қормен қамтамасыз етілуін, олардың жалпы,
жекелей көрсеткіштер бойынша қолданылу ... және ... ... ... ... табылады. Негізгі қорларды қолданудың өндірілген
өнім көлеміне және ... да ... ... ... ... ... ... қолданылу деңгейін, негізгі қорлардың
қолданылу деңгейін жоғарлату резервтерін анықтау болып табылады.
Берілген талдауды ... ... ... ... көлемін,
динамикасын, құрамын, құрылымын, техникалық жағдайын, өндіріс ... ... Оны ... ... көрсетуге болады.
Таблица 4
Негізгі қорлардың құрамын талдау
|№ |Түрлері ... ... |2009 жыл ... |
| | ... | | | |
| | | | | |+,- |% |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |
|1 ... |мың |2542 |2554 |12 |100,4 |
| | ... | | | | |
|2 ... |мың |- |- |- |- |
| | ... | | | | ... ... ... |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |
|3 ... ... |мың |- |- |- |- |
| | ... | | | | |
|4 ... және ... |мың |2723 |2749 |26 |100,9 |
| | ... | | | | |
|5 ... |мың |272 |272 |- |- |
| | ... | | | | |
|6 ... ... |мың |1363 |1390 |27 |101 |
| | ... | | | | |
|7 ... саймандар |мың |1181 |1127 |-54 |95 |
| | ... | | | | |
|8 ... |мың |1000 |1000 |- |- |
| ... ... | | | | |
|9 ... |мың |9081,0 |9092,0 |+11 |101 |
| | ... | | | | ... кестеде, негізгі құралдардың құрамын талдау ... 12 мың ... ... Компьютерлер өзгермеді. Қөлік және
құралдар 26 мың теңгеге өзгерді. Құрал саймандар 54 мың теңгеге төмендеді.
Таблица ... және ... емес ... ... ... ... |2009 жыл |
| |мың ... |% |мың ... |% ... емес негізгі|290 |3,2 |272 |3 ... | | | | ... ... |8791 |96,8 |8820 |97 ... | | | | ... |9081,0 |100 |9092,0 |100 ... ... Өндірістік және өндірістік емес негізгі қорларды
талдау көрсетілген. Өндірістік емес негізгі қорлары ... ... ... ... ... ... ... талдау
|№ |Көрсеткіштер |2008 жыл |2009 жыл ... |
|1 |2 |3 |4 |5 |
|1 ... ... % |12,6 |15,1 |+2,5 |
|2 ... ... жыл |7,4 |6,1 |-1,3 |
|3 ... ... |0,05 |0,07 |+0,02 ... кестенің жалғасы |
|1 |2 |3 |4 |5 |
|4 |Өсу ... |0,086 |0,093 |+0,007 |
|5 ... ... |0,38 |0,365 |-0,015 |
|6 ... ... |0,62 |0,635 |+0,015 |
| ... | | | |
|7 ... орташа жасы, |4,2 |4,0 |-0,2 |
| |жыл | | | ... ... ... ... ... ... ... деңгейі 2,5 пайызға өскен. Жаңару мерзімі 1,3 жылға төмендеген. Шығу
коэффициенті 0,02 ... Өсу ... 0,007 ... ... ... 0,015 жоғарылаған. Құралдардың орташа жасы екі айға
төмендеген.
Таблица 7
Жастық құрамына ... ... ... ... ... мың ... |% |
|5 жыл |5448,6 |60 ... жыл |3632,4 |40 ... |9081 |100 ... ... ... ... байланысты өндірістік құралдарды
талдау көрсетілген. 5 жыл 60 пайызды құрады. Барлығы 9081 мың ... ... ... ... қамтамасыз етілуін, еңбек
өнімділігінің деңгейін және ... ақы ... ... ... ресурстарымен қамтамасыз етілуін талдау үшін ең
алдымен еңбек ... ... ... шығу керек.
Кесте 8
Кәсіпорынның еңбек ресурстарын қолдану
|Көрсеткіш ... мәні ... |
| | |(+,-) |
| |t0 |t1 | |
|1 |2 |3 |4 ... ... ... саны (ЧР) |34 |34 |- ... күндерінің саны (Д) |259,4 |228,8 |-30,6 ... ... саны (Ч) |2046,7 |1754,9 |-291,8 ... ... ... |
|1 |2 |3 |4 ... ... орташа ұзақтылығы (П), ч |7,89 |7,67 |-0,22 ... ... ... қоры (ФРВ), чел.-ч. |69587,8 |59666,6 |-9921,2 ... ... саны 2009 жыл 2008 жыл ... ... жоқ.
Бірақ, соған қарамастан жұмыс күндерінің саны 30,6 ... ... саны 291,8 ... және ... ... ... ұзақтылығы 0,22
сағатқа қысқарды.
Кесте 9
Еңбек өнімдігін факторлық талдау
|Көрсеткіштер |2008ж |2009ж ... |
| | | |(+,-) |% ... ... өнім ... ... |29770,0 |31030,0 |+1260 |104,23 ... ӨӨЖ орташа саны |34 |34 |- |100 ... ... ... |29 |29 |- |100 ... Жұмыскерлер тізіміндегі |0,8529 |0,8529 |- |100 ... үлес ... (УД) | | | | ... ... ... ... ... |7522,6 |6635,2 |-887,4 |88,2 ... | | | | ... ... ... ... күн |69587,8 |59666,6 |-9921,2 |85,7 ... ... | | | | ... ... ... ... | | | | ... | | | | ... жұмыскерге |875,59 |912,65 |+37,0 |104,2 ... ... |1026,55 |1070,0 |+643,45 |104,2 ... Бір ... ... ... | | | | ... өнімділігі (1жол:4жол), |3,95 |4,67 |+0,72 |118,2 ... | | | | ... Бір ... ... ... | | | | ... ... ... |0,42 |0,52 |+0,10 |123,8 ... | | | | ... ... жылының ұзақтығы, күндер |259,4 |228,8 |-30,6 |88,2 |
|10. ... ... ... |7,89 |7,67 |-0,22 |97,2 ... | | | | ... ... ... ... өндірілген өнім көлемінің
артқанымен жұмысшылар саны өзгеріссіз қалған. Еңбек ... ... 37,06 мың ... ... ал бір ... ... өнімділігі
43,45 мың теңгеге, бір жұмысшының орташа күндік еңбек ... 0,72 ... ... ... еңбек өнімділігі 0,10 мың теңгеге ... ... ... ... ... 98990,6 ... ... жұмыс жылының ұзақтығы 30,6 күнге және жұмыс күнінің
ұзақтығы 0,22 ... ... ... құн, ... және рентабельділікті талдау
Өнімнің өзіндік құны өнеркәсіптік кәсіпорындардың жұмысын сипаттайтын
маңызды көрсеткіш болып табылады. Оның деңгейіне кәсіпорын ... ... ... ... ұдайы өндіріс қарқындары, шаруашылық
жүргізетін субъекттердің қаржылық жағдайы тәуелді болады.
Өнімнің, жұмыстардың және қызметтердің өзіндік құнын ... аса ... ... ... Оның ... ... ... оның
деңгейі бойынша жоспар орындалуының өзгеру тенденцияларын ... ... ... ... ... ... және осының негізінде
мүмкіндіктерді пайдалануы жөніндегі кәсіпорын жұмысына баға беруге ... ... ... ... ... ... ... 10
Экономикалық элементтер бойынша шығындарды талдау
|№ |Көрсеткіштер |2008 жыл |2009 жыл |
| | |Мың ... |% |Мың ... |% |
|1 ... |14407,2 |54 ... |53,5 |
| ... | | | | |
|2 ... ақы |5083,3 |19 |5069,2 |18 |
| ... | | | | |
|3 ... |1734,2 |6,5 |1730,4 |6,2 |
| ... | | | | |
|4 ... |2134,4 |8 |2316,5 |8,3 |
|5 ... |3335,0 |12,5 |3907,4 |14 |
| ... | | | | |
|6 ... |26680,0 |100 |27910,0 |100 ... ... ... өзіндік құнын талдаудың объекттері болып
табылады:
– тауарлық өнімнің жалпы ... және ... ... ... ... ... тауарлық өнімнің 1 теңгесіне шаққандағы шығындар;
– салыстырылатын ... ... ... ... жеке ... ... ... шығындардың жеке элементтері және баптары.
Берілген кестеде материалдық шығындар 2008 жылы 14407,2 мың ... ал 2009 жыл 14931,85 мың ... ... ... 524,65 мың ... ... ... бойынша талдау
|Экономикалық | 2008 жыл |2009 жыл ... ... | | | |
| ... |Үлес |Сумма, ... |+,- |% |
| |Мың тг. ... |Мың тг. ... | | |
| | | | |% | | ... ... және |15437,0 |57,86 |15961,7 |57,19 |+524,7 |103,4 ... | | | | | | ... ... |733,7 |2,75 |792,6 |2,84 |+58,9 |108,0 ... | | | | | | ... Отын және |304,2 |1,14 |393,5 |1,41 |+89,3 |129,3 ... | | | | | | ... |1069,9 |4,01 |1267,1 |4,54 |+197,2 |118,4 ... ... | | | | | | ... ... |165,4 |0,62 |203,7 |0,73 |+38,3 |123,2 ... | | | | | | ... ... |1723,5 |6,46 |1763,9 |6,32 |+40,4 |102,3 ... | | | | | | ... |19433,7 |72,84 |20382,7 |73,03 |+949,0 |104,8 ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... |7246,3 |27,16 |7527,3 |26,97 |+281,0 |103,9 ... ... | | | | | | ... ... және |3980,6 |14,92 |4038,6 |14,47 |+58,0 |101,4 ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... |3265,63 |12,24 |3488,7 |12,50 |+223,07 |106,8 ... | | | | | | ... ... |100,0 |27910,0 |100,0 |+1230,0 |104,6 ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... ақы шығындары 2008 жыл 5083,3 мың теңгегі құрады, ал 2009 ... мың ... ... ... 14,1 мың ... көбейді. Әлеуметтік
аударымдар 2008 жыл 1734,2 мың ... ... ал 2009 жыл 1730,4 мың ... ... 3,8 мың ... ... ... 2008 жыл 2134,4 мың
теңгені құраса, ал ... 2316,5 мың ... ... ... 182,1 мың ... Басқада шығындар 2008 жыл 3335,0 мың теңгені құраса, ал 2009 жыл
3907,4 мың теңге ... ... 572,4 мың ... ... Барлығы 2008
жыл 26680,0 мың теңгені ... ал 2009 жыл 27910,0 мың ... ... ... мың ... жоғарылады.
Нарық экономикасы жағдайында кәсiпорынның шаруашылық қызметiнен келетiн
негiзгi де соңғы көрсеткіш ол - ... Ал ендi осы ... ... ... ... ... көрейiк.
Абсолюттi табыс көрсеткiшiнiң бiрiншiсi болып өткiзген өнiмнен түскен
пайданы айтамыз. Одан барлық ... ... ... ... мен ... жасалған өнiмдер бағасын алып тастағаннан ... ... ... ... өнiмдi өткiуден түскен табыс жоспарының негiзделуi
|№ ... ... ... |
| | ... мың тг. |
|1 |өткiзiлмей қалған дайын өнiмнiң жыл ... |
| ... ... | |
|2 ... өнiм ... |31030,0 |
|3 ... өнiмнiң жыл аяғындағы қалдығы |- |
|4 ... ... ... мүмкiн табыс |3120,0 |
|5 ... ... ... ... алынатын |2981,5 |
| ... | |
|6 ... |138,5 ... кәсiпорынның өнiмдi өткiзуден түсетiн табыс көлемiн 138,5 мың
теңгеге көбейгенi көрiнедi. Жоспар жасаған ... жыл ... ... шамадан тыс қалдықтарын ескерген болуы ... ... ... ... 2981,5 мың ... ... 138,5 мың ... көп, яғни 3120,0
мың теңгенi құрауы керек едi. Басқаша ... ... ... орындау
болмас едi.
Абсолюттi табыс көрсеткiштiң екiншiсi - жалпы өнiм табысы. Ол негiзгi
қызмет ... ... ... мен ... ... ... ... қаржылық қорытынды. Жалпы табысқа мына факторлар әсер етедi:
- таратылған өнiмдердiң бағасы;
- ... ... ... ... ... ... 1 ... шаққандағы шығыны.
Жоғарыда көрсетiлген факторлардың есептi жыл ... ... әсер ... ... үшiн ... ... ... 13
«Мавид» ЖШС-нiң өткен жылғы табысынан ауытғуына әсер ... ... ... ... ... |
| |2008 |2009 |+,- |% ... өнiмнен түскен түсiм |29770,0 |31030,0 |+1260 |104,23 |
|Толық өзiндiк құн |26680,0 |27910,0 |+1230 |104,6 ... ... |3090,0 |3120,0 |+30 |100,8 ... ... |1,00 |1,05 |- |- ... өнiм табысының |29770,0 |31030,0 |+1260 |104,23 ... ... | | | | ... жылы ... ... түскен түсiм 259770,0 мың теңгеден
есептi жылы 31030,0 мың теңгеге өскен, яғни 104,23 пайызды ... ... құн ... ... ... ... ғарағанда +1230,0 мың теңгеге өстi,
яғни 27910,0 мың теңгеге. Жалпы пайда 3120,0 мың ... яғни ... ... Баға ... ... жылы 1,00, ал өткен жылы 1,05-ке тең.
Кесте 14
«Мавид» ЖШС- нiң жалпы табысын бағалау(мың тг)
|Көрсеткiш ... ... |
| |2008 |2009 |+,- |% ... өнiм |29770,0 |31030,0 |+1260 |104,23 ... ... |26680,0 |27910,0 |+1230 |104,6 ... ... |3090,0 |3120,0 |+30 |100,8 ... өнім өндірудің әр бір ... ... ... ... ... ... көрсетеді. Бұл көрсеткіш жалпы өндіріс
бойынша және өнім түрлері бойынша ... ... ... ... есеп беру ... өнім ... 0,4
пайызға төмендеп 11,18 пайыз болды. Рентабельділіктің төмендеуіне негізгі
өндірістік қорлардың және өнімді өткізуден түскен ... ... ... ... ... ... |2008ж |2009ж ... |
|1 ... ... түсім |29770,0 |31030,0 |1260 |
|2 ... ... және ... |9081,0 |9092,0 |11,0 | |
| ... ... ... құны | | | | |
|3 ... ... ... құны |26680,0 |27910,0 |1230,0 |
|4 ... ... түскен пайда |3090,0 |3120,0 |30,0 |
|5 ... ... |11,58 |11,18 |-0,4 ... ... ЖШС-нің бәсекелік ұстанымын бағалау
Өндірістік қысқа мерзімдік тиімділікке алып келетін маниторлық
ақпараттарға тәуелсіз, ... ол ... ... етеді. Өндірісті
басқару - бұл келесі күнге қарағанда ... ... ... ал ... ... ... ... жасауға мүмкіндік беретін үзіліссіз
жүретін үрдіс. Тек бәсекелестік қана, осы ... ... ... ... ... ... ... концепсияцының
“кіру”деген түсінігі, тек ... ... ... ... сапа ... ... ... кәсіпорынның тиімді жұмысы, экономикалық өсуі мен
дамуы оның бағыттайтын стратегиясының дұрыс ... ... бұл ... адам ... мен ... да ... ... асыруға мүмкіндік
береді. Өндірістің тиімділігі бұл кәсіпорынның тұрақты экономикалық өсімін,
өндірген өнімнің ... ... ... ... ... ... ... 24 респонденттер( өнім табиғилығына көңіл
бөлетіні, 23і өнімнің құнарлығы ... ... ... шешім
қабылдайды. Респонденттердің 20 таңдауына басты маңызды рольге( ( өнім
жаңалығы және 20 -на өнім ... әсер ... ... Респонденттердің
5-не біршама маңызды орама безендірілуі және 8-не өлшеп орау көлемі ... ... ... сәйкес келу шарт деңгейі неғұрлым жоғары болған ... оның ... ... де ... болады. Берілген талғамды
зерттеу бағыты респонденттермен Лайкерттің 5 баллдық шкаласымен бағаланды,
мұнда “1”- өте ... “2”- ... ... “4”- ... “5”- ... және 3 ... маңыздылық шкаласымен, мұнда “1”- онша емес, “2”-
маңызды, “3”- өте ... ... сүт ... ... ... деңгейі барлық респонденттердің қанағаттану/
маңыздылық шкаласы бойынша мәліметтерімен және ... шарт ... 5 ... ... ... ... кейін және анкеталық мәліметтерін
есептеуден кейін ... ... ... ... ... ... ... бойынша бағалаған респонденттердің саны
|№ |Респонденттердің |Қанағаттану бағасы ... ... ... саны | | |
| | |1 |2 |3 ... нан |50 |50 |50 |45 ... наны |45 |45 |50 |45 ... өнімдері |75 |75 |70 |75 ... ... |55 |60 |60 |60 ... |50 |45 |50 |45 ... өлшеу көлемінің маңыздылығын ... ... ... ... тең. ... ... ... өлшеу үшін, пайыздарда бейнеленген қанағаттану / ... ... ... нанды (орап өлшеу көлемімен
қанағаттану деңгейі (77/61)*100=126,2(
Нарық белсенділігінің ең ... және қиын ... ... – баға ... ... жағдайда бәсекелестердің ... ... ... баға өзгеріп отырады.
8-ші кестеден «Мавид» ЖШС-гі ең арзан, ал басқа компаниялар қымбат
нарық сегментінде ... ... ... тұр. Ең ... ... және ... нан» болып табылады.
Бәсекелестердің тауарлық саясатын оқып үйрену тауарлардың ассортименті
мен талдауды бейнелейді. Каскелен ... ... ... ... ... ... ... өндірістік ассортиментіне
мынадай дәстүрлі нан ... ... Жай нан, ... наны,
тоқаш өнімдері, кондитер өнімдері, батон.
Қазірге нан ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Бірінші уақытта «Мавид» ЖШС-гінің өндіріс ... өте ... ... өмір сүру ... компания (өндірісінің көлемін жыл сайын нан
өнімдерін өндіруді ұлғайтты - 2007ж 80% -ті ... ... ... ... нан ... ... Алматы қаласында және Шамалған,
Ұзынағаш, Фабричный ауылдарында да бар. Жұмыс істеп ... ... ... компаниялардың технологиялық жабдықтарымен жаңартылған
«Жай нан» нанының бәсеке қабілеттілігінің салыстырмалы ... 18- ... ... ... нан» ... қатысты өндіруші кәсіпорындардың нанының бәсеке
қабілеттілігінің интегралды коэффициенттері
|Qі |Тәтті ... дән ... нан ... ... |114,29 |1,75 |34,95 |3,08 ... |111,72 |2,71 |3,49 |3,5 ... |1,023 |0,65 |1,002 |0,88 ... ... ... ... ... ... тұтынушы К бірлік тиімділік алады дегенді
білдіреді. Есептеу нәтижесі бойынша ... ... ... ... ... ... нан”-1,002, “Тағам дән”-
088, “Мавид” – 0,65. Бәсеке ... ... ... ... ... ол сапа ... шығыннан жоғарылығын білдіріп, К1 белгілі
нарықта бәсеке қабілетсіз. Біздің мысалымызда ... ... ... ... жиынтығы бойынша эталондық үлгіге ... ... ... ... К ... тең ... нан ... ЖШС-гінің өнімдеріне салыстырмалы бәсеке қабілеттілік көрсеткіштері
келтірілген.
Анкета талдауы ... ... нан ... бәсеке
қабілеттілік көрсеткіштерін бағалауға және ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Нан өнімдерін бәсеке қабілеттілік параметрлерінің мәнін анықтау және
тұтынушылар қанағаттану талдауы респонденттер өнімнің ... ... ... мен ... қасиеттерін анықтайтын өнімнің құнарлық
критерийі көрсеткіштеріне сезімталдығын көрсетті.
Кесте 19
Өндіруші компаниялардың нан өнімдерінің бәсеке қабілеттілік
коэффициенті
|Өнім атауы ... ... ... |Тағам дән |
| | | |нан | ... нан |0,96 |0,99 |1,05 |0,9 ... наны |1,01 |0,98 |0,99 |0,88 ... ... |1,03 |0,93 |1,01 |0,92 ... ... |1,4 |0,91 |0,98 |0,88 ... |1,24 |0,9 |1,2 |0,85 ... ... ... ... ... төмен бағасымен тартады, бірақ
бәсеке қабілеттілігін арттыруда өнімнің құнарлығын жоғарылату ... ... ... ... ... ... 41респонденті ЖШС-тің “Тәтті” ЖШС-гінің және ... ... ... ... ... ... нан өнімдерімен салыстырғанда ең алдымен
құнарлық және табиғилық ... ... ... ... деп
тұтынушылар санайды. Бұл кәсіпорынның ең бәсеке қабілетті өнімі «Жай нан»
болып табылады.
(Сұралғандардың ... ... 80 ... ... ... ... ... емес және тек 2 кәсіпорынның өнімін ... ... Бұл ... ең ... ... ... ... болып табылады, ол
тұтынушылардың сұранысы бойынша жаңа дайындалғандардың, құнарлығы ... ... сай ... ... ... “Мавид” ЖШС-гіның даму ... ... тек ... ғана ол сол ... қызмет етумен қатар өз жұмысын
кеңейтіп, нарықтағы ... ... ... ... ... ... бойынша болуы мүмкін. Тауардың сапасы мынадай параметрлер ... ... ... ... мен ... келуі;
сенімділік және қауіпсіздік параметрлері;
эргономикалық параметрлер: қолайлы қорабы.
Тауардың адамның физикалық қажеттіліктеріне сәйкес келуі;
эстетикалық параметрлер – дизайн және мода;
бәсекелестерді білу және ... яғни ... ... ... құру;
бәсекелестер қызметінің көрсеткіштерін талдау;
бәсекелестердің күшті және әлсіз жақтарын білу.
Мұнда ... ... ... бақылау керек, ... ... ... ... және ... күнгі кезеңде
өткізілген бағалау болашақта сенімді болады. Бәсекелестік-кәсіпорындар да
бәсеке қабілеттілігін жоғарылатуда басқа тәсілдерді және жеке ... ... ... жету жолдарын іздейді.
Жүргізілген талдау бойынша мынадай қорытынды жасауға болады: компания
әртүрлі көрсеткіштерге ие. “Феникс нан” ЖШС-гінің бәсеке артықшылығы ... ... ... ол ... деңгейде жарнама және ... ... ... ... ... нан ... ... бәсекелестік ортасы
|Бәсеке қабілеттілік|Тәтті |Феникс нан |Тағам дән |Мавид ... | | | | ... |5 |2 |3 |2 ... | | | | ... | | | | ... ... |5 |3 |4 ... деңгейі |2 |3 |4 |4 ... |5 |2 |3 |3 ... | | | | ... | | | | ... ... | | | | ... және |5 |4 |1 |1 ... | | | | ... | | | | ... ... |5 |3 |2 |2 ... ... профилі мен бәсекелестердің позициясын зерттеу “Мавид”
ЖШС-гінің қызметін тек бір атрибут ... ... ... ... ... жоғары деңгейі. Сонымен қатар, оның мынадай көрсеткіштер бойынша
артықшылығы бар: тауар сапасы, ... ... мен ... ... келуі, өнім ассортиментінің кеңдігі мен әртүрлілігі.
Негізгі бәсекелестердің қызметін ... ... ... ... белгілі
орташа көрсеткіштерді алады. Барлық көрсеткіштер үш баллмен ... ... және ... ... ... ғана ... ... қамтиды.
“Тәтті” ЖШС-нің өзінің бәсекелестерінен айырмашылығы бар. Ол ... ... ... артықшылығы, сонымен бірге кәсіпорын
жеткілікті ... ... ... ... Бұл ... ... бойынша көбінесе ат қою, сондықтан бұл өнімді пайдаланбайтын
тұтынушылар бар. ... ... ... ... ... “Тәтті”
ЖШС-гі Қаскелен қаласында белгілі.
3 НАРЫҚТЫҚ ЖАҒДАЙДАҒЫ ӨНІМНІҢ БӘСЕКЕГЕ ҚАБІЛЕТТІЛІГІНЕ ҚОЛ ЖЕТКІЗУ
ЖОЛДАРЫ
3.1 Өнімнің бәсекеге қабілеттілігінің экономикалық ... ... ... ... ең алдымен, оның функционалдық
тағайындалуын, сенімділік, қолдануындағы ыңғайлылық, ... ... және ... ... яғни ... тауардың ... ... ... ... ... ... ... Берілген тауардың жиынтық қасиеттерін
қосатын тауардың мұндай тұтынушылық құндылықтарын ... ... ... ... маңызды шарты болып ... ... ... ... ... ... ... қолданылады:
• Бәсекелестер тауарынан айырмашылығы бар кәсіпорын тауарына
тұтынушының назарын аудару;
• Өндіріске айқындалған ... ... ... ... бір ... ... соның негізінде нарықты жаулап
алу;
• Кәсіпорынның өндірістік бағдарламасынан экономикалық тиімсіз
тауарды уақытылы алып тастау;
• Ескі және жаңа ... жаңа ... ... амалын табу;
• Сатып алушының жаңа қажеттіліктері мен талғамдарына сәйкес
өндірілетін тауардың модификациясын ... ... ... ... ... ... және жалпы
өткізуді ынталандыру жүйесін жетілдіріп дамыту.
Халықаралық еңбек бөлінісі мен ғылыми-техникалық прогрестің ... ... кең ... ... жаңа ... ... мен оны ... жаңа нарықтарын көбірек
іздеуге мәжбүр етеді. ... ... бір ғана өнім ... ... құрастыратын кең ... ... ... ... ... Параметрлік қатар мен ассортименттік
набор кең болған ... ... өзі үшін ... ... ... ... ... жоғары болады. Мысалы, бір-
бірінен жүккөтерімділігі, жылдамдығы, айналу ... және ... бар бір ... ... ... Әрбір сатып
алушыға оның жұмыс жағдайы ... ... ... автотиеуіштердің
кейбір анықталған эксплуатациялық параметрлері қажет болады. ... ол ... ... ... оны сатып алады; егер
қанағаттандырмаса, тұтынушы басқа сатушыны іздейді.
Өнімнің бәсекеге қабілеттілігін бағалау үшін, ең алдымен, ... ... ... ... өткізуге мақсат қойған ... ... ... алуы ... ... ... ... назар
аударылады. Әсіресе берілген тауар қанағаттандырмайтын қажеттіліктер және
тұтынушылар атап өткен тауардың ... ... ... ... Ең
соңында техникалық деңгейі және сапасы бойынша өндірілетін өнімнің ақырғы
тұтынушылардың талаптарына сәйкес келетіні туралы ... ... ... ... ... оның ... бағаланады.
Тауардың қазіргі және болашақтағы бәсекеге қабілеттілігін бағалаудан
кейін одан әрі өндірістік-өткізу саясаты туралы ... ... ... ... ... мен өткізуін жалғастыру керек пе;
• Өндірістің модернизациясын жасау керек пе;
• Оны өндірістен алып тастап, жаңа тауарды шығаруға ... ... ... ... ... ... айналдыруындағы модернизацияны
өткізу керек пе;
• Қаржылық ресурстар, тауарды өткізу торы, сатылған тауардың
сервисін қамтамасыз ету мүмкіндігінің жеткіліктік ... ... ... ... ... керек пе.
Өнеркәсіптік кәсіпорын жағынан ... ... ... ... ету мақсатында нарықтың жоспарланған үлеске ие болуға
мүмкіндік беретін тауарлардың өндіріс көлемін туралы ... ... ... бірге, кәсіпорынды ресурстық қамтамасыз ету ─ қажетті
материалдар, ... ... ... ... ... ... қажетті қаржылық ресурстар мен ... ... ... ... да өте ... ... болып табылады. Көптеген
бәсекелестерге қатысты нарықта ұстанымды ... ... ... сәті ... ... ... жаңаруы, өнімнің жаңа ... ... мен ... Қазіргі жағдайдағы нарықта кәсіпорынның
гүлденуі үшін жаңа өнімдердің ... мен ... ... ие. ... ... ... негізін
қалайтын жаңа өнімді игергеннен кейін оның ... өсу ... ... 2 есе ... Жаңа ... ... және
тауарлардың ... ... ... ... ... ... ... әкеле алатын бір өнімнің тәуелділігін
азайтуға ... ... ... жаңа ... ... ... ұшырайтыны белгілі: шамалас 10 өнімнен 8 өнім
өндірушілер оларға артқан ... ... ... ... ... ... жеткіліксіздігі, тауардың техникалық
және эксплуатациялық кемшіліктері, тиімсіз ... ... ... болжанбайтын жауапты қимылдары, нарыққа шығу үшін
таңдалған дұрыс емес ... ... ... ... жалпы
алғанда бәсекелес саясаттың дұрыс емес болжануы.
Жаңа тауарларды шығару ... ... тек ... және техникалық-экономикалық параметрлерге ... ... ... ғана ... ... ... ... аналог тауарларға
қарағанда бәсекеге ... ... ... ... ... ... талпыныс болып табылады.
Өнімнің бәсекеге қабілеттілігін жоғарлату ... ... жаңа өнім ... ... ... ... ескірген өнімді шығару
емес, тауардың модификациясы туралы уақытылы шешім қабылдау жиі ... ... ... модификациясы туралы шешім үлкен пайда алу
үшін ... ... ... ... мақсатында
қабылданады. Сонымен қатар, машина, құрал-жабдық және ... ... ... мен өткізумен байланысты комплексті қызметті көрсету,
олардың ... ... ... әрқашан дайын болуы, ... ... ... ... ... ... өнімнің бәсекеге
қабілеттілігін жоғарлатуға дұрыс бағыт ... ... ... ... бәсекеге қабілеттілігін жоғарлатудың ... ... ... ... ... ... бөлшектерге баға өндірісте
қолданылатын жинақтаушы ... ... 1,5-2,0 есе ... ... ... ... міндетін шешуінде таңдау
мәселесі мен жаңа өткізу нарықтарын игеру мағынасы жылдан жылға ... ... ... ... ... бұл ... ... өте маңызды. Жаңа өткізу ... ... ... мен ... ... рентабельділігін күрт өзгерте алады.
Жаңа нарыққа тауарды ... оның ... ... ... ... ... әрбір түкпірінде сұраныстағы маусымдық ауытқулар
тауардың ... ... ... бола ... Ал жаңа ... ... өсуі бірлік өнім өндірісіне кеткен шығынды азайта алады, бұл ең
алдымен арзан жұмыс күші, ... ... ... және кеден баждары
мен өткізу жаңа нарықтардағы басқа факторлар ... ... ... Осыған
байланысты, егер ішкі нарықта тауардың бәсекеге қабілеттілігі ... ... ... ... әрі ... ... үшін ... жасамас бұрын, жаңа өнім немесе ескі өнімді өндірістен
шығармас ... ... ... жаңа ... ... әрекет жасау
керек.
Өнімнің бәсекеге қабілеттілігін бағалау ... ... ... ... ... ... ... Қолданылатын материалдардың, комплект ... ... ... ... мен ... өзгеруі;
• өнімді жобалау тәртібінің өзгеруі;
• өнімді ... ... ... ... ... ... мен ... бақылау жүйесінің өзгеруі;
• өнім бағасының, қызмет көрсету мен жөндеу бағасының, қосалқы бөлшектерге
бағаның ... ... ... өткізу тәртібінің өзгеруі;
• өнімді өткізу, өндіріс, жетілдіруге ... ... ... ... ... ... ... жүйесінің өзгеруі;
• импорт құрылымы мен импортталатын өнім түрлерінің ... ... ... ... қабілеттілігін жоғарылатудың 3
негізгі жолдарын көрсетуге болады:
1. тауардың сапасын жоғарылату;
2. ... ... ... ... ... ... біз ашып қарастырайық.
Бәсекеге қабілеттіліктің өсуі, евро курсының жоғарылауы мен доллардың
төмен түсуі өндірушілерді өз ... ... ... ... жол ... тура келеді. Одан басқа, жарнама тиімділігі өсіп
жатқан шығындар есебінен ... ... ... ... ... ... ЖШС-гіна тиімді сүйеу болатын өткізуді ынталандыруға
сүйенеді.
Сатуды ... көп ... ... ие. ... ... ... ... таңдалады. Мақсаттық аудиториялардың бірнеше типтері
бар:
1. Тұтынушы: оның мағынасы өте ... және ... ... сол ... ... ... ынталандырудың кең
спектр тәсілдері бір ғана ... ...... ... ... ... және оның ... қанағаттандыру.
Тұтынушыға арналған ынталандыру жолдары келесідей:
• сатып алушылардың санын көбейту;
• бір ... ... ... ... ... ... ... Сатушы: сатушының тауарды сату қабілеттілігі мен ... ... тыс ... ... ... мақсаты сол
қасиеттерді ынталандырып көтермелеу. Сатушыға ... ... ... ... жоқ ... ... ... делдалы: өндіруші мен тұтынушының арасында ... ... ... ... ... ... ... болып
табылады. Ынталандыру мақсаттары келесідей болуы мүмкін:
• тез танымалды ... ... ... бір ... қалыптастыру;
• сауда желісіне келіп түсетін тауар көлемін ұлғайту;
• бір немесе басқа ... ... ... ... ... ... шаралары қойылған мақсатқа байланысты таңдалып алынады.
Оларды 3 ірі топқа біріктіруге болады:
• баға ұсынысы (төмен бағамен ... ... ... ... ... ... ұсыныс (премиялар, ... ... ... (сатып алушылар конкурсы, ойындар ... ... ... ... бәсекеге қабілеттілігін арттыру
біртұтас механизм ретінде нарықтық сұраныс пен ... ... ... ... ... мәдениеті мен ой-санасына, қауіпсіздік пен
эстетика және ... ... ... ... кәсіпорынның
мүмкіндігіне сай болуы тиіс.
Бәсекеге қабілеттілік арттыру механизмі – ... ... жету ... атқаратын іс-әрекеттері арқылы сипатталады. Дұрыс
таңдап алынған механизм осы ... ... ... ұзақ ... ұтымды жағдай жасауына негіз болады.
Өнімнің бәсекеге қабілеттілігін арттыру механизмі ... ... ... ... ... ... бірнеше тетіктерге
тәуелді. Бұл тетіктер диплом жұмысымда өзіндік ... ... ... бөліп қарастырылады:
бірінші топ - өнімнің сапасын ... ... ... ... ... жетілдіру;
екінші топ - өнімнің бағасын қалыптастыру немесе кәсіпорынның баға саясатын
реттеу;
үшінші топ - өнімнің тартымдылығын арттыру немесе кәсіпорынның ... ... топ - ... бәсекелік қабілетін қамтамасыз ету немесе өндірісті
мемлекеттік қолдау (5-сурет).
Әлемдік ... ... ... мен ... ... ... ... өндіруші кәсіпорындардың сол ... мен ... ... ... ... әлемдік нарықта осы өнім ... ... ... ... АҚШ, ... ... Ресей және
Дания сынды мемлекеттер өздерінің бәсекелік ықпалымен ... ... және ... ... ... ... мемлекеттердің нарықтарын
игеріп алуы қиын емес.
Сондықтан да ішкі нарықтағы нан өнімдерінің бәсекеге қабілеттілігі, ... ... ... ... өнімдерінің сапалық деңгейі бірнеше тұрғыда анықталады. әлемдік
нарыққа шығудың негізгі жолы болып – ... сапа ... ... және оны ... ... қадамдары саналады,
сонымен қатар, өндіріске ғылыми-техникалық ... ... ... негізгі назарда ұстанған жөн деп ... ... және ... ... ... ... озық технологияларды пайдалану тек ... ... ... ғана ... ... пен ... ... сонымен қатар, оның баға бәсекесі жағдайындағы өтімділігін
арттыруға да серпін береді.
Бүгінгі жағдайда, ... ... ... ... нан ... ... үшін тартымдылығы төмен екендігін ескере
отырып, бұл кемшілікті жою мақсатында сол ... ... ... алға ... тиіс. өйткені, ғылыми- ... ... ... ірі ... қаржының көмегінсіз жүзеге
асуы мүмкін емес.
Бәсекеге ... ... ... тартымдылығын |
|арттыру |
|- ... ... және ... ... |
|жарнамалау; |
|- ... ... ... ... және ... ... |
|- өнімнің сыртқы келбеті |
|мен ... ... ... жүйенің |
|стратегиясы, тактикасын ... ... ... арттыру|
|- халықаралық сапа |
|стандарттарын енгізу; |
|- ... ... ... ... |
|- ... ... инновациялық |
|жетістіктерді енгізу; |
|- өндірісті ... |
|- ... ... |
|- ... күшінің ықпалы |
|Баға саясатын реттеу |
|- нарықта баға ... ... |
|- ... ... ... ... ... |
|іздестіру; |
|- бағаны ... ... ... |
|- нарықтық бәсеке ... ... ... ... ... мемлекеттік |
|қолдау |
|- БСҰ кіру ... ... ... ... ... |
|- ... саясат |
|ұстану; |
|- экономикалық қолдау ... ... |
|- ... ... ... кешенді |
|дамыту; ... ... ... ... ... ... ... нақты ұсыныстар беру және |
|оларды шешу жолдарын анықтау ... 4. ... ... ... ... ... ... қатарына төмендегілерді жатқызуға болады:
- қосылған құн тізбегі бойынша өнім шығаруды дамыту жолдарын ... ... ... ... дайын өнімге айналуына дейінгі өндірістік
процесті ... ... ... нан ... тамақ өнімдерінің басқа да түрлері ... ... ... құнарлылық, энергетикалық құндылылық көрсеткіштеріне, пайдалану
уақытына сай жарамдылық, сақталу ... ... ... тәуелді.
Осыған орай, дамыған елдерде қолданылып жүрген, өнімнің осы қасиеттерін
жетілдіруге немесе ... ... ... ... ... пайдалану жолдарын қарастыру.
Инновациялық процестерді ... жолы ... ... ... ... ... ... болады. Бұл жүйе белгілі бір ... ... ... нан ... ... мен ... қатысы бар ғылыми зерттеу мекемелері кіреді. Бұл ... ... ... ... нан ... ... ... өнімдерінің
дайындалу ерекшеліктерін зерттеуге, жаңа жетістіктерді айқындауға ... сол ... ... ... ... ... Аталған жағдай саланың өндірістік, экономикалық және ... ... ... ... ... ... өнім
шығаруға итермелейді. Нан өндіруші кәсіпорындардың қолдауымен ғылыми
мекемелер өз зерттеулерін ... ... ... ... ... іске ... ... алады.
Сонымен, нан өнімдерінің сапасын арттыру осы сала өндірісінің ... мен ... ... шығу ... ... ... ... бұл бағытта келесі нақты қадамдар шешімін табуы тиіс деп ... ... ... ... ... ... ... сәйкестендіру;
• Сыртқы нарыққа ... ... ... ... ... ... қалыптастыру мақсатында
мемлекеттік сапа жүйесін жетілдіру. Бұл жағдайда, Жапония және
Еуропа мемлекеттерінің осы ... ... ... ... ... ... адам ... қауіпсіздігін, оның сапалық
талаптарын ғылыми тұрғыдан негіздеу;
• Нан саласына ... ... және ... ортақ жүйесін құру;
• Құрамында витаминдері, майлы қышқылдары, ... ... ... ... технология дайындау;
• Отандық қалыптасқан дәстүр бойынша халықтың ... сай таза ... ... ... ... ... ... құрамын табиғи түрінде сақтау үшін ғылыми
негізделген жолдары мен әдістерін іздестіру;
• өнімнің органолептикалық ... ... ... ... ... пайдалану;
• өнімнің сапасын көтеруде және адам өміріне ... ... мен ... ... ... ... ... өнімді дайындау мен өңдеуде отандық және шетелдік жаңа, озат
техника мен технологияларды пайдалану;
• тұтынушылардың әртүрлі деңгейлеріне сай ... жаңа ... ... ... кеңейту;
• инновациялық озық үлгідегі құрал-жабдықтар мен қондырғыларды
енгізуге қажетті қаржыларды ... ... ... ... ... ... сәйкес біздің мемлекет қысқа уақытта әлемнің
бәсекеге қабілетті 50 ел ... енуі ... ... ... ... ... ... кіргеннен кейін өмір сүру
деңгейі автоматты түрде Жапония, Ұлыбритания, АҚШ ... ... ... ... бұл жол ауыр ... ... тастарға бай.
Аналитиктер біздің ел БСҰ-ға ... ... ... ... ... ... көп ... банкротқа ұрынады деп бекітеді.
Тұтынушылар Ұлттық лигасы мен Қазақстанның мінсіз бизнес кәсіпорындар
Ассоциациясының ... ... ... ... ... ... кәсіпорындардың өнім мен ... ... және ... ... ... ие ... Ең жақсы «елулік» ... ... ... де маңызды роль ойнаулары керек.
Қазақстанның мінсіз бизнес кәсіпорындар Ассоциациясына 30 ... мен ... ... ... көптеген қазақстандық өндірушілер
мен қызмет берушілер бұл қатарға кіруге ...... ... көп
міндеттерді өз иықтарына артуға тура келеді. Одан ... ... ... үшін ... ... ... ал олар тез арада ақталмайды.
Сонымен бірге, жасырудың не қажеті бар, ... ... ... ... ... ... ... жақындамаған.
Біздің елде отандық нарықта ұсынылған тауар мен ... ... ... әлі де қалыптаспаған. Көптеген жағдайда ... ... не, оның ... ... үшін ... қызметтің сапалық және бағалық параметрлері қандай болу ... ... ... ... ... алушымен кері
байланысты орнатуды құнттамайды. Біздің ... ... ... ... ... ... ... нақты бәсекеге қабілетті
стандарттар ... де ... ... ... тек қана ... ... ... Мұнда
мемлекеттің де, біздің, тұтынушылардың кінәсі да бар. Кей жағдайда
алданған ... өз ... ... ... ... бір ... ... тауарды сатып алады және өз ... сол ... ... Дөрекілеу шындық: әрбір медальдың екі жағы бар. ... ... ... отандық кәсіпорындардың бәсекеге
қабілеттілігін, ... ... ... ... ... ... ... мәселесі ҚР Президентінің «Қазақстанның әлемдік
бәсекеге қабілетті 50 ел ... ену ... кең ... ... ... мен Қазақстанның мінсіз бизнес кәсіпорындар
Ассоциациясының мамандарының ойынша отандық ... ... ... ... кері ... ... ... .
Бәсекеге қабілеттіліктін экономикалық параметрлерінің бірі болып
өнімнің өзіндік құны саналады.
Өзіндік құнды ... ... 2010 жылы ... өзіндік құнының
өсу қарқыны 104,6%, натуралдық өнім көлемінің өсу қарқыны 104,23% ... Бұл ... ... ... ... ... 1 ... 44,2 мың теңгеден 45,3 мың теңгеге ұлғайғанын
өнімнің өзіндік құнын талдау ... ... ... ... бағаны
жақсарту үщін өнімнің өзіндік құнын төмендету қажет.
Экономикалық элементтері ... ... ... ... ... ... және материалдардың 103,6%-ға, амортизация шығындарының
108,5 %-ға, басқа да ... 117,2 %-ға өсуі өнім ... ... %-ға ... көрінеді.
Егер «Жай нан» нанының бағасын 20 %-ға төмендетсек, өзіндік ... ... нан» ... ... құны 45,3 мың ... теңге
Жобаланған баға төмендегідей болады:
мың теңге
Тиімді рентабельділік нәтижесінде нан бағасы төмендегідей ... ... 34,8+7,3 =42,1 мың ... ... 7,3 мың теңге
Егер, барлық өндірілген өнімнің 40% «Жай нан» ... ... ... онда
өндіріс көлемі былай өзгереді:
616*40 =246,4 тонна
1 тонна нанның ... ... 50 ... ... құн жоба ... төмендегідей болады:
Өз.құн =34,8*246,4 =8574,72 мың теңге
Өткізу көлемі:
Өк 42,1*246,4 =10373,44 мың теңге
Өткізуден түскен ... 1798,72 мың ... ... ... ... ... ... бойынша баға
Б2-жобаланған баға
Б =50-42,1= 7,9 мың теңге
1 тоннаның өзіндік құнының айырмашылығы:
Өз.құн= Өз.қ1-Өз.қ2
Мұндағы: Өз.қ1- нақты ... құн ... ... құн ... =10,5 мың теңге
Осыдан, жобаны енгізу нәтижесіндегі көрсеткіштердің өзгеруі:
Өк =7,9*246,4 =1946,56 мың теңге
Өз.құн =10,5*246,4 =2587,2 мың теңге
Өк2= 31030,0-1946,56 =29083,44 мың ... ... 25322,8 мың ... ... 3760,6 мың теңге
Кесте 21
Шараны енгізгеннен кейінгі негізгі көрсеткіштердің ... ... ... ... ... |
| ... ... |+,- |
| | ... ... | ... ... |Тонна |246,4 |246,4 |- ... ... | | | | ... ... |Мың |31030,0 ... |-1946,56 |
|өнім көлемі ... | | | ... ... құн |Мың |27910,0 |25322,8 |-2587,2 |
| ... | | | ... өткізуден түскен |Мың |3120,0 |3760,6 |+640,6 ... ... | | | ... ... |Мың |50 |42,1 |-7,9 |
| ... | | | |
|1 ... ... ... ... |89,9 |87,1 |-2,8 ... | | | | ... ... |% |11,1 |14,8 |+3,63 ... «Мавид» ЖШС-ғында бәсекелестікті жоғарылату мақсатында өнім
ассортиментін кеңейту және өндірістік қуаттылықты пайдалануды жетілдіру
«Мавид» ЖШС-гінде өндірілетін өнім ... ... ... ... ... ... ... жасауға мүмкіндік береді,
яғни кәсіпорынның кондитерлік, нан және батон өнімдеріне ... ... ... ... ... ... бұл өнімдердің сапасы
тұтынушылардың талаптарын қанағаттандырады және осы ... ... ... ... ... жүзеге асырады.
Осыған сәйкес «Мавид» ЖШС-ғында осы өнімдер бойынша ассортименті
кеңейтуге мүмкіндігі бар және ... ... ... бар ... ... ... қуаттылықты пайдалану коэффициенттерін ұлғайтуға ... ... ... көрсеткіштерін жақсартуға мүмкіндік
туады.
Жоғарыдағы мәліметтерге сүйене отырып «Мавид» ЖШС-ғында ... ... ... ... іс шараны, яғни мүлдем жаңа ... ... ... үшін Мак ... ... пісірілетін нан ұсынылады.
Өріліп пісірілетін нанды 0,4 кг салмақта, ені 13 -14 см және 26 -28 см
ұзындықта шығару ... ... нан ... ... ... ұны – 100 ... нан ашытқысы – 1,0 кг
Ас тұзы – 1,5 ...... – 4 ... ... – 2,5 ...... – 110 кг
Осы өнім түрін пісіруге де БН - 50 ... ... ... ... келесі формуламен анықталады:
Өт = 6*7*0,4*23*60/35*1000= 0,6624 тонн/ тәу
Пештердің жылдық өнімділігі:
Қжыл = Өт*күндер = 0,6624*259 = 171,5 тонна
Осыдан барып ... ... 72,7 ... тең ... = ... = 72,7 ... (шығу) нормасы 135 %
Вх = А*100/М
М = А*100/Вх = 72,7*100/135 = 53,4 тонна
Ұнның құны = 53,4 *30 = 1602 мың ... ... = М* Др/100 = 53,4 *1,0/100 = 0,534 ... ... құны = 0,534*70 = 37,38 мың ... = 53,4 *1,5/100 = 0,801 ... құны = 0,801*32 = 25,6 мың теңге
Қант = 53,4 *4/100 = 2,136 ... құны = ... = 213,6 мың ... ... = 53,4 *2,5/100 = 1,335 тонна
Ас маргарин құны = ... = 400,5 мың ... = 53,4 *1/100 = 0,534 ... құны = ... = 267 мың ... = 2546,08 мың ... ... 20 % - 509,2 мың теңге
Негізгі еңбекақығы кеткен шығын:
ЕА = С ж* ЕАай*Сай
Мұндағы:
Сж – жұмысшылар саны
ЕА ай – ... ... ... ай – ... ай ... = 2*29,3**12 = 703,2мың теңге
ЕАқос = 703,2*0,3 = 210,96 мың ... ... ... жалпы шығындар = ЕА+ЕАқос = 703,2+210,96 =
914,16,0 мың теңге
Әлеуметтік сақтандыруға кететін ... = ... = ... = 237,6 мың ... ... қосылып өріліп пісірілген нан калькуляциясы
|Калькуляция статьялары ... мың ... ... ... |1602 ... ... |944,08 ... және қосымша еңбекақы |914,16 ... ... ... |237,6 ... ... |509,2 ... ... |373,18 ... емес ... |74,6 ... ... құн |3806,4 |
|1 ... ... құны |52 ... ... |7,8 ... ... ... баға |59,8 ... 12 % |7,1 ... ... баға |66,9 ... ... ... сатудан түскен табыс:
73,2*59,8 = 4377,36 мың теңге
ҚҚС қосылғандағы алынған ... = 4577,36 мың ... ... ... ... = жалпы табыс – өнімнің толық өзіндік құны
П = 4377,36-3806,4 = 570,96 мың теңге
Рентабельділік = 570,96/3806,4*100 = ... ... ... ... түрі ... |ҚҚС |ҚҚС ... |ҚҚС есептел |ҚҚС есептел |
| ... ... ... ... ... ... |өнім, тонна |ғандағы |өнімді ... ... ... |
| | ... баға|өткізу | | |
| | | ... мың | | |
| | | ... | | ... |73,2 |59,8 |4377,36 |66,9 |4577,36 ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... ... ... ... ... ... іс ... нәтижесі бойынша келесідей қорытынды жасауға болады:
Біріншіден, жаңа өнім ... ... ... біз ... көп ... ... БН – 50 пешін толық іске қостық. Соның нәтижесінде өндірілетін ... 73,2 ... ... және ... ... интенсивті
пайдалану коэффициенті де ұлғайды.
Іс шаралар енгізгеннен кейін жабдықтарды интенсивті ... 0,63 ке тең ... = 22432 / 35392,5 = ... іс ... ұсынылғанға дейігі коэффициентпен салыстырғанда 0,07
көп.
Екіншіден, нақты уақыт қоры ұлғайды, яғни ... ... ... уақыт қысқарды және кәсіпорынның жұмыс уақыты ұлғайды. Нәтижесінде,
жабдықтарды экстенсивті пайдалану коэффициенті ұлғайады. Ол 0,88 ке ... = 230 / 259 = ... және ... ... ұлғаюынан жалпы
коэффициентте ұлғайды.
К жалпы = Ки*Кэ = 0,63*0,88= 0,71
3.3 ... ... ... ... ... осы ... ... кейін кәсіпорынның ... ... ... (кесте 24), яғни:
1) өнімнің бәсекеге қабілеттілігінің экономикалық ... ... ... бәсекелестікті жоғарылату мақсатында өнім
ассортиментін кеңейту және өндірістік қуаттылықты пайдалануды
Осылай, өнімнің ... ... ... ... және өнім ... кеңейту және өндірістік қуаттылықты
пайдалану ... ... іске ... кейін кәсіпорынның өндірістік-
шаруашылық қызметі көпкөрім тиімді ... ... ... ... ... ... шығару және өткізу көлемдері артты.
Кесте 24
Іс-шараларды енгізгеннен кейінгі кәсіпорынның ... ... ... ... |Көрсеткіштер |Өлш ... ... ... |
| | ... ... ... |
| | | |ге ... ... | |
| | | | | |+/- |% |
|1 ... ... ... |616 |689,2 |+73,2 |111,8 |
| ... | | | | | |
|2 ... ... |Мың ... |33660,8 |+2630,8 |108,4 |
| ... | | | | | |
|3 ... саны ... |34 |36 |+2 |105,8 |
|4 ... ақы қоры |мың |11971,5 |12674,7 |+703,2 |105,8 |
| | ... | | | | |
|5 |Бір ... ... | Мың |912,6 |935,0 |+23,6 |102,5 |
| ... ... | | | | |
|6 ... ... ... |29342 |29342 |- |100 |
|7 ... толық |Мың теңге|27910,0 |34303,6 |+6393,6 |122,9 |
| ... құны | | | | | |
|8 |1 ... ... |89,9 |86,3 |-3,6 |95,9 |
| ... ӨӨҚ | | | | | |
|9 ... қорлар |Мың теңге|9092,0 |9092,0 |- |100 ... |Қор ... |3,4 |3,7 |+0,3 |108,8 |
| ... | | | | | ... ... |Мың теңге|3120,0 |4331,6 ... |138,8 ... ... |% |11,18 |18,63 |+7,55 |167,8 |
| ... | | | | | ... ... ... шараларды іске асыру кәсіпорынның өнімді өткізу
көлемін 2630,8 мың теңгеге өсіруге мүмкіндік береді. Осыдан кәсіпорынның
барлық ... ... ... Ал кәсіпорынның жұмысын
мінездейтін негізгі жалпы көрсеткіш – ... ... 1211,56 мың ... 38,8 ... пунктке өскен.
Кәсіпорын бойынша жұмысшылардың саны 2 адамға ... ... ... ... ... ... жоқ, ал еңбекақы қоры ... ... ... 703,2 мың теңгеге жоғарылады.
НӨҚ-дың орташа жылдық құндарында ... ... жоқ. ... өнім ... ... ... қор қайтарымдылығы көрсеткіші
0,3 теңгеге ... 3,7 ... ... ... ... ... ... өндірілген өнімнің
көлемінің артуы өткізілген өнім көлемін 2630,8 мың теңгеге, өнімнің толық
өзіндік құнын 6393,6 мың теңгеге және де ... ... 1211,6 мың ... алып ... Осы ... кәсіпорынға енгізгеннен кейін НӨҚ-
лардың интенсивтілігі жоғарылап, кәсіпорын ырғақты жұмыс істей ... ... ... ... рентабельділігі 7,53 %-ға жоғарылап,
18,63 %-ды құраған.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қазіргі заманғы кәсіпорындар өздерінің ... ... ... ... ... жоғарылап келе жатқан талаптары, тұтынушылық сұраныстың
дифференциялануы, инновациялық айналымдардың азаю ... ... ... ... енгізу мәселелерімен бетпе-бет
кездесуде.
Әйтсе де, ғаламдық даму үдерімінің қазіргі кезеңінде ... ... ... жеткіліксіз. Тынымсыз ізденіс пен нәтижелі ... ... ... ... нарык өндірушілері барынша жаңа нарықтарды
игеруге, ондағы тұтынушыларды жаулауға белсене ... ... бұл ... ... өнім ... бәсекелік кауқарын нығайтуды,
кәсіпорындардың бәсекелік қыспақтарға төтеп берерлік қабілетін ... және ... ... сұранысы жоғары өнім өндіруге тиімді әсері ... ... ... ... Бұл ... Республика Президентінің
Қазақстан халқына Жолдауында айтылғандай: «Экономика ... ... ... ал ... ... ... ... қарқынына қол
жеткізу - негізгі міндетіміз болып қала береді. Нан өндірісі ... ... ... арттыру біртұтас механизм ретінде
нарықтық сұраныс пен ұсыныстың жалпы жағдайына, ... ... ... мен ой-санасына, қауіпсіздік пен ... және ... ... ... ... ... сай болуы тиіс.
Бәсекеге қабілеттілік арттыру ...... ... жету ... атқаратын іс-әрекеттері арқылы сипатталады. ... ... ... осы ... ... ... ұзақ ... ұтымды жағдай жасауына негіз болады.
Өнімнің бәсекеге қабілеттілігін арттыру іс-әрекеттерінің ... ... ... ... ... ... тетіктерге тәуелді.
Бұл тетіктер диплом жұмысымда өзіндік сипаттары бойынша төрт ... ... топ - ... сапасын арттыру шаралары немесе кәсіпорынның
сапа жүйесін жетілдіру;
екінші топ - өнімнің ... ... ... ... ... реттеу;
үшінші топ - өнімнің тартымдылығын арттыру немесе кәсіпорынның
маркетингтік жүйесін ... топ - ... ... ... ... ету ... ... қолдау.
Әлемдік нарықтың қатаң талаптары мен бәсекелік шарты отандық ... ... ... сол ... мен ... ... ... жағдайда әлемдік нарықта осы өнім түрлері ... ... ... АҚШ, ... ... Ресей және
Дания сынды мемлекеттер өздерінің бәсекелік ықпалымен еліміздің ішкі
нарығын және ... ... ... ... ... нарықтарын
игеріп алуы қиын емес.
Сондықтан да ішкі нарықтағы нан өнімдерінің бәсекеге қабілеттілігі, ең
алдымен, олардың ... ... ... ... ЖШС ... ... ... келесі жолдарын ұсынғым келіп тұр:
• Дамыған елдер, сонымен қатар ... ... ... ... ... ... және концентрация жағдайында
нан өндірісі өнеркәсіптерінің ... ... ... ол
тамақ өндірісінің озық өсу, нан ... ... ... асуы ... ... ... ... қызметті дамыту өте маңызды болып
келеді, ол үшін келесі негізгі ... ... табу ... зерттеу базасының әлсіз деңгейі, меншік ... ... Нан ... ... ... ... алдыңғы қатарлы
технологиялық жабдықтауды орнату;
• Өнімнің сақталу мерзімін ұзартатын ораманың жаңа ... ... ... ... ... ... және
олардың бәсекеге қабілеттілігін ... ... сапа ... жетілдіру. Бұл жағдайда, Жапония және
Еуропа ... осы ... ... ... ... ... ... мен өңдеуде отандық және ... ... ... мен ... ... Тұтынушылардың әртүрлі деңгейлеріне сай өнімнің жаңа түрлерін
шығару ... ... ... Сатылатын тауарлардың сервистік қызмет жүйесі және жалпы өткізуді
ынталандыру жүйесін жетілдіріп ... ... ... ... ... ... ... туралы заңы. Алматы «Іргетас»,2000 ж.
2. Н.Ә. Назар6аев «Қазақстанның ... ... ... ... ... стратегиясы». Алматы. Дауір 1992Ж.
3. Н.Ә. Назарбаев «Казахстан-2030» Елбасының Қазақстан халқына Жолдауы. 1
казан 1997 ж.
4. Акбердин Р. З., ... А.Н., ... М.А. ... ... ... ... 1. М:ГУУ 2001 г
5. Безруких П.С., Кашаев А.Н. Учет затрат и ... ... ... ... методологии и организации). - М:
Финансы и статистика. 1989 г
6. Богатин Ю.В., Швандар В.А. ... ... ... и ... М: Финансы, 1997 г
7. Бусигин А.В. Предпринимательство. Учебник для вузов. - М: Дело, 2000 ... ... Е. ... в ... М.: Начало-пресс, 1995 т:
9. Гончарук В.А. Развитие предприятия. М.: Дело, 2000 г
10. Грузинов В.П. и др. ... в ... М.: ... и ... ЮНИТИ,
1998 г
11. Дауренбекова А Н. Қазақстан өнеркәсібінің индустриялық ... ... ... ... ... ... ... Долан Э.Дж., Кэмпбелл, Брю Стенли Л. Экономикс: Принципы, проблемы и
политика. В 2т / пер. с англ. - М: ... 1994 ... ... Н.Л. ... промышленного предприятия: Учебник - 3-е изд.,
перераб. и доп., - М: ... 2000 ... ... А.Қ., ... М.Г. Кәсіпорын экономикасы, КазҰТУ, 2004 ж.
15. Есайдар У.С. Анализ ... ... ... ... - ... ... 2001 г.
16. Инновационная экономика. 2 изд. Исправленное и дополненное - М: ... ... ... А.К., ... В.Н., ... Л.С. ... ... -
М: ИНФРА, 2000 г
18. Курс предпринимательства: Учет/ под. ред. В.Я. ... ... - М.: ... 1997 г
19. Коволев В.В., Волкова О.М. ... ... ... - М: ... 2000 ... ... Н.П. Анализ финансово-экономической деятельности предприятия.
Учебное пособие для вузов. - М: ... 2000 ... ... Н.К. ... и рынок: Казахстанская модель. Алматы: Қазақ
экнциклопедиясы, 1998.
22. Мамыров Н.К. Тілеужанова М.А. ... ... - ... , ... Мацкевич А. Экономика в задачах и тестах - М: ... ... ... А.К., ... Қ.Ә. ... ... Оқу құралы -
Алматы: Экономика, 2003.
25. ... Т.В. и др. ... и ... уч. ... /под ... - М: ... ... Ниязбеков Р.Қ., Рахметов Б.А., Байнеева П.Т. ... ... ... ... ... ... Сейтказиева А.М. и др. Инновационная деятельность предприятия. ... ... ... ... Т.А. и др. Цены и ценообразования. Уч. пособие: М: ... - ... ... К.Ж., ... М.М. ... толковый словарь по
современной экономике (2100 популярных ... - ... ... , ... Оразалин КЖ., Есайдар УС., Төлегенов Б.Т. ... ... тест ... ... Оқу құралы : Алматы: АТУ баспасы,
2008.
31. Организация и планирование и ... ... ... ... Л.А. ... М.И. ... - М: Машиностроения, 1992.
32. Организация и планирование на предприятиях машиностроения (под ... ... - М: ... 1992.
33. Пелих А.С. Бизнес-план или как организовать свой бизнес. Анализ,
методика, практикум - М: Ось - 1989, ... ... ... Сб. ... /перевод с англ. -М: Просвещение,
1993.
35. Рефераты на казахском www.temakosan.net ... ... И.В. ... ... уч. пособие. 2-е изд перераб. и
доп. М. Финансы и статистика, 2002.
37. Төлегенов Б.Т., Карбетова З.Р., ... С.А. ... ... ... на ... ... и
пищевой промышленности. -Алматы: АТУ баспасы, 2003.
38. Төлегенов Б.Т. Ішкі фирмалык жоспарлау: АТУ баспасы 2003.
39. Экономика ... ... для ... (под ред. проф ... ... - 3-е изд. перераб. и доп.) – М: ЮНИТИ, 2002.
40. Экономика ... ... (под ред. О.И. ... 2-е ... и доп.) - ... ... Экономика предприятия (фирма). Учебник (под ред. О.И ... ... 3-е изд. ... и: доп.) - М: ... М, ... ... ... (фирма). Учебник (под. ред. О.И Волкова, В.Я.
Поздняковой) - М: ИНФРА-М, 2003.
-----------------------
Өнімнің ... ... ... ... ... ... ... бағасы
Аналогтар
Өнімнің бәсекеге қабілеттілігі
Бәсекелестер мақсаттары талаптарының диагностикасы
Бәсекелестер нарықтық үлгілерін талдау және бағалау
Бәсекелестердің тауарлық саясатының ... мен ... ... ... ... ... ... құралуын және олардың өткізуді ынталандыру
құралдарын талдау
Бәсекелестердің қаржылық қуаты мен тұрақтылығын бағалау
Нарықтық бәсекелестеркартасын ... ... ... ... жағдай
Мемлекет
Шикізат ресурстары, шығындар
Әрбір өнім бойынша баға стратегиясы және маркетинг тактикасы
Өндірістік өнімнің бағасы
Бағаны ... ... ... ... ... мақсаттары

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 61 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Денсаулық сақтау (фармация) саласын стратегиялық басқару79 бет
Кәсіпорын өнімінің бәсекеге қабілеттілігін арттыру жайлы67 бет
Маркетинг өнімнің бәсекеге қабілеттілігіне қол жеткізудің кешенді жүйесі ретінде79 бет
Агроөнеркәсіптік кешеннің бәсекеге қабілеттілігін арттыру71 бет
Баспа ісіндегі бәсекеге қабілеттілікті арттыру жолдары43 бет
Бәсеке қабілеттілікті арттыруда сервистік қызметтің мәні38 бет
Кәсіпорын өнімінің бәсекеге қабілеттілігін арттыру64 бет
Кәсіпорын өнімінің бәсекеге қабілеттілігін арттыру жайлы мәлімет72 бет
Кәсіпорын өнімінің бәсекеге қабілеттілігін арттыру туралы26 бет
Кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігін арттыру36 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь