Ипотекалық несиелеудің теориялық негізі

КІРІСПЕ
I ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕ ЖҮЙЕСІ ЖӘНЕ ОНЫҢ НЕГІЗГІ ӘДІСТЕРІ
1.1 Ипотекалық несие: мәні мен қажеттігі
1,2 Ипотекалық несиелеудің үлгілері
1.3 Қазақстан Республикасының ипотекалық несие жүйесін ұйымдастыру
II ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕ
ЖҮЙЕСІНІҢ ТАБЫСТЫЛЫҒЫ МЕН ТӘУЕКЕЛДІЛІГІ
2.1 Несиені есептеу әдістері
2.1 Табыстылық пен тәуекелділік деңгейлерін зерттеу
ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
ҚОСЫМШАЛАР
КІРІСПЕ


Қандай да экономикалық қызмет болмасын ол адамдардың өмір сүру деңгейін жоғарлатуға бағытталады. Яғни, экономикалық дамуда әлеуметтік мәселе бірінші орында болады. Ал осы әлеуметтік мәселелердің ең бастысы қандай да жеке тұлға болмасын ол отбасын құрап, өзінің баспанасы болуын қалайды. Бірақ әрбір жас отбасылардың қазіргі таңдағы элиталық немесе қарапайым үйлерді алуына қаражаттары жетпейді. Сонымен қатар әрбір тұлғаның өзінің жеке кәсібімен шұғылдануына, және де көптеген әлеуметтік қажеттілікттерге қол жеткізуіне жағдайы келе қоймайды. Осы әлеуметтік мәселелерді шешуде несиелеу механизмінің маңызы ерекше. Осы аталған қажеттіліктерге байланысты қаражаттары шамалы бірақ, тұрақты жалақылары бар азаматтарды несиелеудің ең ыңғайлы жолы мен түрі ипотекалық несиелеу болып табылады.
Ипотека термині – кепілдік, кепілзат немесе кепілге салу деген мағынаны білдіреді. Ипотекалық несие дегеніміз – бұл құны бар мүліктерді кепілге қойып, соның есесіне ұзақ мерзімге берілетін несие түрі.
Ипотекалық несиелеу формасы әлемніңң дамыған елдердің барлығында дамыған және ол елдердегі халықтың 30-40% ипотекалық несиелер арқылы тұрғын үйге ие болады. Ал Қазақстанда бұл көрстекіш 2005 жылдардың соңғы мәліметтері бойынша 11,7 мың отбасын құрап, бар жоғы 6% шамасында болып отыр.
Бірақ та экономика заңдылықтарынан белгілі болғандай, банктердің немесе несие беру ұйымдарының, және де қарапайым халықтың белгілі бір табысқа қол жеткізуі үшін тәуекелге баратыны айқын. Табыс деңгейі неғұрлым жоғары балса, тәуекел деңгейі де соғұрлым жоғарылайды.
Сондықтан ипотекалық несиелеуді дамыту, және оның тәуекелдігін азайту Қазақстанның алдында тұрған үлкен мәселелердің бірі болып отырғандықтан, мен дипломдық жұмысымның тақырыбын «Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несиелеу әдістерінің тәуекелін зерттеу» деп алдым. Бұл тақырыптың өзектілігі ипотекалық несиенің жүргізілу механизмін, еліміздегі ипотекалық несие жүйесінің даму барысын, табыстылығы мен тәуекелділігін және мәселеелрін қарастыра келе болашақтағы даму жағдайын сипаттау болып табылады.
Тәуекел банктің, сақтандыру мекемелерінің, пайдық немесе зейнеткерлік қорларының, белгілі қаржы қызметтерін орындайтын тұлғалардың потенциалды ұтылысының (максималды мүмкін болатын) бағасы болып табылады. Институцияналды инвесторларға максималды мүмкін болатын ұтылыстар барынша, белгіленген шамадан аспауы қажет. Кері жағдайда қаржылық тұрақсыздықтың пайда болу ықтималдығы бар. Осындай жағдайдың орындалмауы үшін не істеу керек? Тәуекелді басқару жүйесін құру қажет. Тәуекелді басқарудың маңызы, біріншіден, тәуекелді оқиғаның басталғандығының белгілі деңгейін болжамдау, екіншіден, мүмкін болатын жағдайсыз нәтижелердің мүмкіндік мөлшерін төмендету шараларын қолдану. Тәуекелді басқара алу үшін, оның көлемдік бағасын білу қажет. Жағдайсыз оқиғалардың болу ықтималдығын және ұтылыс көлемін өлшей білу керек. Коммерциялық банктер өзінің күнделікті қызметінде көптеген көлемдегі тәуекелдің түрлерімен қақтығысады (бағалық, несиелік, валюталық). Ол банктер тәуекелдің барлық түрінге арналған күнделікті маниторингқа жеке түрінде қалай, банктің барлық портфелдеріне де сол сияқты тәуекелді бағалаудың тиімді әдістерімен жетілдіруі тиіс.
Қазақстан экономикасы өтпелі кезеңді болғандықтан өз құрамында ашық нарықтық және әкімшілік жүйелерін қамтиды. Реформа кезеңдері көптеген макроэкономикалық проблемалаларға әкеп соқты. Соның ішінде әсіресе, инфляция, инвестициялық күйзеліс, бюджет дефициті, мемлекеттік қарыздардың жылдам өсуі, тұрақсыздық пен тәуекелдіктің жоғарғы деңгейі. Сондықтан қолданыстағы Қазақстанның қаржылық нарығында пайда болған тәуекелді бағалайтын моделдер банктерге және кәсіпорындарға осындай экономикалық нәтижелердің кері әсерлерін реттеуге негіз болды. Мұндай мәселелерді шешуде, шет ел мемлекеттерінің тәжірибелерін де қарастыра кеткен жөн.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР


1. В.А. Кудряцев., Е.В. кудряцева «Основы организации ипотечного кредитования» Москва, 1998г. 8-12 стр
2. Тұрлыбекова А.Ж. «Ипотекалық несиелеу жүйесінің институционалды негіздерінің қалыптасуы» // ҚазҰУ хабаршысы. Экономика сериясы, №2, 2005ж.
3. А. Джалилов «Ипотечные кредиты станут доступнее» // Панорама №9, 05,03,2004г.
4. Е.Ертай «Ипотека: бір өкініш, бір үміт … // Дала мен қала, 05,03,2005ж.
5. Ипотечные облигации как катализатор системы ипотечного кредитования // Деловая неделя №50, 26,12,2003.
6. Сагиндыкова М.О. «Повышение доступности жилья, реализуемого по государственной программе» // Банки Казахстан, №10. 2005г.
7. “Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметi туралы” ҚР-сы Президентiнiң Заң күшi бар Жарлығы, 1995 ж. 31 тамыздағы №2444;
8. 1995 жылғы 23 желтоқсанда шыққан «Қозғалмайтын мүлік ипотекасы туралы» ҚР-сы Президентінің Заң күші бар Жарлығы.
9. Банки Казахстана, №8, 2004г. 25-27стр.
10. Берзон Н.И. Фондовый рынок. – Вита Пресс. -1999. –С.125-131.
11. Буренин А. Рынок ценных бумаг и производных финансовых инструментов М.: 1 Федеративная Книготорговая компания. -1998. - С.352.
12. Гитман Л.Дж., Джонк М.Д. Основы инвестирования. - М.: Дело, 1997.-1008с.
13. Кох И.А. Аналитические модели рынка ценных бумаг. –Казань: КФЭИ. -2001. –С.48-68.
14. Капитаненко В.В. Инвестиции и хеджирование. –Москва. -2001. –С.157-168.
15. Кремер Т.В. Теория вероятности. Инфра-М. -1999. –С. 201-214.
16. Кристина И. Рэй. Рынок облигаций торговля и управление рисками. –М. Дело. –1999. –С. 314-320.
17. Меньшиков И.С. Финансовый анализ ценных бумаг.-М.: Финансы и статистика. –1998. –С. 101-107.
18. Рэдхед К., Хьюс С. Управление финансовыми рисками. –М. ИНФРА-М. –2000. –С. 162-169.
19. Ральф Винс. Математика управления капиталом. Методы анализа рисков для трейдеров и портфельных менеджеров/ Пер. с англ.: - М.: Издательский дом «АЛЬПИНА», 2000. – 401 с.
20. Рынок ценных бумаг / под ред. Галанова В.А., Басова А.И.- М.: Финансы истатистика. -1999. -С 352.
21. Шарп У., Александр Г., Бэйли Дж. Инвестиции.- ИНФРА-М. -1999. С.185-214.
22. Артеменко О. Модель расчета предполагаемой вероятности дефолта и ее использование в оценке стоимости долговых инструментов. // Рынок ценных бумаг. –2000. -№9. –С.67-69.
23. Волкова В. Выбор акций для портфельного инвестирования.// Финансовый бизнес. –2000. -№ 2. -с. 47-48.
24. Егорова Е.Е Системный подход оценки риска. // Управление риском. –2002. -№2. -С.12-13.
25. Демшин В. Оценка стоимости: доходный подход и безрисковая норма доходности.// Рынок ценных бумаг. –2001. -№ 12. -С. 35-39.
26. Константинов А. Портфельное инвестирование на российском рынке акций.//Финансист,2000, №8, с. 28-31.
27. Кузнецов В.Е. Измерение финансовых рисков. // Банковские технологии. –1997. -№7. –С. 76-78.
28. Рукин А. Портфельные инвестиции. Финансово - математические методы.// Рынок ценных бумаг, 1999, № 18, с. 45-47.
29. Слуцкин Л. Активный и пассивный портфельный менеджмент.// Банковские технологии, 1998, июль, с. 74-77.
30. Назарбаев Н.А. Казахстан-2030. Процветание, безопасность и улучшение благосостояния всех казахстанцев. Послание Президента страны народу Казахстана // Казахстанская правда, 1997, 21 октября.

31.Сагандыков С. Иностранные инвестиции в Казахстане: анализ и прогноз инвестиционных процессов в экономике. – Алматы, Ғылым, 1994, с.138.
32. Сагадиев К., Канатчинова А. Развитие инвестиционного процесса в РК как фактор преодоления экономического кризиса. – Алматы, Азия - Экономика и жизнь, 1996, №12, 13, 14.
33. Сысоев Л., Сутюшева Н. Инвестиционный климат, привлечение и регулирование иностранных инвестиций // «Саясат», 1999, № 3, с.7.
34. «Инвестиция туралы» Қазақстан Республикасының заңы // 20 қаңтар 2003 жыл.
35. Инвестиции в реальный сектор экономики: проблемы оценки и развития: Монография. – Алматы «Экономика», 2000, с.92-170.
36. Мамыров Н.К. Макроэконмические аспекты стабилизации и развития экономики Республики Казахстан // Проблемы стабилизации и развития экономики. – Алматы: Ғылым, 1999, с.29-38.
37. Долженкова Л.Д. Иностранные портфельные инвестиции в развивающихся странах // Деньги и кредит, 2001, № 10.
37. Указ Президента РК № 2035 «О мерах по повышению эффективности государственного управления и регулирования процессов привлечения иностранного капитала в экономику РК» от 19 января 1995 года.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
3
I ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕ
ЖҮЙЕСІ ЖӘНЕ ОНЫҢ НЕГІЗГІ ӘДІСТЕРІ
1. Ипотекалық ... мәні мен ... ... ... ... ... ... ипотекалық несие жүйесін ұйымдастыру 17
II ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ... ... ... МЕН ТӘУЕКЕЛДІЛІГІ
2.1 ... ... ... ... пен ... ... ... ... да ... ... ... ол ... өмір ... ... бағытталады. Яғни, экономикалық дамуда әлеуметтік
мәселе бірінші орында болады. Ал осы ... ... ең ... да жеке ... болмасын ол отбасын құрап, өзінің баспанасы болуын
қалайды. Бірақ әрбір жас отбасылардың қазіргі ... ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар әрбір тұлғаның
өзінің жеке кәсібімен шұғылдануына, және де көптеген ... қол ... ... келе ... Осы әлеуметтік
мәселелерді шешуде несиелеу механизмінің маңызы ерекше. Осы ... ... ... ... ... тұрақты жалақылары бар
азаматтарды несиелеудің ең ыңғайлы жолы мен түрі ипотекалық несиелеу ... ...... ... немесе кепілге салу деген
мағынаны білдіреді. Ипотекалық несие дегеніміз – бұл құны бар ... ... ... ... ұзақ ... берілетін несие түрі.
Ипотекалық несиелеу формасы әлемніңң дамыған елдердің барлығында
дамыған және ол елдердегі халықтың 30-40% ... ... ... ... ие ... Ал ... бұл көрстекіш 2005 жылдардың соңғы
мәліметтері бойынша 11,7 мың ... ... бар жоғы 6% ... ... та ... ... ... болғандай, банктердің
немесе несие беру ұйымдарының, және де қарапайым халықтың белгілі ... қол ... үшін ... ... ... Табыс деңгейі неғұрлым
жоғары балса, тәуекел деңгейі де ... ... ... ... дамыту, және оның тәуекелдігін азайту
Қазақстанның алдында тұрған ... ... бірі ... отырғандықтан,
мен дипломдық жұмысымның тақырыбын «Қазақстан Республикасындағы ипотекалық
несиелеу әдістерінің тәуекелін ... деп ... Бұл ... ... ... жүргізілу механизмін, еліміздегі ипотекалық
несие жүйесінің даму барысын, табыстылығы мен ... ... ... келе ... даму ... ... ... банктің, сақтандыру ... ... ... ... белгілі қаржы қызметтерін орындайтын тұлғалардың
потенциалды ұтылысының (максималды мүмкін болатын) бағасы болып ... ... ... ... болатын ұтылыстар барынша,
белгіленген шамадан аспауы қажет. Кері жағдайда қаржылық ... болу ... бар. ... ... ... үшін не ... ... басқару жүйесін құру қажет. Тәуекелді басқарудың маңызы,
біріншіден, тәуекелді оқиғаның басталғандығының белгілі деңгейін болжамдау,
екіншіден, мүмкін болатын ... ... ... ... ... ... Тәуекелді басқара алу үшін, оның көлемдік
бағасын білу ... ... ... болу ықтималдығын және ұтылыс
көлемін өлшей білу керек. ... ... ... күнделікті
қызметінде көптеген ... ... ... ... ... ... Ол ... тәуекелдің барлық
түрінге арналған күнделікті маниторингқа жеке түрінде қалай, банктің барлық
портфелдеріне де сол ... ... ... ... ... ... экономикасы өтпелі кезеңді болғандықтан өз құрамында ашық
нарықтық және әкімшілік жүйелерін ... ... ... ... ... әкеп ... ... ішінде әсіресе,
инфляция, инвестициялық күйзеліс, бюджет дефициті, ... ... ... ... пен тәуекелдіктің жоғарғы деңгейі. ... ... ... ... ... ... тәуекелді
бағалайтын моделдер банктерге және ... ... ... кері ... ... ... ... Мұндай мәселелерді
шешуде, шет ел мемлекеттерінің тәжірибелерін де қарастыра кеткен жөн.
1ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ... ... ЖӘНЕ ОНЫҢ ... ... ... ... мәні мен қажеттігі
«Ипотека» түсінігі алғаш рет б.э.д. VI ғасырдың басында Грецияда
пайда ... және ол ... ... бір жер ... және онымен
байланысты құрылыстар арқылы қарыз берушіге міндеттемесін қарыз етумен
қатысты болды. Бұл үшін ... ... ал ... ... жер ... ... осы көрсетілген меншік аталған
сомада қарыз берушінің талабын қамтамасыз ету ... ... ... ... қойылатын болған. «Ипотека» деп аталған мұндай
бағанада жер ... ... ... ... ... ... ... ортағасырлық еуропалық заңдарына ене бастады.
Грецияда ол XIV ... ерте емес ... ... ... ... ... сонында ашық (жария) емес ипотека әрекет еткен. ... ... ... екі сипатты белгілері бар. Біріншіден
ол жылжымайтын мүлікке қатысты ... ... ... ... сату, қарыз берушімен емес, сот шешімімен жүзеге асырылады.
Ипотекалық несиелеу ... және ... ... банктермен,
несие-қаржы мекемелерімен, жылжымайтын мүлік (жер, тұрғын үй, ... ... ... жылжымайтын мүлік) кепілдігімен берілетін
ұзақ мерзімді қарыздар ... ... Оған ... құқы ... ... өтеді, бірақ мүлік қарыз алушының пайдалануында болады. Уақытша
меншік құқығын алу, қарыз алушының қарызды өтегенге дейін ... ... сата ... және тек ... өтегеннен соң ғана ... ... ... құқы оған ... ... ... ... механизмі мен процедуралары кепілдеме
міндеттемелері, кепіл болушылық және күрделілік, әсіресе, жылжымайтын мүлік
жағдайында ипотекалық несиелеу ... ... яғни ... ... ... ... міндеттемесін орындамаған жағдайда (негізгі қарыз -
проценттер сомасын қайтару) банктің кепілге қойылған ... ... алу ... ... ... ... қарыз алушы банк
кредиторға береді.
Ипотеканың пайда боу қажеттілігі тауар айналымының дамуы ... ... ... ... ... ... сәйкес міндеттеме кепілмен қамтамасыз етіледі, ең ... ... ... яғни ... ... ... ... мағынада, ипотекалық несиелеу жүйе ретінде ипотекалық несиелерді
беру процесінде капитал нарығынан қаржылық ресурстарды тарту механизмдерін
де, жылжымайтын мүлік ... ... да көп ... ... ... ... тек ... алушылар мен қарыз берушілердің ғана мүдделері емес,
сонымен ... ... ... құрылыс компанияларының,
сақтандыру компаниялары мен нарықтың басқа да ... ... ... ... ... ... ... қатынастар
құрайды. Осыған байланысты ... ... ... ... ... ... ол ... қызмет көрсету, сатумен қатысты
пайда болатын құбылыстар жүйесі ретінде қарастыру дұрыс болады. ... ... ... ... ипотекалық нарық белсенді дамуда.
Ипотекалық нарық – банктермен және басқа ... ... ... ... алу мақсатында, осы үй ... ... ... және ипотекалық несиелік ресурстарды тарту
мақсатымен нарықта орналастыратын қаржы активтерінің ... ... ... ... ... ... ... және ипотекалық
несиелерді ұсыну және ол бойынша қызмет көрсетумен ... ... ... ... ... ... ... нарығы
бірінші реттегі нарық және екінші реттегі ... ... ... ... ... ... ... беріледі және сатылуы
мүмкін. Бұл нарықта қарыз алу үшін кредитор тікелей бір-бірімен ... ... ... ... немесе ипотекалық банк
азаматтарға несие ұсынады. Бірінші реттегі нарық субъектілері ... ... шарт ... салынған мүлік турады актісі деп аталатын
негізгі құралдың көмегімен және ол арқылы құралады.
Салынған мүлік туралы актісі – ... ... ... ... алушының
меншігін салуға байланысты қарыздық міндеттемесі; несие берушіге қарыз
алушының беретін жылжымайтын мүлік ... ... ... ... ... алу ... толтыратын салынған мүлік актісі арнайы
несиелік келісім шартты ... ... ... ... ... ... ... міндетті, басқа аймақтардағы басы артық несиелік
ресурстарды, яғни оларға ... ... ... ... мақсатында тартуды
қамтамасыз ету болып табылады.
Қарыз алушы мен банк арасындағы қатынастарға сәйкесінше салынған
мүлік актісінің формасы мен заем ... ... ... ... статусы
және мүлік жағдайы, жылжымайтын мүлік ерекшеліктері, несие мөлшері, қарыз
капиталы нарығында ... ... және ... да ... әсер ... ... ... акттің бірінші реттегі нарығы- нақты
жылжымайтын мүлік объектілерін ... ала ... жеке ... байланысты ипотекалық банктер мен басқа да қаржы мекемелерінің
қызметтерін ... ... ... ... ... ... Сызба түрінде бұл нарықтық қатынастарды былайша көрстеуге
болады:
Сурет.-1 Бірінші реттегі нарықтағы субъектілер мен ... ... ... ... ... ... соң, ол несие сомасын
уақтылы ... және ... ... оны пайдалану бойынша өзіне
міндеттемелерді ала ... оның ... ... жүйемен қарым-
қатынасындағы қажеттіліктері бітеді.
Қарыз алушыға қарағанда, бұл туралы банкке қатысты айтуға болмайды.
Банк үшін, клиентермен екі жақты ... ... және ... ... ... ... толтыру, ипотека нарығындағы тиімді
қамтамасыз етудің тек бір жағы ғана болып табылады. Ипотекалық ... ... жағы ... ұсына алатын несиелік ресурстарды
толтыруы болып саналады.
Бұл міндеттерді шешудің бір жағы ... ... ... ... ... нарықтың басқа кәсіпқой қатысушыларынан сату болып
саналады. Банкпен басқа инвесторға өз салынған мүлік актісінің ... ... ... ... ... ... ... өтуінің өзіндік көпірі
болып табылады. Ал оның қызметі басқа негізде ұйымдастырылады.
Екінші реттегі нарықта ипотекалық ... ... ... салынған
мүлік актісі сатылады, яғни жылжымайтын мүлікті кепілге ала отырып. Несие
берге ... және ... ... ... ... ... ... қағаздар шығарады да, оларды басқа инвесторларға сатады.
Салынған мүлік актісі екінші реттегі нарығының негізі субъектілеріне:
1. Ипотекалық несиелерді беруге маманданған ... ... ... ... ... ...... корпорациялары (ЭҚК), олар банктерден бірінші
реттегі салынған мүлік актілерін сатып алады және айырбасқа жылжымайтын
мүлікке салынған мүлік ... ... ... нәр ... ... шығаруды қамтамасыз етеді, яғни ипотекалық несиелердің
секьюритизациясын жүзеге асырушы делддалдар ... ... ... ... ... ... сақтандыру компаниялары, азаматтар
және т.б. түрінде нақты ақшаға ЭҚК-дан бағалы қағаздар сатып алатын
инвесторлар.
4. ипотекалық ... ... ... ... реттегі ипотекалық нарықта айналыста жүретін бағалы қағаздардың әр
түрлі сипаттамалары бар, несие тәуекелінің бар ... ... ... ... ... сияқты. Бұл нарықты ұйымдастырудың және
қызметінің негізгі мақсаты, ақырғы тұтынушылар ... ... ... ... ... Арзандату ипотекалық несиелеу суюбъектілері үшін
қосымша ресурстарды ұсыну есебінен жүзеге асырылады, олардан ипотекалық
несиелерді қайта сатып алу ... ... ... ... қызметтері келесідей:
1. Өтімділікті қамтамасыз ету;
2. Тұрғын үйді ... ... ... ... жетіспеушілігі
жағдайында тұрғын үй құрылысының мөлшері әдетте ... ... ... аймақтар арасында бөлу. Екінші реттегі нарық капитал
артықшылығы бар аймақтардан, ... ... ... ... аймақтарға оның құйылуын қамтамасыз етеді.
4. несиелеу бойынша ... және ... ... өзгешеліктерді тегістеу. Капиталдың
мобильділігі, аймақтар ... ... ... ... аймақтың тәуекелге қарсы инвесторлардың портфелін
диверсификациялауға мүмкіндік береді.
Сызба ... ... ... ... ... етуін былайша көрсетуге
болады:
Сурет.-2 Екінші реттегі нарықта салынған мүлік актісін ауыстырудың
стандартты сызбасы
Ипотекалық несиенің ... ... ... Жер ... ...... жеке меншікке алуды білдіреді;
– Жер учаскелерін игеру – осы жер учаскесіне жасыл ... ... ... үй ... ... үй құрылыс – салынған және салынып жатқан үйді сатып ... беру және ... үй ... ... Тұрғын үй емес құрылыс - өнеркәсіптік тұрғын үй емес ... ... ... - әр түрлі ... ... ... кепілдемелер, бұл жағдайда несиені қайтарудың кепілдемесі болып,
сақтандыру емес, үшінші тұлғалардың кепіл болушылығы сақталады.
Ипотекалық ... ... ... ... реттегі нарық – ипотекалық облигацияларын эмиссиялау;
– Екінші реттегі нарық - ипотекалық облигацияларды орналастыру және
оның ары ... даму ... ... ... ...... ... иесіне тікелей
несие беру;
– Мердігерлерді несиелеу – құрылыс жұмыстарын жүргізу ... ... иесі ... ... ... ... ол ... өз
бетінше қаржыландыра алмайтын болса;
Ссуданы беру мерзіміне қарай:
– 1-жылдан 3-жылға дейін;
– 3-жылдан 10 жылға дейін;
– 10 ... ... ... ... ... тұтынушылық стандарты мен
болашақтағы табыстарды күту ... ... ол ... ... ... ... үйлерді қазір тұтынғысы келеді. Нарықта өз баспанасын ... үшін көп ... ... ... туындайтын еді. Осылайша
ипотекалық несиелеудің нарықтық ... ... ... ролі ол ... мен ... байланысты күтулер арасындағы қарама-қайшылықтарды
шешуде болып табылады. баспана сияқты тауар құнының жоғары болуынан пайда
болатын ағымдағы табыстар мен ... ... ... ... ... ... ... жүру қажеттігін туғызады.
1.2 Ипотекалық несиелеудің үлгілері
Ипотекалық несиелеуді ұйымдастыру жүйесінің шетел тәжірибелерінде
әрекет етіп ... ... ... бар. ... ... ... және біршама жетілген үлгісі шартты түрде айтсақ, «қарапайым ашық
үлгі». Бұл үлгінің бастапқы принциптік сипатына ... ... ... ... клиенттердің жалпы өтініші банктің меншікті және
сырттан тартылған қаражаттары: депозиттерде ... ... ... ... және т.б. ... ... ... ашық үлгінің екінші бір ... ... ... ... ... пайыз мөлшерлері елдегі несие-қаржы
нарығындағы жалпы ... ... ... ... ... Бұл тәуелділік
банктердің ипотекалық несиелеуге байланысты олардың активтеріне ... ... әсер ... қарастырылған үлгіден ажыратылатын келесі үлгі «кеңейтілген ашық
үлгі» деп аталады. Бұл үлгі бойынша банктердегі ... ... ... несиелік ресурстардың қалыптасуы арнайы ұйымдастырылатын жылжымайтын
мүліктермен қамтамасыз етілген екінші реттегі бағалы қағаздар нарығы арқылы
жүзеге ... ашық үлгі тек ... ... нарық құрылымының
құралған жағдайында, екінші нарықта айналыста жүретін бағалы ... ... ... ... ... көрсетілетін және жиі
бақылауға аалу жағдайында ғана іске ... Бұл үлгі іс ... ... ... қол ... елдерде кіңінен қолданылады.
Ипотекалық несиелеудің Американдық үлгісі бойынша әр жылда ... ... бар адам ... ... ... жартылай нақты ақшамен, ал қалған
бөлігін клиенттің иелігінде бар немесе сатып алғалы ... ... ... ала отырып, берген арнайы ипотекалық ... ... ... ... ... үй ала ... Мұндай несиенің қайтарылуы
ипотеканың типіне және қарыз алушының әр жылдық ... ... ... ... ... ... ... үйді қаржыландыруды ұйымдастыру үлгісінің дамуы берілген
ипотекалық салынған мүлік актілерін сатуға мүмкін ... ... ... етеді. Американдық үлгі ипотекалық эмиссиондық компаниялар үшін ұзақ
мерзімді қаржы ... ... ... ... ... ... көптеген
банктерді өзіне тартып отырады.
Яғни, Американдық үлгі бойынша ипотекалық несие үшін төленетін пайыз
деңгейі 3 ... ( ... 7-9%), ... ... (70-75% үйдің бағасынан
жоғарылайды), ипотекалық несиені ... ... ... салым
несиеге алу объектісінің 25-30% құрайды. Жалпы ипотекалық ... 15-30 жыл ... ашық және ... ашық ... ... ... ... нарықтық ипотекалық несиелеу механизмін білдіреді. Мұндай жағдайда
ақшаға деген ... мен ... ... және ... ... екі өзара
байланысты көрсеткіштермен реттеледі: 1) ссудалар ... ... ... және екінші нарықта орналасқан бағалы қағаздардың табыстылығына
байланысты анықталатын несиелік ресурстар бағасымен; 2) ... қоса ... ... нарықтың барлық кәсіби
қатысушыларының қызметтеріне ... ... ... ... келесі бір үшінші белгісі – бұл «балансталған
автономды үлгі» . Бұл үлгінің ең басты ... оның ... ... ... ... Мұндай принцип барысында банктердің
жиынтық несиелік портфелі капиталдардың ашық нарығынан ... алу ... оның ... өзара кассалық көмек принципі бойынша болашақ қарыз
алушының қаражаттарын тарту есебінен құралады. Бұл үлгі ... ... ... ала ... ... бос қаражаттарын сұрайтын несиенің жартылай сомасы
мөлшерінде жинақтағаннан кейін ғана ссуда алуға ... та бұл ... ... ... ... ... да бар, яғни бұл үлгі ... автономиялық күшіне байланысты
жалпы қаржы-несие нарығының жағдайына тәуелсіз. Балансталған автономиялы
үлгінің іске асырылуы ... ... банк үшін қай ... және ... ... ресурс табу сұрағы мазаламайды, банкке тек өзінің
көрсететін ... үшін ... ... банктік маржаны белгілеуі қажет.
Құрылыс қаражаттары бойынша ... ... ... және ... ... төленетін пайыз мөлшері еркін жағдайда белгіленеді. Банк мақсаты
жинақтарға ... ... сол ... ... ... несиенің бағасын
қысқарта белгілеуіне болады.
Қазіргі кезде Германияда бұл үлгі іс ... ... ... ... ... нақты азаматтарды несиелеу механизміндегі сондай-ақ
тұрғын үй жағдайын жақсартуға ... ... ... және ... ... ... инициативасына қаржылық қолдау көрсетуге
байланысты мемлекеттік механизмдердегі сәйкестіктерді ескеретін, барлық
елді қамтыған «құрылыс жинақтарының жүйесі» ... ... үй ... ... ... ... үйді сатып алатын
уақыттан бұрын, 2-10 жыл бұрынырақ арнайы ... ... ... ... Өзінің мүмкіндігіне қарай арнайы банктерге немесе жинақ
кассаларына болашақта сатып алатын үйдің 45% жинақтайды. Содан кейін барып
ол мемлекеттік ... ... ( ... ... 10% шамасында) және қалған
төлейтін несие бөлігінің шамасында банктен ... 10-15 ... ... құқылы болып табылады.
Яғни, Германияның ипотекалық несиелеу құрылымы келесідей сатымен іске
асады:
– Мақсатты салым (45-50% үйдің бағасының);
– Мемлекеттік дотация;
... ... (45-50% ... ... ... ... пайыз (5-9% төрт жылдық);
– Тұрғын үйді алғанға дейінгі мерзім 2-10 жыл, ал ипотекалық несиені
қайтарк мерзімі 7-8 ... ... ... ... ең ... артықшылығы – оның
шегінде пайдаланылатын мақсатты құрылыс қаражаттарына, берілетін несиеге
байланысты есептелетін пайыз мөлшері ... ... да, ... ... ... ... ... болып табылады.
Германияда құрылыс жинақ жүйесіне мемлекет тарапынан ... ... ... ... ... ... ... үй құрылыына сыйақылар
беру немесе салықтық жеңілдіктер жасау ... ... ... ... ... ... несие жүйесін
ұйымдастыру
Қазақстандағы ипотекалық несиелеу 90-жылдардың ортасында пайда бола
бастады. Ол ... 1994 жылы ... ... ... ... ... кірді) Швебил Халл қаласындағы құрылыс жинақ кассасымен
серіктестік қарым-қатынас құрып (Германия), ол ... ... ... ... ... ... берді. Бұл модель Қазақстан нарығының
ерекшеліктерін ... келе ... ... Ең ... ... 30 ... ... бар 450 құрылым жинақтауа салымдары тартылды.
Сонымен бірге Қазақстан Республикасы Президенті Жарлығы және ... ... үй ... ... ... 1993 жылдан бастап
«Жилстройбанкі» тұрғын үй сатып алуға 30 ... ... бере ... ... мақсат табыстары орташа немесе төмен қызметкерлерге үй
жұмысын жақсарту (негізінен бюджеттегі ... ... ... ... үй ... ... 2675 адам үшін несие 5% ставка бойынша 30
жылға берілген. Бұл шараның қайырымдылық сипатына қарамастан өз ... ... ... және ол ... ... ... ... сөз мемлекеттік банкке несиені индекациялауды АҚШ долларымен
жүргізуге құқық ... ... ... ... ол ... ... ... алып келді. Әсіресе бұл проблемалардың шиеленісуі 1999 жылы
ұлттық валютаның девальвацияға ұшырап, еркін ... ... ... ... ... асырылмаған тәжірибе Қазақстанда ипотекалық
несиелеудің жүйесін енгізуде оны 10 ... ... ... Бұл ... енгізу 2000 жылдардан басталды, ол кезде ипотекалық несиелеудің
нормативтік-құқықтық актілерін шыға ... ... Оның ... 1994 ... 27 ... Азаматтық кодексі;
– 1998 жылдың 30 маусымындағы «Қозғалмайтын мүлікті тіркеу туралы»
Қазақстан ... ... 1995 ... 31 тамыздағы «Қазақстан Республикасының Банктері және
банк қызметі туралы» ҚР-сы Президентінің Жарлығы.
– 1995 жылғы 23 желтоқсанда ... ... ... ... ҚР-сы Президентінің Жарлығы. Онда ипотека кепіл реті түрінде
анықталып, онда кепілденген мүлік немесе оның белгілі кепіл беруші
немесе үшінші тұлға иелігінде және ... ... ... ең ... 2000 жылы 21 ... ... несиелеудің даму жүйесінің және ұзақ мерзімді тұрғын үй
құрылысының қаржыландыру ... ... Бұл ... ... үй
құрылысындағы жағдайдың түпкілікті сарапталынуы болып, негізгі проблемалар
анықталып, бұл жүйенің Қзақстанда дамуына негізгі іс шаралар тағайындалды.
Сонымен бірге ... ... ... оның ... ... енгізілді.
Бұл модел ЖАҚ түрінде құрылған ипотекалық компания негізінде ... ... ... Оның ... ... ... ірі коммерциялық
банктер және басқа да қаржы ұйымдары қатысты. Бұл ипотекалық компания несие
берушілерден несиелерін ... ... ... ... ... қағаздар -
ипотекалық облигацияларды шығарады, олар ... ... ... ... ... облигацияларды сатып компания ипотекалық
несиелерді сатып алғандағы шығындарын жабады, ал банктер өз ... ... ... жаңа ... несиелер шығарады, бұл негізінен
үй құрылысының дамуын ынталандырады.
Бұл ... ... ... ұқсас, онда Фэнни Мэй және Фредди
Мак секілді ипотекалық агенттіктер ... ... банк ... 2000 ... 20 ... жүзеге асыру мақсатында ЖАҚ «Қазақстандық ипотекалық
компания» ... ... ... Ол жеке ... ... ... ... несие беруші банктерден ипотекалық несие бойынша ... ... ... алып, осы құқтармен қамтамасыз етілген ипотекалық
құнды қағаздарды ... ... ... ... ... ... ... факторингтік операцияларды жүзеге асырады.
Қазақстан ипотекалық компанияның негізгі функциялары:
– Ұзақ мерзімді ипотеканың несие бойынша талап ету құқықтарын ... ... ... ... ... ... ... қайта
қаржыландыру;
– Сыйақыларынан белгіленген немесе қалқымалы ставкаларымен ипотекалық
құнды қағаздар шығару;
– Тұрғын үй несиелендіруіне инвесторлардың қаржыларын тарту;
– Ұлттық банкпен ... ... ... жағдайын көрсететін
мәліметтерді алу және келісім жасау;
– Банктер үшін ипотекалық несиелеуге байланысты әдістемелік ұсыныстарды
құрастыру;
– Ипотекалық несиелеу сұрақтары бойынша консалтингтік ... ... ... ... ... ... ... және несие беруші банктердің мәліметтерін
сараптау;
2. Ипотекалық несиелердің ... ... ... ... жағдайы туралы мәліметтер алуға байланысты
мемлекеттік органдармен және басқа ұйымдармен келісім жасау;
4. Ипотекалық несиелеуде мамандардың біліктілігін көтеру үшін оқу
жұмыстарын ұйымдастыру;
5. Малайзиялық ... ... ... ... ету принциптерінде
де ұқсастық бар.
Ипотекалық облигациялар ұзақ мерзімді құнды қағаздар, ... ... ... ... ... ... ... Алғашында
ипотекалық облигациялар ипотекалық банктермен шығарылды, ал қазір олардың
элементтері болып сауда-өндірістік корпорациялар біздің республикамызда –
«Қазақстандық ... ... ... табылады.
Несиелеу жүйесі қарапайым. Банктер қарыз алушылардың қажеттіліктерін
қозғалмайтын мүлікті несиелеуде төменгі бағамен, ал инвесторларды ... ... ... Банк ... бірінші класты мүлік
құжаттарының қамтамасыз етілуіне несие ... ... ... ... ... топталады. Келесі қадам банктің кепіл беруімен және
бірінші класты ... ... ... ... ... ... Осылайша ипотекалық облигациялар берілген ипотекалық
несиелерді қайта қаржыландыруға қызмет етеді және мұнда ... ... ... Жабу ...... ... ... оның құнының облигациялар
құнына мүлік құжаттарының сәйкес келуі;
– Сәйкестік принципі – тартылған қорлар мен ... ... ... ... актив бойынша және міндеттеме бойынша өтелу мерзімі сәйкес
келуін қадағалау керек. ... ...... ... нарықтың
екінші деңгейлі моделі. Малайзиялық модель тура осындай, бірақ қарапайым
түрде ұйымдастырылған.
Енді «Қазақстан Ипотекалық Компаниясының»базасында оның қызмет ... Оның ... ... ... ... сатыда екінші деңгейлі банктер жеке қарыз алушыларға ... ... алу үшін ... ... ... ... шарт ... сатып алынған тұрғын үйдің иесі қарыз алушы болып табылады. ал
ол тұрғын үй кепіл болып ... ... ... ... ... етуге
несие беруші банк міндеттенеді. Ипотекалық несиенің өлшемдері ... ... мен банк ... келісіліп шешіледі.
Компания облигацияларды мына шарттарға сай несиелер бойынша талап ету
құқығына ие ... ... ... ... ... үйдің 70% көлемінде беріледі;
– Пәтер алушы адамның қолында тұрғын үйдің құнының 30 % көлемінде ақша
қаражаттары ... ... ... тұрғын үй ипотекалық несие үшін кепіл болады.
– Қарыз алушының өмірін, еңбекке жарамдылығын, ... ... ... сатыда Компания банктерге ипотекалық несиені сатуға мүмкіндік
береді. Екінші нарықтың ... ... ... компания арқылы
ипотекалық куәліктерді сатып ... ... ету ... ... ... ... қызмет етуіне байланысты функциялар банк
мойнында қалады. Содан ... ... ... қағаздар шығарады, сатып
алынған талап ету пұлдарымен қамтамасыз етілген ипотекалық
облигациялар ... Одан ... банк және ... ... ... ... ... сенімділік басқаруға мүмкінділік берілетін
келісім-шарт жасалады. Ол несие берушіге неисе алушыны оның кепіл
мүлкін қадағалауға және ... ... ... ... алып ... ... кеңейтуге мүмкіндік береді. Еге рипотекалық несие
сапасыз деп ... банк ... ... ... ... ... оны өтеуді өзара келісіп алады. Несиені қайтару тәуекелі
банк мойнында қалады.
3. Институционалдық ... ... ... сақтандыру
компаниялары және басқалар) екінші нарықта ипотекалық облигациялар
сатып ... Ол ... ... ... ... ... ... нарықты қаржыландыруды жүзеге асырады және
тұрғын үй ... ақша ... ... ... ... ... мерзімі 5 жылдан 10 жылға дейін қалқымалы пайыз
мөлшерлемесі бар, теңгеде валюталық эквивалентті ... ... ... ... ... таңдағы ипотекалық несиелеу ... ... ... көре ... және сатып алу Тұрғын үй ... үй ... ... ... ... ... ... қаражаттар
Ақша қаражататры
Ипотекалық ... ... ... ... үй ... ... жаңадан құрылған «Тұрғынүй-құрылыс-жинақ банкі»
тәжірибесінде осы ... ... ... ... ... ... ... аталлған Қазақстанның «Ипотекалық компаниясы» 2000 жылы
№469 ... ... 20 ... ... ... бұл ұлттық компания өз
қызметін тиімді әрі жылдам дамытуда.
Қазір бұл компанияның әріптестеріне келесі шаруашылық қызмет етуші
субъектілерді жатқызуға болады:
– ААҚ ... ... ... ... ... ... «Астана-Финанс»;
– «Алматы Сауда Қаржы Банкі»
– «АТФ Банк»;
– «БанкЦентрКредит»;
– «БТА – ИПОТЕКА»;
– «Нурбанк» заңды тұлғалары болып ... ... бері ... ... ... өзінің әріптестері
11 банкімен шартқа отырып, еліміздің ... ... ... ... ипотека беруді жүзеге асырды. Соңғы жылдарда еліміздің ипотекалық
несиелеу жүйесінде ... оң ... ... ... ... ... қаулысымен ЖАҚ «Қазақстандық ипотекалық
компаниясына» 2003 жылы қаржы агенттігі мәртебесі берілді. Қаржы ... ие болу ... ... ... ... тартылатын
компания облигацияларының инвестициялық тартымдылығының құқын төмендету
және қарыздардың мерзімдерін ... ... ... ... ... ... ... Компаниясы өзінің несиеге беретін
бюджеттен немесе халықтың депозитке ... ... ... ... ... ... ... орналастырудан түскен ақша қаражаттары
есебінен береді.
Қазақстан Республикасында ипотекалық несие жүйесі екі деңгейлі болып
келеді. Бірінші деңгейінде ипотекалық ... ... ... мен ... ... түріндегі бастапқы кредиторлар, екінші осы кредиторлар берген
ипотекалық кредиттер бойынша талап құқықтары мен ... ... ... ... ... ... қаожыландырушы ұйым. Еліміздегі мұндай ұйым
Ұлттық Банк 2001 жылы ақпан айында құрған «Қазақстан Ипотекалық ... ... ... ... ипотеалық модельдің негізін қалау үшін АҚШ-
тың Fannie Mae және ... Cagamas Berhad ... ... ... ... ... қадамын жасай бастаған тұрғын үй құрылысы
қаражатының жүйесінде алынаты нзаемдар ... ... ... ... 5,5-6% ... ... салатын салымынан түсетін сыйақының
проценттік ставкасы жылына 2,5-3% болып отыр.
Соңғы жылдары ипотекалық ... ... 3 ... ... ... ... ... Ипотекалық компаниялардың берілген несиелері бойынша талап ету
құқығын сатып алу;
– Ипотекалық облигациялардың шығарылуы.
2003 жылы қараша айында Қазақсатан ипотекалық ... ... Бұл ... ... ... – ипотекалық несиелер бойынша мерзімнің
өсуі, олардың процент ставкаларының төмендеуі, несие ... ... ... ... ең алғашқы қатысушылары «Альянс Банк» АҚ, ... ... күні ... ... ... ... қаржы
нарығында өтімді корпоративті облигациялар болып табылады, ал 2004 жылы ... ... ... ... көлемі 5,7 млрд. теңгені
құрап отыр. Ипотекалық облигациялар ... тағы да бір ... ... ... бірі – ... Банктің 2003 жылы сәтті
1 млн. АҚШ доллары ипотекалық облигацияларды шығаруы ... ... ... үйді ... алу, оны ... ... ... немесе өз
баспанасын модернизациялауға азаматтардың ... ... ... ... ... ... ... шешу мен тұрғылықты халықтың
әл-ауқатын жақсартудың ең тиімді әдісі ретінде өзін ... ... 2003 ... ... айында Үкіметіміздің Үкімімен тұрғын үй құрылыс
жинақтар жүйесінің қағидаттарын жүзеге асыруға бағытталған бірінші ... – АҚ ... ... үй ... ... ... құрылды. Банктің
акционерлік капиталы 1,5 млрд теңге (100% мемлекеттің қатысуымен) болды.
Оның бас офисі Алматы қаласында ... ал ... банк өз ... ... пошта-жинақ жүйесі арқылы жүзеге асырылады.
«Қазақстан Тұрғын үй құрылыс жинақ Банкі» АҚ пайда болуы Қазақстанға
келесі ... ... ... ... ... ... үйді сатып алу
мәселесін шешуге және жаңа пәтерді сатып алуға қаражаты ... ... ... ... бар ... ... тиіс ұзақ мерзімді
бағдарлама болып табылады, яғни әлеуметтік мәселе; тұрғын үйге ... ... ... өз ... ынталандыру; кіші және
орта құрылыс кәсіпорындарымен қоса ... ... ҚР ... ... ... қуатты импульс алуы керек. Бұл жинақ
компаниясының басқа қаржы ұйымдарынан айырмашылығы банк ... ... ... жинақтауында. Егер ипотекалық несие алу ... ... ... ... 30%-ын ... талап етілсе , тұрғын үй жинақтары
жүйесі клирингтік ... ... ... үйді ... алу ... ... ... жалақысы барларға да мүмкіндік туғызады.
Соңғы жылдары ипотекалық несиенің көлемі тез өсіп келеді. Оған себеп
болып отырған еліміздің тұрғын ... ... ету ... ... ... ... ипотекалық несиеге деген оң сенімдеріде әсеер етуде. Жалпы
ипотеканың өсуін 1-ші ... көре ... 1 ... ... несие қоржынын жіктеу
(мың теңге, кезеңнің соңында)
| |12, 2003ж. |01, 2004 ж. |
| ... ... ... ... ... |
| ... | ... |
| ... |Көлемі |Үлесі, % ... ... % ... ... ... ... |100,0 |39069 |100,0 ... Стандартты |12400030 |13064197 |99,1 |0 |0,0 ... ... |115980 |110488 |0,8 |32527 |83,3 ... | | | | | ... және |0 |0 |0,0 |0 |0,0 ... ... | | | | | ... | | | | | ... ... | | | | | ... |43779 |44524 |40,3 |4452 |13,7 ... | | | | | ... ... | | | | | ... |0 |0 |0,0 |0 |0,0 ... | | | | | ... ... | | | | | ... |65631 |19628 |17,8 |4907 |15,1 ... | | | | | ... |6570 |46336 |41,9 |23168 |71,2 ... ... |5833 |6542 |0,1 |6542 |16,7 ... ... ... ... ... компаниясы» біріге
отырып бүгінгі таңда олардың саны 8 банк және 2 ұйымнан ... атап ... ... ... ... ... екінші
деңгейлі банктері болып табылады. Сондықтан ұлттық ипотекалық несиелеуді
жетілдіру және ... үшін ең ... осы ... ... ... ... ... дамыту, олардың киенттермен және ипотекалық
несие рыноктарымен еркін қызмет етулерін қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... лынып, бүгінде толық қанды
дамып келе жатыр. Осыған орай бүгінде екінші ... ... ... ... ... мүлік агенттіктері ипотекалық
несиелеуді тек қана жаңадан салынған үйлерге ғана емес, сонымен ... ... ... ... мен жер ... ... да, ... экономикалық
бағалау арқылы кепілге алып, олар бойынша ипотекалық несиелеуді жүргізуде.
Қазіргі кезде халықты ипотекалы қнесиелеу жылдан жылға көлемі жағынан
да, сапасы ... да, ... ... да өсіп келе жатыр. Оны ... ... көре ... | | |
| | | |
| | | ... |29508 |100 ... ... |13864 |46,98 ... ... |4331 |14,68 ... |2449 |8,30 ... ... |1428 |4,84 ... ... |1085 |3,68 ... |1067 |3,62 ... |1040 |3,52 ... |940 |3,19 ... |922 |3,12 ... ... |819 |2,78 ... |655 |2,22 ... |318 |1,08 ... ... |296 |1,00 ... ... |156 |0,53 ... |83 |0,28 ... ... |55 |0,19 |
2 ... ... ... НЕСИЕ ЖҮЙЕСІНІҢ ТАБЫСТЫЛЫҒЫ МЕН
ТӘУЕКЕЛДІЛІГІ
2.1 Несиені есептеу әдістері
Біз университетік курста жай ... ... ... ... ... және т.б. ... ... туралы оқып
үйрендік.
Жай пайыздар бойынша ақша өсіру (і). Бастапқы Р ақша құны ... ... ... ... яғни ақша құнын арттыру ... ... ... іске ... ... S=? ...... Уақыт өткен сайын ақшаны өсіру
Өсірілген (болашақ) ақша сомасын S арқылы; пайыздық кезеңдер санын,
яғни пайыздарды есептейтін кезеңдер санын n ... ... ... і ... ... жай ... ... есептелінеді:
Р∙і = II,
(1)
Мұнда Р∙n∙і = In – барлық n ... ... үшін ... ... уақыттың бір бөлігінде есептелетін пайыздық ақша сомасы.
Жай пайыздарды есептеу арқылы ақша сомасын өсіру үрдісі Р ... Р∙і ... бар ... ... ... Р; Р + Р∙і;
Р + 2Р∙і; Р + 3Р∙і және ... және ... n ... үшін ... ... ... болады:
S=Р+Р∙і+...+ Р∙і=Р+ Р∙n∙і=Р(1+ n∙і)
(2)
мұндағы; ... ... ... ... ... есептеулердің мәнін көрсетеді:
– Жай пайыздар арқылы есептелетін қарыз өтеу ... ... ... ... ... ... ... n – пайыздық кезеңдер саны, ал і – кезең ... ... ... мынадай түрде болады:
n – қржылық операция мерзімі.
І – кезең ішіндегі қойылым, пайыздар ... ... ... Екі ... ... ... 350 мың тг ... несие берілді
Қайтару сомасын есептейік, Егер жай пайыз жыл сайын есептелсе және ... ... ... ... өтелсе.
Шешуі. (2) формуласын пайдаланып, мынаны аламыз.
S=Р(1+ n∙і)=350(1+2∙0,1)=420 мың тг.
Пайыздарға пайыз Қаржылық ... ... ... ... ... ... ... жүргізеді. Олардың жай пайыздардардан негізгі
айырмашылығы – пайыздық төлемдерді есептеу ... ... ... бастапқы табыстың (жеңілдіктер) ара-кідік қосылып отыруы есебінен
бүкіл қаржылық операция ... ... ... ал жай ... базасы мұндай жағдайда өзгеріссіз қалады.
Күрделі пайыздар ережесі бойынша жасалатын есептерді пайыздарға пайыз
аудару деп ал, ... ... қосу ...... немесе капиталдандыру деп атайды.
Базаның тұрақты өсуіне, яғни пайыздардың қайта ... ... ақша ... өсуі ... ... (4 сурет). Әдетте
күрделі ... орта және ұзақ ... ... ... Бірақ қандай жағдайда да, егер ... ... ... салымдар бойынша), қорытынды өсірімді соманы күрделі
пайыздар формулаларымен жүргізген жөн және де:
– қарыз сомасын өскен пайызды есептеуде, егер пайыздар ... ... ... және ... ... қағаздарды бірнеше рет есепке алғанда (теңдей жағдайда есепке
алу және қайта есепке алу);
– лизингтік қызмет көрсетудегі жалға беру ... ... ... ... ... ... әсерімен ақша құнының өзгеруін анықтағанда;
– жобалық талдаудың бірнеше кезеңіндегі ақша ... ... ... ... ... есептеуді де табыстың
бастапқы шарттары бойынша қайта инвестициялау мүмкіндігінен шығатын күрделі
пайыздар формуласы арқылы жүргізсек болады.
S
Күрделі пайыздар
Жай ... ... ... уақыт ағымында өсіру
Егер есептеу декурсивті пайыздық қойылым і бойынша жүргізілсе, онда
әр n кезең соңында ... ... ... ... ... өсу ... ... n кезеңдегі өсірілген соманың формуласын анықтауға болады:
Р+Р∙і=Р(1+і) -Р ... ... -Р 2-ші ... Р n-ші ... соңында өсірілген сома мынадай түрге ие
болады:
S=Р
(3)
мұндағы:
і – кезең ішіндегі пайыздық қойылым;
n – қаржылық операцияның ... және ... ... ... ... әр ... соңында қосылады.
Жалпы статистикалық теория бойынша, егер тізбекті өсу қарқыны белгілі
болса, онда ... өсу ... табу үшін ... өсу ... көбейту керек. Кезең ішіндегі пайыздық қойылым тізбекті арту
қарқыны; 1+і – тізбекті өсу ... ... ... ... ... ... ... демек өсу қарқыны тұрақты, онда жалпы
базистік өсу қарқыны мына ... ... = ... ... ... ... ... атайды. Оның кезең
ішіндегі қойылымы і кезеңдер саны n кестеленген.
Біз өсіру (көбейту) коэфициетін белгіледік
fn,i =
Сондықтан (3) ... ... ... ... S∙fn,i
Демек, өсіру коэффициенті берілген жағдайда бастапқы ... ... ... ... 5 млн тг. ссуда күрделі пайыздар бойынша 4 жылға берілген.
Пайыздар (20% жылдық) жыл сайын ... және ... ... сомасына
қосылып отырады. Жалпы қайтарылатын қарыз сомасын анықтау керек.
Шешуі:
(3) формуласын қолдана отырып, келесіні табамыз:
млн ... m рет ... ... ... ... Егер ... ... аяғында бір рет, ал пайыздар жылына m рет есептелсе, формуланың қалай
күрделене ... ... Бұл әр жолы j/m ... қолданылатынын
білдіреді, мұндаға j – номиналды пайыздық қойылым. Сонда ... ... ... ... рента мүшелері мынандай түрге келеді:
,,…
Егер осы ... ... ... қарай қарастырсақ, онда біз
геометриялық прогрессияны көреміз, оның бірінші мүшесі R және ... ал ... ... ... саны n-ге тең. Осы ... ... рентаның өсірілген сомасы болады.
(5)
Мысал: қор жинау үшін фирма жыл сайын банкке 24 мың теңге салады,
номиналды ... ... ... 32%-ға тең. 8 жыл ... қорда қанша ақша
болатынын анықтаңыздар, егер салымдар жылдың аяғында қорға аударылса, ал
күрделі пайыздар әр ... жыл ... ... ... ... ... аламыз:
=676944,7364
Ипотеклық несиені есептеу. Несие мөлшері – S, банктік пайыздық
қойылым – і болғандағы, n – ай ... ... ... ... ... ... бірдей төлемдерді есептейік:
әрбір айдың соңында төленетін бірдей төлемдерді R – деп белгілейік;
n – ай ... ... ... айға ... ,..., ... ... төлемдердің қосындысы S – ке тең. ... ... ... ... ... R ... ... мүше саны n+1 – ге тең. Геометриялық прогрессияның қосындысы:
осыдан;
(6)
Ипотекалық несиені ... ... ... ... ... ... мүлкін несие беруші органдардың заңнамасында көрсетілген кепілдік
мүлікіне сәйкес келетіндігі қарастырылады. Сонан соң ... ... ... ... ... ... қарап кепілдік құнын
анықтайды. Кепілдік құны анықталғаннан кейін несие алушы ... ... ... ... жыл ... ... ... өзімнің дипломдық практикамды Астана қалалық «Халық банкінің»
филиалының несиелендіру бөлімшеснде өттім. Бұл банктің несиелендірудегі
алғашқы ... ... ... ... ... ... ... 0%-дан 30%-
ға дейін. Мұның себептері тәуекел деңгейіне байланысты. Толығымен салынып
біткен, халық ... ... ... ... ... алғашқы жарнасы
0% болады. Сонымен қатар енді ғана ... ... ... ... ... ... ... сатып алуда. Мұндай тұрғын үйлерді кепілге қойып
сатып алу үшін 30% алғашқы жарна ... ... ... үйдің толық
салынып бітуіне ешкім де 100% кепілдік бере алмайды.
«Халық банктің» ипотекеалық несие ... ... ... ... ... 3.- ... ... пайыздық қойылымы
| ... |0% |15% |30% |50% ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... 100% ... |8,5% |8% |7,5% ... тұрғын үй | | | | ... ... ... ... |13% |12% ... ... үй | | | | ... |–— |22% |21% |19% ... ... |42% ... |––– |––– ... ... ... ... ... ... ... тұрған
мүлкінің кепілдік құны анықталғаннан кейін әрбір айдың соңында ... ... ... Ипотекалық несиені берместен бұрын несие
алушының жұмыс орнынан жалақы мөлшері туралы ... ... ... ... ... ... әлеуметтік шығындарына, және ай сайынғы
банкке төлейтін қайтарымға төтеп бере ... ... ... ... ... алушының жалақысының 35% әлеуметтік шығындарына деп
есептелінеді. Несие алушының жағдайы осы қарастырылған ... ... ғана оған ұзақ ... ... ... беріледі.
Мысал: Астана қаласының тұрғыны өзіне ипотекалық несиеге ... ... ... құны 4 млн тг. Осы ... 2 жыл ... ... ... 50
% ын, 12% пайыздық қойылыммен банкке, депозит ашып жинақтап ... ... ... ... жарнаға құйып 20 жылға ипотекалық
несиеге пәтер алды. Тұрғын үй ... ... ... және ... ... тұрғынның алғашқы жарнасын;
ә) әрбір айдың соңында төленетін бірдей ... ... ... өтеу ... ... ... алғашқы жарнасы (5) формуладан;
= 1753275
(6) формуланы пайдаланып әрбір айдың соңында төленетін бірдей ... ... ... нәтижені пайдаланып өтелім кестесін толтырайық (кесте
қосымшаларда);
Мысал есебіміздің нәтижесі көрсеткендей ... ... ... ... шығындары мен несиені теңдей айлық төлемдермен төлеуге
жетеді. Бұл азаматқа өзіне пәтер алуға банк ... бере ... Егер ... үй алушы азамат жаңадан тұрғызылп жатқан үйден пәтер алмай, дайын
соғылып біткен үйден пәтер алғанда ... ... ... 13% ... болар еді. Себебі құрылысы 100% аяқталған үйді кепілдіккеқойғанда
тәуекелі өте аз шама болады. ... енді ғана ... ... ... тәуекел деңгейі жоғарылайды, Себебі; құрылысы енді ғана
басталған пәтерлер 100% аяқталады деп ешкім де кепіл бере ... ... ... ... ... ... ... «Москва» деген трғын үй
кешендерін салмай жатып-ақ пәтерлерді толығымен құжаттарын рәсімдеп халыққа
сатқан. Ал халықтың көпшілігі болса ... ... ... ... қойып «Халық банктен» ұзақ мерзімдік ипотекалық несие алған.
Тұрғын үй кешендері салынып аяқталып қалғанда зерттеушілер үйдің ... ... ... ... ... ... ... көп бөлігі құрылысқа жұмсалған болатын. Сол себепті компанияның
кешенді қайта ... ... ... ... ... шамасы келмей
отырған себептен, компания банкрот деп ... Енді бұл ... ... ... ... ... тиіс. Осындай мол
қаражатты қайтаруға сақтандыру мекемелерінің көп бөлігінің жағдайы келе
бермейді. ... ... ... алмаса «Халық банк» біраз шығынға
келгелі.
Алдағы мысал есептің кепілге қойылғалы ... ... ... ... ... деп, ұзақ мерзімдік ипотекалық несиенің ай ... ... EXCELL ... математикалық функцияларының ПЛТ
деген формуласына салып шешейік:
.
6.- Сурет. ЕXCELL бағдарламасының математикалық функцияларының ПЛТ
формуласымен ипотекелық несиелеудің ай сайынғы төленетін теңдей төлемдерді
есептеу
Ай ... ... ... ... 19497,6 тг. болды.
2.1 Табыстылық пен тәуекелділік деңгейлерін зерттеу
Кез – келген банктердің, немесе ипотекалық несие беру компанияларының
табыстылығы мен ... ... және ... ... ... 7 ... ... Республикасының «Халық банкінің» табыстылық пен
тәуекелдеңгейлерін бағалау кесте түрінде көрсетілген. ... ... ... ... ақпараттарды жинақтау және өңдеу бірінші деңгейде
көрсетілген. Шын мәнінде бұл ... ... ... ... Бір ... ... өту ... болғанда қосымша ақпаратқа
қажеттілк анықталуы, жинақталуы мен өңделуі ... ... және ... ... ... ... ... алу
басты ролде.
7.- Сурет. Табыстылық пен тәуекелді басқару үрдісінің кестесі
1 -  берілгендерді жинақтау және өңдеу; 2 -  табыстылық пен тәуекелді
толығымен ... 3 - ... пен ... ... ... 4 –
тәуекелдің табыстылығын бағалау; 5, 11 – тәуекелдің азаю, ... ... ... 6, 12 – ... ... ... әдістерін талдау және нұсқауларды реттеу; 7 – ... ... ... 8 – ... ... ... және ... 9, 13 – тәукелдің төмендеуінің бүтіндігін бағалау; 10 -
тәукелдің жоғарылауының бүтіндігін ... 14 – ... ... ... 15 – жобаны жүзеге асыру (тәуекелді қабылдау); 16 -
жобаны жүзеге асырудан бас тарту (тәуекелден бас ... ... ... жүзеге асу барысында пайда ... ... және шығу ... ... және ... нәтижесін
көрсетеді.
Портфельдің тәуекелін есептеудің ... ... ... ... ... ... қағаздар, оның ішінде республикалық
займ облигациялары. 2005 жылдың қыркүйек айында ... РЗО ... 25% ... ... 2006 ... ... айында қайтарылатын РЗО
45001 – 45% (Х2=0,45), 2008 жылдың қыркүйек айында қайтарылатын РЗО 46001 –
30% (Х3=0,3).
Портфелдің стандарттық ауытқуы қалай есептелетінін қарастырайық. ... ... ... ... портфел (ОФЗ 27018, ОФЗ 45001, ОФЗ 46001)
үшін, формула выглядит следующим образом(
( = [], ... ... ... i және j табыстылығының ковариациясын
білдіреді.
Ковариация – екі ... ... ... ... ... Екі ... қағаздардың табысының бір – біріне байланысы
сияқты, екі кездейсоқ айнымалының өлшемі. Ковариация ... оң ... ... ... табысы басқа жаққа қарай өзгере алу тенденциясы ... ... ... жақсы, бағалы қағаздың табысы, басқа бағалы
қағаздың ... ... ... ... ықтимыл және ... кері ... ... бірін – бірі толықтыруға, ... ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздың
күтілгеннен нашар нәтиже ... ... ... ... ... ... ең ... және нөлдік нәтижесі осы бағалы
қағаздардың табыстылығының бйланысы әлсіз немесе ... жоқ ... өте ... ... ...... Шын ... кездейсоқ шамалардың ковариациясы екеуінің стандарттық ауытқуының
көбеейтіндісіне тең. арасындағы корреляцияға тең:
( = p((,
( 8 ... ... р ... і ... ... ... j ... табыстылығының арасындағы корриляция коэфициентін ... ... ... ... ... жұптарымен салыстыруын
жеңілдету үшін коварияцияны бір деңгейлендіреді.
ФЗО 27018 нөмірі ... ФЗО 45001- ... ... және ФЗО 46001 –
нөмірі үшінші бағалы қағаз болсын.
Бірінші және екінші бағалы қағаз арасындағы корриляция коэффициенті
р12 = 0,994, р13 = 0,990, р23 = ... ... ... -1 және +1 ... жатады.
Егер де ол -1 – ге тең ... ... ... ... егер +1 – ... ... ... оң корриляцияны көрсетеді. Көп жағдайда ол осы екі
экстримумды мәндер арасында жатады. Барлық үш ... ... ... ... ... коэффициенті бар. Мұндай жағдайда барлық ... ... ... ... ... ... әсерін тигізетінін көруге
болады.
Бағалы қағаздардың ковариациясын анықтау үшін, олардың стандарттық
ауытқуларын есептеу ... ... ... ... 2005 ... айының мәліметтері алынған. Есептесу кезінде келесідей нәтижелерге
қол жеткіздік( (1 = 3,72, (2 = 4,34, (3 = 6,27. Бұл ... ... ... ... ... ... осыдан үлкен
дюрациялы облигацияның тәуекелі жоғары екен деген қорытындыға ... және j ... ... ... ... және
корриляция коэфициенттрін біле отырып, олардың ... ... ... ... (12 = 15,88, (13 = 22,83, (23 = ... ... құруға қажетті, әрбір бағалы қағаздың дисперсиясын
табамыз. Бірінші бағалы қағаздың дисперсиясы (11 = 1 * (1 * (1 = ... ... (22 = 17,58, (33 = 35,88. ... келесі
ковариациялық матрицаны аламыз.
Кесте 5.- Ковариациялық матрица
| Бағалы қағаздардың |27018 |45001 |46001 ... | | | ... |13,69 |15,88 |22,83 ... |15,88 |17,58 |25,35 ... |22,83 |25,35 |35,88 ... ... ... барлық көрсеткіштерді таптық.
Портфельдің стандарттық ауытқуын есептейміз: (р = [Х1Х1(11 + ... ... + ... + ... + ... + ... + ... + Х3Х3(33] =
[(0,25*0,25*13,69) + (0,25*0,45*15,88) + ... ... + ... + (0,45*0,3*25,35) + (0,3*0,25*22,83)
+ (0,3*0,45*25,35) + 0,3*0,3*35,88)] = [21,49] = ... ... ... ... активтердің табыстылығының
олардың күтілген табысынан ауытқу мүмкіндігі, оңды нәтиже сияқты, ... де ... ... ... ... үшін, тәуекел бұл жерде нәтиженің
анықталмағандығы инвестициялаудан шығынға ұшырау мүмкіндігі сияқты емес
немесе табысты ... ... ... қарастырылады. Кейбір кездері
активтің табысының мөлшерінің орта (стандарттық) квадраттық ... ... ... - ... активтердің күтілген табысы; ri -
инвестициялық активтердің түрлі нұсқаулардығы ... pi – ... ... ... n – ... ... ... күтілген табыстылығы келесі формуладан
табылады:
(10)
бұл жердегі ri – ... ... ... ... pi – ... ... нұсқаулардың ықтималдығы.; n – нұсқаулар
саны.
Со сияқты ... ... ... ... бірі ... ... коэффициенті бағалы қағаздардың ... ... ... ... Бета ... ... үшін ... мүмкін болатын
қисықтардың бастау алуы белгілі болуы керек. Сонан соң ... ... ол ... әрбір өзгеруіне қалай әсер ететінін және ... ... ... қажетті.
«Бетаны» бағалы қағаздар нарықтық ... ... ... ... ... ... Егер де осы ... периодтан периодқа
тұрақты болса, онда «тарихи бетаны» (historical beta) қарастырылып ... ... ... ... ... қағаздың табыстылығына және нарық
табыстылығына, қатынасы түрінде ... ... ... «бета»
коэффициентінің опостериорлық (өткен) мәнін алуға болатын статистикалық
үрдіс, қарапайым сызықтық регрессия (simple linear regression) немесе ... ... деп ... Анық ... ... ... ... жасау мүмкін емес, тек осы мәнді ғана ... ... ... ... ... ... ... r шаманы
қаржы нарығын бүтіндей қарастырып отырғын шамамен байланыстырады. Мұндай
шамалар ... деп ... ... ... ... ... белгілі шамалар сияқты кездейсоқшама деп саналуы
мүмкін.
Қарапайым жағдайда бір ғана фактор ерекшеленіледі. Мұндай ... ... мына ... ... және - ... ... параметрлер), -
болса , шартын қанағаттандыратын кездейсоқ шама, бұл жердегі ... ... ... ... F – ке ... ... ... күтімі 0 – ге тең деп қорытындылауға болады.
коэффициенті бағалы ... ... F ... ... ... ... ... деп аталады.
Кең таралған модельдердің бірі F факторы, ... ... ... ... ... (market mode) – ... индексіне акцияның осы
периодтағы табыстылығы ... ... ... ... ... ... ... = (iI + (iI rI + ... ... ri - i ... ... ... ... ... rI
- осы периодтағы I нарық индексінің ... (iI - ... (iI - ... ... (iI - кездейсоқтық.
Алдыңғыдын байқағанымыз, көлбеу коэффициентінің оң болған шартындағы
нарық индексінің табыстылығы қаншалықты жоғары болса, ... ... ... жоғары болады. “Бета” коэффициенті келесі түрде
есептеледі:
(13)
Мұндағы (iI, нарық индексімен і ... ... ... ... ал, (I2 табыстылықтың ... ... ... ... ... ... моделден i бағалы
қағазының оның дисперсиясымен өлшенетін және (2i деп белгіленетін ... екі ... ... (1) ... (немесе систематикалық) тәуекел
(market risk); (2) жеке (немесе систематикалық емес) тәуекел (unique risk).
Осыдан, (2i ... ... ... (2i ... нарық индексіне дисперсиясын білдіреді,
(2iI(2i - i бағалы қағазының нарықтық тәуекелі, ал (2 (i —i ... (iI ... ... ... болып табылатын жеке тәуекелі.
Нарықтық моделде оның табыстылығының дисперсиясымен өлшенетін портфелдің
жалпы ... ... ... ... ... , ... ... ... көп портфель дивесифицирланған (қаншалықты
бағалы қағаздар мөлшері оған ... ... ... Хi үлесі аз екенін
көруге болады. Соған қарамастан, бағалы ... ... ... немесе жоғарғы мәніне қосылу жағдайынан пайда ... ... жеке ... ... ... ... басқаша оқиға
пайда болады. Егер ... ... ... ... ... болса, онда Х үлесі 1/N болады. Егер портфель жағары
диверсифицирленген болса, онда ондағы бағалы қағаздар ... (N – ге ... ... ... Бұл тағы да 1/N мәні ... ... ... азаюына әкеп соғады. Осының нәтижесінен келесідей ... ... ... ... азайтады.
Сызықтық регрессиялық моделде қолданылатын басқа фактор ретінде,
жанасушы деп аталатын, ... ... ... ... ... ... табылады. Әрбір портфелге rp – ... ... ... келеді.
(16)
- потфель тәуекелі .
Кез келген инвестор үшін бұл модельдегі ең тиімді стратегиясы болып
қаржының бір бөлігін ... ... ал ...... ... ... Немесе керісінше: қатысты
портфельді қосымша инвестициялау үшін несиелер алу. Тәуекелсіз активтерге
қатынасы бойынша ... ... ... ... үлесі неғұрлым
төмен болса, соғұрлым тәуекел шамасы төмен болады.
Нарық айналысындағы бағалы ... ... ... ... ... ... ... кездейсоқ шамалардың сандық
сипаттамалары rp уақытқа тәуелді болады. Жалпы ... және ... ... мен ... ... ... ... нарық моделіне кіретін сандық сипаттардың ... әр ... ... ... болса, онда ол модель тұрақты деп
аталады. Мұндай ұйғарымдардың экономикалық мағынасы ...... ... ... Бұл ... ... ... кейбір нақты
нәтижелерді алуға болады.
Бағалы қағаздар пайдалылығының қатысты портфель ... ... ... (нарық қатысушыларының барлығына несиелерді
беру және алудың тәуекелсіздік қойылымы бірдей болады rf). Егер ... ... онда ... ... ... ... қанағаттандырады:
ондағы әрбір бағалы қағаздың үлесі оның қатысты нарықтық ... ... ... ... нарықтық деп аталады және біртекті анықталады.
Сонымен тұрақты модельдерді қарастыра ... біз ... және ... ... ... ал оның пайдалылығын rM ... і-ші ... ... ... ... келесідей болады:
Айта кететін жай, тұрақтылық жағдайда келесі теорема орын алады:
«нарық айналысындағы барлық қағаздар үшін коэффиценті ... ... ... ... ... ... ... сипаттайтын жалғыз параметр болып нарықтық портфелге
оның «бета» сезімділігі табылады.
Келесі әдіс қаржылық активтерді ... ... ... ... ... бағалы қағаздың нарықтық сызығы деп ... ... ... ... ... ... ... деп аталады. Оны
пайдлану үшін қатысты портфель параметрлерінің бағалауын — ... пен ... және де р-ға ... ... ... ... алу қажет.
Қаржылық активтерді бағалау моделінің тәжірибелік мағынасы тұрақсыз
жағдайда дұрыс бағаланбаған қағаздарды ... Егер ... ... берілген пайдалылықтан жоғары болса, онда қағаздар
қайта бағаланған болып ... ... ... көп ... дұрыс болады, бірақ көбінесе
олар ... ... ... және бұл ... ... ... ... бірнеше
фактордан (т) қарастырамыз, яғни сызықтық регрессионды модель түрінде:
(17)
Мұнда, және к – параметрлер, — ... ... ... (і- ... ... факторлар болып, мысалы, инфляция деңгейі, жалпы ішкі өнім
өсімінің қарқыны және т.б. болуы мүмкін. Егер ... ... ... бір ... қатысты болса, онда берілген сектордың өзіндік
факторларын қарастыру керек.
Анықтаушы ауыспалылардың (факторлардың) мүмкін аз санына ұмтылған
жөн. ... ... ... ... қиындатумен бірге бағалау
қателелерінің өсуіне алып келеді.
Берілген жұмысты жеңілдету үшін және ... ... ... ... ... анықтамасын тек оның қаржылық құралдар немесе
субъект активтеріне әсер ... ... ... ... ... ... оның ... тәуекелін анықтап алып
жеңілдетеміз. Онда ... ... ...... ... ... мүмкін жоғалтулардың шамасы мен мүмкіндігін анықтау.
Қазіргі уақытта дүние жүзінде және ... ... ... кең ... ие. Ары ... біз бұл проблеманы шешудің қазіргі
заманғы әдістерін қарастырамыз.
Нарықтық тәуекелді қалай бағалау керек деген ... ... ... ... ... бере ... Осы ... сәйкес тәуекел шамасы
мұнда» нәтижені күту және жүзеге асыру мүмкіндігінінің нақты ауытқу шамасын
ескеру қажет. Гарри Марковицтің ... ... ... таңдау
проблемаларын шешудің классикалық әдісінде кез келген ... ... ... портфельдің пайдалылығы жалпы алғанда кездейсоқ ... ... ... ... ... бөлу — ... ал
портфельдің анықталмағандық деңгейін — күтілетін (орташа) ... ... деп ... ... ... ... өз
шешімін тек күтілетін пайдалылық және ... ... ... Яғни ... портфель үшін инветор иелік ету мерзімінде күтілетін
пайдалылықты және стандарттық ауытқуды бағалау ... ... ... осы ... ... ... қолайлы жолды таңдауы керек.
Бірақ тәуекел-менеджмент тәжірибесінде ... ... ... ретінде пайдаланудың кемшіліктері бар. Соның ішінде ең
негізгі екеуін көрсетейік:
... ... ... ... ... ... ... инвестициялық портфельдің нарықтық құнының өзгеруінің бөлінуі
ортша немесе симметриялық болмаса;
– екіншіден, портфельді ... ... ... ... ... ... туралы ақпаратты стандарттық ауытқу нысаны ретінде емес
нақты ақшалай жоғалтулар шамасы түрінде берілгенді қалайды.
Стандарттық ауытқулар ... ... ... және ... ... Егер ... ... өзгеруінің бөлінуі симметриялық
түрде болса, онда стандарттық ... ... ... шамасын анықтайды.
Қазіргі заманғы инвесторлардың көптеген қаржылық портфельдер өзгеруінің
бөлінуінің асимметриялылығы олардың ... ... және ... ... ... келгенде, халықты тұрғын үймен қамтамасыз ететін және осының
негізінде әлеуметтік ... ... ... қызмет түрі
ипотекалық несие болып табылады. 2002 ... 1 ... ... ипотекасы туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес ипотекалық
несие дегеніміз – кепілге берілген жылжымайтын мүлік ... ... ... ... ... ... тұлғаның иелігі мен пайдалануында қалатын
кепіл ... та кез ... ... ... ... ипотекалық несие алудың
ауыртпалықтарын да ... ... ... ... ұзақ мерзімге ипотекалық
несие алушы азаматтар несиенің біраз бөлігін төлегн кезінде көптеген
қайырымсыз оқиғаларға ... ... 20 жыл ... адам ... 1/3 ... ... ұзақ ... кезеңінде адамдар түрлінауқасқа ұшырырап,
тіпті қайтыс болып ... де ... ... ... ... ... ... несие алушының кепілдк мүлкі
толығымен несие беруші органдардың ... ... ... несие
алған кезінде осындай тәуекелдірді бастан өткізеді.
Мен өзімнің дипломдық жұмысымды талдап өткенімдей кез келген тұлға
табысын барынша молайтқысы ... ... ... ... ... ... ... моделдеу арқылы тек қана ... ... ... ... Егер де ... біреу ғана болса, тіпті
тәуекелі жоғары болса, несие беруші, несие алушы тұлғалар не ... тек қана ... ... ... ... ... ... да реттеу қажет сияқты. Алдағы мысалымызда несие алушы несиені
қайтаруға ... ... ... кезде, оған кепілде тұрған мүлкін сатуға
немесе мүлкін несие беруші органдардың қарамғына ... ... ... қайтарымдарын өзіне қайтып берген дұрыс деп ойлаймын
Қазақстан Республикасында ипотекалық несие жүйесі екі деңгейлі болып
келеді. Бірінші деңгейінде ипотекалық несие ... ... мен ... ... ... ... ... екінші осы кредиторлар берген
ипотекалық кредиттер бойынша талап құқықтары мен кепілдік құқықтарын сатып
алуды жүзеге асыратын ... ... ... ... ... ... Банк 2001 жылы ... айында құрған «Қазақстан Ипотекалық компаниясы»
АҚ болып табылады. Қазақстандық ипотеалық модельдің негізін қалау үшін АҚШ-
тың Fannie Mae және ... Cagamas Berhad ... ... ... ескерілген.
Сонымен Қазақстанда ипотекалық несиелеу қатынастары даму жолында деп
айтсақ болады. Елімізде жаңадан енгізілген Тұрғын үй ... ... ... тек ... ... тартуда, ал несиені 2-3 жылдан соң
ұсынады. Осылайша елімізде тұрғын үй ... ... ... база ... ... ... істейтін қаржы институттары бар.
Қазақстанда алдағы жылдарға арналған, яғни 2005-2007 жылдарға
«Мемлекеттік ... үй ... ... ... және осы ... ... ипотекалық несиелеудің маңызы, сонымен қатар ... ... орны ... ... ... ... В.А. Кудряцев., Е.В. кудряцева ... ... ... ... 1998г. 8-12 ... ... А.Ж. «Ипотекалық несиелеу жүйесінің институционалды
негіздерінің қалыптасуы» // ... ... ... ... ... А. ... «Ипотечные кредиты станут доступнее» // ... ... ... «Ипотека: бір өкініш, бір үміт … // Дала мен ... ... ... как ... ... ... ... Деловая неделя №50, 26,12,2003.
6. Сагиндыкова М.О. «Повышение доступности жилья, реализуемого по
государственной программе» // ... ... №10. ... ... ... ... және банк ... туралы” ҚР-сы
Президентiнiң Заң күшi бар Жарлығы, 1995 ж. 31 ... ... 1995 ... 23 желтоқсанда шыққан «Қозғалмайтын мүлік ипотекасы
туралы» ҚР-сы Президентінің Заң күші бар Жарлығы.
9. Банки ... №8, 2004г. ... ... Н.И. ... ... – Вита ... -1999. –С.125-131.
11. Буренин А. Рынок ценных бумаг и ... ... ... 1 ... ... ... -1998. - ... Гитман Л.Дж., Джонк М.Д. Основы инвестирования. - М.: Дело, 1997.-
1008с.
13. Кох И.А. Аналитические модели рынка ... ... ... ... ... ... В.В. Инвестиции и хеджирование. –Москва.( -2001. –С.157-
168.
15. Кремер Т.В. Теория вероятности. Инфра-М. -1999. –С. 201-214.
16. ... И. Рэй. ... ... ... и ... рисками.
–М.( Дело. –1999. –С. 314-320.
17. Меньшиков И.С. Финансовый анализ ценных бумаг.-М.: ... ... –1998. –С. ... Рэдхед К., Хьюс С. Управление финансовыми рисками. –М.( ... –С. ... ... ... Математика управления капиталом. Методы анализа рисков
для трейдеров и портфельных менеджеров/ Пер. с ... - ... дом ... 2000. – 401 с.
20. Рынок ценных ... / под ред. ... В.А., ... А.И.- ... ... -1999. -С ... Шарп У., Александр Г., Бэйли Дж. Инвестиции.- ИНФРА-М. -1999. ... ... О. ... ... ... ... дефолта и ее
использование в оценке стоимости долговых ... // ... ... –2000. -№9. ... ... В. ... акций для портфельного инвестирования.// Финансовый
бизнес. –2000. -№ 2. -с. 47-48.
24. Егорова Е.Е Системный подход оценки ... // ... ... -№2. ... Демшин В. Оценка стоимости: доходный подход и безрисковая ... ... ... ... –2001. -№ 12. -С. ... ... А. ... инвестирование на российском рынке
акций.//Финансист,2000, №8, с. 28-31.
27. Кузнецов В.Е. Измерение ... ... // ... ... -№7. –С. ... Рукин А. Портфельные инвестиции. Финансово - ... ... ... ... 1999, № 18, с. ... ... Л. Активный и пассивный портфельный менеджмент.// Банковские
технологии, 1998, ... с. ... ... Н.А. Казахстан-2030. Процветание, безопасность и улучшение
благосостояния всех казахстанцев. Послание Президента страны ... // ... ... 1997, 21 ... С. ... ... в ... анализ и прогноз
инвестиционных процессов в ...... ... 1994, ... ... К., ... А. ... инвестиционного процесса в РК как
фактор преодоления экономического кризиса. – Алматы, Азия - Экономика ... 1996, №12, 13, ... ... Л., ... Н. ... ... ... и
регулирование иностранных инвестиций // «Саясат», 1999, № 3, с.7.
34. ... ... ... ... заңы // 20 ... ... Инвестиции в реальный сектор экономики: проблемы оценки и развития:
Монография. – Алматы «Экономика», 2000, ... ... Н.К. ... ... ... и развития
экономики Республики Казахстан // Проблемы ... и ...... Ғылым, 1999, с.29-38.
37. Долженкова Л.Д. Иностранные портфельные ... в ... // ... и ... 2001, № ... Указ ... РК № 2035 «О мерах по повышению эффективности
государственного управления и ... ... ... ... в экономику РК» от 19 января 1995 года.
ҚОСЫМШАЛАР
1 – ... ... ... ... ... ... пайыз қосылғаннан кейінгі
несие мөлшері;
2 – бағана: ... ... ... төлемнің пайыздық бөлікке кеткен үлесі;
3 – бағана: әрбір айдың ... ... ... ... ... ... – бағана: әрбір айдың соңындағы төлем мөлшері;
5 - әрбір айдың соңындағы төлемнен кейінгі несие мөлшері
Кесте 6.- ипотекалық несиені өтеу ... |24603,2 ... ... |2244765 ... ... ... |26299,12 |2242784 |
|2267081 ... ... ... |2240782 ... ... |1761,004 |26299,12 |2238758 ... ... ... ... |2236712 ... ... |1805,572 |26299,12 |2234644 ... |24470,9 ... ... |2232554 ... |24448,01 ... ... |2230440 ... |24424,87 |1874,251 |26299,12 |2228304 ... ... ... ... |2226145 ... |24377,84 ... ... |2223963 ... ... ... ... |2221757 ... |24329,78 |1969,346 |26299,12 |2219526 ... ... ... ... |2217272 ... |24280,67 ... ... |2214994 ... ... ... ... |2212690 |
|2236661 ... |2068,63 ... |2210362 ... |24205 ... |26299,12 |2208008 ... ... ... ... |2205629 ... ... ... |26299,12 |2203224 ... ... ... ... |2200794 ... ... |2198,905 |26299,12 |2198336 ... ... ... ... |2195853 ... |24046,11 ... ... |2193342 ... ... ... |26299,12 |2190804 ... ... ... ... |2188239 |
|2211944 |23962,73 ... ... |2185645 ... ... |2364,789 |26299,12 |2183024 ... ... ... ... |2180374 |
|2203995 ... |2422,51 ... |2177696 ... ... |2451,841 ... |2174989 ... ... ... ... |2172252 ... |23787,67 ... ... |2169485 ... ... |2541,752 ... |2166689 ... ... ... ... |2163862 ... |23695,8 ... ... |2161005 ... ... ... |26299,12 |2158117 ... ... ... ... |2155197 ... ... ... |26299,12 |2152246 ... ... ... ... |2149263 ... ... |2763,201 |26299,12 |2146248 ... |23502,9 ... ... |2143200 ... |23469,52 ... ... |2140118 ... ... ... |26299,12 |2137004 ... ... ... ... |2133856 ... |23367,2 |2931,923 ... |2130673 ... ... |2966,772 |26299,12 |2127456 ... ... ... |26299,12 |2124205 |
|2147217 ... ... ... |2120918 ... |23225,52 |3073,6 ... |2117595 ... ... |3109,984 |26299,12 |2114237 ... ... ... ... |2110842 ... ... |3183,938 ... |2107410 ... ... ... |26299,12 |2103941 ... ... ... ... |2100435 ... ... |3297,902 |26299,12 |2096891 ... ... ... ... |2093308 ... |22923,17 |3375,95 ... |2089686 ... ... ... |26299,12 |2086025 |
|2108624 ... ... ... |2082325 ... |22802,9 ... ... |2078584 ... |22761,94 ... ... |2074803 ... ... |3578,589 ... |2070981 ... ... ... |26299,12 |2067117 ... ... ... ... |2063212 ... |22593,61 ... ... |2059264 ... ... |3748,748 ... |2055274 ... ... ... ... |2051240 ... ... |3836,617 |26299,12 |2047163 ... ... ... |26299,12 |2043042 ... ... |3926,4 ... |2038875 ... |22327,1 ... ... |2034664 |
|2056706 |22280,98 |4018,14 ... |2030407 ... ... ... ... |2026104 ... |22187,25 |4111,877 ... |2021754 ... ... |4159,509 |26299,12 |2017358 ... ... ... |26299,12 |2012913 |
|2034720 |22042,8 ... ... |2008421 ... |21993,6 ... ... |2003879 ... ... ... ... |1999289 ... |21893,6 ... |26299,12 |1994649 ... ... ... ... |1989958 ... ... |4507,698 ... |1985217 ... ... |4559,617 |26299,12 |1980425 ... ... |4612,1 ... |1975580 ... ... |4665,151 |26299,12 |1970683 ... ... ... |26299,12 |1965733 ... ... ... ... |1960729 ... |21471,35 ... ... |1955671 ... ... |4883,164 |26299,12 |1950559 ... ... ... ... |1945391 ... |21303,38 |4995,746 |26299,12 |1940167 ... ... ... ... |1934886 ... ... ... |26299,12 |1929548 ... ... ... ... |1924152 ... |21070,8 |5228,319 |26299,12 |1918698 ... ... ... |26299,12 |1913185 |
|1933911 |20950,7 |5348,42 ... |1907612 ... ... ... |26299,12 |1901979 ... ... ... ... |1896284 ... ... |5533,493 |26299,12 |1890528 ... |20702,6 ... ... |1884710 ... |20638,88 ... ... |1878828 ... ... ... ... |1872883 ... |20509,37 |5789,751 ... |1866874 ... ... ... ... |1860799 |
|1880958 ... ... ... |1854659 ... |20309,8 ... |26299,12 |1848452 ... ... ... |26299,12 |1842177 ... ... ... ... |1835835 ... |20103,67 ... ... |1829424 ... ... |6265,657 ... |1822944 ... |19962,5 ... ... |1816393 ... |19890,77 ... ... |1809772 ... ... ... ... |1803079 ... |19744,96 ... ... |1796313 ... |19670,87 |6628,251 ... |1789474 ... ... |6703,143 |26299,12 |1782561 ... ... ... ... |1775573 ... |19443,75 ... ... |1768509 ... |19366,4 ... ... |1761369 ... |19288,21 |7010,915 |26299,12 |1754151 ... ... ... ... |1746855 ... ... ... |26299,12 |1739480 ... ... ... |26299,12 |1732025 ... ... ... ... |1724490 ... ... ... |26299,12 |1716873 ... ... ... ... |1709173 ... |18716,63 ... ... |1701390 ... |18631,4 ... ... |1693523 ... |18545,25 ... ... |1685570 ... ... ... ... |1677531 ... ... ... ... |1669405 ... ... |8017,976 |26299,12 |1661191 ... |18191,2 ... ... |1652889 |
|1670795 ... ... ... |1644496 ... ... ... |26299,12 |1636012 |
|1653735 ... ... ... |1627436 ... ... |8477,566 |26299,12 |1618768 ... ... ... |26299,12 |1610005 ... ... ... ... |1601148 ... ... ... |26299,12 |1592195 ... ... ... ... |1583144 ... ... |8962,595 |26299,12 |1573996 ... ... ... ... |1564748 ... |17135,08 |9164,043 |26299,12 |1555401 ... ... ... ... |1545952 ... ... ... |26299,12 |1536400 |
|1553045 ... ... ... |1526746 ... ... |9580,2 ... |1516986 ... ... ... ... |1507121 ... ... |9795,101 |26299,12 |1497149 ... ... ... ... |1487069 ... ... ... |26299,12 |1476880 ... ... ... ... |1466580 ... ... ... |26299,12 |1456169 ... ... ... ... |1445645 ... ... ... |26299,12 |1435007 ... ... |10584,8 ... |1424254 ... ... |10702,55 ... |1413384 ... ... ... |26299,12 |1402397 ... ... |10941,9 ... |1391290 ... |15235,6 ... |26299,12 |1380064 |
|1395014 ... ... ... |1368715 ... |14988,38 |11310,74 |26299,12 |1357244 ... ... ... ... |1345648 ... ... ... ... |1333927 ... ... |11691,7 |26299,12 |1322079 ... ... ... |26299,12 |1310102 |
|1324295 ... |11952,6 ... |1297996 ... ... ... ... |1285758 ... |14079,94 ... ... |1273388 ... ... ... ... |1260884 |
|1274543 ... ... ... |1248244 ... ... ... ... |1235468 ... ... ... ... |1222553 |
|1235797 |13387,8 ... ... |1209498 ... ... ... ... |1196302 |
|1209262 ... ... ... |1182963 ... ... ... ... |1169479 |
|1182148 ... ... ... |1155849 |
|1168371 ... ... ... |1142072 ... ... ... ... |1128145 ... ... ... |26299,12 |1114068 |
|1126137 ... ... ... |1099838 ... ... ... |26299,12 |1085453 ... ... ... ... |1070913 ... ... ... ... |1056216 ... |11566,3 ... |26299,12 |1041359 ... |11403,6 ... ... |1026341 ... ... |15059,97 |26299,12 |1011161 ... ... ... ... ... ... ... |15394,25 |26299,12 ... ... ... ... ... ... |
|975075,8 |10563,32 |15735,8 ... ... ... ... |15909,36 |26299,12 ... ... ... |16084,8 ... ... ... ... |16262,14 ... |900192 ... ... |16441,4 ... ... ... |9676,526 |16622,6 ... ... ... ... ... ... |850011,1 |
|859219,6 ... ... ... ... |
|841943,8 ... ... ... ... ... ... |17367,25 |26299,12 |798181,7 ... ... ... ... ... ... |8547,34 ... |26299,12 |762686,1 ... ... ... ... ... ... |8154,428 |18144,7 ... ... ... ... ... ... |707987,7 ... ... ... ... ... ... ... |18750,17 ... ... ... ... ... ... |651492,3 |
|658550,2 |7134,293 ... ... |632251 ... ... ... |26299,12 ... ... |6710,6 ... ... |593140,9 |
|599566,6 |6495,304 ... ... ... |
|579477,8 |6277,676 ... ... ... ... ... ... |26299,12 |532872,3 |
|538645,1 ... |20463,8 ... |512346 ... ... ... |26299,12 |491597,3 |
|496922,9 ... ... ... ... ... |5153,658 |21145,47 ... ... ... ... |21377,63 ... ... ... ... ... |26299,12 ... ... ... ... ... |384433 ... |4209,808 |22089,32 |26299,12 ... ... ... |22331,7 ... ... ... ... |22576,72 |26299,12 |317307,7 ... |3474,74 ... ... ... |
|297635,9 |3224,389 ... ... ... ... ... |23327,8 |26299,12 |247977,2 ... ... |23583,6 ... ... ... ... ... |26299,12 |200496 ... |2195,57 ... ... |176368,9 |
|178279,5 |1931,362 ... ... ... |
|153626,9 |1664,291 ... ... ... ... ... |24904,8 ... |102408 ... |1121,439 ... ... |77218,3 ... |845,594 ... ... |51755,71 ... ... ... ... ... ... ... |26014,22 |26299,12 |0 |
| | | | | ... ... ... актісі
Клиент
(қарыз алушы)
Нарықта салынған мүлік актісін ұсыну
Ипотекалық
банк
Ипотекалық банктерден салынған мүлік ... ... ... ... ... ... ... көрсету туралы шарттары
Салынған мүлік актілерін бағалау мен іріктеу
Бағалы қағаз бойынша қызмет ... мен ... ... ... ... ... ... актісімен қамтамасыз етілген бағалы қағаздарды шығаруы
Тұрғын үй сатушы
Қарыз алушы
Банктер және банктік емес ұйымдар
Қазақстанның ипотекалық компаниясы
Иниституциональдық инвесторлар (зейнетақы ... ... ... ... және т.б.)

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 40 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
АТФ банкінің несиелеу жүйесі58 бет
Банк қызметіне қаржылық талдау63 бет
Ипотекалық және тұрғын үй несиесі нарығының қазіргі кездегі жағдайы49 бет
Ипотекалық компанияның несиелік қызметтерін басқару74 бет
Ипотекалық кредиттің экономикалық мәні мен мағынасы38 бет
Ипотекалық несие жайлы43 бет
Ипотекалық несие тәуекелдігі34 бет
Ипотекалық несиелендіру жүйесі33 бет
Ипотекалық несиелеу20 бет
Ипотекалық несиелеу жүйесі31 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь