Педагогикалық шеберлік бойынша дәрістер


- ЛЕКЦИЯ ТЕЗИСТЕРІ
1-лекция. Тақырыбы: Т1. Педагогикалық шеберлік педагогикалық мәдениеттің компонентті ретінде мәні мен мазмұны.
Жоспары: 1. 1. Педагогикалық шеберлік және педагогикалық мәдениетінің компоненті ретінде.
1. 2. Педагогикалық шеберлік компоненттері: гуманистік бағыт, кәсіби білім, педагогикалық қабілет, педагогикалық техника) .
1. 3. Мұғалімнің кәсіби білімі-шеберлік негізі.
Лекция мақсаты: Студенттерге шеберлік, педагогикалық шеберлік, педагогикалық мәдениет ұғымдарын мәнін түсіндіру.
Лекция мәтіні (қысқаша) : 1. 1. Педагогикалық шеберлік және педагогикалық мәдениетінің компоненті ретінде. Заман ағысына сай біліммен қаруланған ой-өрісі жоғары, зерделі, жан-жақты дамыған маман-уақыт талабы. Кеше ғана көк туын желбіретіп шаңырақ көтерген егемен елімізді өркениетке жетелейтін білім бастауында іргетасын қалаушы-ұстаз тұрады.
«Мұғалімдер-қоғамның ең білімді, ең отаншыл, білгілеріңіз келсе, «ең сынампаз» бөлігі болып табылады», - деп Елбасы Н. Ә. Назарбаев бекер айтпаса керек. Сондықтан да бүгінгі таңда тәелсіз елемізге білікті маман, өз ісінің шебері қажет. Ал, педагогикалық шеберліктің негізі неде?
Шебер педагог білімді, тәжірибасі мол, жан-жақты бола отырып, оқушыларды жеке тұлға етіп қалыптастыру мақсатында білім мен тәрбиені ұштьастыра алуы қажет. әр оқушының дарындылығын айқындау, олардың дамуына қолайлы жағдайлар жасау, мектеп, жанұя мұғалімнің рөлін анықтау, студенттер мен мұғалімдер ұжымын қалыптастыру -педагогикалық шеберлікті жетілдіруге негізделеді деп есептейміз.
Қазақстанда білім беруді дамытудың 2005-2010 жылдарға арналған Мемлекеттік бағдарламасында мемлекетіміздің білім беру жүйесінде жүргізілетін реформалардың мақсаты - оның нарықтық экономика жағдайында ғаламдық ауқымға ие болуын ескере отырып, саналы өзгерістерін қамтамасыз ету деп көрсетілген. Білім беруді реформалау осы саладағы жинақталған оң әлеуетті жақтардың негізінде осы процесті тереңдету мен дамыту жағдайларын жасауды және тиісінше кадрлармен қамтамсыз етуді талап етиеді.
Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаев: «Болашақта еңбек етіп, өмір сүретіндер бүгінгі мектеп оқушылары, мұғалім оларды қалай тәрбиелесе Қазақстан сол деңгейде болады. Сондықтан ұстазға жүктелер міндет ауыр», - деген болатын.
Қазақстан заңдары білім беруді қоғамныңң және мемлекеттің рухани, әлеуметтік, экономикалық, мәдени дамуының негізі деп жариялайды. Елімізде 1999 жылы қабылданған «Білім туралы» Заңда білім беру жүйесінің басым міндеттері көрсетілген.
1-білім беру бағдарламаларын меңгеру үшін жағдайлар жасау;
2-жеке адамның шығармашылық рухани және дене мүмкіндіктерін дамыту, адамгершілік пен салауатты өмір салтының берік негіздерін қалыптастыру, жеке басының дамуы үшін жағдай жасау арқылы интеллектілік байыту;
3-азаматтық пен елжандылыққа, өз отаны Қазақстан Республикасына сүйіспеншілікке, мемлекеттік рәміздерді құрметтеуге, халық дәстүрлерін қастерлеуге, конституцияға қайшы және қоғамға қарсы кез-келген көріністерге төзбеуге тәрбиелеу;
4-әлемдік және отандық мәдениеттің жетістіктеріне баулу, қазақ халқы мен республикасының басқа да халықтарының тарихын, дәстүрлерін, тілдерін меңгерту;
5-оқытудың жаңа технологияларын енгізу, білім беруді ақпараттандыру, халықаралық ғаламдық коммуникациялық желілерге шығу;
6-еңбек рыногында бәсекелесуге қабілетті білікті жұмысшылар мен мамандар даярлау, оларды қайта даярлау және біліктілігін арттыру.
Осы міндеттерді орындап, жүзеге асыруда мұғалімдердің рөлі өте зор. Бүгін мұғалімдердің еңбегінің нәтижесі қандай болса, ертең біздің қоғам сондай болады.
Талант деген сөзді әркім әр түрлі ұғынуы мүмкін. Талант көбіне, ақын-жазушыларда, әртістерде, өнер адамдарында кездеседі. Ұстаздың барлығы талантты болып туылмайды. Егер кез-келген мұғалім ынта-ықылас қойып, табандылық танытатын болса, өз бетімен көп еңбектенсе, идеялық жағынан сенімді, саяси жағынан есейген азамат болса, өз пәні жақсы білсе, педагогикалық технологияны қалыптастыра алса, педагогикалық шберлікке жету қасиеттеріне ие бола отырып, педагогикалық кәсіпті меңгерсе, педагогикалық әдепті бойына сіңірсе, онда талантты, шебер ұстаз бола алады.
Педагогикалық шеберлік-ұстаздық талантпен тығыз байланысты. К. Д. Ушинский: «Педагогика теориясын қаншама жетік білгенімен, педагогикалық әдептің қыр-сырын меңңгермейінше, бұған оның қолы жетпейтіндігін», - айтты.
Педагогикада кәсіби қызметтің сапасын анықтайтын біртұтас әрі жүйесі түсінік «педагогикалық шеберлік» болып табылады.
Кеңес педагогикасы педагогикалық шеберлік корифейінің мәнін мінез-құлық білігінің кең ауқымында қарастырады.
В. А. Сухомлинский бұл түсінікке нақты анықтама бермейді, дегенмен, ол педагог тұлғасы тәрбиеленушіні тәнті ететін, өзіне тарта білетін, рухтандыратын болуы керек деген пікір айтады. Ол: «Идеалдар мен қағидалардың, көзқарастары мен талғамының, симпатия мен антипатияның, моралтдық-әдептілік қағидаларының педагогтың сөзі мен ісіндегі гармоналды тұтастығы - міне, осындай қасиеттер жалындаған жас ұрпақтың жүрегіне жол табатын шоқ жұлдыз болады» - дейді. Сондай-ақ ауызбершілік тәрбиеші үшін органикалық қажеттілігі ретінде өте маңызды, әрі жан дүниесін, жеке бақытын, ой-санасын онсыз елестете алмайтын өмір заңы екенін айтады.
Ю. П. Азаров тәрбиешінің шеберлігінің маңызы туралы айта келіп, оның мәнін төмендегіше ашады: «педагогикалық шеберліктің негізі бала тәрбиесінің заңдылығын білу болып табылады» - дейді. Одан әрі шеберлікті құрайтын құрамдас бөліктерінің өзара әрекеті туралы айта келіп, шеберлікке берген анықтамасын дамыта түседі: «сезім мен техниканың өзара әрекеті педагогтың жеке тұлғаға немесе ұжымға жаппай эмоционалды образды ықпал жасауына әкелетінін айтады»
Міне шеберліктің құдіреті -осындай тұтасқан үйлесімде. Ю. П. Азаров қалың оқырман қауымына арнаған публистикалық басылымында «мен шеберлікітің формуласын қайта-қайта айта беруге дайынмын, оның мәні: технология, қарым-қатынас, тұлға сияқты үштікте» дейді. Шеберлік істейтін ісіміздің материалдық жағында болуы тиіс, ме технология деп атап отырған. Бұл технологияны кешіктірмей іске асырсақ, соның арқасында қарым-қатынас жасалады. Ал бұл қарым-қатынас мені және мен қатысатын балаларды қалыптастырады деген екен.
Ю. К. Бабанский «мұғалім-кәсіби технологияны еркін меңгерумен, шығармашылығымен бала оқытуда және бала тәрбиелеуде ерекше шебер» - деп көрсетті.
1. 2. Педагогикалық шеберлік компоненттері: гуманистік бағыт, кәсіби білім, педагогикалық қабілет, педагогикалық техника) .
Педагогикалық шеберліктің негізі -балалардың өз еркімен дамуына жол ашу, оқу-тәрбие процесінде оқуышалмен педагогикалық ынтымақтастықтар, жұмыс атқарудың формаларын, әдістерін дамыту, шәкіртке деген қамқорлық пен сүйіспеншілікті арттыру педагогикалық шеберліктерінің басты сипаты болып табылады.
Болашақ ұстаздардың педагогикалық мамандыққа өзін-өзі бағыттап, жұмысты ұйымдастыруды педагогикалық шеберлік негідерін білумен шарттас. Бұл саланы зерттеуші ғалымдардың пікірінше педагогикалық шеберлік мынадай жүйелерге бөлінеді:
-педагогикалық іс-әрекеттегі гуманистік бағыттылығы;
-педагогикалық кәсіби бірлігі;
-педагогикалық іс-әрекетке бейімділігі;
-педагогикалық техникасы.
Бұл аталған педагогикалық шеберлік жүйелері бір-бірімен тығыз байланыста жүзеге асады.
Зерттеу жүргізген ғалымдардың пікірінше, педагогикалық шеберлік жөніндегі ғылыми-зерттеу пайымдаулар мыналар:
-педагогикалық мақсаттылық, бағыттылық;
-тәрбие мен білім беру ісінің нәтижелілігін;
әдістерді, құралдарды қолдана білудегі үйлесімділік;
іс-әрекет мазмұнынынң шығармашылық сипат алуы.
1. 3. Мұғалімнің кәсіби білімі-шеберлік негізі.
Мұғалім шеберлігі - бұл өте жоғары білімді сапалар жиынтығы, әрі ұдайы жетіліп отыратын тәрбиелеу мен оқыту өнері.
Қазіргі заман мұғалімінің тұлғалық белгісі-ой өріснініңі кеңдігі оның ауқымды дүниетанымы. Заман ағымымен теңдей қадам басамын деген әрбір адам өте көп ақпараттан хабардар болуы крек.
Педагогикалық шеберлік - мұғалімге оқу-тәрбие процесін ұйымдастыруда қажетті, кәсіби білім, білік және дағдылаардың жиынтығы. Педагогикалық шеберліктің жоғары оқу орнында қалыптасады. Оның мазмұнына:
- Кәсіби педагогикалық білім
- педагогикалық тәжірибе
- Шығармашылық тәжіриебе
- тұлғалық қасиеттері
- Кәсіби педагогикалық бағыты енді
Шебер педагог - бұл жоғры мәдениетті, өз ісінің шебері, оқыту мен тәрбиелеу әдістемесін білетін, психологиялық білімі бар, сонымен қатар әртүрлі ғылым саласынан хабардар маман.
Педагогикалық шеберлік - балаларды сүйетін, жүрек қалауымен жұмыс істейтін, әрбір педаготың қолы жетерлік тәрбие мен оқытуда тұрақты жетілдіріп отырылатын өнер.
Оқыту пәнін толық меңгеру, оның тарихын, теориясын, тәсілдерін, қазіргі заманға сай тәжірибесін білу педагогикалық шеберліктің негізін құрайды.
Педагогикалық (білім беру) технология
1) кәсіби педагогикалық басқаруымен жүргізілетін оқушылардың өзіндік және өзара білім алу процесі, оқу жоспары мен оқу бағдарламасында анықталған білім мазмұны мен әрекет түрлерін меңгеруіне байланысты олардың жұмысының әрбір сатысында болатын өзгерістер мен түрленулер;
2) студенттерді педагогикалық мамандықтарға кәсіби дайындауға арналып бағытталған оқу пәні;
3) дәстүрлі педагогика.
Бақылау сұрақтары:
- Педагогикалық шеберлік дегеніміз не?
- Педагогиклық шеберліктің элементтеріне сипаттама беріп, оны түсіндіріңіз?
- Сіз кімді нағыз мұғалім деп санайсыз. Сіздің өміріңізде із қалдырған мұғалім кездесті ма?
- Мұғалім тұлғасына қойылатын талаптар жиынтығын атаңыз?
- Педагогикалық шеберлік қанша деңгейден тұрады?
- Педагогикалық шеберлік қанша жүйеге бөлінеді?
Пайдаланылған әдебиеттер:
- Ж. А. Жүсіпова Педагогикалық шеберлік. Оқулық. Алматы, 2011
- Ш. Х. Құрманалина. Б. Ж. Мұқанова. Педагогика: Астана, 2007
- Н. Берікұлы. Педагогика. Оқу құралы, 2004
- Ж. Б. Қоянбаев. Педагогика. Алматы, 2002
- Зязюн. Основы педагогического мастерства. М., 1989
- Сластенин В. А. Формирование личности учителя советской школы в процессе профессиональной подготовки. М., Просвящение, 1976
- Қ. Сейталиев. Педагогиканың жалпы негіздері. Ақтөбе, 2004
- Әбиев Ж. Педагогика. Алматы, 2004.
2 - лекция. Тақырыбы: Т2. Педагогикалық шеберлік педагогикалық мәдениеттің компонентті ретінде мәні мен мазмұны.
Жоспары: 2. 1. Педагог мамандығындағы актерлік және режиссерлік шеберлік элементтері.
2. 3. Педагог мамандығындағы жеке шығармашылық қабілетті іске асыру.
2. 4. К. С. Станиславскийдің педагог дайындауда театралық жүйесінің принциптері.
Лекция мақсаты: Студенттерге актерлік шеберлік пен режиссерлік шеберліктің айырмашылығын түсіндіру.
Лекция мәтіні (қысқаша) . 2. 1. Педагог мамандығындағы актерлік және режиссерлік шеберлік элементтері.
2. 3. Педагог мамандығындағы жеке шығармашылық қабілетті іске асыру. Педагогикалық шығармашылық - педагогикалық шебердіктің маңызды және белгілі құрамдас бөлігі. Оның маңыздылығы оқыту мен тәрбиенің жоғары дәрежелі нәтижесінде және «мұғалім -оқушы» жүйесінің дәрежелі нәтижесінде ғана ашылады. Педагогикалық шығармашылықта әр түрлі проблемалы жағдайлардың пайда болуы және оларды педагогтың өз көзқарасы мен стандартты емес тәсілдермен шешуге ұмтылуы шартты.
Педагогикалық стиль-педагогты өзге педагогтардан ерекшелеп тұратын өзіндік ойлары мен әрекеттерінің ерекшелігімен сипатталады.
Психологиялық-педагогикалыө өзара қатынасқа түсе отырып, педагог-гуманистің өзіндік танымы мен рефлекциялық қабілеті ашылады.
Аттракция (латын тілінен аударғанда - тартылыс) -педагогтың тартымдылық күшіне ие болу, өзге жанды баурап алу, ашық, сүйкімді болу қабілеттілігі.
Эмпатия -педагогтың ңөзге адамды оның уайым-қайғысын, әрекет ету мотивін және сыртқы ортаға деген әсерін іштей түсіне, осы күйді онымен бірге қайғыру
Рефлексия -педагогтың өзін, өзінің психикалық жағдайын сезіну, өзін сырттай елестете және сезіне білу, өзге адамдардың өзін қалай бағалайтындығын байқай білу дағдысы.
Жоғарыда аталып өткен қасиеттерді өз бойынан таба білетін педаготың мәдениеттілігі, оның педагогикалық тыңдай және тыңдата білу әдісі бойынша ерекшелінеді. Мұғалім адамның өз пәнен терең меңгеруі оның ең алғашқы қыры, кәсіби шеберілігін үздіксіз ұштай, шыңдай түсуі екінші қыры болмақ.
Үшінші қыры - мұғалімніңң тілді меңгеру - тіл шеберлігі. Сөзді жетесіне жеткізе сөйлей білудің өзі - өнер. Себебі, тіл-тәрбие құралы.
Төртінші қыры - байқағыштық сезімі және көрегендігі.
Бесінші қыры - әр жүректі білім шұғыласымен нұрландырудың ең тиімді, ең төте жолын таба білетін жасампаздығы.
Алтыншы қыры - жан-жақты дарындылығы.
Жетінші қыры - үздіксіз, тынымсыз ізденімпаздығы.
Сегізінші қыры -үлгі-өнегесі, мұғалім мәдениеті немесе педагогикалық әдеп-этикасы деуге болар еді. Себебі -мұғалімнің келбеті -сыртқы мәдениетті, қарым-қатынасы, өзін-өзі басқаруы, бақылауы, сөйлеу мәдениеті, үздіксіз жаңарып, өзгеріп үнемі жаңа сипатқа ие болып отыруы мұғалімдік мамандықтың ең басты этикалық сапалық белгісі.
Мұғалім - Ұстаз тұлғасы, оның іс-әрекетінің сан-қырлылығынан ұстаз беделі деген ұғым туындайды. Мұғалімнің беделді болуының алғы шарттары: біріншіден, балаға үлгілі болуы және үлгі көрсетуші болуы керек.
Педагогикалық шеберліктің бар немесе жоқтығын анықтау үшін И. А. Зязьюн мынадай крийтерилерді белгілеген:
- мақсатқа лайықтылығы;
- өнімділігі;
- Оптимальдылығы;
- шығармашылығы.
Мұғалімге қойылған талап - жауапкершілік жүктелген үлкен міндет, абыройлы істің сан қырлылығы одан жан-жақты терең біліктілікті, аса педагогикалық шеберлікті, өте нәзік психологиялық қабілеттілікті талап етеді.
Мұғалімге қойылатын талаптарды шартты түрде үш топқа бөліп көрсетуге болады:
- жалпы адамзаттық талаптар;
- мұғалім мамандығының ерекшелігін анықтайтын талаптар;
- пәні бойынша білім, іскерлік, дағдылары.
Жалпы адамзаттық талаптарға мұғалімнің адамгершлігі, қайырымдылығы, әділеттілігі, инабаттылығ, әдептілігі және т. б. жатады.
Педагогикалық шеберліктің тағы бір көрінісі - мұғалімнің педагогикалық шығармашылық іс-әрекеті, яғни оның тұлға ретінде жеке-даралығы және адамның индивид ретіндегі кейбір ерекшеліктерінің өзгеріске ұшырасуы.
Педагогикалық шығармашылық - педагогтың жеке даралығының, оның тәжірибесінің, дарындылыығының, қабілеттілігінің және тұлғалығының, қиялы мен түйсігінің жоғары көрінісі. Кәсібилігі мен шеберлігінің жоғары өлшемі; мұғалімнің оқу тәрбие процесіне тиімді және стандартты емес педагогикалық шешімдер әзірлеу мен орындауы, тәрбие мен оқытудың теориясы мен практикасын байытуы. Педагогикалық шығармашылық алдыңғы қатарлы инновациялық тәжірибеге, ғылым жетістіктеріне, педагогикалық шешім табудағы өз тапқырлығын сүйене отырып, мақсаттардың, құралдардың және нәтиженің тиімді арақатынасын іздеу түйсігі мен сипатының ықтималдығына негізделген.
Интегралды сипаттары:
- педагогте терең, жан-жақты білімінің болуы және оларды сыни өңдеу мен пайымауы.
- теориялық және әдістемелік ережелерді педагогикалық әрекетке аудара алу білігі;
- өзіндік жетілуі мен өз бетінше білім алу қабілеті;
- жаңа әдістер, формалар, амалдар мен құралдар әзірлеу және олардың бірегейлі үйлесімділігі;
- іс-әрекет жүйесінің диалектикалығы, вариативтілігі, өзгермелігі;
- қолдағы бар тәжірибені жаңа жағдайларда қолдану тиімділігі;
- өзінің жеке іс-әрекетін және оның нәтижесін рефлексивті сипаттарын үйлестіру мен әзірлеуге негізделген кәсіби іс-әрекет стилін қалыптастыруға қабілеттілігі;
- білім мен түйсікке негізделген импровизацияға қабілеттілік.
Қорыта келгенде, бүгінгі талапқа сай мектепке білім берудің жаңа сапасына жету -мұғалімнің мейірімділігімен, білімімен шеберлігімен, тығыз байланысты. өз мамандығына жан жүрегімен берілген ұстаз ғана ұстаздық этиканы, ұстаздық техниканы да, шеберлікті де жақсы меңгереді.
2. 4. К. С. Станиславскийдің педагог дайындауда театралық жүйесінің принциптері.
Пайдаланылған әдебиеттер:
- Ж. А. Жүсіпова Педагогикалық шеберлік. Оқулық. Алматы, 2011
- Ш. Х. Құрманалина. Б. Ж. Мұқанова. Педагогика: Астана, 2007
- Н. Берікұлы. Педагогика. Оқу құралы, 2004
- Ж. Б. Қоянбаев. Педагогика. Алматы, 2002
- Зязюн. Основы педагогического мастерства. М., 1989
- Сластенин В. А. Формирование личности учителя советской школы в процессе профессиональной подготовки. М., Просвящение, 1976
- Қ. Сейталиев. Педагогиканың жалпы негіздері. Ақтөбе, 2004
- Әбиев Ж. Педагогика. Алматы, 2004.
Бақылау сұрақтары:
- XXI ғасыр мұғаліміне қойылатын талаптарды атаңыз?
- Мұғалім тұлғасына қойылатын талаптарды атаңыз?
- Мұғалімге қойылатын талаптарды шартты түрде қандай топқа бөліп көрсетуге болады?
- Көрнекті педагогтар шеберлігіне мысал келтіріңіз?
- Педагогикалық шеберлік элементтеріне анықтама беріңіз?
3- лекция. Тақырыбы: Т3. Педагогикалық шеберлікті қалыптастырудың негізгі -кәсіби педагогикалық іс-әрекет.
Жоспары: 3. 1. Педагогикалық қызмет қоғамдық құбылыс ретінде.
3. 2. Жалпы педагогикалық қызмет және кәсіби педагогикалық қызмет.
3. 3. Педагогикалық қызметтің ерекшеліктері мен қиыншылықтары.
Лекция мақсаты: Студенттерге педагогикалық қызмет, кәсіби педагогикалық қызмет, кәсіби шеберлік, кәсіби қызмет құрылымын айқындау.
Лекция мәтіні (қысқаша) : 3. 1. Педагогикалық қызмет қоғамдық құбылыс ретінде . Мұғалім еңбегі басқа қызметтермен салыстырғанда, өзіндік ерекшеліктері мол шығармашылықты сүйеді. Мұғалім еңбегінің ерекшеліктері оның баламен үнемі қарым- қатынаста болуымен және рухани араласуымен сипатталады. Сол себепті мұғалімнің жалпы мәдениетінің жоғарғыдәрежеде болуы оның интелектуалдық мүмкіндігі, ой- өрісінің кеңдігі, рухани байлығы ұстазды қызметті тиімді ұйымдастыруға зор ықпал жасайды.
Баланың тұнғыш ұстазы- оны мектеп табалдырығын алғаш аттағанда күтіп алып, әріп танытып, жазуға үйрететін мұғалімі. Мұғалім еңбегінің ғылымға негізделе отырып, белгілі жүйелілікпен жүзеге асыратыны айқын. Мысалы, оңайдан қыйынға, жеңілден ауырға, нақтылы түсініктен абстрактылы ұғымға біртіндеп ауысу ережелерін және оқушылардың жасы мен дербес ерекшеліктерін еске алмайынша оқу және тәрбие жұмысында белгілі нәтижеге жету қиын. Сондықтан мұғалімнің алдындағы басты міндет-оқушыларды біліммен қаруландыра отырып, ойлауға, сөз шеберлігіне, еңбек ете білуге үйрету және тәрбиелеу.
«Ұстазы жақсының ұстанымы жақсы» деген мағынада оқушының бойына шынайы білім, білік, дағдыларын дарытып, зердесіне ғылыми негіздерін тоқыта алған, үйренген нәрселерін өмірде, іс жүзінде қолдана білуге жаттықтыра алған сөйлеген сөзі, істеген ісі, парасат пайымы, білімнің тереңдігі мен жанжақтылығы арқылы шәкірттеріне ең беделді үлгі бола алған адам ұстаза саналады. Екінші сөзбен айтқанда ұстаз адамдардың көз қарасын, сенімін қалыптастыратын, оларға өмірден өз жолын дұрыс таба білуге комектесетін, айналасына білім, тәрбие нұрын шашып, адамгершілік нұрын төгетін қоғамдық қайраткер, ойшыл тұлға. Ол адамдардың өмірінің дұрыс бағытта дамып, коркеюіне із қалдыратын өмір тәжірибесі мол дана адам болып табылады.
Сондықтан мұғаліммен жан-жақты терң ғылыми білім, жоғарғы ұстаздық шеберлік, шыныққандық, моральдық таза, табанды, ерік жігерлі, парасатты мінез-құлық талап етіледі.
3. 2. Жалпы педагогикалық қызмет және кәсіби педагогикалық қызмет . Мұғалім- мәдениеттің қайнар көзі, жастарды қалыптастыратын мүсінші, адамтану мамандығының иесі. Мұғалімдік қызметтің басқа мамандықтан ерекшелігі оның сауаттылығында, көргендігінде және баланы сауаттандырып, Отанын, ұлтын сүюге тәрбиелеуде. Басқа мамандық иелерін мұғалімнің айырмашылығы - ең алдымен оның жұмысында да, үйде де білімін ұлғайтып, тереңдетуге айрықша қабілетті болуды талап етеді. Ғылыми материалмен жұмыс істей отырып, мұғалім әрдайым оны педагогикалық ой елігінен өткізуге тырысып, оқушылардың өз пәніне деген ынта-ықыласын қалай туғызып, тереңдету жағын ойлайды.
Мұғалім мамандығы тек әлеуметтік тәжірибені алмастырушы ғана мамандық емес, ол тұлға қалыптастыпушы, адамды адамретінде тәрбиелейтін мамандық. Сондықтан мұғалім тұлғасында мынадай қасиеттер болуы қажет:
- Жоғары азаматтық жауапкершілік және әлеуметтік белсенділік;
- Балаға деген сүйіспеншілік, оларға өз жүрек жыуын сыйлауға деген қажеттілігі мен қабілетінің болуы;
- Шынайы зиялық, рухани мәдениет, басқа адамдармен жұмыс жасауға деген ұмтылысының және іскерлігінің болуы;
- Жоғары кәсіби шеберлік, ғылыми-педагогикалық ойлаудың иновациялық стилі, жаңа құндықтар тудыруға және шығармашылық шешімдер қабылдауға дайындық;
- Үнемі өзін-өзі тәрбиелеуге жіне өзін-өзі жетілдіруге деген қажеттілігі мен дайындығының болуы;
- Психикалық және физикалық денсаулығы, кәсіби жұмыс жасауға қабілеттілігі және т. б.
Мұғалім мамандығы шығармашылық сипатқа ие мамандықтардың бірі. Мұғалім үнемі ізденіс, шығармашылық үстінде болуы тиіс. Шығармашылық педагогикалык іс-әрекеттің ұйымдастырылуы мен оның мазмұнын тиімді кұрастыруға ықпал етеді. Мұғалім шығармашылығы педагогикалық міндеттерді тиімді шешуіне мүмкіндік жасайды.
Мұғалім мамандығы қарым-қатынас жүйесінде болуымен ерекшеленеді. Басқа мамандықтарға қарағанда мұғалім мамандығы қарым-қатынас жасау іскерлігін жоғары деңгейде игеруді талап етеді. Қарым-қатынас арқылы мұғалім тұлғаға ыкпал етіп, оның тәрбиелі болуы мен білімінің қалыптасуына жағдай жасайды. Карым-қатынас, яғни сөз мұғалім еңбегінің басты қаруы.
Мұғалім тұлгасы үлгі, өнегелік сипатқа да ие. Мұғалім өзінің тек беретін білімі мен тәжірибесі арқылы ғана тұлга қалыптасыру процесіне әсер етпейді, сонымен бірге оньң жеке басының өзі оқушы тұлғасына ықпал жасайды. Сондықтан мұғалім әрқашанда бала алдында адамгершілігі мол, тәрбиелі, адам жанын түсінетін, терең білімді еліктеу үлгісі болуы керек. Мұғалім мектептен тыс уақыттарда өзінің сөзі мен ісі бір жерден шығып жатуына назар аударуы керек.
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz