Психологияны оқыту әдістемесі психология ғылымының негізгі базалық саласы


І БӨЛІМ. психология сипаттамасы оқу пән ретінде
- Қазіргі таңдағы білім беру жүйесіндегі психологияның рөлі мен орны
«Психологияны оқыту әдістемесі» психология ғылымының негізгі базалық
саласына жатады. «Психологияны оқыту әдістемесінің» пәні білім беру, оқыту, тәрбие үдерісін ұйымдастырудың психологиялық заңдылықтары, құралдары мен тәсілдері болып табылады.
Білім беру, оқыту, тәрбие үдерісін ұйымдастырудың психологиялық заңдылықтарын кейбір жалпы алғанда көптеген оқушылар үшін осы үрдісті ұйымдастырудың тәсілдері мен психиканың қалыптасуы және даму ерекшеліктерінің аралығындағы қатынасы деп түсіндіреді. Психиканың қалыптасу ерекшеліктері турлы сұрақ қоршаған ортадағы және генетикалық факторларының күрделі қатынасы туралы психологияны оқыту әдістемесінің төңірегінде ғана емес, сондай-ақ педагогика, медицина, философия, дидактика және т. б. ғылым саласында да осы мәселе шешіліп қаралуда. Сондықтан психология мамандығын таңдаған студентке осы құралдармен және эксперименттік ізденістермен таныстыру маңызды. Осы білімдер келешекте студентке психологияның аталған іргелес ғылымдарды тиімді игеруге, сонымен қатар оқытушы ретінде нәтижелі қызмет атқаруға мүмкіндік береді.
Соның салдарынан темпераментімен, қабілеттерімен, мінезімен, ой түрімен, тұтастай т. б. психикалық даму деңгейімен айрықшаланатын оқушылармен жұмысқа дайындық жүргізу барысында студент-психолог өзінің педагогикалық іс-әрекетін компонентті орындауда, тек психологияны оқыту әдістемесі саласында бүгінгі педагогикалық-психологиялық біліммен қаруланған жағдайда ғана нағыз маман бола алады.
Психологияны оқыту әдістемесі оқу үдерісінде алған фактілік материал мен теориялық білім берудің практикалық жағдайында (оқушылардың психологиялық таңдауы, педагогикалық-психологиялық диагностика және психикалық дамудың прогностикасы, оқытудың сәттілігінің болжамдануы және жақсы оқытуды қамтамасыз етуге қажетті психологиялық жағдайды анықтау, ата-аналармен жұмыс және т. б. ) көптеген практикалық міндеттерді шешуге маңызды мәні бар.
Алған білімдердің орта білім беру жүйесіндегі реформаның психологиялық ерекшеліктері, мектептегі білім берудің ұлттық үлгісі, білім берудің дифференциациясы мен индивидулизациясы, оқушылардың кәсіптік бағдарын ұйымдастырудың психологиялық ерекшеліктері, білім берудегі информатизацияның психологиялық ерекшеліктері, тәрбие және оқыту жүйесі дамуының бүгінгі кездегі психологияның рөлі мен орны, психологияны оқыту әдістемесі ғылыми практиткалық пән ретінде және оның педагогикалық пәндер жүйсіндегі алатын орны, пәнге жалпы сипаттама және психологияны оқыту әдістемесі курсының мақсаттары деген сұрақтарға сенімді бағдарлануға мүмкіндік береді.
«Психологияны оқыту әдістемесі» пәнін оқытудың мақсаты: студенттердің түсіндіре білуін қалыптастыру, мектеп оқушыларына оқытуды ұйымдастырудың әр түрлі формаларының психологиялық білімін меңгеруді өңдеп реттеу мен бақылау.
«Психологияны оқыту әдістемесі» пәнінің міндеттері:
- психологияны оқыту әдістемесінің теориялық негіздерінің мазмұнын ашу;
- психологияны оқытуда жаңа әдістер мен технологияларды қолдану;
- студенттердің психологияны оқытуда жеке адамдық компоненттерін туғызу;
- студенттердің жеке кәсіби іс-әрекетіндегі педагогикалық психологияның білімін қолдануға стимул жасау.
«Психологияны оқыту әдістемесі» пәнін студенттер меңгергеннен кейін келесі білім, білік дағдыны игереді:
- мектептегі, орта және жоғары оқу орындарындағы психологияны оқытудың мақсаттар мен мазмұнын білу;
- дәрістерді, семинарларды, практикалық сабақтарды жүргізуде психологиялық білімдерін жаңғырту;
- оқытудың тиімділігін бағалау критерийлерін дұрыс таңдауды үйрену;
- психология бойынша сабақтарды жүргізуде жеке позициясын түсіндіре білу;
- психологияны оқытудың әдістемесі пәнінің негізгі міндеттерін білу.
Сонымен психологияны оқыту әдістемесінің мақсаты, міндеттері болашақ мамандарға оқытудың жүйесі туралы білім беруге, педагогикалық үдерісті басқарудың дағдыларын қалыптастыруға, педагогикалық қабілеттерінің дамуына ықпал етуге, ағартушылық қызмет пен оны тиімді ұйымдастыруға қабілеттерін дамытуға, кәсіби өзін-өзі білімін көтеру мен өзін-өзі тәрбиелеу әдістерін меңгеруге, өздері таңдаған мамандығының ерекшелігі арқылы студенттердің жеке тұлғасын тану мен дамытуға ықпал жасауға негіз болады.
- Психологияны оқыту үрдісінің сипаттамасы, оқытудың формалары.
Қазіргі заманғы қоғамдағы психологиялық білімнің жедел дамуы осы қоғамның шынайы талабымен, оның даму қажеттілігімен, адамдардың өмірі мен қызметі үшін ыңғайлы жағдайларды жасаумен шартталған.
Психологиялық білім адам өмірі мен қызметінің әртүрлі салаларына: мемлекеттік және билік құрылымдарына, өндіріске, саясатқа, кәсіпкерлікке, денсаулық сақтауға және білім беруге және т. б. қатысуда.
Десек те қазіргі қоғам бұл білімдерді қабылдауға әлі де жеткілікті дайын емес және ол аз болса адамдардың өмірі мен кәсіби қызметінде осы білімдерді қолдануға белсене ықпал ете алмай отыр.
Сондықтан бүкіл тұрғындарды: мектеп оқушысынан зейнеткерге дейін, психологиялық сауаттылықпен қамтамасыз ету тәжірибелік психологияның негізгі мәселелерінің бірі болып табылады.
Басқа ғылымдарға қарағанда психологиялық білім, психологияны оқыту үдерісінде ескерілуі қажет спецификалық ерекшеліктері бар. Оларға:
1. Психологиялық ғылымның пәні тұрақты болатын жеке тұлға болып табылады. Ол адам жасына қызметтің сипатына және тағы басқаларға қарай өзгеріп отырады. Сондықтанда жеке тұлғаны дәл тану мүмкін емес. Жеке тұлғаны тану дәлдіктен гөрі, үңілу тереңдігін қажет етеді.
2. Психологиялық ғылымды тану үдерісі диалогты, өйткені тану пәні де, танылушы тарап та жеке тұлға. Сондықтан психологиялық шынайылықты тану үдерісі танушының жеке тұлғалық ерекшеліктері арқылы өтеді, танылушының қасиеттерді өзінің жеке басындағы ерекшеліктеріне «теңестірілуі» арқылы жүреді. Мұндай құбылыс психологиялық емес құбылыстарды (физикалық, химиялық және т. б. ) тануда болмайды.
Дегенмен, мұндай теңестіре білуде психиканың жалпы заңдылықтарын меңгеруге
бөгет жасайтындығын ескерген жөн, өйткені психиканың жекелік даму заңдылықтары жалпы заңдылықтардан басқа болуы мүмкін.
3. Психологиялық құбылыстарды тану үдерістері тек логикалық ғана емес, сонымен бірге бейнелі және көрнекілі ойлауды, сондай-ақ дамыған жалпылауды талап етеді.
Студент-психолог көрнекті-бейнелік ойлауды, олардың орнын еркін алмастыруды және жалпылауды бейнелерімен үйлестіруді үйренуі тиіс. Осылайша, психолог-кеңесшіге жұмыс барысында клиентінің ойлы бейнесін еркін билеу қабілеттілігі қажет. Бұл клиенттің мәселесін жақсы түсінуге және оны шешуге мүмкіндік береді.
4. Психологиялық білімді әдістемелік мақсаттарға ыңғайлы белгілі бір кеңейтілген құрылым түрінде көруге болады.
Кез-келген психологиялық құбылысты толық сипаттау үшін төменгі бағыттарды меңгеру қажет. Оларға:
- түсіну жүйесін (тезарус, анықтамалар, суреттеулер) ;
- психологиялық құбылыстардың қызметтерін;
- механизмдерін (құбылыстың қалай пайда болатындығы мен жұмыс барысын) ;
- түрлерін (классификациялары) ;
- заңдылықтарын;
- жас және дербес ерекшеліктерін;
- пайда болу мен даму заңдылықтарын;
- ауытқулары;
- психологиялық білімдер;
- зерттеу әдістері.
Психологиялық білімнің құрылымын түсіну студентке психологиялық шынайылықтың байланыстары мен қатынастарының барлық алуантүрлілігіндегі біркелкілігін түсінуге көмектесуі мүмкін. Психологияны оқыту тұрғысынан ұсынылған кесте оқу курстарын жоспарлау мен студенттердің білімді толық меңгеруін жолдау үшін қызмет ете алады.
Оқытуды ұйымдастыру формасы- оқыту үдерісінің міндеттерін іске асырудағы мұғалім мен оқушылардың іс-әрекеттерінің сыртқы көрінісі. Ұйымдастыру формасында оқытудың мақсаты, мазмұны мен әдістері бірыңғай жүзеге асады.
Қоғамның даму тарихында жас ұрпақты оқытудың ұйымдастыру тәсілдері де өзгеріп тұрады. Оқыту жұмысын ұйымдастырудың тарихында, оның негізінен үш түрлі формасы қалыптасқан: жеке-дара, топтық және сынып-сабақтық жүйе.
Неміс педагогы И. Ф. Гербарт сабақтың негізгі төрт кезеңін ұсынады. Мұғалімнің оқу материалын мазмұндау кезеңі, жаңа материалды өткен материалмен байланыстыру кезеңі, сабақты жаттығу әдісімен жүргізу кезеңі және қысқаша қорытынды жасау кезеңі.
Сынып- сабақ формасы оқыту жұмысын ұйымдастырудың негізгі формасы ретінде күні бүгінге дейін өзінің маңызын жойған жоқ. Себебі, ол ең алдымн мұғалімге оқытатын пәннің мазмұнын жүйелі баяндауына мүмкіндік береді. Сондай-ақ, сабақ баланың оқу әрекетінің сыныптан тыс және үйдегі түрлеріне де бағыт-бағдар беруге, жетекшілік рөлін атқарады.
Сабақ-оқыту жұмысын ұйымдастырудың басты формасы болғандықтан, ендігі жерде оның атқаратын қызметі мен оқыту үдерісінде алатын орны ерекше болды. Сабақта оқушыларға білім берумен қатар, олардың рухани-адамгершілік қасиеттері мен ақыл-ой қабілеттерін дамыту мақсаттары көзделеді.
Сабақ-күрделі психологиялық және дидактикалық үрдіс, онда оқушыларға педагогикалық қарым-қатынас жасау және тәрбиелеу міндеттері іске асырылады.
1. 3 Мектептегі оқытудың ерекшеліктері
Оқыту- оқушыны білімдендіру, тәрбиелеу, дамыту мақсатына бағытталған алдын-ала жоспарланған іс-әрекет.
Оқыту мазмұны- арнайы таңдап анықталған белгілі салада жұмыс істеу үшін қажетті адамзат тәжірибесінің бөлшегі. Ол-оқытудың нәтижесі болатын білім, білік, дағды, тұлғалық қасиеттер жиынтығы.
Оқытудың міндеті- оқушыны айнала ортамен және адам дамуының негізгі заңдылықтарымен қаруландыру.
Оқу іс-әрекеті іс-әрекеттің ерекше түрі ретінде қарастырылады. Ол іс-әрекеттің субьектісі ретінде үйренушінің өзіне бағытталады- оның әлеуметтік-мәдени тәжірибені қоғамдық пайдалы, танымдық, теоретикалық және практикалық іс-әрекеттің әр түрлері мен формаларында саналы, мақсатты игеруі арқасында тұлға ретінде қалыптасуы, дамуы және шыңдалуы. Үйренуші іс-әрекеті терең жүйелі білімдер игеруіне, әрекеттің жалпыланған тәсілдерін өңдеуге және де оларды түрлі жағдайларда адекватты және шығармашылық түрде пайдалануға бағытталған.
Оқу іс-әрекетінің, оны оқудың басқа формаларынан ажырататын үш негізгі сипаттамалары белгіленеді: а) ол оқу материалын игеруге және оқу міндеттерін орындауға әдейі бағытталған; ә) онда әрекеттердің жалпы тәсілдері мен ғылыми түсініктер игеріледі; б) әрекеттің жалпы тәсілдері міндеттерді орындаудың алдын алады.
Психологиядағы оқыту теориясының ұғымы әрекеттік тұрғыдан оқыту мәселесі
білім алушының жас ерекшелігіне байланысты жүзеге асады. Оқыту-білім берудің негізгі жолы. Оқыту оқытушы мен білім алушылардың біріккен іс-әрекеттері, сондықтан да ол екі жақты, бір текті процесс: біріншіден, оқытушы білім алушыға білім беріп, іскерлікке, дағдыға үйретеді, екіншіден, білім алушы таным міндеттерін жете түсініп, дағдыны иегереді және оларды өмірде қолданады.
Тәрбие, білім беру ұғымдары бірыңғай және тұтас үдеріс болып қарастырылады. Оқыту барысында білім беру мақсаты іске асырылады. Олай болса, оқытудың білім беру және тәрбиелік мәні бар. Оқыту барысында білім алушыларға теориялық білім мен тәрбие беру бір-бірімен ұштастырылып жүргізіледі.
Психологиядағы оқыту теориясының ұғымы әрекеттік тұрғыдан оқыту мәселесі оқытудың түрлерін, заңдылықтары мен принциптерін, функцияларын қамтиды.
Оқыту үдерісінде оқушылардың ақыл-ойы дамиды, танымы, практикалық іскерлігі және дағдысы қалыптасады. Оқыту үдерісін басқару үшін оның жүйесін, құрылымын, бөліктерін және заңдылықтарын, олардың өзара байланысын жете білу керек. Оқыту үдерісі жүйе ретінде қарастырылады, ол өзінің белгілі құрылымы және бөліктерімен сипатталады. Олар:
- ғылыми білімнің, іскерліктің және дағдының жүйесі (білім беру мазмұны) ;
- мұғалім, оның өмірге, ғылымға көзқарасы және оқушылармен қарым-қатынасы
(сабақ беру) ;
- оқушылар, сынып ұжымы (оқу іс-әрекеті) ;
- оқыту әдістері;
- оқытудың материалдық құралдары: дидактикалық және оқытудың техникалық
құралдары;
- оқыту нәтижелері.
Оқыту үдерісінің қозғаушы күштері оқытудың барысында қойылатын таным және
практикалық міндеттер мен оқушылардың нақты білімі мен іскерлік дәрежесі және ақыл-ой дамуының арасындағы қайшылық. Егер қойылған міндеттерді шешуге оқушылардың шамасы келмесе, онда қайшылық оқытудың және дамудың қозғаушы күштері бола алмайды. Қайшылық қозғаушы күштер ретінде пайда болу үшін қажетті шарт, ол оқушылардың ықтимал мүмкіндіктеріне сәйкес келуі қажет.
Оқу-оқыту үдерісіндегі білім алушылардың іс-әрекеті. Оқыту үдерісінің логикасы оның құрылымын анықтайды, ал құрылымына оқыту үдерісінің топтарына- танымдық іс-әрекетінің кезеңдері жатады.
- таным міндеттеріне жете түсіну;
- жаңа материалды қабылдау;
- ұғыну - жаңа оқу материалдарын түсініп жинақтау үдерісі;
- білімді, іскерлікті және дағдыны бекіту және жетілдіру;
- білімді, іскерлікті және дағдыны практикада қолдана білу;
- білім алушылардың жетістіктерін талдау, білімін, іскерлігін және дағдысын тексеру, бағалау.
Мектеп өмірінде болып жатқан өзгерістер, олардың инновациялық бағытқа бет бұруы болашақ мұғалімдерді даярлаудағы әдістемелік өзгеріспен тығыз байланысты.
Педагогикалық технология оқу үдерісімен мұғалім мен оқушының іс-әрекетімен тығыз байланысты. Оның құрылымына төмендегілер жатады:
а) тұжырымдық негізі;
ә) оқыту мазмұндық бөлімі:
- оқытудың нақты және жалпы мақсаты;
- оқу материалдарының мазмұны;
б) үдерістік бөлім -технологиялық үдеріс;
- оқу үдерісін ұйымдастыру;
- оқушылардың оқу қызметінің әдістері мен формалары;
- мұғалім жұмысының әдістері мен формалары;
- мұғалімнің материалды меңгеруді басқарудағы іс-әрекеті;
- оқу үдерісінің диагностикасы.
Оқу-тәрбие үдерісінде оқытудың инновациялық әдіс-тәсілдерін қолдануға жеке тұлғаның бойында ізденімпаздық, зерттеушілік қабілеттер қалыптасады.
Инновациялық әдіс-тәсілдерді қолдануда мұғалім сабақты дайын күйінде бермей, оқушының өзі ізденіп, ғылым негіздерін өз бетінше иегереді, зерттеуді көздейді, ал мұғалімнің негізгі міндеті- оқушының іс-әрекетін бақылаушы болады.
Оқу-тәрбие үдерісінде оқытудың инновациялық әдіс-тәсілдерін қолданудың ерекшеліктері 1-кестеде беріледі.
1-кесте. Оқытудың инновациялық әдіс-тәсілдерінің ерекшеліктері
1-кестеде көріп отырғанымыздай оқу-тәрбие үдерісінде инновациялық әдіс-тәсілдерді қолдануда «оқушы-обьект» тұрғысынан, «оқушы-субьект негізіне көшеді.
Қазіргі таңда оқыту проблемасы мен оқушылардың ойлауын қалыптастыруды психологтар мен педагогтар жедел қолға алып талдап жатыр. Сондықтан психологияны оқыту әдістемесінің заңдылықтарына сүйене отырып, мұғалімдер жаңа ғылыми мәліметтер негізінде өз психологиялық білімін одан әрі дамытуды қажет етеді.
Бақылау сұрақтары
1. Психологияны оқыту әдістемесі пәнінің мақсаты?
2. Қазіргі қоғамдағы психология пәнінің рөлі?
3. Мектептегі психологияны оқытудың ерекшеліктері?
4. Психологияны оқыту әдістемесі пәнінің міндеттері?
5. Психологияны оқыту әдістемесі пәнінің дамуына үлес қосқан ғалымдар?
6. Сыныптағы және сыныптан тыс жұмыстардың ерекшеліктері?
7. Оқыту дегеніміз?
8. Оқытудың инновациялық түрлері?
Тапсырмалар:
1-тапсырма
Мектеп қабырғасындағы психология пәнін оқытудың жоспарын құрын, талдыңыз.
2-тапсырма
Психология ғылымының әрбір саласының қоғамдағы орны мен маңызын
дәлелдеңіз.
3-тапсырма
Ана: «6-жастағы баланың ешқандай ынта-ықыласы жоқ»-деп дәрігерге келіпті.
Сұрақ: Ана баласын мектепке даярлағанда қандай психикалық жайтты ескермеген?
4-тапсырма
Баланың жас ерекшелігін зерттеуде психологияның әдістерін қолдану ерекшеліктері бар ма? Әрбір әдістің қолдану ерекшелігін түсіндіріңіз.
5- тапсырма
Психология пәнін оқытуда қандай оқыту принциптерін қолдану қажет.
Тест сұрақтары:
1. Психологияны оқытудың мақсаты не болады?
A) жаңа психологиялық білім іздеу
B) психологиялық білім беру
C) психодиагностика және психокоррекция әдісін меңгеру
D) теориялы және практикалы психологиялық дағды мен білімді меңгеру
E) психологиялық зерттеу әдістерін жетілдіру
2. Оқу материалы қазіргі психологияның ғылыми және практикалық жетістіктеріне сәйкес болу үшін, психологияны оқытудың қандай принципі керек?
A) ғылымдылық
B) жүйелілігі
C) жеке болжамды оқыту
D) түсініктілігі
E) көрнекілік
3. Психология сабағын беруде, оқу материалын белгілі жүйелік және логикаға сәйкес болуын, оқытудың қай принципі болжайды?
A) түсініктілігі
B) жүйелілігі
C) көрнекілік
D) белсенділік
E) ғылымдылық
4. Егер оқушылар білімге саналы түрде қызықса, онда оқытудың қандай принципі нәтижелі болуы мүмкін?
A) көрнекілік
B) жүйелік
C) эмоционалдық және рациональдық бірлігі
D) түсініктілік
E) белсенділік
5. Алған білімі өзін-өзі тануға бағытталған болса, онда оқытудың қандай принципі болады?
A) түсініктілік
B) жүйелілігі
C) көрнекілік
D) жеке болжамды оқыту
E) ғылымдылық
6. Нақтылық пен абстракциялықтың бірлік принципін дидактикалық анықтайтын оқытудың қандай принципі болады?
A) көрнекілік
B) жүйелілігі
C) эмоционалдық және рациональдық бірлігі
D) түсініктілік
E) білімнің теориялық және практикалық бірлігі
7. Оқушылардың даму шамасына және оқыту әдісінің мазмұнына сәйкес келетінін анықтайтын, оқытудың қандай принципі бар?
A) түсініктілік
B) жүйелілігі
C) жеке болжамды оқыту
D) ғылымдылық
E) көрнекілік
8. Оқытудың белсенді әдістерін қолданатын оқытудың қандай принципі бар?
A) түсініктілік
B) жүйелілігі
C) көрнекілік
D) белсенділік
E) ғылымдылық
9. Оқуда сезім мүшелері мен бейнелерді пайдалануда оқытудың қандай принципі қолданылады?
A) түсініктілік
B) жүйелілігі
C) көрнекілік
D) белсенділік
E) ғылымдылық
10. Өзін және басқаларды тануда алған білімді практикалық мәселелерді шешу үшін пайдалануда оқытудың қандай принципі қолданылады?
A) түсініктілік
B) жүйелілігі
C) көрнекілік
D) ғылымдылық
E) практикамен байланыс
11. Қатынастың басқа адамдармен дамуы және өзін- өзі тануда психологиялық әдіс-амалды ұғып алу оқытудың қандай принципіне жатады?
A) түсініктілік
B) жүйелілігі
C) дамуы
D) ғылымдылық
E) көрнекілік
12. Психологиялық білімді ойлау әрекеті арқылы қалыптастыру, оқытудың қандай принципіне жатады?
A) жүйелілігі
B) шоғырландыру
C) жорамал (проблемалық)
D) теорияның практикамен байланысы
E) ғылымдылық
13. Психологиялық білімнің (оқытудың) мазмұны - бұл
A) таблицалар
B) оқытудың техникалық жабдықтары
C) лекция
D) әңгімелесу
E) психологиялық білімнің ғылыми жүйелілігі
14. Жалпы психология пән ретінде оқиды-
A) психиканың функциялық жалпы заңдылығын
B) адам психикасының жас динамикасын
C) оқу мен тәрбиенің психикалық мазмұнын
D) адам психикасының этникалық ерекшеліктерін
E) қорытындылау
15. Психология тарихы курсының негізгі мазмұны, бұл-
A) адам мен жануарлар психикалық әрекеті
B) психологияның динамикада даму процесі
C) психиканың онтогенезде дамуы
D) психиканың шығуы және оның дамуы
E) жоғарғы психикалық функцияны мидағы жұмысын
16. Жасерекшелік психология курсы, оқиды-
A) топ психологиясын
B) оқыту және тәрбиелеу психологиясын
C) балалардың анатомия- физиологиялық ерекшеліктерін
D) балалар мен жеткіншектерінің мінезінің бұзылуын
E) жасқа сай психиканың даму заңдылықтарын
17. Медициналық психология курсы, оқиды-
A) есі ауған балалардың психикасын
B) денсаулықты
C) психосоматикалық ауруларды
D) ауруларды емдеумен профилактикасының психологиялық заңдылықтарын
E) ауырғанда психиканың бұзылу заңдылықтарын
18. Педагогикалық психология курсы оқиды-
A) оқыту және тәрбиелеу психологиясын
B) мұғалім әрекеті, педагогикалық процесс ретінде
C) бала психикасының даму заңдылығын
D) топтың психологиялық көрінісін
E) адамдардың әрекеті мен мінез көріністерін
19. Құқықтық (юридическая) психология курсы оқиды-
A) қоғамның саяси өмірінің психологиялық көрінісін
B) заңгерлікпен байланысты психиканың заңдылықтарын
C) әскери әрекеттің психологиялық ерекшеліктерін
D) топтың психологиялық көрінісі
E) әрекеттестік әдіс-амалы мен процесі
20. Әлеуметтік психология курсы оқиды-
A) әлеуметтік топтағы адамдардың мінездер көріністерін
B) социометриялық әдістерін
C) психиканың дұрыс дамуынан ауытқу
D) тұлғаның даму ерекшелігін айқындау әдісін
E) сөйлеу механизмін
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz