Жастарды еңбекке баулу

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
1.ОҚУШЫ.ЖАСТАР ЕҢБЕК НАРЫҒЫ
1. 1 Оқушы .жастарға кәсіби білім беру мәселесі ... ... ... ... ... ... ... ... .5
1.2 Оқу.тәрбие процесінде оқушы.жастарды еңбекке баулу ... ... ... ... ... .9
2. ОҚУШЫ.ЖАСТАР ЕҢБЕККЕ БАУЛУ МӘСЕЛЕЛЕРІ
2.1 Оқушы. жастарды еңбек баулуда еңбек биржасының атқаратын қызметті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .15
2.2 Оқушы.жастарды арасындағы еңбек проблемасы және оларды шешу жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...18
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 23
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...24
КІРІСПЕ
Қоғамды дамытудың экономикалық жолының бірі - нарықтық жағдай десек, нарықтың жалқаулықты көтермейтіндігі күннен күнге айқындапа түсуде. Адамзат баласын әсемдейтін оның мәдениеттілігі десек, мәдениеттің дамудан шетте қалуы жалқаулықтан деп білу керек.
Жас ұрпақтың дүниетанымындағы өзгерістердің мәнін ой елегінен өткеріп, зерделеу теориялық міндеттер тұрғысынан қалай зәру болса, өмірлік мақсат-мүлдеден де солай маңызды. Қоғам дамуының жаңа арнаға түсуі, яки еліміздің егемендік алуы - тәуелсіздігіміз қаншама құндылықтарға жол ашты. Қоғамның күллі бағыт-бағдары, ізгі мұраттары, қажеттіліктері мен себеп-салдарлары түбегейлі өзгерді, мұның өзінің жастардың ой-санасына, өмірлік ұстанымдарына әсер-ықпалы болмай қалған жоқ.
Алдыңғы толқын ағалардың кейінгі толқын — інілерге, яғни ересек, егде кісілердің өскелең ұрпақка деген көзкарасы калай? "Қорқамын кейінгі жас балалардан" деген Абай атамыз сияқгы олар да күдікпен үрке карап жүрген жоқ па? Бүгінде шау тартқан сол "ересектеріміздің" өзі күні кеше қандай еді? Ұлы су-реткер Мұхтар Әуәзов өсиет еткендей, бесігімізді түзедік. Бірақ балаларымыз қандай болмақ? Төрткіл дүниеден хабардар, көргені де, естіп жатқаны да жетерлік. Барлығын алакднға салғандай өз көзімен көріп, соның тірі куәсі — бүгінгі ұрпақ қайда бармақ?
Осынау сұрақтардың қай-қайсысы да айрықша ден қоюды қажет етеді және оларға түп-түгіл, егжей-тегжейі жауап беру, әрине, оңайға түспейді.
Біз ешкімді енжар қалдырмайтын қызықта таңғажайып уақытта өмір сүріп отырмыз; қоғам өмірінде, адам санасында, жастар дүниетанымында жүріп жатқан орасан зор өзгерістер окңмыстылар ортасында ғылыми талас үшін таптырмайтын азыққа айналды.
Дәл осы тұста оқырман назарын мынаған аудара кеткім келеді: XX ғасырдың алпысыншы жылдарындағы жастар мен адамзат баласы естіп-білмегеы неше алуан оқиғалармен басталған XXI ғ. бүгінгі тандағы жастар

арасында, жер мен көктей демей-ақ қояйын, бірақ елең етерліктей айырмашылық еріксіз қайран қалдырады.
Олар, шынында да, қандай еді? Өткен ғасырдың алпысыншы-жетпісінші жылдарындағы жастар "жарқын болашақ" — коммунизмді орнату идеясына алаңсыз сеніп өсті, олардың санасында күллі тіршілігіне деген қатынасты айқындайтын біртүтас құндылықтың негізі мықтап орныққанды.
Дәлірек айтқанда, ол заманда жас ұрпақгың рухани әлемі еңбек үстінде қалыптасты. Ұжымдық өмір қауымдастық қатынастың өзіне тән көрінісі, әрі сапалық белгісі, әрі принципі ретінде тек біріккен қоғамдық пайдалы еңбек жағдайында жүзеге асыру.
Бір жағынан, жастардың алдыңғы қатарлы отряды, анағұрлым белсенді және саналы бөлігі комсомол маңына топтастырылды; екіншісі, әлеуметтік тұрғыдан енжар, әлі ұйым ықпалына түсе қоймаған азын-шоғыр жасөспірім жеткіншектер ержетіп келе жатты. Е.М. Бабосов пен М.Х. Титма атап көрсеткеніндей, қоғамдық белсенді топ өз қатарына тартатын жекелеген жеткіншекке мынадай талаптар қоятын: тұрақты тапсырмалар алып отырады (бір немесе бірнеше), қоғамдық-саяси жұмысты және қоғамдық істі бәрінен де маңызды деп санауға тиісті. Ал әлгі енжар, сүлесоқ жастардың тұрақты қоғамдық тапсырмасы болмайтын және олар үшін қоғамдық-саяси өмірдің бары да, жоғы да бірдей еді
Жастардың моральдық бет-бейнесі ең басты шарт еді, әлеуметтік деңгейдің өлшеміндей багаланатын, қоғамның бар сипатындай көрінетін.
Сол жылдардағы жастар өздерінің еңбегі неғұрлым жемісті болса, соғұрлым жақсы өмір сүретіндіктерін жанымен ұғынатын. Ұжымдағы өзара көмек, сыйластық олардың адамгершілік өресінің аса маңызды көрсеткіші.
Социалистік қоғамда жас адамның тұлға ретінде қалыптасуы - кісінің ұжымдық форманың кең дамуын және оның тікелей ыкпалы жағдайында қалыптасуы шамамен осылай еді, мұның өзі оның кісілік келбетін көрсететін, БАҚ-тарда жиі жазылып жүргендей, жұмыссыздық көп ретте қазақ ауылдарының жастарына тән болып отыр
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1.Қазақстан Республикасының "Халықты жұмыспен камту туралы" Заңы, 2001 жыл, 23 қаңтар.
2.С. Исабаева. Выпускники ВУЗов на рынке труда// Труд в Казахстане, 2 февраль 2003 г.
3.Регионы Казахстана. Сатистический сборник, 2003 г. Под ред. К.А. Абдиева
4.Социально-экономический паспорт Костанайской области, г. Костанай, 2004 г.
5.2001—2004 жылдардағы Қостанай облыстық еңбек, халықты жұмыспен қамту және әлеуметтік қорғау басқармасының статистикалық есептері.
6. 2001-2004 жылдардағы Қостанай қалалық еңбек,халыкты жұмыспен қамту және әлеуметтік қоғау басқармасының статистикалық есептері.
7.Бабосов Е.М., Борковская Е.Л., Веэрманн Р.К. Нравственный облик советской молодежи (опыт социологического анализа). М.: Наука и техника, 1985. С. 72.
8.Смирнов Г.Л, Советский человек. Формирован социологического типа личности. М., 1971. С. 295-2
9.Қазақстандағы жастар саясаты.-Алдаспан,2001,N10.
10.Қасымова.А. Жастар саясаты және әлеуметтік қорғау.- Ұлттағлымы,2004, N10.
11.ҚР-ғы жастардың әлеуметтік мәселері.-Саясат,2006, N9.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
.........................................3
1.ОҚУШЫ-ЖАСТАР ЕҢБЕК НАРЫҒЫ
1. 1 Оқушы -жастарға кәсіби білім беру мәселесі……………………………5
1.2 Оқу-тәрбие процесінде оқушы-жастарды еңбекке ... ... ... ... ... ... ... еңбек баулуда еңбек биржасының атқаратын
қызметті....................................................................
.................................15
2.2 Оқушы-жастарды арасындағы еңбек проблемасы және ... ... ... ... жолының бірі - нарықтық жағдай десек,
нарықтың жалқаулықты көтермейтіндігі күннен күнге айқындапа түсуде. Адамзат
баласын әсемдейтін оның ... ... ... ... ... ... деп білу ... ұрпақтың дүниетанымындағы өзгерістердің мәнін ой елегінен өткеріп,
зерделеу теориялық міндеттер тұрғысынан қалай зәру болса, өмірлік ... де ... ... ... дамуының жаңа арнаға түсуі, яки еліміздің
егемендік алуы - тәуелсіздігіміз ... ... жол ... ... ... ізгі ... ... мен себеп-салдарлары
түбегейлі өзгерді, мұның ... ... ... ... ... ... қалған жоқ.
Алдыңғы толқын ағалардың кейінгі толқын — інілерге, яғни ересек, ... ... ... деген көзкарасы калай? "Қорқамын кейінгі жас
балалардан" деген Абай атамыз сияқгы олар да күдікпен үрке ... ... ... ... шау тартқан сол "ересектеріміздің" өзі күні кеше ... ... ... ... Әуәзов өсиет еткендей, бесігімізді түзедік. Бірақ
балаларымыз ... ... ... ... ... ... де, естіп
жатқаны да жетерлік. Барлығын ... ... өз ... көріп, соның
тірі куәсі — бүгінгі ... ... ... ... қай-қайсысы да айрықша ден қоюды қажет етеді және
оларға түп-түгіл, ... ... ... ... ... ... ешкімді енжар қалдырмайтын қызықта таңғажайып ... өмір ... ... ... адам санасында, жастар дүниетанымында жүріп жатқан
орасан зор ... ... ... ... талас үшін таптырмайтын
азыққа айналды.
Дәл осы тұста оқырман назарын мынаған аудара кеткім келеді: XX ғасырдың
алпысыншы жылдарындағы жастар мен адамзат ... ... неше ... басталған XXI ғ. бүгінгі тандағы жастар
арасында, жер мен ... ... ... ... елең етерліктей айырмашылық
еріксіз қайран қалдырады.
Олар, шынында да, қандай еді? ... ... ... ... ... болашақ" — коммунизмді орнату идеясына алаңсыз
сеніп өсті, олардың санасында күллі тіршілігіне деген қатынасты айқындайтын
біртүтас құндылықтың негізі мықтап орныққанды.
Дәлірек айтқанда, ол ... жас ... ... ... ... үстінде
қалыптасты. Ұжымдық өмір қауымдастық қатынастың өзіне тән көрінісі, әрі
сапалық белгісі, әрі принципі ... тек ... ... пайдалы еңбек
жағдайында жүзеге асыру.
Бір жағынан, жастардың алдыңғы қатарлы отряды, анағұрлым ... ... ... ... ... ... екіншісі, әлеуметтік тұрғыдан
енжар, әлі ұйым ықпалына түсе қоймаған азын-шоғыр ... ... келе ... Е.М. ... пен М.Х. ... атап көрсеткеніндей,
қоғамдық белсенді топ өз қатарына тартатын жекелеген жеткіншекке мынадай
талаптар қоятын: тұрақты тапсырмалар алып ... (бір ... ... ... және ... істі ... де ... деп санауға
тиісті. Ал әлгі енжар, сүлесоқ ... ... ... ... және олар үшін ... өмірдің бары да, жоғы да бірдей еді
Жастардың моральдық ... ең ... шарт еді, ... ... ... ... бар сипатындай көрінетін.
Сол жылдардағы жастар өздерінің еңбегі неғұрлым жемісті ... ... өмір ... ... ... ... ... көмек,
сыйластық олардың адамгершілік өресінің аса маңызды көрсеткіші.
Социалистік қоғамда жас адамның тұлға ... ... - ... ... кең ... және оның ... ыкпалы жағдайында қалыптасуы
шамамен осылай еді, мұның өзі оның кісілік келбетін көрсететін, БАҚ-тарда
жиі ... ... ... көп ... ... ... жастарына
тән болып отыр
1.ОҚУШЫ-ЖАСТАР ЕҢБЕК НАРЫҒЫ
1. 1 Оқушы-жастарға ... ... беру ... ... өзгеше қасиеттерге ие болмасын, ол таптан, әлеуметтік топтан
тысқары өмір сүре алмайды. Сондықтан да жастар ... ... ... ... кең ... ... проблемалардан да ауқымды һәм
күрделі. Жетпісінші жылдары Батыстың ... ... ... ... ... ... ... деп аталатын дерттің тез таралуы
туралы кәдімгідей алаңдаушылыкпен дабыл қакқанды
Сексенінші жылдары Батыста жастардың әлеуметтік қарсылылығы ... Оны тек ... ... ... және ... жеңілістерден
қөңілдері қарадайқалып, түңілуден немес еңсе басқан еріншектіктен ғана ... жөн ... ол ... тән ... жоқтығы-
нан, әйтсе де, бәрінен бұрын, күллі ... ... ... ... ... ... тоздырарлық болашағы мен экология-лық
апат жер-жерде сарыуайымшыл көңіл күйдің етек алуына себеп болды.
"Менің зауытым!", "Менің бригадам!" ~ бұл ... ... ... ... ... еді. ... табының, ұжымшар шаруаларының сапында жүргенін
мақтаныш ету, өзі қалаған ... ... ... ... жас ... болды. "Біздің елімізде мемлекет пен қоғамды басқару істеріне барша
мамандық пен ... ... ... аса белсенділікпен қатысады.
Комсомолдар мен жастар үлкен істер тындыруда... Біз бұдан былай да ... ... ... ... да ... арқа ... ... оларды
лешщцік халықгар достығы, советтік патриотизм, Отанымыздың кез келген
тапсырмасын орындайтын рухта ... ... . ... ... ... ... ... Д.А. Қонаевтың осынау сөздерінде әрбір
жас жігіт пен қыз өздеріне ... ... пен ... ... ... және өздерінің бір-біріне деген жауапкешілікті; талап-тілекті
анық сезінетін еді. Бұл асыра ... ... ол ... ... ... ... ата-аналарына қарағанда, әлдеқайда қиын.
Батыстағы замандастарына көбірек еліктейді, кертартпа ақпарат ... ... ... әуейі саздарының, "ужас", "боевик"кинофильмдерінің
ықпалы зор — мұның бәрі идеологиялық қысым, оның құдіреттілігі сол ... ... ... ... ... Осы арада мынадай сұрақ туады:
көптеген жас Батысқа еліктейді, Батыс несімен ... Оған ... ... мен ... осал тұсы ... ... келгенде,
Батыста қайдағы бір рухсыздыққа альтернатива ретінде өмірлік мүдделері қара
бастың қамынан аспайтын жүйеге қарсы наразылық ретінде, ... ... ... ... ... ... Социалистік жүйе өзінше ондай
наразылық қозғалысын өткізе алмады, Кез келген елдің заңы, оның ішінде со-
циализмге де жат ... өз ... ... жасай қоюы екіталай болатын,
ондай шаралар адамдардың нақты істері арқылы ғана ... ... ал ... — үлкендер, жастарды былай қойғанда, сол үлкендердің өзі аталмыш
мәселеге өз түсінігі бойынша қарайтын . Балалар, жас ... ... ең ... ... қабылдайды. Қанға сіңген қасиет бар, әке
көрген оқ жонып, шеше ... тон ... ... ... ... ... қалыптасу барысында қырық құбылатыны анық. Комсомол ұйымдары
мен тәрбиенің ... ...... жат пиғылды жастар санасына сіңірмеу
үшін әкімшілік жолмен және ... ... ... ... жасап
бақты. Өскелең ұрпақтың тегіне, ... ... ... ... ... "жаңа адам" тәрбиелеудің комунистік идеологиясы ұраншыл
патриотизмге жол беріп ... ... жас ... бір ... ата-аналары пәлендей бой алдыра қоймаған
ақшаға әуес, тіпті мол ақшаны ... ... Бұл ... сірә, пәлендей
сөлекеттік те жоқ. Әйтсе де, бір жағынан, көптеген жан сол мол ... ... ақы, адал ... ... ... ... ие болу ... бейім, бұүл алаңдатпай қоймайды. Тағы да еріксіз еліктеу мәселесі
алдымызды орағытады, өйткені Батыста әркімнің жеке ... ... ... парапар, қаршадайынан осыны көріп, біліп өскен бала
өмір өзегіне айналған шындықтан аттап кете алмайды. Бүгін ... ... ... жастарымыздан байқалады, уақыт озған сайын бұл олардың
санасынан берік орын орын алып келеді. Мамандық тандау өзінің бар ... ... ... ... ... ... ... емес,
керісінше, қайда ақыны көп төлесе, сонда ұмтылады. Сондықтан да оған
таңқалуға болмайды, олар ... ... ... ... ... қарағанда шаштаразшы, даяшы, менеджерді әлдеқайда жоғары
бағалайды, тесік қалтадан гөрі бақыр толы бүтін қалтаны артық көреді.
Қалай ... да, ... бір ... ... ... неде?
Өмір тәжірибелерінің артықшылығы қайсы? Ең басты өзгешелігі, сөз жоқ, ұрпақ
психологиясына, қоғамның саяси-әлеуметтік, мәдени, ... ... оның әр ... ... ... даму ... тікелей
байланысты.
X. Шельски XX ғ. жастарының тарихи үш толқынын даралап көрсетеді. Оның
ойынша, біріншісі — ... Бар ... ... ... бұл ... ең ... ... тән ақыл-парасат, ізгілік және
түсіністік қасиеттер басым болды. Екіншісі — уайымшыл деген шартты атқа ие
болған ұрпақ. ... бұл ... әр ... ... ... ... өздерінің құқықтарын қорғау үшін саналы түрде
бірігіп, алға қойған ... ... ... ... Соңғы, үшінші
ұрпақ - қоғамдық мұраттар мен ... ... ... ... өскен күдікшіл ұрпақ .
Ұрпақ жөнінде едәуір кең көлемді теория ұсынған ғалым — Хосе ... Оның ... ... мен жеке адам ... ... бар; қаңцай
болса да биологиялық бастаудан айырылған мүдделестік бар. ... ... деп ... ... атымен атайды, ұрпақ жалғастығын 15 ... ... ... ... ... құндылықты жойып, өркениет
пен мәдениетке қатер төндіредімыс. Ортегаи-Гассет қоғамды мырзалар мен
бағыныштылар, яқи мықгының ... ... ... ... деп ... ... ашық мәлімделді. Адамдар табиғаты жағынан бірдей емес
деген байламға келеді .
Бір кездегі немесе осы заманғы жас толқын өмірдің ең ... ... ... ... ... ... ... білдіретін схемалық кезең-кезеңге
бөлу үрдісі бар.
Жастар үлкендердің айтқан акындарынан ғибрат алып қана қоймайды, өздері
де өмірдегі бар проблемаларға жауап іздеуге ... ... ... және ... ... ... ... әлеуметтік шындықты түсініп,
зерделеуде жаңа ұрпақты, оның ... ... ... аға
буындардың жас кезіндегі деңгейімен салыстыруға ... ... — бұл ... ал ... ...... Мына
біздер — жастар өз балаларымызға не бере ... олар ... ... мен ... ... ... салт-санамыз бен әдет-ғұрпымызды
мирас етпек? ... мен жас ... ... өресі өздерінің
жас деңгейінен асып түсіп жатқанын жақтап отырмыз. ... ... ... ... өз ... ... ... мектептерге
орналастыруға ұмтылуда. Әлбетте, балалар, жастар жан-жақгы, мол мағлұматты
болып ... ... бұл ... адамзат баласы білімпаз болып отыр, білім
беру жүйесі нығайып, кең қанат жайды, ... ... ... ... ... ... тыс ... мақұл. Солай бола тұрғанымен,
тәрбие ісінде мына ... мән ... ... ... ... күйіне білу; қайғыны бөлісе білу; қайрымдылық, қарапайымдылық;
үлкенді сыйлап, кішіге ... ... ... ... ... ... баланың тал бойына егіп, санасына сіңіруге жоқпыз.
Соның нәтижесінде өмірде күтпеген тосын жағдайлар -парадокстар алдымыздан
орағытып өтеді. Балалар ... шет ... ... ... ана тіліне шорқақ немесе білмегеннен бетімен жер басады. Ал тілін
білгендер ділге жоқ. Яғни адамгершілік "витамині" жетіспейді.
Жас ... ... ... ... жанын жаралап
алмау үшін күнделікті тірліктен, өмірдің ащы ... ... ... ... сол ... ... ... "қызғылт
көзілдірікті" және менмен, қатыгез, немқұрайлы болып өсуіне жол ашады.
Бүгінгі таңда балалар ... ... ... ... да оларға
дер шағында нақты өмір шындығы туралы ақиқат сабағын бердер шағында ... мен ... және ... ... ... түйген пікіріне құрметпен
қара. Жас мемлекетімізге білімді ғана емес, білікті де азамат ауадай қажет.
Егеменді ел ... ... ... аяқ ... кеп ... ... да бұл ретте жастар өмірінде біраз ... беті ... ... ... ... ... қоғам ережелеріне сай өмір
сүріп, егеменді еліміздің ғылымын, экономикасын, мәдениетін ... ат ... ... ... ел, ұлт ... ... халықтар мен
елдер қатарынан қалдырмай алға жылжытуға септігін тигізуде.
Қазақстан Республикасы Ғылым ... ... ... ... ... қазақ-түрік университетінің ректоры М.Жұрынов мырза
2000 жылдың 24 қаңтары күні ... ... ... ... ... 96 ... тёст ... бойынша арнайы жүргізілген
мемлекеттік бақылау сынағынан ... баға ... ... ... ... жоғары екендігін байқатса керек.
Жастар тәрбиесінің қиын да ... ... ... оқу ... ... оқу орындары үлесіне кебірек сәйкес келетіндггі, олардың
жас ерекшеліктері мен оқу ... ... ... ... байланысты.
1.2 Оқу-тәрбие процесінде оқушы-жастар еңбек баулу
Бүгінгі танда жастар қоғамның саяси, экономикалық және ... ... ... ... де ... ... жүзіндегі еңбек баулу ең әлсіз топ-
тардың бірі болып қалуда. ... ... ... ... ... ... арасындағы бұл әлеуметтік-демографиялық топтың үлесінен
де көп. Қазір 20—29 жас арасындағы қыздар мен жігіттердің ... ... ... орны жоқ ... ... ... 2001 жылы ... жоғары оқу
орындарын 64,8 мың ... 2002 жылы 73,8 мың адам ... ... ... бойынша қарастырсақ, түлектер қүрамы төмендегідей болып келеді
(1- кесте):
Жұмыссыздық жастардың білімі бойынша құрамы
Жылдан жылға оку-ағарту, экономика және құқық ... ... ... саны өсіп ... Ең ... бүл ... ... етуде
тапшылық көріп отырған техникалық мамандықтарға деген қажеттілікті арттырып
отыр. Уақыт өте келе, сұраныс жоқ ... ... ... ... ... бастайды және сұраныс жоқ маманға айналып шыға ... ... ... ... ... да аз шығынды қажет етпейді.
Сондай-ақ ... ... ... ... ... ... отыр. Олай болса,
уақыт өте келе, экономикалық өсу ... ... ... әкеп ... ... сөз.
Жоспарлы экономикалық жүйеде түлектерді халық шаруашылығының әртүрлі
салалары бойынша бөлу ... ... өз ... алды. Ол кезде жас
мамандарды жұмысқа орналастыруда бүгінгідей қиындық болған жоқ. Еңбек ... ... ... ... ... бастауына байланысты
кәсіпорындар жастар үшін жұмыс орындарын міндетті түрде
дайындаудан босатылды, соның салдарынан еңбек ... ... рет ... ... ... жоқ ... ... жұмыс іздеген кезде
сенімсіздік пайда болды және еңбек нарығында әлеуметтік жағынан қорғансыз
болып ... ... ... ... ... түлектер жұмыспен қамту
орталықтарына барады, ал онда бүгінде бәсеке қызу жүрілуде. Жұмыс-сыздықгың
кең етек ... ... ... ... ... әлі ... есепке тұрмаған жеке ... ... ... ... тек қана тіркеу үшін е алатын ең аз ставкасы 500 теңге, сөйте
тұра, жақсы жұмысқа орналасуға кепілдік бере ... ... ... жұмыспен қамту ұйымдарына ... ... ... күші нарығында ашылатын бос жұмыс орындарының жалпы
санының 30%-на жуығын құрайды. Бұл ... ... ... көптеген жастардың
мемлекеттік органдардың көмегіне сенбеуі-нің бір ... ... ... Ал
ол өз кезегінде жұмыс берушілердің көз ... ... ... ... ... ... ... тиімділігінің төмен болуының тағы да
бір салдары жұмыссыздардың тіркелу деңгейінің төмендігі ... ... ... Оның ... жастары үлкен ... ... ... — олар ... ... орталықтарына тіркелуге
құлықсыз. Сондықтан ста-тистика басқармасы мен жұмыспен ... ... ... ... сәйкес келмейді. Мысалы, 2001 жылы
Казақстан Рес-публикасының Статистика агенттігінің ... ... жас ... жұмыссыз жастар саны, Қостанай облыстық еңбек,
халықты жұмыспен ... және ... ... ... мәліметтері
бойынша, 5426 адамды ... ... ... ... ... ... жылдарға жасалған нақты талдау 2-кестеде беріліп отыр.
Талдаулар жұмыссыз жастардың тек үштен бірі ғана өкілетті органдардан
көмек ... ... ал ... не ... ... не ... сенбейтінін көрсетіп отыр. Жұмыспен қамту органдарының көмегімен
жұмыс табуға көп сенім ... ... ... ... ... ... ... факторлар да бар. Оның бірі мынау: оған
тіркелгенімен, көбінің материалдық жәрдемақы алуға құқығы жоқ ... ... ... өте аз ... ... жұмсаған еңбекті
ақтамайды деп санайды.
Жұмыспен қамту орталығына ... ... ... ... ... ... 16-24 жас аралығындағы жастардың үлес салмағы
Кестеде ... ... ... 2001—2003 жылдары облыс
бойынша Қостанай, ... ... мен ... ... ... және
Федоров аудандарынан басқа жерлерде жұмыспен қамтудың өкілетті ... ... ... сұрап барған жастар санының азайғандығын
көрсетеді. Ал 2004 жылы бұл көрсеткіш облыс бойынша ... ... ... ... мен ... ... Қамысты, Жітіқара,
Қарабалық, Қарасу, Наурызым, Сарыкөл және Таран аудандарындағы жұмысқа
орналастыруға ... ... ... 16—24 жас аралығындағы жастардың үлес
салмағы ұлғайғандығы әсер еткен. Жұмыспен ... ... ... ... ... ... барған 16-24 жас аралығындағы жастардың үлес
салмағы орта есеппен 15—25% құрайды. Қостанай ... ... ... ... аудандардан қалаларға ағылуы ықпал
еткен. Ауылдық жерлерде жұмыспен қамтудың өкілетті органдарына ... ... ... ... жастар саны жылдан жылға азайып барады,
егер 2001 жылы ... ... ... сұрап барған 16—24 жас
аралығындағы жастар саны 1666 адамды кұраса, 2003 жылы 1129 ... ... 2004 жылы ... ... аудандар есебінен көрсеткіш ұлғайған.
Жұмысқа орналасқандар мен жұмысқа орналасуға көмек ... ... ... ... ... ... қамтитын
өкілетті органдарға көмек сұрап баратын жалпы білім беретін мектептер мен
колледж түлектерінің мүмкіндіктері ЖОО ... ... ... ... ... ... ... шаралар негізінен уақытша жүріледі. Олар
жастардың әлеуметтік деңгейін көтеруге жеткіліксіз. ... ... ... ... ... және әлеуметтік қорғау басқармасы жұмыссыз жастарды
орналастыруға және оқытуға бағытталған ... ... ... Оларға
қайта оідыту, қайта даярлау, қоғамдық жұмыстарға тарту, әлеуметтік жүмыс
орындарын ұйымдастыру жатады. 2001—2003 ... ... ... ... мен ... дайындықтан өтетін жастардың саны күрт төмендеп ... 2004 жылы ... саны ... ... Біздің ойымызша, бұл
жұмыссыздарды ьсдйта оқыту мен қайта дайындықтан өткізу тиімділігі арта
бастағанын көрсетеді.
2.Оқушы-жастарды ... ... ... Оқушы-жастарды еңбек баулуда еңбек биржасының атқаратын қызметті
Біздің елдегі жұмыссыздықтың негізгі нысандары жасырын және фрикциондық
болып ... ... ... ... ... жасырын
жұмыссыздық ашық жұмыссыздыққа айнала бастады. 1992 жылы ... ... қеңн ... Осы ... ... ... ... 138 мыңға таяу адамы бар 160 кәсіпорындар жұмыссыз тоқтап тұрды.
Осындай кәсіпорындардан 2 мыңнан астам жұмыскер еңбектен босатылды, 25 ... ... ... ... ... ... факторлардың бірі ғылыми-техникалық
прогресс. ГТП, жаңа қосымша ... ... ... ететін жана өндіріс түрлері
мен шаруашылық салаларын тудырады, ол материалдық өндіріс ... ... ... бар ... ... қамтуды көбейтеді. Жалпы, ғылыми-
техникалық революция жағдайында жұмыспен ... ... ; ... ... өндірістік емес салалардың дамуы арқылы жүзеге асырылады. Оның
ұлғаюы, тұрғындардың ... ... ... ... шығынының тез өсуімен
және халық шаруашылығының ... ... ... ... ... ... Мысалы, 80-шы жылдары жұмыспен қамтуды
көбейтуде өндірістік емес саланың үлесі АҚШ пен ... 80-90%, ал ... 100% ... ... ... ... аса ауыр ... және
әлеуметтік қайшылық. Батыс елдерінде жұмыссыз болу - тек қана жұмысты
жоғалту ғана емес, сонымен бірге адам өзінің ар-намысын, абырой-беделін
жоғалту деп те ... ... ... жұмысты жоғалту, өзінің қасірет - жағынан
жақын туыс адамның ... ... ... ... ғана ... ... ... жұмысының түпкі нетижесінен тәуелсіз, жаппай жұмыспен
қамту жұмыскерлердің өндіріс ... ... ... жеке
мүдделіліктеріне кері әсер етті, олардың өндірісті басқарудан шеттелуіне
әкеліп соқтырды. Осының бәрі ... ... ... ... ... шығындарға жол бсрді.
Бұдан тиімді түрдегі жұмыспен қамту жолы еңбек нарығында ... ... ... ... ... - бұл жұмыс күшін (адамның еңбек ету қабілеті)
тауар ... ... ... ... ... ... ... Еңбек нарығы жогары ... ... ... ... әсер ... осынын арқасында әрбір жұмыс орнының бағасы артады,
жұмыскерлерге және олардың еңбегінің сапасына деген талап күшейеді.
Еңбек нарығына ... ... және ... ... қатал, аяусыз
түрде іріктеу тән. Ол жалқауларды, ... және ... ... ... ... нарығы жұмыс күшін ... ... ... оның ... жылжымалылығына, қозғалысына, ширақтығына
себепші болады, іскерлік пен белсенділікке ынталандырады. Нарықта ... ... мен ... заңы ... ... ол ... төлентін ақының
шамасын белгілейді. Бұл жерде жұмыс күшін сатушылар мен ... ... ... ... ... яғни еңбек ету қабілетін ұсынушы жұмыскерлер
сатушылар болып табылады, Еңбек ұжымдары мен кәсіпкерлер ... ... ... ... Бір ... ... еңбек нарығын мойындау .жұмыс
күшінін әлеуметтік-экономикалық табиғатын және оның ... ... ... ... ... ... ... біздің
қоғамымызда жұмыс күшінің тауар табиғаты жөніңдегі ғылыми дау негізінен
аяқталды деуге болады. ... ... ... ету жағдайында жұмыс күші
тауарға айналады, ал оны ... ... қосу ... ... ... алу ... жүзеге асады.Егер де жұмыс күші тауар болса, онда
оның құны туралы сұрақ ... Ол ... ... және ... ... ... ... Жұмыс күшінің құны, оны қайта өндіруге қажетгі өмір ... ... ... ... ... көптеген елдеріне қарағанда
біздің елімізде адамның еңбегі, оның жұмыс күші төмен бағаланады. Мысалы,
Швейцарияда бір сағаттық еңбек - 30, ... -28, ... ... -15 ... ... Біздің есебіміз бойынша бұл көрсеткіш, қазіргі
танда Қазақстанда, орта шамамен 0,10 доллар (әрине бұл арада ... ... ... ... ... ... еңбек биржалары (тұрғындарды ... ... ... орын ... ... ... ... елдерде
еңбек биржасы алғашқыда жұмыссыздара ... беру ... ... ... пайда болды. Уақыт өте келе және ... ... ... оның ... және ... қызметтері өзгерді. Еңбек
биржасы -бұл ... ... ... ... мен кәсіпкерлердің
арасында делдалдық келісім жасалатын, тұрақты ... ... ... КСРО - да ең ... ... биржасы 1932 жылы жабылған ... ... ... - ... ... барлық элементтерін қайта
жаңғыртудың қажеттігін көрсетіп отыр. 1991 жылдың 1 ... ... ... ... ... ... ... қызметі жұмыс істей
бастады.
Еңбек биржаларының, негізгі атқаратын қызметгсрі ... ... ... мен ... анықтау; жұмыссыздарды есепке алу және бос
жұмыс орындарын тіркеу жұмысын ... және ... ... ... ... ... беру; жұмыс іздеп жүрген кадрларды оқыту
мен ... ... ... жастар арасында кәсіптік бағдар беру
жұмысын жүргізу; адамдарды жұмысқа орналастыру үшін ... ... және ... ... ... ... мен ұйымдардың мүдделерін есепке ала отырып, биржалар ... ... әсер ... ... ... беретін жұмысқа жолдама
кәсіпкерлер үшін ... ... ол тек қана ... ... ... ... жұмыскерлерді еркін түрде тандауға хұқы бар және оны
өздерінің кадр бөлімі ... ... ... ... ... ... жұмыс күшіне сұраным мен ... ... ... ... ... бағытта өнеркәсібі дамыған Батыс
елдерінің тәжрибесін қолдануға болады. ... ... ... және
жергілікті деңгейде жұмыс күшінің ... ... ... ... ... ... жоғары сапалы консультациялық көмек көрсетіледі.
Нәтижесінде барлық мамандық топтарындағы жұмыссыздардың 40 ... ... ... ... орналасады, Сондай-ақ, жұмыссыздарды қаржыландырудың
жаңа бағдарламасы ендірілген. Әсіресе, Вашингтом штатында федералдық үкімет
тиісгі ... ... ... бар жене өз ... ... болғысы келген 400
жұмыссыз адамға белгілі бір уақытқа дейін мүмкіндік беріп, ... ... ... өзі, ... ... ... экономикалық дәлелі
бар, әдеиі курстарды өткен, сондай-ақ жаңа істі ... ... ... ... Оқушы-жастарды арасындағы еңбек проблемасы және оларды шешу ... ... ... тән ... ол ... ... еңбек
рыноктарының күрделі ... жөне ... ... да ... ... жөне ... ... жұмыспен
қамтылу мониторингі, ал одан кейін макродеңгейде бірыңғай стратегияның
жасалуы аймақгардағы ... ... ... және ... Республика экономикасын реформалаудьщ қазіргі кезеңінде үлкен
мағына әлеуметтік мәселелерді шешуде аймақтардың ... ... ... ... ... ... ... болып отыр. Ол
кедейшіліктің азаюы жене ... ... ... ... жасайды.
Жұмыскерлердің жұмыстан босау, жұмыс орындарының және еңбек ресурстарының
балансталу мәселелері баса назар аударуды талап етеді. Рыноктық ... ... ... ... дестабилизациясы, өндірістің
төмендеуі нәтижесінде болып отыр. Жұмыс
орындарының және ... ... ... ... ... ... та, территориялық та жөне кәсіби де.
Елдегі жұмыссыздықгы төмендету және ... ... ... ... оның ары ... ... қарастырады. Осы мақсат занды
түрде ... ... бар ... ... ... ... мәселелерінің орталықтандыруын қажет етеді. Осының ақырғы мақсаты
толық продуктивті жүмыспен ... ... ету, ал бұл ... ... азаюы жөне жұмыссыз халықты жұмысқа орналасу
деңгейінін есуі есебімен болады.
Республика бойынша жұмыссыз жастардың ... ... ... олардьщ үштен бірінің мамандықтары инженерлік-техникалық және
гуманитарлық салалардан болып шыққан.
Осылайша, ... ... ... ... ... ... ... есуімен қоса, мерзімділігіне байланысты анықталған
тенденциялар, оның қаз жазғдайына оптимистік тұрғыдан баға ... ... яғни ... ... емес ... ... жылдың ортасынан бастап жұмыссыздықгың төмендеуін экономистер
өндіріс келемінің тұрақтылығымен ... ... ... ... мен ... ... санын дәлелсіз сақтау, мамандардың
пікірі бойынша, келесі жылдары жұмыссыздыктың ... ... ... ... ... көзқарасы, олардың жұмыссыздыкгы ақиқатгық
деп жөне әлеуметтік тұрақтлықтың қаупі деп ұғынуы дәледдейді.
Жастар үшін қолайсыз әлеуметтік жағдайға ... ... ... ... ... ... Жастар арасындағы жұмыссыздық мәселесін шешу,
оны әлеуметтік ... ... ... ... екі түрлі тәсілмен жузеге
асыруға болады, олар: шиеленіскен, аяқ ... ... ... тез арада
шешу және нақты болжамдарға сүйене отырып, оқиғалардың дамуын алдын алу.
Жастардың жұмысбастылық мәселесі, қоғамның оларды ... ... ... альш келіп, онын жастар үшін де, қоғам үшін де ... ... ... Жұмыссыздықтың себептері мен зардаптарына талдау
жасау, ол мөселенің мөнін түсіну үшін ... ... ... Бұл
такырыпқа, яғни жагшай жұмыссыздықгың негативтік зардаптарына арналған
көптеген пайдалы, әрі терең маңызды ғылыми жұмыстар ... ... ... ... көріністерін, жалпы ұлттық
өнімнің жеткіліксіз өндірілуі, ... ... ... ... ... экономикалық көзкарас бойынша, жұмыссыздық - бұл ендіріс
ресурстарының ысырапталуы: әлеуметтік мұқтаждыққа кететін шығын ... ... ... көлемін азайтады. Ал, саяси тұрғыдан қарағанда, жұмыссыздық
- халықты әлеуметтік тұрақсыздыққа және саяси радикализацияға алып келеді.
Социолоттар ... ... ... зертгегенде, олардың
элеуметгік институттармен өзара қатынасын әлеуметтік шындық ... ... ... босату жане оларды өндірісте жұмысқа
орналастыру ... ... ... әлеуметтік топтарының
пайда болуына, сол ... ... ... алып ... ... бөлігінің десоциализациялануы әлеуметтік деформациялануы,
яғни қоғамдық өндіріс саласынан, қоғамдық ... ... ... ... болады:
Олардың ақыл-ойының, интеллектуалдық және кәсіптік-біліктік ... және ... ... ... ... ... ... яғни әлеуметтік институттардың нормативсіз
жұмыс істеуі және адамдардың тәртібі, тағы да ... - бұл ... тән ... социологияның бір түрі, ол бейімделген
механизмдердің жаппай бұзылуынан шығады. ... жаңа ... яғни ... ... мен ... ... қалыптасу
шамасына карай "айықса да", бірінші кезеаде ... ... ... ... эмоцялары, дезинтеграция және жеке бастық сезім әрекетгері
сезітеді. Жастардың арасындағы жұмыссыздыктьщ негативтік ... ... ... Біріншіден, жастардьщ әлеуметтік-психологиялық көңіл-
күйі мен ... ... ... ... ... ... мақсатында
жүргізілген жұмыстарда, оларда жоғары деңгейде аландаушылык, мазасыздану,
корқыныш жағдайларының бар ... ... ... қатар, жұмыссыз
адамдардың жұмыстан босатылуына байланысты жағымсыз эмоциялық көңіл-күйі -
эмоциялық тұрақсыздык деңгейі, өзнін-озі ... ... ... ... ... ... ... жағдайда немесе "керексіздік синдромы" жұмысқа
қабылданбаған ... ... ...... ... ... ... болуынан көруге болады. ... ... ... салдары, жастар арасында өзін-езі ... ... ... ... ауыткуын шақырса, оған қоса жас адамдардың өз
әміріне кол салу ... ... ... ... ... бұл ... өсуіне байланысты одан да ... ... ... Бұл
жағдайларда жастар жауап ретінде өмірдін азабын, ... ... ... ... ... ... ... танылған нормалы әдебиетімізге
қатарласа, жастар өздеріне тән өз мәдениетін құрады.
Жас ... ... ... ... ... аландау мен сарыуайым, амалсыздықтың
жоғарылауы, әлеуметтік статустың төмендеуі мен ... ... ... ... ... болып жатқан әлеуметтік-экономикалық өзгеріулер, моральді-
психологиялық қарым-катынастардын тапшылығы, ... ... және ... ... ... ауыр сынақтар кейде қатты жүйкелік толқылыктарына
және әлеуметтік шиеленістерге алып ... ... ... ... ... ... ... кәсіптік-техникалық училище оқулыларының негативтік бағыттарынын бірі,
қазірде көлемді есіп келе жатқан ... ... ... ... өмірде жолын табу жүйееіңде еңбек құндылығының түсіп ... ... ... ... — көп жас ... үшін ... маңыздьшығын
жоғалтуда, ең алдымен жеке ... ... ... құрал
есебінде каралуда. "Жасырын" жұмыссыздық — ол жұмысшьшардың 2-3 ... ... ... ... ... ... ... мәжбүрлі іссіздік, жастардың еңбек мотивациясының ... әсер ете ... ... еткен. Еңбекке деген кажеттіліктің жоқтығы —
ол біреудің асырауында ... ... оған коса ... ... ... жұмысбастылығы төңірегінде болып жатқан процестердің негативтік
байқалуы, қоғамның интеллектуальдық шамасының ... кері ... ... ... Қазақстанның еңбек рыногында тіркеуге алынбаған,
өз жұмысының нәтижелеріне қызыктаған жас мамандар мен ... ... ... ... ... шетелдерге кетіп жатыр. Жоғары білімді
адамдардың еңбек жалакысының аздығы, жұмысбастылық ... ... ... ең аз ... әлеуметтік топтардың бірі болып отыр.
Жастар арасындағы жұмыссыздық, еңбек ... ... ... келешекте оларға сұраныс болуы, коғам үшін
проблемаға айналып отыр. ... ... ...... табысты,
жұмысшы күшінің лауазымды категориясын тез жинаушы, білімді және кәсіптік
дайындықты ... ... — ол ... мен ... керсету саласындағы
жұмысшылар.Біздің экономикадағы мұндай өзгерістер Батыс ... ... ... тез ... ... ... жастарды еңбекке баулы проблемасының жоғарыда аталып өткен
негативтік көріністері өлі де күшейе ... олай ... ... ... алмау процесі де күшейеді деген сөз. Бұл проблеманың ерекшелік
шиеленісі, ... ... ... қоғамның тіршілік өрекетінде бас
позицияны ... да, ... ... ... ... ... және ... проблемалары болып, қоғамдық проблемаларға
айналады.
Қазақстан қоғамында жастарға және ... ... сол ... ерекше көңіл бөлу керек екенін жете түсінеді. Жастар
проблемасы ... ... ... ... ... ... жүргізудің
керектігін дәлелдеп отыр. Балалар, әйелдер, мүгедектер және ... ... шек ... ... ... компенсаторлық механизмдер:
көмек, қолдау, жәрдем, тірек керек емес, олардан ... ... ... ... еңбек және жас ұрпақтың ... ... ... ... ... ... белсенді инновациялық
қатысуды ұсынады.
Дамыған енеркәсіптік елдердің тәжірибелері көрсеткендей, өндірістің жаңа
төсілдері ақпаратқа, білім мен мәдениетке көбірек ... ... ... ... дамыған елдерде қысқарту тенденциясына ие болады. ... жоқ ... ... төмен жұмысшыларға керекті мамандықты алу
және ... саты ... ... ... ... түседі.
Экономиканың даму болашағы өндірістщ шағын электроника мен ... және ... ... ... байланысты
болады. Бұл жерде білім мен ... ... ... ... ... ... рөл атқарады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1.Қазақстан Республикасының "Халықты жұмыспен камту туралы" Заңы, 2001 жыл,
23 қаңтар.
2.С. Исабаева. Выпускники ВУЗов на ... ... Труд в ... ... 2003 ... ... Сатистический сборник, 2003 г. Под ред. К.А. Абдиева
4.Социально-экономический паспорт ... ... г. ... ... ... ... ... еңбек, халықты жұмыспен қамту және
әлеуметтік қорғау басқармасының статистикалық есептері.
6. ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік қоғау басқармасының статистикалық есептері.
7.Бабосов Е.М., Борковская Е.Л., Веэрманн Р.К. Нравственный облик советской
молодежи ... ... ... М.: ... и ... 1985. С. ... Г.Л, Советский человек. Формирован социологического типа
личности. М., 1971. С. ... ... ... ... ... және ... қорғау.- Ұлттағлымы,2004,
N10.
11.ҚР-ғы жастардың әлеуметтік мәселері.-Саясат,2006, N9.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жұбан Молдағалиев4 бет
Абай өмірбаяны11 бет
Георг Фридрих Гендель8 бет
Жоғары оқу орнында болашақ география мұғалімдерін этнопедагогикалық даярлауды жетілдіру34 бет
Мәлік батыр10 бет
Сәбилік кезеңде балалардың үлкендермен қарым-қатынас рөлі25 бет
Төлеген Айбергенов2 бет
ШЖБМ жағдайында оқушылардың іс-әрекетін ұйымдастырудың өзіндік ерекшеліктері туралы4 бет
Қазақсатан Республикасы, спорт және дене тәрбиесі11 бет
Қазақтың ұлттық ойындарының бес түрі14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь