Оқушылар ұжымын нығайту жолдары мен қалыптастыру процесі

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
1.ОҚЫТУ ПРОЦЕСІНДЕ ҰЖЫМ ТЕОРИЯСЫ
1.2 Ұжымның даму кезеңдері, олардың бір.бірімен сабақтастығы ... ... ... ... ... ... 5
1.2 Оқыту процесіндегі оқушыларды ұжымын нығайту жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
2.ОҚЫТУ ПРОЦЕСІНДЕГІ ОҚУШЫЛАРДЫҢ ҰЖЫМЫНЫҢ ҚАЛЫПТАСУЫ.
2.1 Ұжым және тұлға ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...9
2.2 Оқушылар іс.әрекеті ұжымын нығайтуға педагогикалық жетекшілік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...11
3.ОҚЫТУ ПРОЦЕСІНДЕ ОҚУШЫЛАР ҰЖЫМЫН НЫҒАЙТУДА ЖАҢА ТЕХНАЛОГИЯНЫ ПАЙДАЛАНУ
3.1Оқыту процесінде ұжымдық технологиясы ... ... ... ... ... ... ... ... .12
3.2 Сабақта оқушылардың жеке дара, топтың және ұжымдық танымдық іс.әрекеттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...16
3.3 Оқыту процесінде ұжымдық іс.әрекеттінің сипаты ... ... ... ... ... ... ... ... 18
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...23
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .25
КІРІСПЕ

Латынның "коллектив" деген сөзі "жиын", "ұжым", "топ" дегенді білдіреді. Осыдан коллектив, яғыи ұжым - бұл адамдар тобы. Бірақ кез-келген топ ұжым ба? Қазіргі әдебиетте "ұжым" түсінігінің екі мәні қолданылады. Бірінші: кез-келген адамдар тобы ұжым болып табылады; екінші: жоғары ұйымдасқан топ қана ұжым болып есептеледі. "Ұжым" педагогикалық әдебиеттерде тәрбиеленушілср (оқушылар) бірлестігі деп түсіндіріледі. Ал мұндай ұжымның өзіндік маңызды белгілері бар:
Адамдар белгілі бір мақсат жолында ұжымдарға бірігеді. Бұл үшін ұжымның әрбір мүшесі біріккен іс-әрекетке белсенді қатысуы керек және жалпы іс-әрекет ұйымдастыруы шарт. Ұжым мүшелерін ерекшелейтін белгі — олардың іс-әрекет қорытындысы үшін болған жоғары өзіндік жауапкершілігінің болуы.
Ұжым аталған қасиеттерінен басқа да маңызды ерекшеліктерімен бөлектенеді. Бұл ұжымның ішкі хал-ахуалын, ұжым мүшелерінің бір-біріне деген қарым-қатынасын білдіретін сипаттама. Жақсы ұйымдасқан ұжымда бір-біріне көмек, бір-біріне жауапкершілік, дұрысын айту, өзін-өзі сынау, бәсекелестік сияқты сана қалытасады.
Формалды қатынастағы адамдар тобында мұндай қасиеттер болмайды, ал ұжым бұл қасиеттерсіз өзінің артықшылығынан айрылады.
Жоғарыда аталған белгілері бар ұжымда еңбекке, адамдарға, жеке және қоғамдық міндеттерге гуманистік қатынастар жүйесі қалыптасады.
Берік, бірауызды ұжымда мұндай қатынас жүйесі тұлға мен барлық ұжым мүшелерінің қызығушылық үйлссімімен, тұлғаның көпшілік беделін мойындаумен ерекшеленеді. Бұл жүйе обьективті және субъекгивті қарама-қайшылықтарды жеңе алатын, өз міндеттерән білетін ұжымның әрбір мүшесінде айқын көзжарастар бағытын қалыптастырады.
Мектеп ұжымы құрылымының негізін де тұрақты бөлігі - басты іс-әрекеті оқу болатын оқушылардың сыныптық ұжымы.Осы сыныптық; ұжымда оқушылар арасындағы тұлға аралық байланыс пен қатынас пайда болады. Осыдан, ол мектеп ұжымдарының басқа да түрлеріне негіз қалайды.
Ұжымда мақсатты таңдай білу маңызды рөл атқарады. Тәрбиеленушілер мұрат еткен мақсат перспектива деп аталады. Адам өмірінің негізгі стимулы (ынтасы) ~ ертеңгі қуаныш. Тәрбиеленушіге түсінікті перспективалы мақсат - қиыншылықтар мен кедергілерді жеңіуге көмектесетін үлкен күш.
Тәрбие жұмысы тәжірибесінде перспективаның үш түрі кездеседі, олар: жақын, орташа және алыс перспективалар.
Жақын персмектива — ертеңгі серуен, яғни ұжым мүшелерінің жеке қызығушылығынан туындайды.
Орташа перспектива — уақыт бойынша алыстау ұжымдық оқиғаның жобасы.
Алыс перспектива - ұзақ уақытқа көзделген үлкен мағыналы, маңызды талаптарға қол жеткізуге арналған мақсат.
Мұңдай перспектавада тұлға мен ортаның қажеттері міндетті түрде үйлеседі. Перспективалық жолдар жүйесі ұжымға етене енуі керек. Оны уақыттың кез~келген ұжымның айқын да қызықты мақсаты болатындай, сонымен өмір сүретіндей әрі сол мақсатгы орындауға талнынатындай етіп құру қажет.
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Айтмамбетова Б.Р., Керимов Л.К., Төлеубекова Р.К. Тәрбие
процесінің мәні мен мазмұны. Тәрбие принциптері. 5-лекция.Алматы, 1991.
2. Бабанский Ю.К. Педагогика. -М 1998.
3. Жарықбаев Қ., Қалиев С. Қазак; тәлім-тәрбиесі – Алматы 1995.
4. Қоянбаев Ж.Б. Педагогика. -Алматы, 1992.
5. Лихачев Б.Т. Педагогика. - М., 2000.
6. Мұсаева СА., Зейдалиева Ж. Қысқаша педагогика-психологиялқ сөздік-Тараз, 2001.
7. Назарбаев Н.Ә. Қазақстан өз дамуындагы жаңа серпіліс жасау қарсаңында /Қазақстан Республикасы Президентінің Қазақстан халқына Жолдауы. Астана. 2006 жылғы 1 наурыз.
8. Оқушыларды тәрбиелеудің үлгі мазмұны. - А.: Мектеп, 1998.
9. Педагогика. Лекциялар курсы. - Алматы, 2003.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
...........................................................3
1.ОҚЫТУ ПРОЦЕСІНДЕ ҰЖЫМ ТЕОРИЯСЫ
1.2 Ұжымның даму ... ... ... ... ... ... ұжымын нығайту
жолдары.....................................................................
.......................................... 6
2.ОҚЫТУ ПРОЦЕСІНДЕГІ ОҚУШЫЛАРДЫҢ ҰЖЫМЫНЫҢ ҚАЛЫПТАСУЫ.
2.1 Ұжым ... ... ... ... ... педагогикалық
жетекшілік..................................................................
.................................11
3.ОҚЫТУ ПРОЦЕСІНДЕ ОҚУШЫЛАР ҰЖЫМЫН НЫҒАЙТУДА ЖАҢА ТЕХНАЛОГИЯНЫ ... ... ... ... оқушылардың жеке дара, топтың және ұжымдық танымдық іс-
әрекеттері...............................................................
....................................................16
3.3 Оқыту процесінде ұжымдық іс-әрекеттінің
сипаты................................18
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
............................................23
ӘДЕБИЕТТЕР
ТІЗІМІ......................................................................
...........................25
КІРІСПЕ
Латынның "коллектив" деген сөзі ... ... "топ" ... ... коллектив, яғыи ұжым - бұл адамдар тобы. ... ... ұжым ба? ... ... ... ... екі мәні ... кез-келген адамдар тобы ұжым болып табылады; екінші: ... топ қана ұжым ... ... ... ... ... ... бірлестігі деп түсіндіріледі. Ал
мұндай ұжымның өзіндік маңызды белгілері ... ... бір ... ... ... бірігеді. Бұл үшін
ұжымның әрбір мүшесі біріккен іс-әрекетке белсенді қатысуы керек және жалпы
іс-әрекет ұйымдастыруы шарт. Ұжым ... ... ... — олардың іс-
әрекет қорытындысы үшін болған жоғары өзіндік жауапкершілігінің болуы.
Ұжым ... ... ... да ... ... Бұл ұжымның ішкі хал-ахуалын, ұжым мүшелерінің ... ... ... сипаттама. Жақсы ұйымдасқан ұжымда бір-
біріне көмек, бір-біріне жауапкершілік, дұрысын айту, өзін-өзі ... ... сана ... ... ... ... мұндай қасиеттер болмайды, ал ұжым
бұл қасиеттерсіз өзінің артықшылығынан айрылады.
Жоғарыда аталған белгілері бар ұжымда еңбекке, адамдарға, жеке және
қоғамдық ... ... ... ... қалыптасады.
Берік, бірауызды ұжымда мұндай қатынас жүйесі тұлға мен барлық ұжым
мүшелерінің қызығушылық үйлссімімен, ... ... ... ... Бұл жүйе ... және ... ... алатын, өз міндеттерән білетін ұжымның ... ... ... ... ... ... құрылымының негізін де тұрақты бөлігі - басты іс-әрекеті
оқу болатын оқушылардың сыныптық ұжымы.Осы ... ... ... ... аралық байланыс пен қатынас пайда болады. Осыдан, ол
мектеп ұжымдарының басқа да түрлеріне негіз қалайды.
Ұжымда ... ... білу ... рөл ... ... ... ... перспектива деп аталады. Адам өмірінің негізгі стимулы
(ынтасы) ~ ертеңгі қуаныш. Тәрбиеленушіге түсінікті перспективалы ... ... мен ... ... ... ... күш.
Тәрбие жұмысы тәжірибесінде перспективаның үш түрі кездеседі, олар:
жақын, орташа және алыс перспективалар.
Жақын персмектива — ... ... яғни ұжым ... ... ... ... — уақыт бойынша алыстау ұжымдық оқиғаның жобасы.
Алыс перспектива - ұзақ уақытқа көзделген үлкен мағыналы, маңызды
талаптарға қол ... ... ... перспектавада тұлға мен ортаның қажеттері міндетті түрде
үйлеседі. Перспективалық жолдар ... ... ... енуі ... Оны
уақыттың кез~келген ұжымның айқын да қызықты мақсаты болатындай, сонымен
өмір сүретіндей әрі сол мақсатгы ... ... етіп құру ... ... ... ҰЖЫМ ... ... даму кезеңдері, олардың бір-бірімен сабақтастығы
Оқушылар ұжымы үш кезеңнен өтеді. Ұжымның даму кезеңдерін А.С.Макаренко
балалар ұжымы ... ... ... мазмұнына, тәртібіне,
балалардың арақатынасы тәуелділігіне байланысты ажыратты.
Бірінші кезеңде оңушылар ұжымы жеткіліксіз ұйымдастырылған топ. Сондыңтан
мұғалім ... ... ... ... ... ... бастайды. Талап
баланың іс-әрекетінің барысында орындалуға ... ... ... ... ... ... ... үйрету, әлеуметтік тәжірибеге тарту.
Бұл кезеңде балалар ұжымы ... ... ... ... ... ... және әр мектептен біріктірілген
оқушылардың жоғары сыныптарында ... ... ... ... ... ұжым ... белсенді, ынталы, оқушыларға
сүйену керек. Ұжым ... ... ... ... ... жұмыс істейтін
оқушылар тобын көбейтуге және балалар мен мұғалімдердің жұмысты бірлесіп
істеуіне әсер етуі мүмкін.
Бірінші кезең ... үшін мына ... еске ... ... ... нығайтуға бағытталған мақсаттарды анықтау;
* Ұжым іс-әрекетінің дамуы.
Жеке адам арасындағы қарым-қатынас, іскерлік және гуманистік ... ... ұжым ... қолдайтын белсенділер тобының
бөлінуі.
Бұл кезеңде мұғалімнің негізгі қызметі - оқушылардың ұжымдың ... ... әр ... ... ... ... ... ықпал жасайтын құралға айналдыру.
А.С.Макаренко ұжымды нығайту үшін тәрбие жұмысын ... ... ... ... дейді.
Екінші кезеңде ұжым өзін-өзі ... ... ... ... ... ұжым органдарына көшеді. Бұл кезеңде
белсенді ... ... ... ... зор. ... жұмысты бірігіп
жоспарлау, әр түрлі оқу, қоғамдық еңбек тапсырмаларын орындау, ... ... ... ... ... ... ... - коммуникативті, балалармен байланыс жасау, ұжымның
өмірі үшін оқушылардың ынтасын қуаттау, жалпы міндеттерді орындауда барлық
оқушылардың күш-қуатын ... бұл даму ... ... ... ... ... қолданылып, тұлғаға
талап қою ұжым арқылы жүзеге асырылады.
Үшінші кезең - белсенді топтың және үжым ... ... ... ... ... құбылыстарды бағалауда қоғамдың
пікір пайдаланылады.
Бұл саты ұжымның өрлеу кезеңі. Ұжым өмірінде, ... ... ... ... орындаудың арқасында ұжымдың, гуманистік қатынастар дамып,
ұжымда тілектестік, ... ... ... ... ... үн ... ... түру, мінез-құлық нормасын сақтау, нормаға
бағыну сияқты қасиеттер пайда болады.
Ұжым қоғамдың ... ... ... пікір -бұл ұжым мүшелерінің
талаптарды, пікірлерді бағалаудағы бірлігі. Бұл бірлікті ұжым одан ... ... ... және ... жайындағы пікірлерді немесе
теріске шығарады. Демек, ... ... ... ... ... ... ... негізгі ерекшелігі.
1.2 Оқыту процесіндегі оқушыларды ұжымын нығайту жолдары
Оқушылар ұжымын нығайту мен ... аса ... ... бірі
- ұжым алдындағы мақсатты - перспективаны таңдау. ... ... ... ... сүйеніп, оның жақын, орта және ... ... еске ... ... перспектива - бұл күнделікті өмірдегі әр түрлі ... ... ... қызықтыру. А.С.Макаренко: "Егер балалар алдында
қуанышты, қызықты, істер ... онда олар өмір сүре ... Адам ... ... - ... қуанышты сезіну".
Жаңын перспектива: жарыс, саяхат, жексенбілік серуен, цирк, мұражай және
көрмеге ... ... ... ... ... балалар лагеріне бару, жыл сайын өткізілетін ән, сурет
сайыстарына қатысу, ... ... және ... ... өткізу. Қашың перспектива -ұжымның немесе жеке адамның ... ... бір істі ... талаптануы. Қашық перспектива:
келешек мамандықты таңдау, білім алу, мектеп бітіргеннен ... ... ... ... ... ... ... кәсіптік оқу орындарына
түсу.
Қоғам адамдары қашық перспектива арқылы ... ... ... ... ... Бұл перспектива жақын және орта перспективалармен
мызғымас байланыста іске ... ... ... - ... оқу және ... барысында
тиімді пайдалану, перспективаны баланың, сыныптың, мектептің пайдасы үшін
таңдап ала ... ... жас ... және ... ... еске алу.
Ұжым өмірінде дәстүрдің тәрбиелік маңызы зор. Дәстүр -бұл ... бір ... ... ... ... отыратын қоғамдық өмірдегі,
ұжымдағы адамдардың қатынастарын көрсететін ... мен ... ... ... ... дәстүр ұжымды бекітіп, нығайтып, оны
толық, тұрақты, ықпалды және ... ... Ұжым ... дәстүрдің
түрлері: мектеп мерекесі, сайыстар, ... ... ... ... мүрасын ұқыптылықпен күтуге үйрену, ұжым абыройы үшін күресу.
5. А.С. Макаренко идеясын И.П.Ивановтың "Коммунар әдісі" ... ... мәні - ұжым ... айқын, бейнелі ұйымдастыру. Онда
барлың іс-әрекет ізгілік принципіне, шығармашылыққа негізделеді. ... ... ... ... ... ... және жүзеге
асыру, күнделікті іс-әрекеттерді ұжымдық талқылау, шешім қабылдау және баға
беру. Бұл ... И. Л. ... ... ... ... ... ... іс мына кезеңдер бойынша жүзеге асырылады:
1-кезеңде ұжымның атқаратын жұмыстары әңгімеден басталып, ... ... ... талқыланып, міндеттер белгіленіп, сұрақтар қойылады. Іс
жобасы жасалады.
2-кезеңде ұжымдың іс жоспарланып, жалпы жиналыста ... Әр ... өз ... ... мәселеге байланысты сұрақтар қойып, ұсыныстарын
кіргізеді.
3-кезеңде ұжымдың шығармашылың іс анықталады және дәлелденеді. Іс ... ... ... ... басталады.
4-кезенде ұжымдық шығармашылық іс өткізіліп, ... ... Мұны ... ұжым ... ... ... ... Бұл іске қатысушылар үшін ең бастысы - сергектік, өзі үшін,
қабілетінше, жолдастарына және ... ... ... ... ... ... іс ... қорытындысы шығарылады. Ұжым:
"Қандай жұмыстар жақсы атқарылды? Себебі неде?" "Не істелмеді? ... нені ... ... ... ... ... ұжымдық іске ұорытынды жасалғаннан кейінгі жиында айтылған
ұсыныстарды ... ... ... ... ... мазмұнын
және бағыттарын белгілеу.
Ұжымда балалардың іс~әрекеті мен қарым-қатынасы процесінде жеке адам
аралық қатынас ... ... ... және ... ... ... ... дамуы мен қалыптасуына әсер етеді.
6. Даму кезендерінде оқушылардың ... мен ... ... тәрбиелік ықпал жасау үшін оның дамуы, ілгері жылжуы керек. Бұл
жерде ... ... ... ... ... ашып алған жөн.
Мұндай психологиялық күш -болашақ үміт дүниесі. Адамның болашаққа ұмтылуы,
өмірге үміт артуы, адам мен ұжым ... ... ... ... үміт ... адам ... мәдени және материалдық жиыны,
оның даму деңгейі, бүкіл моральдық бейнесі айқындалады.
Белгіленген болашақ үміт ... ... ... ... ... ұйымдастыру жұмысы қажет. Міндеттері: оның ... ... ... қоя ... оны жүзеге асыруды ұйымдастыру іскерлігі,
балаларды еліктіру, ... ... өз ... ... ... болашақ
үміт дүниесін айқын, бейнелі, әсем суреттей білуі, балалармен бірге олардың
өмірін қуанышты және қызықты еткісі келетініне сендіруі, орынды талап ... ... сай ... ... оның ұжымға және жеке тұлғаға
қажеттілігін дәлелдеуі.
Бірыңғай педагогикалық талаппен қатар, балалардың тәрбие ұжымының жетекші
буынға айналуы оқушылардың өзін-өзі ... ... ... ... ... ... ... өзін-өзі басқару органдарының құрамына енеді.
Осылайша өз ұжымының ... ... ... ... ... Бұл ... ... асырудың тағы бір жолы - ұжымның өз
шамасына сай мектептің ішіндегі еңбек жарыстарына қатысуы. Бұл іс ... ... ... және ... ... ... ... оқушылар
шамасына сай қатынасады. Мұны ұйымдастыру барысында балалардың жас
ерекшелігін ескеріп, ... ... ... тыс ... ... ... іс-әрекеттері туралы біраз пікірлер айтылды.
Іс-әрекеті - бұл қарым-қатынас, ұжымның өздігінен ... ... және ... ... ... мақсатқа жету. Іс-әрекеттің барысында қарым-қатынас
дамиды.
Қарым-қатынас - бұл адамға адам ... ... ... ... - жеке ... басқа адамдармен қарым-
қатынасын оны қуанышты көңіл-күйге бөлейтіндей етіп орнату. Ұжым өмірінде
гуманистік ... ... орын ... ... ... ... ... қайырымдылық, ұжым мүшелерінің достық
бірлігі, бір-біріне ілтипатты болу, өзара жәрдем беру.
балалар ... ... өз ... көздеушілік, түйықтық,
бөлектенушіліктің болмауы.
* басқа ұжымдарға жолдастың көмек беруге ... ... ... - ... ... арасындағы байланыстарды
дамытудың құралы.
Ұжымда балалардың іс-әрекеті және қарым-қатынасы процесінде жеке ... ... ... ... жауапкершілік және тәуелділік қатынасы,
гуманистік қатынас балалардың дамуы мен қалыптасуына әсер ... ... ... ҰЖЫМЫНЫҢ ҚАЛЫПТАСУЫ.
2.1 Ұжым және тұлға
Ұжым мен тұлға арасыңдағы байланыс — тәрбиені демократияландыру
жағдайындағы, адам ... мен ... ... ... ... ... ... бойы ұжымға әсер ету арқылы оқушы ... ... ... әдебиеттерде қарастырылмады. Тұлға
міндетті түрде ұжымға ... ... деп ... ... ... ... философиялық концепцияларға және әлемдік педагогикалық ой
тәжірибесіне сүйене отырып заманға сай, жаңа ... ... ... ... қатынас процесіне енгізу қиын әрі күрделі шаруа.
Ең алдымен ... ... ... ... ... керек. Оқушыларды -
болашақ ұжым мүшелерін бір-бірінен денсаулықтарына, сыртқы көріністеріне,
мінез бітістеріне, қатысу ... ... ... ... қарап ажыратамыз. Сондықтан, олар ұжымдық қатынас жүйесіне
әртүрлі болып енеді, жас ... ... ... ... ... кері ... тигізуі де мүмкіи. Ұжымдық қатынас жүйесіндегі тұлғаның
жеке әлеуметгік тәжірибесінде маңызды келеді. Ол ... ... ... ... бағдарлау жүйесі, жүріс-тұрысы белгіленеді. Ал бүлар
осы ұжымның дәстүр-тәртіптеріне, құндылықтарына сай келуі не сай келмеуі де
мүмкін. Оқушы ... ... ... ... ... ... мен
сапасына сәйкес өз құрдастарымен қарым-қатынас орнатуы қиынға түседі.
Әсіресе, жеке ... ... сол ... құнды тәжірибесіне қарама-
қайшы келсе, онда қарым-қатынас қиындыққа соқтырады.
Тұлға мен ұжым ... ... тек ... ... ғана емес, ұжымға
да байланысты. Өз күшін, салт-дәстүрін құрған, басқарушы белсеңділері ... ... ... қол жеткізген ұжыммен қатынас жақсы орнығады.
Бұңдай ұжым басқаларына қарағанда өзіне жаңадан кірген тұлғамен ... ... адам аз ... көп күш ... арқылы ұжымдағы өз орнын табуға
талпынады. Бірақ кейбір объективті немесе субъективті. себептердің әсерінен
тұлғаның барлығы ... ... қол ... бермейді. Табиғи мүмкіндіктері
бойынша жеке адам ұжымдағы кейбір құндылықтардың өзіне сөйкес ... ... жеңе ... ... ... ... ... Әсіресе,
ұжымның, достарының өзіне деген қатынасын бағалай алмайтын, өзін-өзі тануы
мен бағалауы сияқты қасиеттері толық дамымаған бастауыш сынып ... қиын ... ... Бұл ... ... ... ... іс-әрекеттердің бірсарындылығы, ұжымдағы оқушының атқаратын рөлінің
тарлығы, ұжым мүшелері арасындағы қатынастың ... ... мен ... ... ... қабылдау мәдениеті-нің
кемшілігі, жолдасының ескерте тұрарлық бағалы да қызықты қасиеттерін елей
алмауы және т.б.
Ғылыми зерттеулер нәтижесіңде ... мен ұжым ... ... кең ... үш түрі ... 1) ... ... бағынады
(конформизм); 2) Тұлға мен ұжым бір-бірімен үйлесімді қатынаста (гармония)
болады. 3) Тұлға ұжымды өзіне бағындырады (лидерлік).
Бірінші түрі ... ... ұжым ... өз ... ... ... ұжымға сырттай бағынып, әрі қарай өзінің жекелігін және тәуелсіздігін
сақтауы мүмкін. Егер ... ... ... ... онда ... ... және ... қабылдайды.
Екінші түрі бойынша жағдай әртүрлі жолмен дамуы мүмкін: 1) Тұлға өз
тәуелсіздігін барынша сақтап ұжым ... ... ... 2) ... ... ... ұжым талаптарына сай келмейді. Мектеп ұжымдарында
көп кездесетін мотив немесе себеп-салдарынан ... ... қиын ... бой ... ... жағдайда оқушы ұжым ... ... ... ... ... ... ұжымның одан күтетінін
айтады, әртүрлі жағдайларда ұжымдағы қалыптасқан қасиеттерді ... ... ... тыс ... ... ... тәжірибесі бойынша өзін
басқадай ұстайды, өзгеше ойлайды, басқаша бағалайды. Бұл ... ... ... кейде тұрақты болып отырады. Соңғысы ... ... ... ұжым тарапынан қолдау көрмей, өз ... ... ... жиі ... Біздің мектептерімізде
ұжымға ашық түрде қарсы шығу көп кездеспейді. Алайда, балалар ... ... оның өзі де ... себептерден туындайды: көбіне өзін-
езі қорғап қалу сезімінің үстемдігінен болады.
Тұлға мен ұжым ... ... ... ... сай типі — ... өмір сүру ... ... мен ұжым ұдайы қарым-қатынаста болуы
тиіс.
Үшінші модельде тұлға ұжымды бағындырады, бірақ бұл ... ... ... ... еңбектері, іс-әрекеттері ескерілумен, бұл ... ... ... ... ... оның ... жеке тәжірибесі ұжым
мүшелеріне тартымды болуы міндетті.
Психологтар мен педагогтар жекелік қасиетгердің жасырын түрде ... ... ... арасында кең тараған бағыт-бағдарын бөліп
қарастырады. Берілген жұмыстарды, әсіресе жауапты тапсырмаларды орындайтын
оқушылар аз ... ... ... ... басқаның үстінен өз билігін жүргізу
—олардың талпынысына күш-қуат ... Олар ... қиын ... жұмысына көп мән бермейді, басты мақсаты - өз беделін ғана
таныту.
2.2 Оқушылар іс-әрекеті ұжымын нығайтуға педагогикалық ... ... ... ... ... оны құрайтын адамдар ауысады. Бірақ
ұжымның даму процесі кездейсоқ емес, оған ... ... ... ... ... ... оның даму заңдылығын қандай мөлшерде
зерттегеніне, тәрбие жағдайының қаншалықты дұрыс анықталғанына, педагогтың
әсер ету тәсілдеріне ... ... ... шарты - үздіксіз болып келетін, ұжымға әсер
ететін тәрбиелік ... бір ... ... Ал ... ... ... ... қол жеткізуге болады:
1) Ұжымға болар педагогикалық әсерлерді бірлікті (комплексті) пайдалану;
2) Күнделікті өмірде ұжым ... ... ... және жан-жақты
көмегі;
3) Ұжым өміріне және оның жеке мүшелеріне жағымды әсер ететін жағдамлар
тудыру;
4) Оқушылардың өзін-өзі басқару ісін кеңейту;
5) Ұжыммен ... ... ... ұйымдардың талпыныстарын біріктіру.
Мектеп ұжымын басқарудың педагогикалық тәжірибесінде келесі маңызды
ережелерді сақтау ... ... ... өз ... ... дербес қарапайым талпынысымен саналы
байланыстыру;
Ұжым ~ динамикалық жүйе болғандықтан, ол ... ... ... ... және
кемелденеді. Сол үшін педагогикалық жетекшілер қарым-қатынас және әсер ету
жобаларын жиі өзгертіп отыруы ... ... ұжым ... мұғалімдер тобына, сынып ұйымына сүйеніп,
отбасыларымен үнемі байланыста бола отырып, жогары жетістіктерді көздеуі
лазым.
Формализм - ... қас ... ... көрсеткіші — сынып өміріндегі маңызды мәселелерге
ортақ ұжымдық пікірдің болуы;
Ұжым мүшелерінің өз ... ... ... ... ... ... ұжымдағы қарым-қатынас құрылымының көп деңгейлігін ескере жүргізу:
1) Жекеше қарым-қатынас жасау;
2) Бірлескен іс-әрекет ... ... ... мәні бар ұжым ... ... қатыннас жасау;
8)Ұжым мүшелерінің атқарып жүрген рөлдері мен олардың шын ... ... ... ... ... етіп жатқан жағдайына белсене араласу;
11. Уақытша ұжымдар ... ... ... ... мүмкіндіктерге жеткізе
алатын ұжымға ауыстыру;
12. Ұжымдағы оқушыларды жаңаша қатынасқа кірістіретін ұжымдық іс~әрекет
түрлерімен ... ... ... әр кез естен шығармау.
3.ОҚЫТУ ПРОЦЕСІНДЕ ОҚУШЫЛАР ҰЖЫМЫН ... ЖАҢА ... ... ... ... ... Қазақстан халқына Жолдауьшда "Білім беру реформасы —
Қазақстанның бәсекеге нақтылы қабілеттігін қамтамасыз етуге мүмкіндік
беретін аса маңызды құралдарының бірі.
Бізге ... және ... ... сай ... ... ... беру жүйесі қажет"деп атап көрсетілгендей, білім беру сала-
сында елеулі өзгерістер жүріп жатыр.
Білім беруді реформалауды ... ... ... ... ... ... ... технологияландырудың қажеттілігінен туындап отыр.
Осыған орай ... ... ... әр ... педагогикалық технологиялары
жасалып, мектеп өміріне енгізілуде. Солардың бірі — ... ... ... ... - ... ... біртұтас педагогикалық жүйе. Оның
нәтижесінде әр оқушының өзін-өзі өзгертуші субъект дәрежесінде көтерілуі
көзделіп, ... ... ... лайық жағдайлар жасалады.
Ұжымдық оқытудың дәстүрлі оқытудан айырмашылығы: көздеген мақ-сатында,
мәнінде, мазмұнында, дамытудың негізгі факторында, ... рөлі ... ... ... оқушьшьщ белсенділігі түрінде,
ұжым мүшелерінің әрекеттестік, ынтымақтастық бірлігінде, олардың ... ... ... білу ... ... инварианттық негіздер жүйесінің 3 деңгейлік құрылы-мында
көбіне репродуктивті әдіс пайдаланылады. Сұраққа жауап беру ... ... ... Егер ... ... ... ... жіберсе, жауап
толық болмаса, онда келесі оқушы ... ... ... ... Егер ... ... жауабы болмаса, онда оқулықтарды,
оқу, дидактикалық, көмекші құралдарды пайдалана алады. Оқушылардың барлық
жауабы (формулалар, сызбалар, суреттер, есептердің шығару ... бір ... ... ... ... кезеңінде осы типтес ... ... ... ... әр ... ... ... тұрғызу (әрбір оқушы
әр түрлі функция мәндерімен жұмыс жасайды).
Оқушылардың ... ... жаңа ... ... ұжымдық та-нымдық
іс-әрекетті ұйымдастыру технологиясының 3 нұсқасы қолданылады.
Бірінші ... ... ... ... топта ұжымдық орындауды қажет
ететін бірдей тапсырмалар беріледі. Бұл жұмысты ұйымдастырушылық қабілеті
басым, достарының арасында ... бар топ ... ... Бұл ... топ ... ... нәтижеге қарай бағыттап, тек жол сілтейді.
Екінші нұсқа топ басшыларынан ... ... ... талап ететін
ұжымдық танымдық іс-әрекетті ұйымдастыруды көздейді. Бұл жерде оқушы-
ларға қиын есептерді шығару тапсырылады. Сынып бірнеше ... ... ... ... ... ... жеке шығарады. Есепті бірінші
шығарып ... ... ... ... ... Егер ... шешімі дұрыс
болса, онда оқушы мұғалім тарапынан тиісті бағасын алады және мұғалім оған
қосымша тапсырма береді. Осы кезде есепті ... ... ... есептің
шешімін бірінші оқушыға көрсетеді, бірінші оқушы ... ... ... ... есепті шығарған оқушы жұмысын екінші ... ... ... ... және ... кете ... ... жаңа меңгерілген білімді жаңа жағдайда қолдануды қажет
ететін бірнеше сапалық есептерді шешуді ұсынады. ... саны 5-тен ... ... 5 ... ... ... оқушылар өздері қала-ған
ретпен 5 есепті шығаруға кіріседі. ... ... ... ... ... ететіндей етіп алынған, сондықтан әрбір топ ... ... ... ... ... ... әрі ... жауап берген топ
марапатталады.
Ең бастысы, ұжымдық танымдық ... ... ... ... ... ... ... әрбір оқушының жеке орны, жеке рөлі болады;
... жаңа ... ... аузынан емес, өәзінің іс-әрекеті
нәтижесінің арқасында алады;
— әрбір оқушы ізденеді, оқушы өз іс-әрекетін өзі багалайды.
Сонымен ... ... ... ... ... ... оқыту мынадай
міндеттерді шеше алады:
* оқушының базалық білім, білік, дағдыларын (білім беру ... ... ... ... ... үррдісінде оқушының теориялық және өнімділік ... ... ... ... ... ... ... деген мотивациясын дамыту;
* белгілі бір мәселе шешуде оқушылардың ынтымақтастығын, еріктестігін
ұйымдастыру;
* кәбіне оку ... ... ... ... ... өзіндік ізденіс-зерттеу жұмыстарын ұтымды ұйымдастыру;
* оқушының өз біліміне, күшіне сенімін арту'
* оқушының өзінің көршісінің (ұжымының) ... ... ... ... өз ... бағалауы;
* оқу үрдісінде әр тұрлі шапшаңдықпен және әр түрлі көлемді (стандартқа
сәйкес) оқу материалын игерудің мүмкіншілігін ... ... ... ... ... қолдану;
* оқушының шыгармашылық қабілеттерін ашу.
Қазақстанның әлемдегі бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына кіруі үшін
қазіргі кезеңде дарынды да ... ... ... ...... алдына қойылып отырған басты мәселе. Ал бүл ... ... ... ... үшін ... ... ұжымдық технологияны енгізудің маңызы зор.
3.2 Сабақта оқушылардың жеке дара, топтың және ұжымдық танымдық ... ... ... ... және ... орай ... ... орындау барысында олардың белсенділігін оятуы тиіс
Әсіресе, оқушылардың қабілетімен қатаң санасып отыруы ... ... жеке дара ... ... және ... әрі фронталдық жұмыс түрлерін
ұйымдастырады.
Оқыту процесі — мұғалімнің бір ... ... ... ... ... деэ ... ол оқушының жеке дара жұмысының түрі.
Себебі, әрбір оқушы оны ... ... ... ... ... ... ... орай жеке дара жұмыс әр оқушының өз бетімен жұмыс ... ... ... ... ... ... ортадағы
құбылыстардың зандылықтарын оқып білуге ... ... ... ... жеке дара ... түрлеріне:
1. Оқулықпен жұмыс істеу.
2. Практикалық жұмысы: ауызша, жазбаша жұмыстары (есеп шығару, шығарма
жазу, диалог құру т.б.).
3. Мұғалімнің тапсырмасы бойынша әр түрлі ... ... дара ... ... өз ... ... ... ынталандырады,
тәртібін күшейтіп, оқуға ықыласын арттырады. Сабақта оқушылардың ... ... ... жұмыс түрінен басқа олардың топтық жөне
ұжым болып жүмыс істеуінщ маңызы ерекше.
Оқушылардың топтық танымдық жұмыстары ... ... оқу ... ... ... ... екі, ... алты т.с.с оқушылар тобының
белгілі бір ... ... ... ... бұл түрі негізінен екі бағытта іске асады: біркелкі немесе
бірыңғай (однородный) және бірнеше бөлшекке бөлу ... ... ... ... оқу ... ... барлығына ортақ
бірыңғай тапсырмасын шағын топтарға бөліп өзара әрекеттесу ... ... ... ... ... -~ бір ... ... тапсырманы әр түрлі
тәсілдермен оқушылардың бірнеше тобы арқылы орыңдалуы қарастырылды.
Жұмыстың бұл түрі топ ... ... ... ... ... оны ... тәсілдерін бір-бірімен өзара ақылдасып шешуі, оның
нәтижесін талдауы, бағалауымен ерекшелінеді. Оқушылардың ... ... ... ... ... олардың жеке дара жұмыстарына
қарағанда әлдеқандай жемісті болып келеді Әрі ... аз және ... ... туғызады.
Сонымен қатар бір сыныптағы оқушылардың оқу міндеттерін топ болып
шешуде ... ... ... ... олардың ортақ іске деген
жауапкершілік ... ... ... ... ... өз ... ... өзара
әсерленуінің (переживание) маңызы ерекше.
Мұғалімнің топтық жұмысты нәтижелі ұйымдастыру шартына:
* оқушыларды ... ... ... үйрету;
• жолдастарымен ақылдасуға үйрету;
* оқушылардың жскелеген топтарына оқу тапсырмалары
жүйесінің нақты болуы;
* ... ... ... ... ... ... ... осындай тәртіппен ұйымдастыру оқушылардың тәрбиесіне, атап
айтқанда өздігінек білім алу ... ... ... ... ... ... ... (күйінішін,
сүйінішін) т.б. әлеумеітік қасиеттерін қалыптастырады.
Оқушылардың ұжымдық жұмысы дегеніміз ~ ортақ мақсатты ... ... бұл ... ... жету ... оқу ... белгілі бір еге
күрделі еңбек бөлінісіне жол беріледі. Оған сыныптағы оқушылардың ... ... ... элементтері кіреді.
Сондықтан ұжымдық жұмыстың ерекшелігі, өз бетімен істейтін дара жұмысқа
бөгет болмайды, керісішпе әрбір оқушыға өзінің алдына қойылған міндеттерін
жақсы ұғынуға ... ... ... — бір сыныптағы барлық оқушылардың бір
бағытта ... ... ... ... ... ... біркелкі
жағдайда орындауы.
3.3Оқушылардың ұжымдық іс-әрекеттінің ролі
Педагогика ғылымы іс-әрекетті адамның қоршаған ортаға ... ... және жеке ... ... жан-жақты дамытудың маңызды
формасы ретінде қарастырады. Педагогикалық мақсатты іс-әрекет үрдісінде
қажеттіліктер, бейімділіктер, ... ... іске ... және ... ... ... тәжірибе игеріледі, жалпы және арнаулы
қабілеттер пайда болып тереңдейді, ... өмір ... ... атқару біліктері
қалыптасады. Іс-әрекет оқушының жеке тұлғалық қалыптасуына зор ықпалын
тигізеді.
Іс-әрекеттің ... ... ... жас ... мен
ерекшеліктеріне сәйкес таңдалып алынған мақсат, мазмұны және ұйымдастырудан
көрінеді.
Педагогика мен ... ... және ... ... ... негізгі үш түрі аталады: оқу-танымдық, еңбек, ойын. ... ... ... ... ... ... ... ол кез келген іс-
әрекеттің белгісі, кейде өзінше дербес іс-әрекет.
Іс-әрекеттің орны, ұйымдастырылуы және өткізу уақытына байланысты оқу,
оқудан тыс, ... тыс ... да ... ... ... және ... ... еңбек, қоғамдық пайдалы, спорт,
өлкетану, көркемдік іс-әрекеттерін бөліп айтуға болады.
Оқушылардың ... ... ... және ... ... ... үшін қажетті білім, білік, дағдыларды және әлеуметтік
тәжірибені жүйелі меңгеру үрдісінде көрінеді. ... ... ... ... және ... ... ие.
Бұл үшін білім мазмұны жетілдіріледі, әр турлі тәсілдер мен әдістер, оқу
үрдісін ... ... ... ... мақсаты - оқушыны
оқытудың белсенді мүшесі - ... ету. Бұл ... ... беру ... ... ... ... шешуге мүмкіндік туғызатын ұжым-
дық оқу-танымдық Іс-әрекеттің рөлі ерекше.
Оқытуды мектеп жасындағылардың жетекші іс-әрекеті деп тану балалар ... ... ... әсер ... ... түсінік тудырмайды.
Керісінше еңбек пен ойынның мектептегі оқу кезеңінде үлкен ... бар. ... ... түрлерінің басын қосады.
Оқушылардың ұжымдық ... ... ... ... ... ... маңызды рөл атқарады. Дұрыс ұйымдастырылған
іскерлік қарым-қатынас ұжымдағы ... ... ... жеке ... ... ... құндылық қасиеттерін, ең алдымен,
ұжымшылдықты тәрбиелеуге ықпал етеді.
Н.Крупская жеке тұлғаның қалыптасуындағы, ұжымның ... ... ... ... ... келе "Ұжымдық жүмыстағы
дағдылар жалпы ұйымдастырушылық және өзін-өзі ... білу ... ... ... ұйымдастыруда бұлардың үлкен маңызы бар" дегені
белгілі.
Оқушылардың мектептегі және мектептен тыс саналуан әрекеттері, әлбетте,
ұжымда ... ... ... және ... ... оқушылар бригадасы және
әуесқсжлар клубы, спорттық секциялар мен көркемөнерпаздар үйірмесі ... ... ... ... ... олардың оқу және
оқудан тыс жұмыстарын жақындастырады, ұжымдық ... ... ... ... ... ... ... іс-әрекеттерінің құрылымы мына бөліктерді қамтиды:
* іс-әрекеттің мақсаты - не үшін ... ... ... ... ... ... мазмұны - негізгі пәндік бағыттары;
* іс-әрекеттің маңызы - әлеуметтік пайдалы бағыттылығы және мотивтері,жеке
тұлғаның және ұжымның дамуындағы маңызы;
* іс-әрекетті ... - ... ... ... бөлу, іс-әрекет
үрдісінің бірізділігі, мерзімін белгілеу;
* іс-әрекеттің технологиясы - тиімді тәсілдерді ... ... ... ... қажетті құралдар;
* іс-әрекеттің қарқындылығы, көлемі, ұзындығының оқушылардың жас
мүмкіншілігі мен педагогикалық міндеттерге сәйкестігі;
* іс-әрекеттің ... ... - ... ... қамтамасыз ететін байланыстырудың, қатынастардың, тәуелділіктердің
сипаты;
* іс-әрекетті ... - ... ... ... ... ... біліктердің, білім сапасының меңгерілуі.
* Ұжымдық іс әрекет үрдісінің тиімділігінің міндетті шарты - оны басқара
білу. Басқару циклі ... ... ... ... ... ... іс-әрекетті бағалау).
Оқытудың тәрбиеленуші функциясы оқу үрдісінің ... ... ... ... ... етеді. Әрбір оқушыға дербес тіл ... ... ... ... ... ... ... дамыту әрбір оқушының жақсы оқып жан-жақты дамуына тиімді жағдай
туғызуға мүмкіндік береді. Даралап оқытуды ... ... ... ... олардың өзара әрекеттестігін тиімді сәйкестендірудің жолдарын
іздестіру қажет.
Оқуды ұйымдастырудың ... ... ... ... ... ... артықшылығы бар: педагогикалық урдістің реттілігін,
ұйымдастыру дәлдігін, ... ... ... ... оқушылар ұжымына
тұрақты идеялық-эмоциялық әсерін, ұжымдасып білім алуды қамтамасыз етеді.
Мұның барлығы жалпыға ... ... ... ... ... өзін-
өзі ақтағандығын, оны қастерлеүдің керектігін көрсетеді.
Сонымен бірге сыныптық-сабақтық ... ... ... ... жаңа оқу-
тәрбиелік міндеттерді орындауға кедергі жасайтын кемшіліктері де бар.
Салмақты ... бірі ~ ... ... ... ... ... ... нашар оқитын оқушы да, жақсы оқитын оқушы да азап ... ... ... алға ... ілесе алмаса, ал күшті оқитындар өз
мүмкіндіктерін көрсете алмай ... ... ... - алғашқы сыныптардан кейінгіге ... ... бір ... ... Бұл ... ... Үшінші
кемші-лік - оқыту үрдісіі барысында оқушылардың арасында ұйымдастырылған
қарым-қатынастың жоқтығы. Төртінші кемшілік - ... дара ... ... ... ... ... ... дамуы.
Жалпы мақсат болғанмен, ұжымдық жұмыс көрінбейді. Жан-жақты (фронталдық)
жұмыстарда оқушылар бірге емес қатар ... ... ... ... ... есеп ... ... тыңдайды. Оқушылардың негізгі іоәрекеті
оқытуда ұжымшылдықтың элементтері аз ... ... ... ... ... ... ... әрбір оқушының
шығармашылығын дамыту мен өздігінен білім алуға үйретуді іске асыс ... ... ... ... маңыздыларының бірі - оку-
танымдық міндеттерді шешу ... ... ... ... қолдану. Бірігіп еңбек ету және жолдастық өзара көмек ... ... ... ... ... құмарлықтың дамуына, таным
үрдісінің нәтижелі болуына әсер етеді.
Ұжымдық оқу ... ... ... ... жауабын
толықтырады, әңгіме, пікірталастарда талқылауға көпшілік қатысады, ... ... ... ... орындаған жұмыстардың қорытынды-сын
шығарып бағалайды.
Өзара ... ... ... ... ... ... ... мүшесі
бірін-бірі оқытады. Бұл туралы Я. Коменский "Ұлы дидактикасында "Басқаларды
оқытатын адам өзінің білімін тереңдетеді, ... деп ... ... Н.Крупская да қызу қолдап "Балалардың өзін оқытушылыққа тартудың
үлкен тәрбиелік маңызы бар... бала ... ... ... ... ... ... ... ұстамдылық, шыдамдылық, жолдастарының
жетістіктеріне деген қызығушылық тәрбиеленеді" деп жазады.
Шағын топтарда дербес жұмыстарды ұйымдастыру (еңбекті бөлісу) ... ... мол ... ... ... жалпы тапсырманың бір бөлігін
орындайды, одан кейін топтың барлық ... ... ... ... ... алдында сөйлеуге ұжымдық есеп даярлайды.
Сабақ оқытуды ұйымдастырудың бірден-бір, жалғыз формасы емес. Кейінгі
жылдары ... тыс ... ... ... ... ... формалары іздестірілуде: жоғары сынып оқушылары кіші мектеп
балаларының алдына ... ... ... мәліметтер жасайды,
үйірмелер жұмыстарын басқарады, жолдастық көмек көрсетеді. ... ... тыс ... ... тереңдету мақсатында мәселелер
жиі қойылуы керек. Сыныптағы және ... тыс ... ... ... ... іс-әрекетін ынталандырып, білімдерін
тереңдетеді, ой-өрістерінің кеңеюіне және бүкіл сынып оқушыларының білуге
құмарлығын дамытады.
Оқушылардың ... ... ... ұжымдағы іс-әрекет пен
ұжымдық іс-әрекеттің айырмашылығы бар. Оқушылардың ұжымдық іс-әрекетінің
елеулі белгілері: 1) ... ұжым ... күш ... ... ... ... іс-әрекет мақсатын түсіну; 2) іс-әрекетке қатысушылардың
арасында міндеттерді, атқаратын істі бөлісу; 3) жұмысты орындауда өзара
жауапкершілік және ... ... ... 4) ... ... бағалауды іске асыру.
Ұжымдық іс-әрекеттің сабақтарда және сабақтан тыс дамуы оқушылардың ... ... ... ... ... Бұл ... ... ұжымдық іс-әрекет пен оның құрылымының негізгі
белгілерінің ... Олар ... ... бір мезгілде жұмыс жасау (ең қарапайым түрі);
* жұптасып жұмыс жасау (екі ... ... ... ... ... ... ... толық іске асады,ең азы
3 оқушы, ең көбі 6-7 оқушы;
топаралық жұмыс, топаралық мақсат, міндет ... ... ... ... басшылық етеді;
фронталдық-ұжымдық іс-әрекет - оқу-танымдық жұмысты ұйымдастырудың ... Бұл ... ... барлық балалар түгелдей қатысады,
ұйымдастыру жағынан қиыншылықтар болғанымен, ұжымның бірігуіне,ынта-
мақсатына зор әсер етеді;
ұжымдық іс-әрекетті педагогикалық мақсаттарға ... үшін ... жеке ... ... және ұжымның дамуының әлеуметтік-
психологиялық ерекшеліктерін білуі қажет.
Е.Конникова ұжымдық іс-әрекет жетістігінің үш ... ... ... 1) ол ... болуы керек; 2) ол балалардың ... оған ... ... 3) ... оқушы оның белсенді мүшесі болып
өзінің үлесін қосуы керек. Ал ғалым И.Первина ұжымның дамуының ... ... ... 1) ... ... 2) ... ... эмоциялық, интеллектуалдық); 3) дайындық бірлігі (біріккен
іоәрекеттегі әркімнің тәжірибесі); 4) іс-әрекеттің бағыттылығы.
Тәжірибелер көрсеткеніндей, танымдық міндеттерді шешуде педагогикалық
мақсатта ұйымдастырылған ... ... ... ... ... әсер етеді. Ол оқушылардың танымдық қызығуын оятады және тұрақты
(зейінді), ықыласты қамтамасыз етеді.
Ұжымдық ... ... ... ... В.Шатапов "Ілім
-ұжымдық урдіс" деп өзіндік іс-тәжірибесін ұсына отырып, автор ... ... ... ... ... ... ұжымдық
әрекеттерінің өзіндік формасы деп таныды.
Балапар мен жасөспірімдердің ұжымдық ... ... ... ... ... рөл атқарады. Тек осы жағдайда қоғамдық пікір
қалыптастырады, әрбір ұжым ... ... ... ... ... азаматтық ұстанымдарының тұрақтануына ықпал ететін ұжымдық
адамгершілік дәстүрлер қалыптасады.
Ұжымдық іс-әрекетті ұйымдастыруда ... мен ... ... мен ... ... қажет. Сондықтан мұғалім олардың
дамуы мен тәрбиесін жоспарлауда іс-әрекеттің ... ... мен ... керек.
Ынтымақты, үйлесімді, дәл ұйымдастырылған іс-әрекет баланы ... ... ... ... ... ... ... іс-әрекетінің тиімділігі еңбекті ұйымдастыруға байланысты.
Ұжымдық оқу-танымдық іс-әрекеттің тиімділігін екі түрлі өлшемдердің
көмегімен жорамалдауға ... ... және ... ... ... ... ... қоғам қайраткерлері-нің
бағалаулары. Бірақ, ұжымдық іс-әрекетті жан-жақты бағалау үшін объективті
көрсеткіштер керек. Ұжымдық ... ... ... ... ... ... ... әдістерінің көмегімен
алынған нәтижелік бағалауларды алуға болады, олар - ... ... ... ... жемісінің талдауы.
ҚОРЫТЫНДЫ
Оқушылардың қоғамдық бағыттылығының маңызды көрсеткіштерінің бірі ... ... ... мазмұнын тереңдету. Бұл жөнінде оқушылардың
ұжымдық іс-шаралардан алған әсерлері айғақтайды (пікірталас, ... ... ... Ал ... іс-әрекеттің тәроиелік тиімділігінің
маңызды көрсөткіштері - балалардың белсенділігі мен ынталылығын ... және ... ... ... ... дамыту. Ұжымдық іс-
әрекеттің әрбір түрі өз белсенділерін шығарады, бірқатар жағдайларда өзін-
өзі ... ... ... ... ... іс-әрекетті ұйымдастыру
оқу белсенділерінің есуіне, ... ... ... ... ... ықпал етеді.
Оқушылардың танымдық ... ... ... іс-
әрекеттердің түрлі формаларының әсерін анықтау үшін мектепте және мектептен
тыс өтетін сабақтарда жан-жақты талдау керек.
Оқушылардың танымдық ... ... ... және ... пайызымен емес, әр оқушының оқу мен дамуындағы апға ... ... ... ... ... ... Ұжымдық оқу-танымдық іс-
әрекетті ұйымдастыру оқушылардың жеке тұлғалық жауапкершілігін, ... ... ... пен ... ... оқушының жеке тұлғалық
шығармашылық бағыттылығымен дамытудың қажетті шарты болып табылады. Ұжымдық
еңбектену үрдісінде оқушылардың жеке ... ... мен ... алғы ... ... ... аясы ... әлеуметтік
және адамгершілік тәжірибелер жинақтайды.
Оқушылардың дамуындағы алға басуы сынып жетекшісі әзірлеген жеке
тұлғалық мінездемелерінде ... ... ... үш ... белсенді мүше, мұғалім) бағаланады, бұл ... ... ... ... нақты мағлұмат алуға мүмкіндік береді.
Оқу-танымдық іс-әрекетте оқушының даралығын дамытудың маңызды көрсеткіші
оқудан тыс бірлестіктерде қызығуларына қарай қатысушылар санының ... ... ... ... мен ... ... ... ғылыми қоғам, көркемдік студияларда, өлкетану саяхаттарында,
өнертапқыштар клубында қолданады.
Ұжымдық іс-әрекеттің тиімділігінің маңызды шарты - оқушылардың өзін-өзі
басқару органдарының болуы. ... ... құр ... ... оның ... ... ... үлесін қосуы үшін ... ... ... ... ... тиімділігінің қажетті шарттарының бірі:
оған кәсіби педагогикалық басшылық ету. ... ... ... ... ... психологиялық даму ерекшеліктерін білуден басқа
педагог оқушылар ұжымын, ... ... және ... ... ... ... ... мақсаты мен міндетгерін түсініп және
оны ұйымдастырудың түрлі тәсілдері мен амалдарын қолдана білуі керек.
Ұжымдық іс-әрекеттің ... ... ... қарастыра отырып,
бұл іс-әрекет оқу-танымдық үрдіс пен жеке тұлғаны тәрбиелеудің жалғыз ғана
формасы деп түсінбеу керектігін ... Ол ... жеке және ... өзара үйлескенде ғана жақсы нәтиже береді.
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Айтмамбетова Б.Р., Керимов Л.К., Төлеубекова Р.К. ... мәні мен ... ... ... ... ... Бабанский Ю.К. Педагогика. -М 1998.
3. Жарықбаев Қ., Қалиев С. Қазак; тәлім-тәрбиесі – ... ... ... Ж.Б. ... ... 1992.
5. Лихачев Б.Т. Педагогика. - М., 2000.
6. Мұсаева СА., ... Ж. ... ... ... ... Н.Ә. ... өз ... жаңа серпіліс жасау қарсаңында
/Қазақстан Республикасы Президентінің Қазақстан халқына Жолдауы. Астана.
2006 жылғы 1 наурыз.
8. Оқушыларды ... үлгі ... - А.: ... ... ... Лекциялар курсы. - Алматы, 2003.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Оқушылар ұжымы – мектептегі тәрбиені ұйымдастырудың негізгі формасы47 бет
Оқушылардың білімін, дағдылыры мен ептіліктерін анықтау әдістері туралы18 бет
Экономика сабақтарында белсенді оқыту формалары арқылы оқушылар ұжымының тұлғааралық қатынастарын дамыту59 бет
Өндірістік оқыту шеберінің оқушылар ұжымындағы рөлі24 бет
Заңдылық және құқықтық тәртіп туралы5 бет
Казақ өлкесі мен тарихын зерттеу барысында тарихи мәліметтердің жинақталуы мен сипаты9 бет
Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы қарым-қатынастар9 бет
Қазақстан Республикасындағы ішкі саяси тұрақтылығы12 бет
Қонаев дінмұхамед3 бет
XV – XVI ғасырлардағы қазақ хандығының құрылуындағы керей – Жәнібектің, Хақназар және Тәуекел хандардың тарихи рөлі және оны нығайту жолындағы ішкі және сыртқы саясаты78 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь