Сабақ оқытудың негізгі формалары

МАЗМҰНЫ



КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3
1.ОҚЫТУДЫ ҰЙЫМДАСТЫРУ ФОРМАЛАРЫ
1.1 Сабаққа қойылатын дидактикалық талаптар жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1.2 Сабақтың түрлері және оның құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...8
1.3 Мұғалімнің сабаққа дайындалу жұмыстары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10
2.САБАҚ ОҚЫТУДЫҢ НЕГІЗГІ ФОРМАЛАРЫ
2.1 Сабақта оқушылардың жеке дара,топтық және ұжымдық танымдық
іс.әрекеттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .13
2.2Сабақты ұйымдастыру және өткізу әдістемесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .14
2.3 Сарамандық іскерлік пен дағдыны қалыптастыру сабағы ... ... ... ... ...21
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..27
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 28
КІРІСПЕ
Курстық жұмыстың өзектілігі:Оқытуды ұйымдастыру формасы - оқыту процесінің міндеттерін іске асырудағы мұғалім мен оқушылардың іс-әрекеттерінің сыртқы көрінісі. Ұйымдастыру формасында оқытудың мақсаты, мазмұны мен әдістері бірыңғай жүзеге асады.
Қоғамның даму тарихында жас ұрпақты оқытудың ұйымдастыру тәсілдері де өзгеріп тұрады. Оқыту жұмысын ұйымдастырудың тарихында, оның негізінен үш түрлі формасы қалыптасқан: жеке-дара, топтық және сынып-сабақтық жүйе.
Жекелеп оқыту жүйесі көне және орта ғасырларда пайдаланылды. Мүғалім жеке оқушының орындаған жаттығу жұмыстарын тексеріп, мәтінді оқытып тыңдайтын, қалай оқу керектігін көрсететін, үй тапсырмаларын орындау амалдарын түсіндіретін, музыкалық құралдармен пайдалануды үйрететін. Дене шынықтыру тәрбиесінен жарыс және бәсеке жұмыстарын ұйымдастыратын, жеке не бірнеше оқушымен әңгіме жүргізу әдістерін де қолданатын.
Жаңа дәуірде «Сатылы» немесе «өзара оқыту» түрінің ерекшелігі: бір оқу жылында жас шамалары, білім дәрежелері әртүрлі, құрамы тұрақты емес оқушыларды жылдың қай мезгілінде болмасын оқуға қабылдап отырған. 200-300 немесе 600-ден астам оқушыны мұғалім сатылап оқытуды ұйымдастырған, түске дейін ересектерді оқытса, түстен кейін олар өз кезегінде жасы кіші оқушыларға өздерінің мұғалімнен алған білімдерін үйретіп отырған.
Оқытудың кең таралған сынып - сабақ жүйесінің негізін қалаған Ян Амос Коменский болды. Ол өзінен бұрын өткен және ағымдагы педагогикалық тәжірибелерді зерттеп, оқу ісін жүйелі ұйымдастыруды ұсынды.
1.Оқушыларды сыныпқа жас шамалары мен таным қабілеттері бойынша топтастыру.
2.Сыныптағы оқушылар құрамының әркезде тұрақты болуы.
3.Жеке пәндерді тұрақты оқу кестелері арқылы алмакезек оқыту.
4.Оқытуды оқу жоспарына, оқу бағдарламалары және оқулықтарға негіздеу.
Оқытуды жылдың тұрақты бір мезгілінде бастап, аяқтау.
Оқытуды ұйымдастыру тек мұғалімнің басшылығымен жүргізілуі.
Мұғалімнің оқу материалын мазмұндау кезеңі, жаңа материалды өткен материалмен байланыстыру кезеңі, сабақты жаттығу әдісімен жүргізу кезеңі және қысқаша қорытынды жасау .
Курыстық жұмыстың мақсаты:Қазіргі кезде cабақты ұйымдастыру және оны өткізу әдістемесі негіздеу.
Курыстық жұмыстың міндеті:
1. Сабақты ұйымдастыру формаларын қалыптастыру
2 Сабақты ұйымдастырудың түрлері
3.Сабақты ұйымдастыру және өткізу әдістемесі қолдану.
Курыстық жұмыстың зерттеу әдісі: Зерттеу маңыздылығы бойынша әдебиет көздерінен қажетті мәліметтерді жинақтау және оларды жүйелеу.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

1. Айтмамбетова Б.Р., Керимов Л.К., Төлеубекова Р.К. Тәрбие
процесінің мәні мен мазмұны. Тәрбие принциптері. 5-лекция.Алматы, 1991.
2. Әбенбаев.С. Тәрбие теориясы мен әдістемесі.-Алматы,2005.
3. Әбиев.Ж.Педагогика.-Алматы,2004.
4. Жарықбаев Қ., Қалиев С. Қазак; тәлім-тәрбиесі – Алматы 1995.
5. Қоянбаев Ж.Б. Педагогика. -Алматы, 1992.
6. Оқушыларды тәрбиелеудің үлгі мазмұны. - А.: Мектеп, 1998.
7. Оқушылардың тұлғалық қасиеттерін дамытудың педагогикалық негіздері.-Алматы,2001.
8. Педагогика. Лекциялар курсы. - Алматы, 2003.
9. Сағындықұлы.Е. Педагогика.-Алматы,2002.
10. Хусаннова.Б.Конференциялық сабақ.-Қазақстан мектебі,2007,N2.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
............................................3
1.ОҚЫТУДЫ ҰЙЫМДАСТЫРУ ФОРМАЛАРЫ
1.1 Сабаққа ... ... ... Сабақтың ... және ... ... сабаққа ... ... ... ... Сабақта оқушылардың жеке дара,топтық және ұжымдық танымдық
іс-
әрекеттері..................................................................
.......................................13
2.2Сабақты ... және ... ... ... пен ... қалыптастыру
сабағы...................21
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
...............................27
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН
ӘДЕБИЕТТЕР............................................................28
КІРІСПЕ
Курстық жұмыстың ... ... ... - оқыту
процесінің міндеттерін іске асырудағы мұғалім мен ... ... ... ... ... ... оқытудың мақсаты,
мазмұны мен әдістері бірыңғай жүзеге асады.
Қоғамның даму тарихында жас ұрпақты оқытудың ... ... ... ... ... ... ұйымдастырудың тарихында, оның негізінен
үш түрлі формасы қалыптасқан: жеке-дара, топтық және сынып-сабақтық жүйе.
Жекелеп оқыту жүйесі көне және орта ... ... жеке ... ... ... ... тексеріп, мәтінді оқытып
тыңдайтын, қалай оқу ... ... үй ... ... ... ... құралдармен пайдалануды үйрететін. Дене
шынықтыру тәрбиесінен жарыс және бәсеке жұмыстарын ұйымдастыратын, жеке не
бірнеше оқушымен әңгіме ... ... де ... ... «Сатылы» немесе «өзара оқыту» түрінің ерекшелігі: бір
оқу жылында жас ... ... ... ... ... ... ... жылдың қай мезгілінде болмасын оқуға қабылдап ... ... ... астам оқушыны мұғалім сатылап оқытуды ұйымдастырған, ... ... ... ... ... олар өз кезегінде жасы кіші
оқушыларға өздерінің мұғалімнен ... ... ... ... кең ... ... - ... жүйесінің негізін қалаған Ян
Амос Коменский болды. Ол өзінен бұрын өткен және ... ... ... оқу ісін ... ... ұсынды.
1.Оқушыларды сыныпқа жас шамалары мен таным қабілеттері бойынша топтастыру.
2.Сыныптағы оқушылар құрамының әркезде тұрақты болуы.
3.Жеке пәндерді ... оқу ... ... ... ... оқу ... оқу бағдарламалары және оқулықтарға негіздеу.
Оқытуды жылдың тұрақты бір мезгілінде бастап, аяқтау.
Оқытуды ұйымдастыру тек ... ... ... оқу ... ... ... жаңа ... өткен
материалмен байланыстыру кезеңі, сабақты жаттығу әдісімен жүргізу кезеңі
және ... ... ... ... ... мақсаты:Қазіргі кезде cабақты ұйымдастыру және
оны өткізу әдістемесі негіздеу.
Курыстық жұмыстың міндеті:
1. Сабақты ... ... ... ... ... түрлері
3.Сабақты ұйымдастыру және өткізу әдістемесі қолдану.
Курыстық жұмыстың зерттеу әдісі: Зерттеу маңыздылығы бойынша әдебиет
көздерінен қажетті мәліметтерді ... және ... ... ... ... ... ... дидактикалық талаптар жүйесі
Сабақ тұтастай оқу процесінің буыны болғандықтан, оның негізгі
мазмұны әрбір ... ... үш ... ... ... ... пайымдау және есте сақтау деңгейінде;
білімді үлгі бойынша қолдану деңгейінде;
білімді және жаңа жағдайларды қолдану ... ... ... ... ... үшін ... ... қойылатын талаптарды сақтау
керек:
1. Әрбір сабақта білім беру, даму және ... ... ... ... ... сабақ оқыту процесінің басты заңдылықтарын
жүзеге асыруға ықпал етуі керек.
Сабақта белгілі бір білімді баяндай отырып, оқушылардың ... ... ... ... ... ... ету және ... қоршаған
дүниеге лайықты қатынасын қалыптастыру, оларға осы ... ... ... ... ... Тұлғалық қасиет қалыптасуы үшін алған
білімнің оқушылардың мінез-құлқын айқындауына, оларда қажетті ... ... ... ... ... ... мәдениеттілік,
тапсырманы орындау сапасына жауапкершілікпен ... ... ... ... ... ... ... барлық принциптеріне және бәрінен бұрын
оқыту мен өмірдің ғылымилығы мен байланысына жауап беруі керек.
Оқу пәні бойынша кез ... ... - ол ... бір ... да оқып-үйретуді ғылыми танымда нақтылықтың критерийі рөлін
атқаратын өмірмен, практикамен байланыстыра білуге, ал оқу ... ... ... оған оң ... ... ортаның құбылыстарын
түсіндіру үшін теориялық білімдерін ... ... білу ... тиіс.
3. Әрбір сабақ, ең алдымен, сабақтың тақырыбымен жиі ауыстырылатын
айқын ... ... ... ... тақырып бойынша бірнеше сабақ өткізілуі мүмкін және олардың
әрқайсысының өзінің нақты дидактикалық мақсаты ... ... ... ... ... (классификациялау, көшіру, жалпылау, т.б.),
білімін практикада қолдануға ... ... ... ... фактілермен таныстыру, теориялық қорытындыларды өз-бетінше,
тұжырымдау дағдысын қалыптастыру.
Мұғалім ... ... ... ... дайындалу
процесінде окушыларға беретін оқу материалының мазмұнын - ... ... ... ... т.б. - ... керек. Әрбір
сабақтың айқын мақсатының болмауы оларды біржақты ... алып ... ... ... деген қызығушылықтың жойылуына әкеп соғады.
4. Сабақтың барлық кезеңдерінде оқушылардың ... ... ... ... әр ... ... мен тәсілдерін пайдалану.
Оқушыларға кез келген бірыңғай ұзақ ... ету ... ұзақ ... ... ... ... енжарлыққа алып келуі мүмкін.
Сондықтан да әрбір ... оның ... ... ... ... ... өзгертуге ұмтылу керек. Ол үшін әлсін-әлсін әртүрлі сезім
органдарына әсер ... ... ... ... ... туғызатын,
оқытудың әр алуан әдістері мен ... ... ... ... ... ... қай бөлімінде қандай әдіс, тәсіл ... ... ... ... ... Сабаққа қойылатын талаптардың бірі - оның ... ... ... маңызды қызметті - жаңа білімді игеруді – атқаруға
итермелейді. Ол сырттай ғана ... ... ... ... ... ... т.б.), ... мұғалімнің сабақтағы оқыту процесіне,
оқылатын тақырыпқа қатысты байқалуы мүмкін. ... ... ... ... эмоционалды болуы керек. Бұл - ... ... ... бірі. Сабақта әртүрлі проблемалық ситуацияларды пайдалану да
эмоционалдылыққа ... ... ... ... ... ... Әрбір сабақта оқушылардың білімін үздіксіз есепке алу жүргізілуі
керек.
Оқыту процесі кез келген ... ... кері ... ... ... ... ... әрбір кезеңінде мұғалім оқушының оқу
материалын игеру деңгейін ... ... ... ... сабақта барлық
оқушыдан сұрауға мүмкіндігі болмайды.
Сондықтан да оқушылардың білімін ... әр ... ... керек. Осы мақсатта әртүрлі компьютерлік бағдарламалар (егер
мүмкіндік болса), жазбаша ... ... ... ... олар ... ... ... бірден алуға
мүмкіндік береді. Бұл жерде ең бастысы - әрбір мұғалімде оқушының сабақтағы
танымдық ... ... ... үшін ... ... дамыту.
7. Әрбір сабақ өзінің ұйымдастырушылық заңдылықтарымен, ... ... ... керек.
Әрбір өткен сабақ мұғалім мен оқушыға алға басушылық сезімін
туғызуы, сабақ білім көлемінің елеулі ... ... етуі ... ... ... етуі ... Білімнің осындай елеулі өсуі (білік пен
дағдының) қанағаттану сезімін туғызып, оқушының оқуға ... ... ... ... сабақ оқыту процесінің нәтижелі бөлігі
болуы тиіс.
8. Әрбір ... ... ... ... ... ... оқу ... қайталаудың барлығы бірдей оқыту процесінің
тиімділігіне жағдай жасамайды. Әрбір сабақтағы жаңадан ... ... ... ... ... ... ... жаңа материалды
баяндағанда мүмкіндігінше оны алдыңғы өткенмен байланыстыруы, соған ... ... ... ... ... және дидактикалық
жарақтандырылған болуы керек.
Таным ... ... ... ... де, көрнекілікті,
техникалық құралдарды орынсыз пайдаланбау қажет, бәрінің де шегі ... ... ... ... ... ... құралдарды
ойлап табуға және дайындауға кеткен уақыты оқытудың нәтижесімен ақталады.
10. Кез келген пән бойынша әрбір сабақтың ... және ... ... сабақ басқалардан оқшауланып қарастырылмауы керек, ол
сабақтың ... ... ... бір буын ... ... Мұғалім белгілі
бір пән бойынша сабаққа дайындалғанда өткен сабақты жақсы ... ... ... мұғалім өз мүмкіндігіне ... ... ... ... ... ... ... алдағы сабақтың құрылымы мен
мазмұнын да ... ... ... ... кез ... сабақта білім
қалыптастыра отырып, келесі (ертеңгі) сабаққа негіз қалауға міндетті. ... ... ... ... ... ... ... зерттеулерінде негізделген. Бұл идеяны ... ... ... мысалына белгілі жаңашыл-педагог Лысенкованың қызметін
жатқызуға болады.
11. Сабақтың барлық уақытын тиімді пайдалану.
Сабаққа дайындалғанда ... 45 ... бойы ... ... ... уақыт шығындамау үшін көрнекі ... ... ... ... ала тексерілуі керек.
Дәстүрлік құрылымның өзі де (сұрау, түсіндіру, ... ... ... екіншісіне көшкенде уақыт жоғалтуға алып келеді. Сондықтан да
құрылымды көшу оқушыларға елеусіз болып қалатындай етіп ойластыру керек.
Жекелеген ... ... ... ... ... да тәртіп
бұзушылық себептерін анықтауға мүмкіндігінше уақытты шығындамау керек, бұл
туралы ... ... ... болады.
12. Оқушылардың бүкіл сабақ бойы оқу-еңбек тәртібін қамтамасыз ету.
Алдыңғы айтылған талаптарды ... ... ... белгілі бір
деңгейде қамтамасыз етеді. Әйтсе де, мұғалім тәртіпті ұстау үшін әрбір
оқушының ... ... ... ... бір ... қоя білуі
керек. Сынып ұжымы тәртіп ... ... ... қол ... ... ... тәртіп ынтасы орнықты болуына негіз салады.
13. Сабаққа қойылатын талаптардың бірі оның құрылымдық икемділігі
болып ... ... ... ... Әрбір сабақтың оқу пәніне
тәуелсіз, кәсіби бағыттылығы ... ... ... әр ... ... ... қандай да бір мамандықты иемденудегі маңызын, алған
білімнің алдағы бүкіл өмірдегі маңызын атап көрсету керек.
15. Үй тапсырмасының тиімділігі және оны ... ... ... үйге ... бере ... ... ... оны орындай
алатынына сенімді болуы керек. Кейде өте қиын тапсырма ұсынылады, бірақ ... ... ... үй ... оның мәні неде ... ... оны ... негізгі ережелерін қайдан оқуға болатынын тусіндіре
отырып, түсініктеме ... ... ... кез ... үй ... міндетті түрде
тексерілуі, талдануы керек, әйтпесе оқушылардың өзбетінше танымдық қызметке
деген қызығушылығы ... ... ... және санитарлық-гигиеналық
жағдайлар туғызу.
Бұл жағдайлар ... ... ... барлық жоғарыда
аталған талаптардың ... ... ... сабақта сыныптағы
оқушылардың арасында, мұғалім мен ... ... ... жылы ... оң ... жеткізеді.
Сабақ - оқыту жұмысын ұйымдастырудың басты формасы болғандықтан,
ендігі жерде оның атқаратын қызметі мен ... ... ... орны ... ... оқушыларға білім берумен қатар, олардың рухани-адамгершілік
қасиеттері мен ақыл-ой қабілеттерін дамыту мақсаттары көзделеді.
1.Сабақтың мақсаты айқын, мазмұны, ... және оның ... ... ... ... тиіс.
2.Сабақ оқыту принциптерінің ережелері мен талаптарына ... ... ... ... оқушылардың жас және дара ерекшеліктеріне
сай ұғынымды, түсінікті болуы керек. Сондай-ақ сабақта ... ... мен ... ... міндеті жүзеге асырылуы тиіс.
4.Сабақтың мазмұны оқытатын пәннің бағдарламасына сәйкес болуы ... ... ... сабақтар жүйесінің буыны болуы міндетті нәрсе.
5.Сабақта оқушылардың ... ... мен ... ... ... құрылымы мен әдістерін түрлендіріп, көрнекі және ... ... ... ... ... ... «Баланың ынтасын арттыру
үшін оқытылатын нәрседе бір жаңалық болуы керек» - деп Ж.Аймауытов ... ... ... ... ... ... ... үшін проблемалық
ситуациялар туғызып, проблемалық міндеттер мен тапсырмаларды орындауға
басшылық ету ... ... ... үшін мұғалім оқушылармен қарым-қатынас
жасау ... ... ... ... ... ... ... рухани байланыс жасауға мүмкіндік береді. Білім
арқылы қарым-қатынас жасау және қарым-қатынас арқылы ... алу ... ... іске ... ... ... түрлері және оның құрылымы
Қазіргі кездегі сабақты жетілдіру ... ... ... бірі - оның ... мен ... ... бір ... сабақтар болмайды. Сондықтан, оқыту
жұмысын жүйелі әрі нәтижелі жүргізу үшін, оны топтастырудың мәні ... Сол ... ... ... ... ... ... білуі
шарт.
Сабақ классификациясы (жіктелуі) - сабақтарды құрылысы жөнінен
топастыру, түрге бөлу. ... ... ... ... ... ... Бұл ... турасында педагогикалық ғылыми еңбектерде ортақ
пікірлер әлі де қалыптаспаған. Қоғам дамыған сайын оқу ... ... және ... орай ... ... ... ... жаңарып отыруы сөзсіз.
Сонымен қатар, сабақты жіктеу әрбір пәннің ерекшеліктеріне,
оқушылардың жас және ... ... де ... ... ... И.Н.Казанцев сабақты жіктеуді оқу материалының мазмұны мен
дидактикалық мақсатына және өткізу әдісіне қарай ... ... ... ... ... ... Ал, Данилов пен Есипов
сабақтың негізгі дидактикалық мақсаттарына қарай құрады. Бұлардың сабақ
түрлерін ... ... әр ... ... де, ішкі мазмұндары бір-
біріне өте ұқсас келеді.
И. Ц. ... ... ... - әр пәннен оқу жылының басында өтетін сабақтар.
2.Кіріспе сабақ - бағдарламаның күрделі ... мен ... ... ... ... ... сабағы - жаңа оқу материалы өтетін сабақ.
4.Пысықтау сабағы - ... оқу ... ... ... ... - ... білімі мен дағдысын жатықтыру сабағы.
6.Тәжірибелі сабақ - ... ... ... ... ... жолдарын
көрсететін сабақтар.
7.Қайталау-қорыту сабағы - өткен күрделі тараулар мен тақырыптарды қайталау-
қорыту сабақтары.
8.Тексеру сабағы — оқушылардың білімін тексеретін ... ... ... ... — оқушылардың алған білімін бағалау
сабақтары.
10.Қорытынды сабақ - оқу ... ... әр ... ... курсын қорыту
сабақтары.
С. В. Иванов бойынша:
1.Кіріспе сабақтар.
2.Оқу материалымен алғашқы рет танысу сабағы.
3.Жаңа білімді ... ... ... ... ... ... сабағы.
6.Қайталау, пысықтау және қорыту сабақтары.
7.Бақылау сабағы.
Б. П. Есипов бойынша:
1.Аралас сабақтар.
2.Жаңа оқу материалымен танысу сабағы.
3.Пысықтау сабағы.
4.Қайталап жинақтау, қорыту сабағы.
5.Оқушылардың білімі мен ... ... ... ... ... ... шет елдер тәжірибесінен, атап ... ... ... келтірсек, ондағы сабақты жіктеуде біздің тәжірибемізге
ұқсастығын байқаймыз.
1.Жаңа оқу материалын мазмұндау сабағы.
2.Жаттығу сабағы.
3.Қорыту сабағы.
4.Қайталау, білім ... ... ... айтқанда, қазіргі мектеп тәжірибесінде көптеп қолданылатын
сабақ түрлеріне ... ... ... сабағы.
2.Жаңа білімді хабарлау сабағы.
3.Білімді, білікті және дағдыны бекіту сабағы.
4.Жаттығу және тәжірибе ... ... ... ... ... мен дағдыларын тексеру және
бақылау сабағы.
8.Аралас сабақ.
9.Өздігінен білім алу сабағы.
Сабақты ... ... ... ... оның ... ... бір ... бар. Атап айтсақ, сабақтың мақсатына байланысты
мұғалім оқушыларға жаңа білім беруді көздесе, ... орай ... ... сабағы" деп аталса, сабақта оқушылардың қабылдаған жаңа білімін іс
жүзінде пайдалана білу ... ... онда ол ... ... ... деп ... секілді мұғалім өткен оқу материалын оқушылардың есіне салу,
қайталау мақсатын ... ол ... ... деп ... сабақтың "Аралас сабақ" түрі оның құрылымына байланысты болып
келеді.
Мұғалім сабақтар жүйесінде дидактикалық бірнеше мақсаттарды жүзеге
асырады. Демек, ... жаңа ... ... оны ... ... ... үйретеді, өткен оқу материалын қайталап, қорытады, сонымен
бірге оқушылардың білім көлемі мен ... ... оны ... ... ... сабақ оның бірнеше элементтері (кезеңдері) арқылы аралас
өтеді. Міне, ... ... түрі ... ... деп аталады.
Сабақ құрылымын белгілеу оқу жұмысын неғұрлым айқын және ... үшін ... ... ... өзі ... сабақ жоспарын
құрудағы аса елеулі ... ... ... сабақ түрін жіктеу және
құрылымын құру өзара ... ... ... ... тән ... ... сабақтарды топтастыру, оның құрылымын
белгілеу негізінен дидактикалық мақсат пен ... және ... ... ... ... ... ... дайындалу жұмыстары
Мектептің аса жауапты міндеті - оқушыларды ғылым негіздерімен терең
және берік қаруландыру, табанды және ... ... ... ... ... ... ... алған білімдерін практикада қолдана
білуге үйрету және дағдыландыру ... осы ... ... оның ... ... даярлануы оқу жұмысын ұйымдастыру
үшін аса зор мәні бар. Жақсы ... ... ... даярлығын
бейнелейтін сабақ сыныптағы оқу жұмысын ойдағыдай өткізудің ең жақсы ... ... ... оның мазмұны мен ұйымдастыру әдістемесін
ойластыру жұмысын әрбір мұғалім өзімнің ең басты ... деп ... ... ... ... ... ... сабақты босаң және енжарлықпен
өткізсе, онда, сөз жоқ, бұл ... ... ... ... ... ... деп бөлінген 45 минут уақытты толық әрі
жан-жақты пайдалануға деген оның ұмтылысының жоқ екеңдігінде деп ... (Осы ... айта ... ... 40 жыл мұғалім болып істесең де 45
минут сабағыңа әзірленуді ұмыта!).
Мұғалімнің сабаққа дайындалуы - аса ... іс. ... ... пәнді қанша жақсы білгенімен, егер ол сабақтар ... ... ... істемесе және әр сабаққа жеке даярланып отырмаса, оның
сабақ ... ірі ... ... Бұл - педагогтік стажы бар көп
мұғалімдерге де қатысты.
Әрбір мұғалімнің сабаққа дайындалуы жөніндегі талап, ... ... ... ... ... ... сабаққа әзірленуі
барысында төмендегідей сұраққа жауап беруі керек:
1.Сабақтың ... ... ... жаңа ... алуы қажет және олар практика жүзінде нені
үйренеді?
3.Сабақта айтылатын ойдың бастысы қайсысы?
4.Бұл ойлар ... ... ... қандай жолмен негізделмек?
6.Қандай қорытындылар керек?
7.Сабақта қандай әдістер және көрнекті құралдар пайдаланылмақ?
8.Оқушылардың білімін тексеру үшін оларға ... ... ... ... ... ... пысықтау және практикада қолдану мақсатында
қандай жаттығулар беру керек?
10.Үй тапсырмасына нені ... ... және оны ... ... ... тәжірбелі мұғалімдер сабаққа белгілі бір тиянақты ... ... Ол ... ... ... ... оқу тоқсанына оқу материалын жоспарлау.
б) ... ... ... мен ... ... ала ... тақырыпты белгілеу.
в) Кезекті сабақтың жоспарын жасау.
Мұғалім жұмысындағы мұндай жүйелік оқу процесін үздіксіз жетілдіре
беруге, ... жеке ... ... ... жүйесіндегі буын ретінде
қарастыруға мүмкіндік береді.
Оқу жұмысының мазмұнын ойластырып алу - ... оқу ... ... ... айқын да анық түсінік құрып алу деген сөз.
Сондықтан мұғалімнің оқу ... ... ... ... ... ... ... өтілуін қысқаша жоспарлап алу болып
табылады. ... ету ... әр ... не ... ... шеңберінде
сабақтарды неғұрлым айқын жоспарлауға мүмкіндік береді.
Мектепе оқу материалы әрбір жарты жыл бойынша жоспарланады. ... ... ... ... жоспар деп атайды. Күнтізбелік
жоспар жүйесіне белгілі бір тоқсан ішінде өтетін тақырыптар енгізіледі.
Тақырыптық жоспарлау - белгілі бір ... ... ... барлық
формасының бірлігі мен байланысының көрінісі (Ильина, 363).
Ол ... бір ... ... сабаққа өту барысында дидактикалық
мақсаттарды анықтауда бірізділік пен ... ... ... оқу ... ... ... ойды ... қарауға,
оқушылар мен мұғалімдердің негізгі оқу әрекеттерін белгілеуге, пәнаралық
байланысты ... оның ... ... ... ... ... ... сонымен бірге нақтылы тақырыптарды оқыту
нәтижелерін алдын ала болжауға ... ... ... ... ... оқу ... ... осы тақырып бойынша өткен оқу жылында жүргізген сабақтардың
тәжірибесін ... жеке ... ... тақырыптың мазмұнын
жоспарлайды және сабақта тек білімдік міндеттерді ғана емес, сол сияқты
тәрбие ... ... де ... ... ... ... ... оқушылардың оқу
еңбегін жақсы ұйымдастырады, әрбір жеке оқушыға зейін қойып, сезімталдықпен
қарайтын болады, соның арқасында оларға ... ... ... ... жеке
басын нәтижелі тәрбиелеуге қол жеткізеді. Себебі, ... ... ... ... ... бір оқу материалын мектепте өту үшін жақсылап
жоспарлау ғана емес, сол сияқты оқушылардың ... және дара ... ... ... ... ... сабақ сұрауды және артта қалушыларға
көмек көрсетуді күні бұрын ескеруге мүмкіндік береді.
Оқу бағдарламасының ... ... ... тақырыптарын
жасап болғанан кейін, ілге-шала мұғалім алдағы арбір сабақтың мазмұны мен
ұйымдастыру әдістемесін ... ... ... ... жоспары - әрбір мұғалімнің жеке сабақ құжаты. Ол
мұғалімнің тақырып жөнінде алдын-ала ... ... ... Сондықтан тиімді жасалған жоспар - тимді ежен сабақ болып
табылады.
Қазіргі кезде ... ... ... ... ... үлгісі төмендегддей:
1.Оқу бағдарламасының берілген тарауы бойынша сабақтың күні мен реттік саны
анықталады.
2.Сабақтың тақырыбы.
3.Сабақтың мақсаты.
4.Сабақтың құрылымы немесе ... ... ... ... ... ... ... аяқталуы.
Сабақтың анағұрлым негізгі белігі — оның төртінші және ... ... ... әрбір құрамды буынына немесе дидактикалық элементтеріне
мұғалімнің жұмсайтын уақытын көрсетудің мәні зор. ... ... ... ... ... мен ... ашып ... Сабақты бұлай жоспарлау
мұғалімге сабақ барысын нәтижелі ұйымдастыруға қолайлы жағдай туғызады.
Одан әрі ... ... ... жұмыстарын ұйымдастыру
тәсілдері қарастырылады. Оқыту әдістерін қолдану нақты атап көрсетіледі.
Содан кейін сабақта қолданылатын әр түрлі оқу ... ... ... ... кітаптары, көмекші оқу құралдары ... оны ... ... ... Сабақтың соңғы буыны - үй
тапсырмасын беру.
Н.К.Крупская мұғалімдердің назарын тапсырманы орындау ... ... ... ... ... оның ... болуына, бұл мақсат оларды ... ... ... "Ең ... тапсырма - дейді ол, - баланың өз бетінше ... ... ... ... оның ойын оятатын тапсырма екендігі мәлім"- деген
тұжырымдама жасайды.
Сабақ жоспарлары мұғалімнің дайыңдығы мен тәжірибесіне байланысты
өзгеруі ... ... ... жоғарыда көрсетілген кезеңдерді қамтуы
тиіс.
Тәжірибелі мұғалімдер жоспарды жасап, сол жоспар бойынша ... ... оған ... талдау жасайды: жоспар қаншалықты сәтті
орыңдалды және ... ... қол ... ... Бұл ... ... сабақты нәтижелі даярлауға септігін тигізеді.
2.САБАҚ ОҚЫТУДЫҢ НЕГІЗГІ ФОРМАЛАРЫ
2.1 Сабақта оқушылардың жеке дара,топтық және ұжымдық танымдық іс-
әрекеттері
Мұғалім сабақты ... ... және ... орай оқушылармен
практикалық жұмыстарды орындау барысында олардың белсенділігін оятуы тиіс.
Әсіресе, оқушылардың қабілетімен қатаң санасып ... ... ... жеке дара ... топтық және ұжымдық әрі фронталдық жұмыс түрлерін
ұйымдастырады.
Оқыту процесі - мұғалімнің бір ... ... ... ... болғанымен де, негізінен ол оқушының жеке дара жұмысының ... ... ... оны ... ... ... ... байланысты
өзінше қабылдап, меңгереді.
Соған орай жеке дара жұмыс әр оқушының өз бетімен ... ... ... ... дағдыландырады, оларды қоршаған ортадағы
құбылыстардың ... оқып ... ... ... ... ... жеке дара ... түрлеріне:
1.Оқулықпен жұмыс істеу.
2.Практикалық жұмысы: ауызша, жазбаша жұмыстары (есеп шығару, шығарма ... құру ... ... ... әр түрлі лабораториялық тәжірибелерді
орындау.
Жеке дара жұмыс оқушыларды өз ... ... ... ынталандырады,
тәртібін күшейтіп, оқуға ықыласын арттырады. Сабақта оқушылардың оқу-таным
әрекетін ұйымдастыруда жеке-дара жұмыс түрінен басқа ... ... ... ... ... істеуінің маңызы ерекше.
Оқушылардың топтық танымдық ... ... ... ... ... ... ... негізделгсн екі, торт, алты т.с.с
оқушылар тобының белгілі бір жұмыс көлемін атқаруын көздейді.
Жұмыстың бұл түрі ... екі ... іске ... біркелкі немесе
бірыңғай (однородный) және бірнеше бөлшекке бөлу (диференция) жағдайында
ұйымдастыру.
Оқушылардың бірыңғай, біркелкі оқу жұмыстары ... ... ... ... ... ... бөліп өзара әрекеттесу жағдайында
орындауы жатқызылады.
Ал бөлшекке бөліп оқыту - бір мезгілде бірнеше тапсырманы әр ... ... ... тобы ... ... ... бұл түрі топ ішінде оқушылардың тапсырманың мақсатын,
мазмұнын, оны орындау тәсілдерін бір-бірімен өзара ақылдасып ... ... ... ... ... Оқушылардың осындай өзара
бірлесіп атқаратын оқу-танымдық жұмыстары олардың жеке дара ... ... ... ... ... Әрі ... аз және ... мүмкіндік туғызады.
Сонымен қатар бір сыныптағы оқушылардың оқу міндеттерін топ болып
шешуде өзара әрекеттесуі ... ... ... ортақ іске деген
жауапкершілік сезімін тудырады.
Мұндай жұмыс барысында оқушылардың өз ... ... ... ... маңызы ерекше.
Мұғалімнің топтық жұмысты нәтижелі ұйымдастыру шартына:
оқушыларды өздігінен ... ... ... ақылдасуға ұйрету;
оқушылардың жекелеген топтарына оқу тапсырмалары жүйесінің нақты болуы;
тапсырмаларды оқушылардың жекелеген топтарына үлестіру іскерлігінің болуы
т.б.
Оқытуды ... ... ... оқушылардың тәрбиесіне, атап
айтқанда өздігінен білім алу ... ... ... ... ... ... әсерленушіддігін (күйінішін,
сүйінішін) т.б. әлеуметтік қасиеттерін қалыптастырады.
Оқушылардың үжымдық жұмысы дегеніміз - ... ... ... ... бұл ... ... жету жолыңда оқу әрекетінде белгілі бір
өте күрделі еңбек бөлінісіне жол ... Оған ... ... ... және топтық жұмыстарының элементтері кіреді.
Сондықтан ұжымдық жұмыстың ерекшелігі, өз бетімен істейтін дара
жұмысқа бөгет болмайды, ... ... ... ... алдына қойылған
міндеттерін жақсы ұғынуға көмектеседі.
Фронталдық жұмыс ерекшелігі - бір сыныптағы барлық оқушылардың ... ... ... ... ... мұғалім басшылығымен біркелкі
жағдайда орындауы.
2.2Сабақты ұйымдастыру және өткізу әдістемесі
Мұғалімдер айрықша білімімен ерекшеленеді, олар оқушыларға ... әрі ... ... ... ... сұрау барысында олар жақсы
оқитын не тәуір көретін оқушыларынан ... ... ... ... кейде
олардың өз бетінше жауап беруін күтпей өзі де жағаласып отырады. Олар өткен
сабақты қайталауға, білімдерін бақылауға онша ... бөле ... ... ... бұл ... ... оқыту әдістерін қолданады.
Қызба-әдістемелік стиліндегі (ҚӘС) мүғалімдер оқыту үрдісі мен оның
нәтижесіне өте көп ... ... ... оқу ... ... ... үшін ... алған білімін қатаң қадағалап, бақылау жұмыстарын
жүргізіп отырады. Олар ... жиі ... ... ... ... салып отырады. Сабақ оқушыларға қызықты әрі санасына қонымды
болу мақсатында жиі ... ... ... ... ... (ПТС) ... қызба-әдістемелік
стиліндеп мұғалімдерге қарағанда сабақта қолданатын оқыту ... аз. ... ... ... ... ... өтпейді, ал ұжымдық
талқылаулар аз болады. Оқушылардан сабақ ... ... аз ... ... ... ... беруін талап етеді, кейде қатесін ғана түзейді.
Пікірлесуші-әдістемелік стиліндегі (ПӘС) мұғалімдер оқыту және оқу-
тәрбие ... ... ... мен ... аз ... Олар ... ... бірнеше әдістермен ғана шектеледі. Оқушылардың сабаққа
жауап беруіне көп ... ... ... ... ... оқушыларға.
|№ |Сұрақтар ... ... | |ҚТС |ҚӘС |ПТС ... |Сіз ... жоспарын толық жасайсыз ба? |Жоқ |Иә |Жоқ |Иә |
|2 |Сіз ... жай ... ... ба? |Иә |Жоқ |Иә ... |Сабақ жоспарынан әрдайым ауытқып отырасыз ба? |Иә |Иә |Иә ... ... ... ... байланысты оқу |Жоқ |Иә |Иә |Иә |
| |жоспарынан ... ба? | | | | |
|5 ... көп ... жаңа ... |Иә |Иә |Жоқ ... ... ... ба? | | | | |
|6 ... ... ... жаңа ... |Жоқ |Иә |Иә |Иә |
| ... ... ... отырасыз ба? | | | | |
|7 ... ... ... ... қоясыз |Жоқ |Иә |Иә |Иә |
| |ба? | | | | |
|8 ... ... ... ... әр ... |Жоқ |Жоқ |Иә |Иә |
| ... ... көп уақыт бөлесіз бе? | | | | |
|9 ... ... ... тура ... бере ме? |Жоқ |Иә |Иә |Иә ... |Сіз әрқашан жауап беруші оқушының жауабын |Жоқ |Жоқ |Иә |Иә |
| ... ... ... бе? | | | | ... ... ... ... ... оқу |Иә |Иә |Иә ... ... ... ба? | | | | ... ... ... жиі ... ... |Иә |Иә |Жоқ ... |өзгертесіз бе? | | | | ... ... ... ... жаңа оқу ... |Иә |Жоқ |Иә ... ... барысында ұжымдық талқылауға | | | | |
| ... ... жол ... бе? | | | | ... |Сіз қойған сұраққа оқушылар бірден жылдам жауап |Иә |Жоқ |Жоқ ... ... ме? | | | | ... |Сіз ... барысында оқушылардың бәрінің |Жоқ |Иә |Жоқ ... ... ... ба? | | | | ... |Оқушылардың сабаққа дайындықсыз келгені сізді |Иә |Иә |Жоқ ... ... ма? | | | | ... ... қатесін әрдайым өзіңіз түзейсіз |Иә |Иә |Жоқ ... |бе? |Жоқ |Жоқ |Иә |Иә ... ... ... ... ... ... ме? |Жоқ |Иә |Жоқ |Иә |
| ... ... ... ... кітапқа | | | | ... ... ... ... ба? |Жоқ |Иә |Иә |Иә |
| |Сіз ... ... әр ... ... | | | | ... |толық бағалайсыз ба? |Иә |Жоқ |Жоқ ... ... және ... ... ... ... сұрақ | | | | ... ... ба? |Иә |Иә |Иә ... ... ... беретін оқушыларды әрдайым қолдайсыз| | | | ... |ба? |Жоқ |Иә |Жоқ |ИӘ |
| ... ... ... ... жиі ... | | | | ... ... ба? |Жоқ |Иә |Жоқ | |
| ... білімін әрдайым бақылап отырасыз ба?| | | | ... ... ... жиі қайталап отырасыз ба? |Жоқ |Иә |Иә | ... ... ... ... ... меңгермесе де, жаңа|Иә |Жоқ |Иә | |
| ... ... ... бе? | | | | ... |Сіз ... ... ... оқушыларға қызық |Иә |Иә |Иә | |
| |па? | | | | ... |Сіз ... ... ... оқушыларға жағымды|Иә |Иә |Иә | |
| |ма? | | | | ... ... ... ... ... ... ... |Иә |Иә |Жоқ | |
| |ме? | | | | ... ... ... ... үй ... |Жоқ |Иә |Жоқ | |
| ... келгені қатты ойландырады ма? | | | | ... ... ... ... ... талап |Жоқ |Иә |Жоқ | |
| ... бе? | | | | ... ... ... ... шуы» ... |Жоқ |Иә |Жоқ | |
| ... ма? | | | | ... |Сіз ... ... жиі ... ... ба? |Жоқ |Иә |Жоқ | ... Сіз ... қай бағанада иә көп болса? Сіз сол ... ... жеке ... ... ... ... айта
кетейік.
1. Қызба-тосын стилі (ҚТС). Білім деңгейіңіз жоғары, ... ... ... оқу ... оқушыларға қызық әрі қонымды жеткізе
аласыз және оқытудың әр ... ... мен ... ... ... ... жаңа оқу материалдарын түсіндіруге кетеді.
Бірақ сізде ... ... бар: ... ... ... қайталау мен бақылау жұмыстарына ... аз ... жаңа ... ... ... уақыт мөлшерін сәл азайтып,
оқушылардың сабақты қаншалықты түсініп отырғанын қадағалап, сұрақтар қойып
отырғаныңыз дұрыс. Еш уақытта ... ... ... ... меңгермейінше,
жаңа сабақты түсіндіруге кошпегеніңіз жөн. Сабақ жоспарының ... ... ... ... стилі (ҚӘС). Білім деңгейіңіз жоғары, әдістемеңіз
жеткілікті, ... ... қоя ... ... ... білім деңгейі жоғары.
Бірақ кемшілігіңіз: оқушылар білімін жоғары бағалайсыз. Оны жою үшін
жаңа оқу материалдарын ... ... ... мөлшерін азайтып,
оқушылардың өзі жауап беруіне жағдай ... ... ... ... ... Білім деңгейіңіз жоғары, оқу
материалдарын анық әрі түсінікті ... ... ... ... ... бірнеше кемшіліктер бар. Атап айтқанда, сабақтарда
оқытудың әр түрлі ... мен ... аз ... ... оқушылар
тәртібіне үнемі көңіл бөле бермейсіз. ... ... ... ... ... оқушылардың барлығы дерлік қатысуын талап
еткеніңіз жөн.
4.Пікірлесуші-әдістемелік стилі (ПӘС). Әдістемеңіз бар, бірақ, сізде
мынадай кемшіліктер бар: ... ... ... пәніңізге қызықтыра
алмайсыз. Оқу үрдісінде оқытудың формалары мен ... аз ... ... көп жүргізесіз.
Осы кемшіліктерді жою үшін ... ... ... ... қолдау
көрсетіп, нашар оқитындарын ұялта бермей, сабағыңыздың тартымды өтуіне
көбірек мән беріңіз.
Оқу жұмысын ... ... ... бар, ... ... ... - оқытудың сыныптық-сабақтық жүйесінің ... ... ... ... ... деп ... жүйе ... жас шамасы мен білім дәрежесіне сәйкес оқушылардың тұрақты
құрамы топтастырылады. Оқу материалы пән ... ... ... жаңа ... бойынша химияның негізгі базалық деңгейі ... ... Оқу ... ... ... ... жүйелілікпен
топтастырылған. Сабақтың ұзақтығы 45 минут, тұрақты оқу орны - ... ... ... жалпы білім беретін ... ... ... ... жоғары сыныптарда, жоғары оқу орындарына
тән сабақтың дәрістік-семинарлық жүйесі де қалыптасқан. Оқытудың жекелеп
оқыту формасы да, ... ... ... да кең ... жүйе - ... ... ... бірі. Бұл жүйе мектептерде бірден осы күйге келе қойған жоқ.
Оның 300 жылдық тарихы бар. Бұл ... көп ... ... ... - бұл оқытудың ұйымдастыру ... сол ... ... уақытта, арнаулы орында, тұрақты оқушылар тобында (сыныпта) ... ... ... ... онда ... ... орай әр түрлі
әдістер мен құралдарды пайдаланып, барлық оқушылар оқу материалының ... етіп ... ... ... ... ... ... Бұл анықтамада тек сабақтың ішкі мазмұны мен сыртқы ... ... - ... ... жүйе, оған оқушылардың білімді меңгеруі,
оны дамытуы, ... ... ... ... ... қалыптасуы да кіреді.
Сабақтың жіктелуі
Оқушыларға химиядан жүйелі білім беруде сабақ басты орын ... - өте ... көп ... көп ... ... ... үрдіс.
Сабақ мақсат қоюдан басталады. Қазіргі кезде сабаққа қойылатын
мақсаттың үш түрі белгілі, ... ... ... (тәрбиелеу мен
дамыту), дидактикалық (оқи білу дағдысын ... ... ... ... ... мен ... ... дүниетанымдық көзқарастарды
түсініп, қорытындылар жасай білуге үйрету) мақсаттар.
Алға қойған мақсаттарға сәйкес сабақта оқу ... ... ... іске ... оқушыларды жаңа білімді қабылдауға даярлау,
оқушылардың жаңа білімді қабылдауы, жаңа ... ... ... ... жаттығулар орындау, білім мен іскерлікті ... ... ... ... ... талдауы.
Дидактикада бірыңғай жіктеу жоқ. Кейде ... ... ... түр, ... ... ... қолданылып жүр. Көпшілік жағдайда тип
деп алынады. ... ... оның әр ... ... ... алынады.
Химия сабақтарының жалпы жүйесі жайында сөз еткенде оған енетін
буындарды ... ... ... ... ... педагогикалық, дидактикалық
және әдістемелік мақсаттарын жүзеге асыру үшін ... ... ... ... мен ... ... тұтастығын қамтамасыз
ету керек.
Сабақтың негізгі құрамдас бөліктерінің ... ... ... былай өрнектеуге болады.
Жалпы педагогикалық мақсат - оқушыларға тәрбие беру және ... ... ал ... ... оқу жүйесінің қай кезеңі сабақта
орындалатынына, қай кезең ең басты болатыньша ... ... ... ... ... қандай химиялық білім мен іскерлікті, ... ... ... ... ... мақсаттарға сәйкес мынадай
жіктелулерді ұсынды. Онда негізгі басшылыққа ... ... ... ... ... және жаңа ... меңгеру сабақтары.
2.Оқушылардың білімді, іскерлікті ... ... ... ... ... өз ... үш түрге бөлінеді:
а)түсіндірме-көрнекі бейнелеу;
ә)догматикалық-сөздік;
б)тапқырлық-зерттеу сабақтары.
Бұл жерде білімді жинақтау мен жүйелеу түрлері ... ... ... әңгіме сабақ, жаттығу сабақ, дәріс сабақ, деп те ... ... ... ... ... ... одан да ... түседі.
Сабақты жіктеуде оның мазмұнына қарау керек. Осы ... ... ... пәні ... сабақтың мынадай негізгі бес ... ... ... мен ... ... сабақтары.
2.Сарамандық білімді, дағдыны, іскерлікті жетілдіру ... ... ... ... ... ... сипатындағы
сабақтар.
4.Білімді бақылау, тексеру, есепке алу сабақтары.
5.Аралас құрама сабақтар.
Жаңа білім, ... және ... ... ... ... ... пайдаланылады: түсіндіру, әңгімелесу, әңгіме, ... ... ... ... ... ... ... есептегіш машиналардың көмегін пайдалану, әр түрлі
көрнекіліктер мен оқыту құралдарын қолдану, т.б.
Сабақтың бұл типінде мұғалім мен оқушы ... ... ... ... ... ... басқа кезеңдері де орындалады, үйге ... ... ... ... мен ... ... да жүзеге асуы
мүмкін.
Жаңа білімді, іскерлікті меңгеруге арналған сабақтарға мынадай
сабақтар тән:
1.Курстың басындағы (кіріспе ... жаңа ... ... ... ... (8-сынып), «Электролиттер және
бейэлектролит» ... ... ... ... метанның
тетраэдрлық құрылысы» (10-сынып), т.б.
2.Күрделі теориялық материалдарды оқу кезінде, мысалы:
«Атомдардағы ... күйі ... ... «s» және «p» электрондар»
(8-сынып), «Тұздардың гидролизі» ... ... ... кең ... сипаттап айтатындай
материалдардан тұрса, технологиялық мәліметтерге сипаттама берілсе ... ... ... ... ... қышқылын жанасу әдісімен алу
өндірісі» (9-сынып), «Аммиак өндірісі» (9-сынып), «Белоктар – ... ... ... ... көп ... ... көрсетілім не
зертханалық тәжірибелер пайдаланылса, мысалы: «Азоттың химиялық ... пен ... ... ... ... білімді, іскерлікті меңгеру сабақтары қысқаша ... ... жаңа ... ... ... ... мақсаттар
қоюға байланысты, түсіндіру жоспарымен де таныстыру ... ... ... ... ... ... ... айтуға болады). Сабақтың
негізгі бөлімі жаңа материалды білуге, жаңа іскерліктерді қалыптастыруға
арналады. Мұндай ... ... ... ... т.б. әдістермен
жүргізілуі мүмкін. Бірақ сабақтың ... ... ... ... ... жағынан даярлап, олардың әрқайсысы
танымдық қызметке белсене араласатындай жағдай жасау керек. Мұндай даярлық
әдетте берілген материалдарды оқушыларға ... мен ... ... ... ... бұрын оқылған материалдар мен мағлұматтардың
арасында байланыс орнайды. Осыған орай, оқушылар ауызша немесе ... ... ... ... орындайды. Бұдан соң оқу міндеті
қойылып, оқушылардың білімдеріне сүйеніп, логикалық талдау арқылы қойылған
проблеманы шешуге кіріседі. ... ... ... ... көрнекілік және
сарамандық әдістері біріктіріледі.
Білім іскерлік және дағдыларды бекіту және жетілдіру сабақтары
(әңгімелесу ... ... ... ... ... сарамандық
сабақ).
Бұл сабақтың негізгі дидактикалық мақсаты - химиялық ... ... ... ... ... жөніндегі білімді
тереңдетіп, бекітіп және жетілдіре түсу.
Бұл типтегі сабақ ... мына ... ... болады:
«Периодтық жүйе мен атом құрылысы тұрғысынан негізгі топшаның химиялық
элементтеріне ... ... ... - Д.И.Менделеев жасаған химиялық
элементтердің периодтық жүйесінде көрсетілген элементтердің қасиеттері ... ... ... ... ... ... білімін бекіту
және түсіндіру, негізгі топшаның ... ... ... ... ... ... мынадай жоспар бойынша жүргізуге болады.
1.Кіріспе бөлім. ... ... ... ... ... ... материалдарды қысқаша қайталау (әңгімелесу әдісі ... ... ... ... не ... ... бойынша
арнаулы хабарламаны тыңдау).
3.Оқушылардың өздік жұмысы. Тапсырманы ... ... ... периодтық жүйедегі орнына сәйкес атом құрылысын ... ... ... ... ... тексеру (әңгіме).
5.Сабақты мұғалімнің қорытындылауы. Оқушылардың істеріне талдау
жасау. Жұмысына баға қою.
6.Үйге тапсырма беру.
7.Сабақты ... ... ... ... пен ... ... ... мақсаты - теорияларды, заңдарды ... ... пен ... ... Мұндай іскерліктер мен
дағдылар қатарына химиялық сынақ ... ... ... ... есептеу есептерін шығару, әр алуан ... ... ... әр түрлі зертханалық және сарамандық жұмыстарды орындау
шеберлігі, құбылыстарды бір-бірінен ажырата ... ... жаза ... т.б.
жатады. Сондықтан бұл типтегі ... ... ... ... ... сынақ тәжірибелік есептерді шығару құрайды. Ал
сарамандық іскерлік пен дағдыны қалыптастыру ... ... ... ... орындау үлгісін мұғалімнің оқушыларға өзі көрсетуі немесе
белгілі нұсқауға сәйкес ... ... ... ... ... пен ... қалыптастыру сабақтарына:
1.Жұмыстың мақсатын анықтау және қауіпсіздік техникасын
белгілеу.
2.Жұмысты орындау ... ... ... ... ... не ... беру.
4.Орындалган жұмысты талдау не жүйелеп жазу, қорытындылау.
5.Жұмыс орнын ... ... ... ... мұғалім дидактикалық мақсаттарды шешеді. Оқушылардың
теориялық білімдерін ... ... ... ... ... ... іскерліктері қалыптастырылады. Мұндай ... ... ... химия кабинетінде өтеді, оны зертханалық жұмыс деп
атауға болады. Әдістемеге бұлай ... ... ... ... Ол ... деп ... ... сабақ орта мектепте
химияны оқытудың негізгі формасы деп ... ... - ұзақ ... бойы (бір не екі ... ... өз ... ... оқу не бағдарламалық бөлімін
жинақтайтын сабақтағы тәжірибелер.
Бұл сабақтарда (бағдарламада ... ... ... мен ... ... ... ... құбылыстарды
байқауға және сипаттауға үйренеді. Зертханалық сабақтағы оқушылардың
қызметі ... ... оны ... ... ... ... түрі деп
айтуға болады.
Сарамандық сабақтарды (зертханалық сабақ) шамамен мынадай жоспармен
өткізуге ... ... ... ... ... ... жұмыстың
мазмұны бойынша қауіпсіздік техникасын әңгімелеу), ... ... өз ... ... ... ... немесе арнаулы
нұсқау бойынша тақтаға, не дәптерлеріне, не карточкаға жазулары ескеріледі.
Жұмысты орындау барысында оқушылар химиялық жұмыстарды ... және ... ... ... пайдаланған аспапты салады, реакция ... ... ... ... ... ... ... жүргізеді,
қорытынды жасайды. Сабақтың соңында мұғалім орындалған ... ... ... ... ... ... нәтижесіне
баға қояды. Оқушыларға ... ... ... ... ... қорытындылау және жүйелеу сабақтары (қорытынды, әңгімелеу,
шолу дәрістері, қорытынды конференция). Сабақтың дидактикалық мақсатына
тексеру, қорытындылау және ... ... курс ... ... жүйеге келтіру жатады.
Сабақтың тақырыптық мысалдары: ... ... ... ... ... негіздер, қышқылдар және тұздар арасындагы ... ... және ... ... «Электролиттік
диссоциациялану теориясы» (9-сынып), «Химия өндірісінің жалпы ғылыми
ұстанымдары» (9-сынып), ... ... ... ... ... ... ... қорытындылау мен жүйелеу сабақтары әр түрлі жүргізіледі,
олар мұғалімнің кіріспе сөзімен басталады, онда ... ... ... ... Одан соң күні ... ... ... курсының белгілі
тарауы не түйінді тақырыбы бойынша ... ... не ... тыңдалады. Білімді қорытындылау және жүйелеу ... өз ... ... ... оқулықпен, сілтеме
сөздіктермен, т.б. құралдармен есептеу және сынақ тәжірибелік есептер
шығарылып, ... ... ... мұғалімнің қорытындылауымен
аяқталады.
Оқыған материалды қайталау және қорытындылау ... ... ... ... ... де қарастырылған болатын. Жаңа
материалды бұрын өткен материалмен байланыстыру үшін ... ... ... бірақ ол ақпараттық материалдарды шағын көлемде ғана
қамтиды. Материалды қайталау мен ... ... ... ... ... сабақтарында қарастырылады және мүнда да ... ғана ... ... мектеп химиясының жеке мәселелерінің
арасында тығыз байланыс орнату үшін, білім мен ... ... ... үшін ... ... ... уақыт ішінде оқу материалын қайталау мен
қорытындылау сабақтарында мұғалім мен оқушылар қосымша жұмыс істеуі қажет.
Мұндай ... ... ... әр ... ... әңгіме өткізу,
шолу дәрістерін оқу, әр түрлі ... ... оқу және ... ... ... ... беру және т.б. ... де, мұндай типтегі
сабақтардың бәрінде де мұғалім оқушылардың білімін бір ... ... ... ... мен тереңдетудің пәрменді құралдарының бірі
- оқу ... ... әр ... ... ... химия
кабинетінде сақталуы тиіс.
Қайталау мен қорытындылау сабағының жоспары мұғалімнің ... ... ... әр ... ... ... осы ... сабақтар мынадай:
1.Қайталанатын тақырып бойынша қажетті химиялық ұғымдарды талдау.
2.Оқушылардың хабарламалары мен рефераттарын талдау.
3Тақырып бойынша оқу филъмдерін көрсету не телехабарды көру.
4Семинар ... ... ... ... ... бір түрі - конференция сабақ. Мұғалімнің
тапсырмасы бойынша оқушылар ... ... ... онда ... ғана емес, қосымша әдебиеттерді де пайдаланады. Конференция
сабақтың мысалына ... ... ... ... ... ... ... көзқарас қалыптастыруда химияның
рөлі», «Егемендікті дамытуда белсенді жастарды ... ... ... ... ... алу ... ... әңгімелесулері,
бақылау-сарамандық сабақтары).
Бақылау-есепке алу сабақтарының негізгі дидактикалық мақсаттары
-білімдерінің толықтығын, тұрақтылығын, тереңдігін, т.б. ... ... ... және ... ... ... тілді тиімді пайдаланып есептерді шығару, ... т.б. ... ... ... ... ... ... түрінде
жүргізіледі, ауызша сұралады, сынақтәжірибелік есептерді орындау, бақылау,
тақырыптық сынақтар түрінде жүргізіледі. Бұл ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік беріп,
оқу үрдісіне түзетулер жасауға көмектеседі.
Оқушыларды нәтижелі, ілгерілете ... ... бірі - ... ... ... іскерлікті жүйелі тексеріп отыру. Оқушылар білімін
күнделікті тексеріп отыру ... ... ... ... бөлігі -
аралас, жинақтаушы, ... т.б. ... ... ... ... білу үшін де ... Сол мақсатта оқу-бақылау
сабақтары жүргізіледі. Оқу-бақылау сабақтарында жазбаша не сынақтәжірибелік
тексерудің мынадай ... ... бар: ... ... қойған
мұғалімнің кіріспе сөзі; ә)өздік жұмысты орындауға оқушыларды ұйымдастыру;
б)нұсқаларға сәйкес оқушылардың өз ... ... ... ... аяқтау.
Оқушылардың білімін бақылау мен тексеру сабақтың шағын ғана
кезеңдерін құрайды, сыныптың аз ғана ... ... ... мен іскерліктің
жекелеген түрлерін ғана қарастырады. Оқушылардың білімін, іскерліктері мен
дағдысын тексерудің ... ... - жеке және ... ... ... ... (әсіресе жоғары сыныптарда), есеп шығару. Сонымен бірге,
білімді бақылау мен тексеруде үй ... ... ... ... ... сынақ алудың өзіндік орны ерекше. Сынақтар әдетте 10-12
адамнан топқа бөлініп ... ... ... мен ... ... ... ... нұсқауын, оқушылардың бақылау тапсырмаларын ... ... ... ... ... ... талқылау
келесі сабақта жүргізіледі.
Әр түрлі әдістер мен ... ... ... ... ... (құрама сабақ).
Сабақтың бұл типінде оқушылар тек жаңа ... оқып ... ... ... ... оны ... және ... Ілгергі
сабақта алған білімдерін, іскерліктерін тексереді. Аралас типті сабақтарды
негізінен 4 ... ... ... ... ... ... материалды оқу (үйрену), түсіндіру.
3.Алган білімді, іскерлікті бекіту, жетілдіру.
4.Үйге тапсырма ... ... ... Оқу үрдісінде бірнеше дидактикалық
міндеттерді кешенді түрде шешуге тура келгенде, мәселен, үй ... мен ... ... ... жаңа ... түсіндіру, оны
жүйелеу және т.б. қажет болғанда сабақтың ерекше типі қолданылады. Мұндай
сабақтар құрама сабақтар деп ... Оның ... тән 2 ... ... ... азаюы.
2.Құрылымында 4 элемент (үй тапсырмасын қайталау, материалды оқып үйрену,
білімді жүйелеу, үйге тапсырма беру) ... ... ... ... сабақтар еліміздің мектептерінде жетекші
орын алып келді. Алайда кейбір тақырыптарды оқып ... ... ... іске ... ... ... ... болды. Сондықтан құрама сабақтар тек ... ... ... ... басты кезеңдері:
1. Үй тапсырмасын тексеру мен жаңа ... ... ... ... қайталау.
2.Жаңа материалды оқып үйрену.
3.Жаттығуларды орындау және жаңа ... ... ... ... ... ... құрама сабақтың тиімділігін арттыру
мақсатында үй тапсырмасын тексеру сабақ ... жаңа ... ... ... де ... барлық кезеңдерінде оқушылардың әр түрлі формадағы өздік
жұмыстары орындалады. Оқытудың әр түрлі әдістерін, химиялық экспериментті,
жалпы дидактикалық әрекеттерді ... ... әр ... ... ... бола ... ... шекарасында көптеген түрлерді ерекшелеуге болады
немесе сабақ ... не ... ... ... ... ... ... сабағы, сынақтар, конференция сабақ, т.б.
Тақырып не курс бойынша барлық сабақтар бір-біріне ... ... ... ... мазмұны мен ерекшеліктеріне, дидактикалық
мақсаттарга, жүйедегі сабақтың ... ... ... ... ... типтерін таңдап алады. Мысалы, тақырыптың бірінші сабағы жаңа
білімді меңгеру ... ... ... ... оқу ... ... ... арқылы оны бекіту және жетілдіруге тура ... ... ... ... ... ... ... соңына мұғалім сарамандық
сабақты пайдаланып білімді қорытындылау және жүйелеу сабағын өткізеді.
Тақырып ... алу ... ... онда ... ... ... мән беріледі.
Мұғалім бүкіл курсты не жеке тақырыптарды оқуды жоспарлағанда ... ... ... ... ... ... ... байланысты, әр
жүйенің орнын, оның типтерін, оқу ... ... ... ... ... оқушыларды тәр-биелеу мен дамытуды қамтиды.
Сабақтар типі арасындағы ... ... ... теориясы тақырыбынан көруге болады:
Электролиттік диссоциациялану теориясы тақырыбын жоспарлау
Сабақтың ... деп ... ... ... ... ... жетуін
айтады. Жалпы педагогикалық, дидактикалық және ... ... ... ... ... ... ... сабақта тәрбиелік және
дамытушылық негізде жүзеге асады.
Педагогтардың дәстүрлі емес ... ... ... ... бар: ... педагогикалық ойлауда прогресс, мектептерді
демократияландыру бағытында дұрыс қадам деп қараса, басқалары, керісінше,
мұндай сабақтар педагогикалық ... ... ... ... ... ету қолынан келмейтін және оны ... ... ... ... ... ... шегінуі - деп осы мәселе жайында өз
көзқарасындағы пікір ... алға ... ... емес ... қатаң құрылымы және қалыптасқан жұмыс
кестесі бар ... оқу ... ... ... емес ... өткізу тәсілдері оқушыларға өте ұнайды.
Дегенменде ол мұғалімдерге ... ... ... ... ... ... пайдалануға кеңес береді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қорыта айтқанда оқыту жұмысын ұйымдастырудың ... да ... ... ... ... ... ... өзара бір-бірімен байланыста, бірін-бірі толықтыратындай жағдайда,
оқушылардың білім дәрежесін нығайтып, жетілдіруде едәуір көмек етеді.
Дидактикалық мақсат оқу ... ... ... бірізділігін
анықтап, сабақтың негізгі бағытын көрсетіп береді. ... ... ... ... байланысты. Сабақ кезеңдеріне сәйкес іскерліктер
қалыптастыру, білімнің тереңдігін, ... ... ... ... оны ... жолдарын үйретеді. Әрбір сабақтың
міндетті кезеңдері ... ... ... ... ... ... ... қою) ұйымдасқан түрде сабақты аяқтау (соңғы
бөлімі).
Сабақта оқушыларға білім берумен қатар оларды ... ... ... ... ... оқытудың білім беру, тәрбиелеу және дамыту қызметін біртұтастық
принципке сай ... ... ... құрылымы кемесе кезеңдері бірізділікте, бір-
бірімен ... ... ... ... ... ... дайындалу және оны өткізу барысында мұғалімнің сыныптағы,
мектептегі нақтылы жағдайды (оқу ... ... ... құралдарымың нақты қолда болуы, тұрғылықты ... ... ... ... т.с.е) ескеріп отыруы шарт.
Сабақтың барлық кезеңдерінде оқушылардың білімін бақылау мен
бағалау ... ... ... ... Бұл ... оқу ... деңгейін анықтауға және қолданылатын оқыту әдісінің ... ... ... ... ... бақылау мен тексеру олардың
өздігінен оқулықпен жүйелі жұмыс істеуге, үй тапсырмасын толық орындауға,
қосымша ... ... ... бағыттайды, жауапкершілік сезімін
тәрбиелеп, өз білімін өзі ... ... ... кейбір
жағдайларда бағалаудың түрлері арасында сабақтастық орнатуға (мәселен,
сынақ алу) мүмкіндік туғызады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. ... Б.Р., ... Л.К., ... Р.К. Тәрбие
процесінің мәні мен мазмұны. Тәрбие принциптері. ... ... ... ... мен ... Әбиев.Ж.Педагогика.-Алматы,2004.
4. Жарықбаев Қ., Қалиев С. Қазак; тәлім-тәрбиесі – Алматы 1995.
5. Қоянбаев Ж.Б. Педагогика. -Алматы, 1992.
6. Оқушыларды тәрбиелеудің үлгі ... - А.: ... ... ... ... ... дамытудың педагогикалық негіздері.-
Алматы,2001.
8. Педагогика. Лекциялар курсы. - Алматы, 2003.
9. Сағындықұлы.Е. ... ... ... ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жоғары мектепте оқытудың сабақтан тыс формалары11 бет
"Оқытуды ұйымдастыру формалары және әдістемесі16 бет
Оқыту психолгиясының негіздері10 бет
Оқытуды ұйымдастырудың формасы24 бет
Педагогикадан мемлекеттік емтиханға дайындық40 бет
Теориялық сабақтарда оқушылардың белсенділігін арттыру формалары мен әдістері27 бет
Қазақ әдебиеті сабақтарындағы қолданылатын әдіс-тәсілдерінің жалпы сипаты мен ерекшеліктері29 бет
Оқытудың негізгі формасы-сабақ9 бет
Құрмалас сөйлемдерді жіктеу мәселесі43 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь