Сабақ процесінде оқушының саналығы мен белсенділігін дамыту процесін пайдалану

МАЗМҰНЫ


КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3
1.САБАҚ ПРОЦЕСІНДЕ ОҚУШЫЛАРДЫҢ САНАЛЫҒЫН ДАМЫТУ
1.1Саналылық принципі бойынша оқытуды ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.2 Оқушыларды саналы тәртіпке тәрбиелеудің әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ..7
2.САБАҚ ПРОЦЕСІНДЕ ОҚУШЫНЫҢ САНАЛЫҒЫ МЕН БЕЛСЕНДІЛІГІН ДАМЫТУ ПРОЦЕСІН ПАЙДАЛАНУ
2.1 Сабақ процесінде оқытудың белсенділігін дамыту процесін пайдалану ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..12
2.2Оқыту прцесінде оқушылардың іс.әрекетін белсенділігін жетілдіру
шарттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..18
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..24
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 25
КІРІСПЕ
Зерттеу тақырыбының өзектілігі:Балаларды ғылым негіздерін оқып үйренумен тығыз байланысты сан алуан еңбек қызметіне тартудың да маңызы зор. Оқушылар атқарған еңбек бойынша тапсырмалар ғылыми , білімдермен байланысты болған жағдайларда теорияның практикамең байланысын жүзеге асыруда еңбеқ сабақтарының ролі зор. Теорияның практиқамең тығыз байланысына біздің қоғамымыздың өміріне балалардың белсене қатысуына бағытталған сан алуан қызмет процесінде қол жетеді. Оқу процесінде мұғалім жетекшілік роль атқарғанда оқушылардың саналылығы мен белсенділігі.
Саналылық пен белсенділік оқушылардың танымдық және практикалық іс-әрекетіне, педагогикалық басшылықтың белсенділігін арттыру процесіне байланысты.
Сабақ процесінде оқушының саналылығы мен белсенділігінің дәрежесі көбіне оқушылардың оқытуы мен тәрбиесінің санасына байланысты.
Алдағы жұмыстың мақсатын оқушылар неғұрлым айқынырақ қойып, ой елегінен өткізген, мақсатқа жету жолын белгілеген болса, оқыту соғұрлым тиімдірек болады. Оны мұғалім түсінікті, бірақ оңайлатып жібермей айтып берген жағдайда оқу материалын саналы игеру мүмкін бола түседі, мұғалім пайымдауының айқын сенімді және дәлелді болуының үлкен маңызы бар.
Оқытудағы формализм дегеніміз оны жеткілікті түсінбей және практикада колданбай, оқу материалын қалай болса, солай жаттап алу.
Оқушылар, мәселен, сан алуан ұғымның, заңның сөзді анықтамаларын біледі, бірақ оны түсіндіре, өмірден мысал келтіріп, жатталған анықтама негізінде қайсыбір фактіні таңдай алмайды. Басқа сөзбен айтқанда, оқушы олардың мазмұнын емес, білімнің антылу формасын ғана игереді. Формалды білімдер таным қабілеттерінің дамуына көмектеспейді, коммунистік көзқарастар мен нанымдардың қалыптасуы үшін қолайлы негіз бола алмайды, демек, іс-әрекет жасауға жетекшілік ету.
Білімдегі формализм көбіне оқытудың алғашқы жылдарында көрінеді. Бұл кездегі формализмнің құнарлы көзі балалардың ой өрісінің шектеулілігі, сабақты қалай оқу керектігінен түгелдей бей-хабарлығы болып табылады.
Зертеу пәні: Сабақ процесінде оқушының саналылық танымдық белсенділігін көтермелейу және оқу процесінің дамытушылық және тәрбиелегіштік ролін арттырады.
Зерттеу мақсаты:Саналылық пен белсенділік оқытудың бүкіл барысында қалыптасады.
Зерттеу міндеті: Саналылық оқытудағы формализмді жоюдың маңызды жолы болып табылады.
Оқу еңбегінде білімі және тәжірибесі болмаған оқушы өзі неғұрлым жеңіл де түсіпікті жолға - оқу материалын қалай болса, солай жаттап алуға ұмтылады. Жас мектеп балаларының бұл ерекшелігін мұгалімнің ұмытуына болмайды және алғашқы сабақтан бастап-ақ оқушыларды оқу еңбегінің іскерліктерімен және дағдылармен қаруландыра беру керек.
Зерттеу әдісі:Сондай-ақ оқу материалын саналы игеру үшін оқушылардың өз білімдеріне саналы сын көзімен әдебиеттерді талдау,біріктіру,қорытындылу,салыстыру.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Айтмамбетова Б.Р., Керимов Л.К., Төлеубекова Р.К. Тәрбие
процесінің мәні мен мазмұны. Тәрбие принциптері. 5-лекция.Алматы, 1991.
2. Жарықбаев Қ., Қалиев С. Қазак; тәлім-тәрбиесі – Алматы 1995.
3. Караев Ж.А. Активизация позновательной деятельности учащихся в условиях применения компьютерной технологии обучения. Алматы, Автореф. Д.п.н., 1994.
4. Караев Ж.А., Кобдикова Ж.У. Оценка деятельности учащихся в условиях применения педагогической технологии обучения //ВВШ Казахстана. Алматы, 1998. №5,
5. Қазақ Совет энциклопедиясы. І2 томдық. -Алматы, 1993.
6. Қоянбаев Ж.Б. Педагогика. -Алматы, 1992.
7. Мұсаева СА., Зейдалиева Ж. Қысқаша педагогика-психологиялқ сөздік-Тараз, 2001.
8. Оконь В. Введение в общую дидактику. М., Высшая школа. 1990.
9. Педагогика. Лекциялар курсы. - Алматы, 2003.
10. Подласый И.П. Педагогика началъной школы. - М., 2002.
11. Скаткин М.Н.. Краевский В.В. Качество знаний учащихся и пути ее совершенствования. М.. 1998.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
............................................3
1.САБАҚ ПРОЦЕСІНДЕ ОҚУШЫЛАРДЫҢ САНАЛЫҒЫН ДАМЫТУ
1.1Саналылық ... ... ... ... ... ... тәрбиелеудің
әдістері..................................7
2.САБАҚ ПРОЦЕСІНДЕ ОҚУШЫНЫҢ САНАЛЫҒЫ МЕН БЕЛСЕНДІЛІГІН ... ... ... ... ... белсенділігін дамыту процесін
пайдалану...................................................................
...........................................12
2.2Оқыту прцесінде оқушылардың іс-әрекетін белсенділігін ... ... ... ... ... ... ... байланысты сан алуан еңбек қызметіне тартудың да ... ... ... еңбек бойынша тапсырмалар ғылыми , білімдермен
байланысты ... ... ... ... ... ... еңбеқ сабақтарының ролі зор. Теорияның практиқамең ... ... ... ... ... ... ... сан алуан қызмет процесінде қол жетеді. Оқу процесінде ... роль ... ... ... мен белсенділігі.
Саналылық пен белсенділік оқушылардың танымдық және практикалық іс-
әрекетіне, педагогикалық басшылықтың ... ... ... процесінде оқушының саналылығы мен белсенділігінің дәрежесі
көбіне оқушылардың оқытуы мен тәрбиесінің санасына байланысты.
Алдағы жұмыстың мақсатын оқушылар ... ... ... ... ... ... жету жолын белгілеген болса, оқыту соғұрлым
тиімдірек ... Оны ... ... бірақ оңайлатып жібермей айтып
берген жағдайда оқу материалын саналы игеру мүмкін бола түседі, ... ... ... және ... ... ... маңызы бар.
Оқытудағы формализм дегеніміз оны жеткілікті түсінбей және
практикада колданбай, оқу ... ... ... ... ... алу.
Оқушылар, мәселен, сан алуан ұғымның, заңның сөзді ... ... оны ... ... ... келтіріп, жатталған анықтама
негізінде қайсыбір фактіні таңдай ... ... ... ... оқушы
олардың мазмұнын емес, білімнің антылу формасын ғана игереді. Формалды
білімдер ... ... ... ... коммунистік
көзқарастар мен нанымдардың қалыптасуы үшін қолайлы негіз бола алмайды,
демек, іс-әрекет ... ... ... ... ... ... ... жылдарында көрінеді.
Бұл кездегі формализмнің құнарлы көзі балалардың ой өрісінің шектеулілігі,
сабақты қалай оқу керектігінен ... ... ... ... ... ... ... оқушының саналылық танымдық
белсенділігін көтермелейу және оқу ... ... ... ... ... ... пен ... оқытудың бүкіл барысында
қалыптасады.
Зерттеу міндеті: Саналылық оқытудағы формализмді жоюдың маңызды
жолы болып табылады.
Оқу ... ... және ... ... ... өзі ... де түсіпікті жолға - оқу материалын қалай болса, солай жаттап алуға
ұмтылады. Жас ... ... бұл ... ... ... және ... сабақтан бастап-ақ оқушыларды оқу еңбегінің
іскерліктерімен және дағдылармен қаруландыра беру ... ... оқу ... ... ... ... өз білімдеріне саналы сын ... ... ... ... ... ... принципі бойынша оқытуды ұйымдастыру
Егер балаларды жаңа бейтаныс сөздердің мән-жайының түсінігін
өздігінен табуға ... ... ... ... ... ... ... байланысы - білімді саналы игерудің маңызды алғы
шарты.
Мысалы, оқушы есеп ойлап шығарған, мұнда ... құс ... үшін 12 ... ... ... айтылған. Мұғалім балаларға
бірден: «Осындай құс фермалары бола ма? ... ... ... ... - деген сұрақтарды қояды.
Оқытуды саналылық принципін ескеріп ұйымдастыру балалардың оқуға
саналы қарауын тәрбиелеудің маңызды шарты болып ... Бұл ... оқу ... ... ... ... ... бар. Балалар түрлі
мотивтердің ықпалымен: баға алу үшін және ... ... болу үшін ... ... балалары, әдетте, тікелей қозғау салатын мотивтердің ықпалымен
оқиды.
I класс мұғалімі қызыл жұлдызы бар ... ... ... Бұл
көтермелеу өзінің жұмысы үшін өте жақсы баға ... ... Бұл ... тиюі үшін ... ... ... ... және бұған қолы жетсе, өте
дандайсып қалады. Балалармен күнделікті жұмыс ... ... ... арқа ... ... ... ... қоғамдық маңызды мотивтер
қалыптастыруды - Отанға пайда келтіру үшін оқуды - ... ... ... ... ... осы ... мұғалімнің жетекші ролімен
жүзеге асырылатындығын байқау қиын емес. Саналы оқу оқушылардың танымдық
міндеттерді танып білуінен басталады. Мектеп ... ... ... және ... ... оны қоя білу өнеріне байланысты.
Мектеп балаларында ұғымдардың қалыптасу процесіне басшылық ... зор ... бар. Бұл ... оилауының түрлі тәсілдері мен
операцияларын, ұғымдарды дербес қалыптастыру амалдарын бірте-бірте ... ... ... оқу еңбегіне мұғалімнің басшылық етуінің ... ... ... оқу ... ... тиімді тәсілдерімен
қаруландыру болып табылады.
Адамдардың ... ... ... бір ... ... мүшелерінің орнатылған ережелерге бағынуы тәртіп деп
аталады.
Мектеп тәртібі осы қоғам адамдары арасындағы ... ... ... өсіп келе жатқан ұрпақты өмірге даярлай
отырып, оларды өздеріне қажетті ... ... ... ... ... ... ... адамды-адамның қанауының
жойылуы адамдар арасындағы ... пен ... ... ... ... мәні ... бірқатар сөздері мен статьяларында
ашылып, ... ... ... жаңа ... жасалуға тиіс, бұл -
жұмысшылар мен ... ... ... сену тәртібі, жолдастық
тәртіп, бірін-бірі барынша құрметтеу ... ... ... қимыл және
инициатива көрсету тәртібі,» - деді.
- барлық қоғам мүшелерінің қоғамдық тәртіпке бағыну міндеттілігі;
тәртіптің саналы сипаттары;
- еріктілігі, дербестілігі және ... ... ... ... беруі емес);
- барлық қоғам мүшелерінің еркі мен іс-әрекетінің бірлігі.
Ол қандай да, болсын ... пен ... ... ... ... мен ... ... барлық буындарында темірдей
тәртіп орнауын талап етті, жұмысшылар мен ... ... ... пен ұйымшылар болмайынша біздің ісімізден ештеңе де шықпайтынын,
бізге жаңа қоғам орнату мүмкіншілігін былай қойғанда, ... оның ... да сәті ... түсіндірді. Бұл талаптар коммунизм
құрылысшыларының моральдық кодексінен де өз ... ... ... өмір заңы ... алды. Коммунистік партия барлық совет адамдарының
моральдық норманы сақтауын қатаң талап етеді.
Көрсетілген: «...жеке ... ... ... барынша
жетілдіруге қамқорлық жасай отырып, біз сонымен бірге қоғамдық тәртіпті
нығайту проблемаларына, ... ... ... ... өз міндеттерін
орындауына да тиісінше көңіл ... ... ... және берік
қоғамдық тәртіп болмайынша; демократия жүзеге асырылмақ емес».
Мектеп тәртібі біздің қоғамымыздың жағдайында ... ... ... ... ... ... негізгі
белгілері: адамгершілік және саяси сипат, саналылық мектеп тәрбие жұмысының
бағытын, мазмұны мен әдістерін ... ... Осы ... ... ... тек қана оқушылардың тіл ... ... ... мен ... ... де ... Ол ... кейбір ережелерді сақтаудың тек сыртқы көрінісі ғана болмай,
оның мінез-құлқыиың құрамдас бөлігі ... ... ... ... совет қоғамындағы тәртіптілік талаптарының мәнін
терең түсінуіне, тәртіптің мәні, оның ... құру ... ... ... түсінік беруде жүйелі жұмыс жүргізеді.
Тәрбие жұмысын бағдарлау үшін, ... ... ... біліп қана қоймай, біздің қоғамымызда қандай адамды толық
мәнінде тәртіпті адам деп ... ... ... да ... түсінуі тиіс.
Бұндай түсінікті А.С.Макаренко тұжырымдап берді. Кімде-кім ... ... ... ... ... сол" адам ғана біздің қоғамымызда
тәртіпті адам саналады деп ... ... ... ... бағалауда өмірдің өзі қатал да әділетті
төреші болды.Жақсы даярланған және ... ... ... ... ... ... пен ... көрсетті. Олар ең бір қысалаң
жағдайларда (жаудың алыс тылында, ... ... ... лагерьде)
мінез-құлықтың, табандылықтың қоғамға барынша пайдалы ... ... ... жеке адамның басындағы күрделі ерекшелік ... Оның ... ... ... ... ... ол тәрбиеші
тарапынан ұзақ уақыт ... ... ерік пен ... ... тиісті күш-жігер жұмсауды талап ... ... ... ... қалыптасуында әр түрлі деңгейлі жеке адам қасиеттерінің
уақытша пайда болуынан тұрақтылыққа ... ... ... ... ... ... ... ықпалымен тәртіптілік көрсетуі мүмкін: іс-
әрекетке, үлкендер беделіне қызығу, жаза алудан ... ... және ... бала ... да бір ... іске асып ... дейіи тәртіптілік
көрсетеді. Тұрақты тәртіп мінез-құлық еріктің ықпалымен реттеліп отырады.
Жеке ... ... ... ... ... ... ... инициативтілігіне және өзін-өзі билеуіне ұстамдылығы мен
ұйымшылдығына күшті ықпалын көрсетеді. Керісінше, жалқаулық, ... пен ... ... ерікті дамудың көрсеткіші ... ... ... ... ... тәрбиелеу мен еріктік дамуды тәртіпті адам болудың бірден-бір
процесі ретінде қарайды.
1.2 Оқушыларды саналы тәртіпке тәрбиелеудің әдістері
Өзінің дербес жұмыс ... ... жас ... ... ... Оны ... де бұрын, жақсы оқыту үшін аса қажетті ... ... ... жете алам ба ... ой ... ... Бұл
қобалжулар тегін емес, себебі оқушылар училищедегі ... ... ... мұғалімдер мен практика жетекшілерінің қатысуымен
өткізеді.
Оқытудың алғашқы күнінен бастап-ақ класта тиісті тәртіптің орнауына
қалай ... ... ... ұзақ ... ... ... ... әр-бір
мұғалім саналы тәртіпке тәрбиелеудің өз жүйесін жасап, оны бірте-бірте
жетілдіре түседі. Бірақ өз ... бола ... ... ... ... ... мәнінен шығатын бірқатар жалпы қағидаларға
негізделеді. ... ... ... ... ... бұрын жас мұғалім бұл
негіздерді жақсы ұғынып, ... алуы ... ... педагогикасы тәртіпті арнайы өткізген кейбір іс-
шаралар ғана емес, мектептің барлық тәрбие жұмысы жүйесінің нәтижесі ... ... ... ... ... ... ... ықпалдардың
қосындысымен ғана тәрбиелене алады, олардың ішіндегі ең бастылары: кең
көлемді саяси тәрбие, ... ... ... ... ... ... ... жұмыс
және тіпті ойын, көңіл көтеру, демалыс сияқты жай ... ... ... нәрселер. Тек осы ықпалдар бірігіп әрекет еткенде ғана және ... ... ғана ... ... нағыз тәртіпті азаматы
тәрбиеленіп шыға алады».
Балалардың өмірін ұйымдастыруды, өзінің жеке басының мінез-құлқын,
оқушылармен өзінің өзара ... ... ... ... ... ... ... тәрбиелеуде табысқа жете алады.
Адамы қоғамының мүддесі үшін күресте тәрбиеленеді. Сондықтан барлық
тәрбие, оның ішінде тәртіптілікке тәрбиелеу де коллективтің белсенді де жан-
жақты ... ... оның ... орындау үшін күресте жүзеге
асырылуы тиісті.
Балалар жігерлі еңбек ететің іскерлік, жоғары ... ... ... ... пен ... жол ... ... ғана
олар тәртіпті, белсенді, жоғары саналы болып тәрбиеленеді. ... ... ... ... ... ... ... өздері, алдымен, актив оқушылар жекелеген тәртіпсіз балаларға
ықпал ететін болады.
Ондай мектептердің педагогикалық коллективтері әрбір ... ... ... бір бұрышына айналдыруға тырысады, ол үшін ересек
балалардың кішкентайларды қамқорлыққа ... оқу және ... ... ... ... демалуын мерекелерге даярлануын, спортпен
айналысуын ұйымдастырады. Сонымен ... ... ... ... ... ролі мен ... ... ұғынуының маңызы зор.
Егер мұғалімнің жұмыс жүйесі өзінің ғана ... ... ... тіл ... ... ондай жүйенің көмегімен саналы
тәртіпке тәрбиелеу мүмкін ... ... ... ... орнатушы дәнекер
болғандықтан, педагог коллектив белсенділігін дамытуға ... ... ... ... ... ... коллективке арқа сүйейді.
Саналы тәртіпке тәрбиелеу жөніндегі жұмыста мұғалімге өз еңбегінің
нәтижесін көріп те есепке алып отыруының ... бар. Ол мұны ... ... ... ... ғана ... алады. Ондай
көрсеткіш деп педагогика: балаларда тәртіптің ... ... ... талаптарын орындауын, өзінің мінез-құлқын өзі бақылауды,
тәртіпсіздік мінез-құлық фактілерімен ... ... ... туралы дұрыс
ұғымы мен түсінігі болғандығын есептейді.
Саналы тәртіпке тәрбиелеуде оқушылардың әр ... ... аса зор ... бар. Сабақта оқу ... ... ... жұмыс түрінде өтеді, сондықтан саналылыққа, ұйымшылдық пен
тәртіптілікке дәл сол сабақта тәрбиеленеді.
Оқушылардың кластан тыс ... ... ... ... ... ... ... секциялар жұмысына қатыса отырып,
бала өзіне белгілі міндеттемелер алады, өз ... ... ... іс үшін ойын мен ... ... бас ... Сүйікті іспен
айналысу барысында өзін-өзі тәртіптеу оқушының жеке ... игі әсер ... ... ... ... ... еңбегі
маңызды орын алады. Еңбек іс-әрекеті ... ... үшін ... ... ... ... өз ... дәл орындауын, жоғары
ұйымшылдықты талап етеді. Еңбек әрекетінің бұл сипаты оны оқу ... ... оқу және ... ... ... ... бір-бірін толықтырып тереңдейді, жетіле түседі.
Коллективті саналы тәртіп ... ... ... ... ... ... ... және мектептс кезекші болуын
ұйымдастыру сондай жұмыстың бір түрі болып табылады. Егер ... ... ... ... орындауда коллектив өкілі
ретінде болса, оларға тиісті праволар ... ... ... ... ... ... дербестік берілсе, бұл жағдайларда
кезекшіліктің тәрбиелік ықпалы зор ... ... ... озат ... ... ... көрсетті.
Еңбек, қоғамдық пайдалы іс-әрекет тек қана дағды мен әдетті емес,
сонымен бірге окушы өзін ... ... сай ... ... ... ... ... роль атқарады.
Режимнің тәрбиелік мәні. Балалардың сан қилы ... ... ... ... ... өмірі мен іс-әрекетін
ұйымдастыруда режим үлкен маңызды орын алады. Режим – көптеген ... ... ... ... ... ... ... саналы
тәртіпке тәрбиелеудегі ролі ерекше. Көптеген бұрынғы педагогтар режимінің
зор тәрбиелік маңызын атап көрсетті.
Организмге белгілі тітіркендіргіштердің ұзақ ... ... ... ... ... жарты шарының қыртысында И.П.Павлов динамикалық стереотип
деп атаған шартты рефлекторлық ... ... ... ... тұрақты байланыстар жүйесінің қалыптасуы үшін де ... ... ... ... ... жаттығулар жасауы қажет. Ондай мүмкіндік
режимнен туады. Педагогикалық ұғымда режимге гигиеналық, ... және ... ... жүйесі енеді, олар тәрбие ... ... ... ... тұру, уақтылы ұйықтауға жату, белгілі
уақытта үйге берілген тапсырманы орындау әдеті - ... бәрі ... ... ... ... ... ... міндет әдеттердің біртұтас
жүйесін, мысалы, сабақтағы, қолы бостағы, қоғамдық ... т.б. ... ... Бұл үшін ... бірдей педагогикалық талаптар сақталуы
тиіс.
Әсіресе кіші мектеп оқушыларын тәрбиелеудегі режимнің ролі ерекше.
Олар ... ... ... ... және оны қалтқысыз орындауға
тырысады. Мұғалім мен ата-аналар тарапынан ұқыпты да бірлескен ... ... ... ... ... берік қалыптасады және ... ... ... ... ... ... ... және түсіндірудің ролі.
Мұғалімнің сабақтағы, кластан тыс сабақтағы балалармен күнделікті қарым-
қатынасындағы жұмысына назар ... ... ... ... ... ... ... барлығын жақсы аңғарамыз. Бала өмірінің
алғашқы ... ол оның әр ... ... ... ал ... ... әр қилы талаптар қою ролі онан сайын арта ... ... де ... ... талаптарынсыз балалардың оқу, еңбек және
қоғамдық ... ... ... ... езі қиын. Әсіресе
балалар коллективімен жұмыстың бастапқы кезеңінде талап қоюдың ролі ерекше.
Бұл кезде педагог талаптарының басым ... ... ... ... Олардың айқындылығы және класпен жұмыс істеген
алғашқы күндердегі педагогтың бірізділігіне оқушының ... ... ... ... ... ... ... одан арғы жұмысында оқушылардың
алғаш қалыптасқан мінез-құлықтарын нығайта ... ... оған ... ... ... ... әр мұғалім қалай болса солай өзінше белгілемейді. Олар
бәріне бірдей ... ... тиіс және оны әр ... класпен жұмыс істегенде
басшылыққа алады. Талаптар ... ... ... Ережелермен
келісіледі. Талаптар мектеп коллективінің және жекелеген оқушының тәртіп
бастамасын белгілеп береді. Жұмыста бір мақсатты ... және ... ... мектептің педагогикалық коллективі алғашқы тоқсанның ішінде-
ақ оқушылардың ... ... ... ... ... бұл ... ... жүргізіледі. Ұйымшылдығы нашар коллективте талаптар бірте-
бірте енгізілгені жөн.
Талап қою сәтін дұрыс таңдай білудің де белгілі бір ... ... ... ... ... бір ... қою әлі ертерек деп күдіктенсе,
кідіре тұрғанының өзі жақсы. Тәрбиешінің өзі ... ... ... ... ... одан соң ... коллективтен қолдау таба отырып, оқушыға
үзілді-кесілді талап қоюына болады.
Талаптар қоюмен қатар оқушыларға ... ... ... ... ... белгіленген нормалары мен ережелер қажеттігіне
сендірудің де зор маңызы бар. ... ... ... оқушыларға
арналған Ережеде көрсетілген. Ереже ... ... ... ... ... ... ... белсенді қатысу, белгіленген режимді
мұкият орындау т.б. шоғырландырады.
Ережелер мәнін түсіндіру - ... ... ... саласы. Озат
мұғалімдер ережелерді түсіндіруде нені істеуге болмайды деген ... ... нені ... ... керек, қандай жағдайда мінез қандай
болуы керек деген мәселелерге балалардың назарын ... ... ... балаларда тәртіпті мінез-құлықтың
ұнамды мотивтерін қалыптастыруға, ... ... ... ... ... күш-жігерін жұмсайды.
Педагогиканың саналы тәрбиелеуде окушылардың мінез-құлқын
бағалаудың қажеттілігі жайлы қорытындыға ... ... ... ... ... Оның ... ... Уставы атап көрсетті. Баланың ... ... ... ... міндеттерді орындауы мінез-құлықты
бағалаудың басты анықтамасы болып табылады. Оқушылардың мінез-құлқын I-III
кластарда мұғалімнің өзі, ... ... ... жетекшілері бағалайды
және олар бұл ретте басқа мұғалімдер мен ... ... ... ... ... ... баға қою ... дұрыс
әдіс қолданып, педагогикалық әдептілікті ... ... ... ... болуы тиіс және ол окушынның мінез-құлқындағы, оның ... ... мен ... ... шын ... ... тиіс.
Жалпы орта білім беретін мектеп уставы бойынша мінез-кұқұлық
бағасының үш: ... ... және ... ... ... алғашқы екеуі ұнамды бағалар. «Қанағаттанарлық» бағасы
Ережелерде көрсетілген негізгі талаптарды орындайтын, мектептің ... және ... ... ... ... ... ... баға тырысып оқитын, класс пен мектепте қоғамдық ... ... ... мектепте де, үйде де, өзін өнегелі ұстайтын, ... ... ... орындайтын, басқа оқушыларға үлгі болатын
окушыларға қойылады.
«Қанағаттанғысыз» деген баға ... ... ... ... үнемі орындамайтын, мектептің, мұғалімдердің ... ... үйде және ... ... тәртіпсіздік көрсететін
оқушыларға қойылады. Қей жағдайда бір рет қоғамға жат қылық көрсеткен
оқушыларға да ... ... ... ... ... әр ... және оқу ... қорытындысында
шығарылады. Ол баланың күнделігіне қойылып, ата-аналарының есіне салынады.
Жылдық «қанағаттанғысыз» баға мектеп ... ... ... ... ... бойынша қанағаттанғысыз баға алған мектеп бітіретін X класс
оқушылары бітіру емтихандарына жіберілмейді, қолдарына орта мектеп курсын
тыңдағаны жайлы анықтама алады. ... ... ... ... ... ... ... кластардың оқушылары келесі кластарға
шартты түрде көшіріледі. Егер бала мінез-құлқы үшін тағы да қанағаттанғысыз
баға алса және ... ... ... совет оны мектептен шығару
туралы мәселе қарайды.
Жылдық тәртібі үшін «қанағаттанғысыз» баға алған VIII ... бұл ... ... жазу ... ... ... ... куәлігі
беріледі және оның IX класқа қабылдануы жайлы мәселені тек қана мектептің
педагогикалық советі шешеді.
Оқушылардың мінез-құлқын осылайша ... - ... ... ... нығайтудың маңызды құралы.
2.САБАҚ ПРОЦЕСІНДЕ ОҚУШЫНЫҢ САНАЛЫҒЫ МЕН БЕЛСЕНДІЛІГІН ДАМЫТУ ... ... ... ... белсенділігін дымыту процесін
пайдалану
Төменгі класс оқушыларын саналы тәртіпке тәрбиелегенде мұғалімге
олардың қандай жас ерекшеліктерін ескеруге тура ... ... ... ... нерв ... қозу ... ... әлдеқайда басым болады. Сондықтан олар белгілі бір іс-әрекетке
талпынтатын тәрбиешілер тапсырмаларын ... ... ... ... ... ... олардың мінез-құлықының ұнамды дағдылары
мен ... ... ... қолайлы. Мінез-құлық дағдыларын
қалыптастыру және бекіту әдістерінің жүйесін анықтау үшін ... ... мен ... егжей-тегжейлі ойластырады.
Кіші мектеп окушыларының ерікті зейінінің тұрақсыздығын, олардың
импульсивтігін ескере отырып, мұғалім баланың мінез-құлқына талапты шамалап
және анық та дәл қоюы және оны ... ... ... ... ... көрсетіп беруі, мақұлдайтынын немесе пікірлесетінін білдіріп
отыруы қажет.
Кіші мектеп балалары тым ширақ, жігерлі. Бірақ олар бір ... ... ... ... бұл ... ... іс-
әрекеттің түрлері мен әдістерін өзгертіп отыруды, оқыту мен тәрбиенің
түрліше әдістерін ... ... ... ... ... ... әсіресе оқудың бірінші жылы әңгімені ойымен құруға, жаттығуды
үнсіз орындауға әлі төселмеген. Сол себепті олар ... ... ... ойын ... қолымен көрсетіп отырады. Балаларды коллективтік
еңбекке баулығанда мұнымен есептесуге тура келеді. Кіші мектеп балаларының
ойлау бейнелілігін ... ... ... ... ... да ... көрнекілікті және басқа құралдарды қолдануға тура келеді.
Кіші мектеп ... ... ... ... ... ... ... бірге мадақтау тәсілдерін де жиі қолданып
отырғаны жөн. Алайда кіші ... ... ... де ... ... ... елеулі өзгереді. I және II класс оқушыларын тәрбиелеу
әдіетерінің III ... ... ... әдістерден айырмашылығы бар.
Балалардың мінез-құлқына бақылау жүргізе ... ... шырт ... ... ал басқа біреулерінің ... ... ... ... Бұл ... ... негізгі мінезіне
айналып кетпес үшін, мұғалім осы мінездердің қалай қалыптасқанын жақсы
білуі және оларды болдырмау үшін ... ... ... ... мұны бірден
орындаудың орайы келе қоймайды. Иә, оның үстіне тек сол ... ғана ... ... ... түзеуді қамтамасыз
етпейді. Мінездегі кемшіліктің біртіндеп қалыптасатыны және біршама орнықты
болып табылатыны естен шығарылмауы тиіс. ... ... да ... ... ... ... мүғалім өз күш-жігерін мінездегі
кемшілікті түзетуге жұмсайды. Әрбір кемшілік белгілі бір ... ... ... да ... ... ... ... жүргізілетім жұмыста
мұғалім өзін бір қалыпта, ... ... пен ... ... ... ... Мұғалімнің мұндай көзқарасына балалар біркелкі тез ... ... пен ... ... ... ... ... педагогтардың талабына бағынады.
Ұялшақ балаларды коллектив өміріне бірте-бірте араластыруға тура
келеді. Жай басар, аңғал ... ... ... ... ... ... ... әдістерді қолданған жөн.
Тәртіптілік мінездің маңызды сипаты болып табылады, ол адамның жеке
басының басқа да қасиеттерімен тығыз ... ... ... ... ... маңызы бар.
Тәртіптілікке баулуда мектеп балаларының ынтасын ... ... ... да ... ... қатыстыру үшін пайдаланудың, сондай-ақ
олардың денсаулығының, нерв жүйесінің жағдайына назар аударып ... ... ролі ... зор. ... жұмысы оқушылардың мінезі мен тәртібіндегі
барлық өзгерістерді есепке ала отырып, ... ... ... ... ... ... етеді. Тек сонда ғана мұғалім өзінің тәрбиеленушілеріне
деген жұмыс жоспарын қатесіз белгілеп алады.
Саналы ... ... ... ... мінез-құлыққа
баулумен тығыз байланысты. Мәдениетті мінез-қылық дегеніміз орасан аумақты
түсінік. Мәдениет деген ұғымға ... ... ... ... ақыл-
ойының қазіргі жеткен ең соңғы биігіне дейінгі барлық ұғым ... ... атап ... ... ... ... ... қоғамдық тәртіп
нормасын, жеке басының гигиенасын, өз еңбегін ұйымдастыруды, қоршаған
адамдарға қарым-қатынасын, сондай-ақ ... ... ... өз ... ... шамасын сақтай білуге (сөйлеуі, ымдауы, мимикасы, сыртқы
түрі және басқа) көмектесетін эстетикалық мәдени дәрежесінде бола ... ... ... ... да бір ... ... ... тәрбиеленбейді, оның тәрбиесі мектептің бүкіл іс-әрекетінің бір
бөлігі болып табылады. Оқушыларды ... ... ... жұмысты
жүргізе отырып, мұғалім өзінің күш-жігерін балалардың өздерін мәдениетті
ұстай білуге деген ұмтылысына дем беруге, олардың ... ... мен ... бойына сіңіруге бағыттап отыруға жұмсауы тиіс.
Мектеп балаларына тұрақты сенімділік пен ... ... ... ... ... ... ... педагогика сенімділікті
қалыптастыруды, өзін ... ... ... және ... жұмысты біртұтас мақсат көздей отырып жүргізуді ... ... ... өмірі: оқу тәртібінің айкындылығы, үйдің ... ... ... мен ... ... ... ... мен
сыртқы көріністері, өзара қарым-қатынас мәдениеті қалай ұйымдастырылып,
жүзеге асырылгандығы маңызды орын ... ... ... ... ... түсінік жұмыстарымен, балаларды мәдениетті кылыққа
тәрбиелеу ісіне семьяны қатыстырумен толықтырылып отырылады.
Осы үлкен жұмысты ... ... ... ... ... ... қажет, мінез-құлық мәдениетін
тәрбиелеу бала мектепке келгенге дейін басталады да ол семьядағы ... ... Тек ... пен ... ... ... ... арқылы
ғана мінез-құлық мәдениетін тәрбиелеуде белгілі бір нәтижеге жетуге болады.
Бұл істе мінез-құлык ... мен ... ... ... ... ... балалардың жасына қарай түрліше өткізіледі. Егер ... ... ... ... және ... ... туралы әңгімелер,
баяндамалар, лекциялар пайдалы болса, мектеп жасына ... және ... ... ... де ... өзін ... ұстау керектігі жайлы
кысқаша айту және мысалмен көрсету абзал. Балалардың мінез-құлығын бақылау
үлкен роль атқарады.
Мінез-құлық ... мен ... ... сан ... жаттығулар
аса қажет. Балалардың мінез-құлқына қатаң режим орнату, мектеп пен семьяның
режим талаптарының біртұтас болуы да ... ... ... ... ... ... ... Мектеп пен семья алдына балалардың
бойына тек ... ... ... қана кою ... сонымен бірге олардың
әдеттерін жою міндеттері де қойылады. Балалардың кейбір ... ... ... ... ... ... ... әдеттер де орын тепкен.
Бұларды құрту - күрделі іс. ... ... ... ... ... ... ертеден-ақ белгілі. Жаман әдеттерді жоюда түсіндіру, талап қою, режим
орнату сияқты амалдар қолданылуы ... ... ... ... ... жою ... мен ... барлық амалдар жүйесін ұштастырып
дұрыс қолдануын талап ... ... ... беруді дамытудың 2005-2010 жылдарға
арналған мемлекеттік бағдарламасында" "... білім берудің тиімді жұмыс
істейтін қазақстандық ... ... ... ... Қазақстанныи
лайықты орын алуына ... ... ... мен кадрларды даярлаудын
сапалық білім деңгейіне қол жеткізетін болады" деп атап ... ... ... ... ... адам керек. Мұндай адамды қалыптастыру -
қазіргі ... ... беру ... ... тұрған басты міндет. Әрбір
жеке тұлғаның, бүкіл халықтың, бүкіл қоғамның ... ... ... ... ... ... оку орны ... өз қызметін
шығармашылық бағытта ұйымдастыра білуі үшін, ең алдымен, өз ... ... алуы - ... ... жылдардың басынан бастап көптеген елдердің жоғары оку
орындарында оку іс-әрекетінің дәстүрлі әдістері мен ... сыни ... мен ... іске асырылуда, олардың жаңа және тиімділері
іздестірілуде. Содан бері ... беру ... ... ... ... сай қазіргі күннің қажеттілігін қамтамасыз ететін оқыту әдіс-
тәсілдерімен байытылуда. ХХІ ғасырға жаңа аяқ ... ... ... ... оқу ... ... стандарт бойынша несиелік жүйеге
көшуде. Осы жоғары мектеп оқытушылары студенттердің өз бетімен ... ... жаңа ... ... ... ... Солардың бірі -оқытудың белсенді әдістері. Жоғары оку орны
оқытушыларының негізгі күш-жігері тәжірибелік жолмен жүзеге асатын ... ... ... ... бағытталған.
Соңғы жылдары республикамызда оқушылардың оқу-таным әрекеттерін
белсендіру, мәселелік оқыту, оны ұйымдастыру, ... ... ... ... ... ... мәселен, И.Нүғыманов,
Ж.Қараев, Р.Әлімкүлова, Ш.Таубаева, ... ... ... ... ... А.Тамаев,
А.Дайрабаева және басқалар.
Жалпы алғанда, өркениеттің прогрессивті дамуының ... ... - ... ... ... ... Сондықтан студенттердің оқу үрдісінде
білім алу кезеңдегі белсенділігі, өз беттерімен білімді игеру ... ... ... мен ... өмірінде үнемі басты мәселелердің бірі
болып қала береді.
Білім беру жүйесіндегі ... ... ... ... беру сапасы» ұғымдары бірдей жүреді. ... олар ... ... ... ... білім - оқыту - ... ... ... бар ... ... ... ... айғақтар, түсініктер, зандар, теориялар
жүйесінде байкалатын әлеуметтік тәжірибе, ... ... және ... ... ... ретінде айқындалады.
И.Лернер "білімді" білім беру мазмұнының негізгі бөліктерінің бірі
ретінде анықтайды және ол мынадай төрт элементтен ... 1) ... ... және адам туралы білімдер; 2) іс-әрекет ... ... ... 3) ... ... ... 4) адамның өмірге,
сонымен қатар, білімге, оны іздеу мен меңгеруге қарым-қатынасын айқындайтын
эмоционалды-сезім тәжірибесі.
Әрине, бірінші элементсіз адамның мақсатқа ... ... ... ... ... өзінің әрі карайғы өмір ... ... ... өндіріс, әлеуметтік түрмыс рухани мәдениет. Мұндай өміршендік
білімнің әр түрлі функциялары арқылы ғана ... ... ... окушының бойында қазіргі кездегі ғылым деңгейінде өмірдің жалпы
бейнесін қалыптастыратын шындық жөніндегі көзқарас негізі бола ... ... ... іс ... немесе рухани іс-әрекеттің бағытын
адамның таңдай білуіндегі рөлі болып ... ... ... даму
тенденциясын біле отырып және оларды түсіндіре алатын адам осы білімдеріне
сәйкес әрекеттің тәсілдері мен ұстанымдарын таңдай алады. ... ... ... ... ... бағасы да бола алады.
Жоғарыда айтылған білім функцияларының әрқайсысы бірқатар сапа және білім
түрлерімен қаруландыруды ... ... ... ... ... екі түрлі әсері болатындығы
айтылады: жеке ... ... ... ... ... ... және білімді меңгеру мен ... білу ... ... ... және ... ... ... сапасының түрлеріне келесі сипаттамалар
береді.
Білімнің дұрыстығы - эталонға сәйкестілік дәрежесі. Окушының
бойындағы білімнің толықтығы ... ... ... ... ... анықталады. Окушы: а) білімнің барлық жетекші элементтерін атап
бере алады; ә) әрқайсысына ... бере ... б) ... ... бере ... ... окушының білімді әр түрлі жағдайда қолдана
алуымен сипатталады. Оқушы: а) ... ... мен ... ... ... мен ... орындай алады; ә) оқылғанды сәйкес өмір
кұбылыстарын талдау үшін ... ... ... - ... ішкі байланыстардың мәнділігін
түсіну, ... ... ... ... аша, бағалай және түсіндіре
білу. Оқушы: а) сабақтағы түсініктер мен ... ... ... не ... ... ... не ... нәрседен
шығатындығын көрсете алады; ә) оқылатын құбылыстардың ортақ ерекшеліктерін
тауып, оларды салыстыра алады; б) ... ... және т.б. ... ... в) жан-жақты түсіндіріп, түйін және қорытынды жасай алады.
Білімнің терендігі берілген білімнщ ... оған ... ... ... ... ... ... ұқсас және вариативті жағдайларда
білімді пайдалана алуға даярлығын қарастырады. Оқушы өз ... ... ... көп ... білімнің оперативтілігі соғұрлым нақты
көрінеді.
Білімнің ... ... ... жиынтығын, иерархиясын және
тізбектілігін саналы түрде мойындауын, яғни, бір білімді ... ... ... ... ... ... ... жүйелілігі деп құрылымы ғылыми теорияның құрылымына сәйкес
келетін білімдердің ... ... ... ... ... ... ұғым, негізгі қағидалар (негізгі заңдар), эмпирикалық
базис (осы қағидалар негізінде ... ... және ... ... ... - бұл мынадай сызба бойынша орналасады: негізгі ұғымдар, негізгі
қағидалар, салдар, қосымшалар.
Білімнің беріктілігі - ... ... ... саны мен
тұрақтылығы. Ол интегралды өндірістік сапа болып табылады.
Білім сапасының әр ... ... ... ... ... ... болады. Білім сапасы - окушылардың оқу-танымдық іс-әрекетінің
нәтижесін сипаттайтын салыстырмалы ... ... ... ... ... ... ... сапасының мәнін айқындаудағы
тиімділігін атап көрсеткен. Олардың пікірінше, бұл - ... іс ... ... ... түрде қарастырылмайды, сондықтан оны тек жүйеде ғана,
қандай да бір қиын деңгейдегі тапсырманы орындауда ғана ... ... ... ... ... ... алынған ақпаратты меңгеру және
қолдана алу заңдылықтарына, ойлау ... ... ... ... ... ... үйрену мен бағалауда мынадай үш деңгей мақсатты
түрде таңдап алуға болады: репродуктивті, конструктивті, шығармашылық.
Репродуктивті білім деңгейі - бұл айғақтар, ... ... ... білімі. Осы деңгейдегі ... ... ... ... ойлау үрдісі репродуктивті сипатта болады. Окушылар оқу
ақпараттарымен танысады, оны айқындай алады, "дайын" анықтама бере алады,
өздеріне ... ... ... тәсілдерін қолдана алады.
Репродуктивті сипаттағы білім, білік және ... ... ... ... ... ... түсіндіру, үлгі бойынша жаттығулар
және т.б.
Конструктивті білім деңгейі - бұл ... ... ... ... ... барысында алынған білімдер (ең ... ... ... және ... іс-әрекетінің басқа
тәсілдерін таңдап алу арқылы алынған). Бұл деңгейге оқытудың ... қол ... ... ... ... - бұл окушылардың өз бетімен іздену іс-
әрекетінде пайда болатын білімдер, біліктіліктер. Шығармашылық деңгейдегі
білімдерге окушылардың бойында өз бетімен ... ... ... және зерттеу әдістері арқылы қол жеткізуге болады. Осы ... ... ... ойлау тәсілдері де шығармашылық болып табылады:
оқушылар жұмыстың тақырыбын және міндеттерін ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асырады.
Білімнің тұлғаға бағытталған парадигмасы мақсатты болжаудың
өміршеңдігін, оқудың түсініксіз ... ... ... ... ... ... ... диагностикалық құрылым
окушылардың әрекеттерімен бейнеленген, өлшеуге және тануға болатын ... ... ... ... ... іс-әрекет нәтижесі
иерархиялық ықшамдалған, яғни, репродуктивті, конструктивті, продуктивті
түрде. Бұл оқыту мақсатын иерархиялық түрде ... ... мен ... ... ... ... ... бар білім сапасының молдығымен, соның ... ... ... ... да ... сипатталады.
Мысалы, микромақсат (тусінік) - қатынас (толықтылық, әрекеттілік,
дұрыстылық) - нәтиже (меңгеруді ... ... Әрі ... ... - ... (жүйелілік, саналылық, теренділік,
оперативтілік) - нәтиже (меңгерудің эвристикалық деңгейі). Микромақсат
(жүйелеу, ... ... ... - ... ... - ... (меңгерудің шығармашылық деңгейі).
Осыған орай, иерархиялық (диагностикалык) мақсат пен нәтижелері
нақты, объективті білім ... ... ... ядросы мен негізі: білім - оқу - білім беру - білім
сапасы болып ... ... ... ... өз бетінділік
танымдық іс-әрекетінің нәтижесінде білім беру ... ... ... ... тұлғалық-әрекеттік парадигма оқыту ... өз ... ... ... ... ... ... түрде "білім сапасы ... ... ... ... ... және жазбаша немесе тестік формада), жылдық,
сыныптан сыныпқа көшу емтихандары, ... ... ... ... тек қана білім сапасымен бағаланады.
Иерархиялық (диагностикалық) болжам - ... ... мен ... ... ... оқыту сапасының салдары ретінде нақты, объективті
бағалауына мүмкіндік тудырады. Осыған байланысты иерархиялық болжам ... ... оку ... дәл, ... бағалауына, білім
сапасының мониторингін қамтамасыз етуге ... ... ... ... ... белсенділігін жетілдіру
шарттары
Дедуктивтік әдіс арқылы мұғалім ережелерді, формулаларды, ... оны ... ... ... әдіс оқу ... тез меңгеруге
көмектесіп, абстрактылы ойлауды дамытады. Оны ... ... ... шығаруда қолданған дұрыс.
Эвклидтің элементарлық геометриясы дедуктивтік әдіспен оқытылады.
Бірақ оқушылардың дайындығын қатаң түрде ескеру ... Егер олар ... ... ... онда ... ... жеке зат ... меңгерту үшін қолданады.
Дедукция әдісі арқылы оқушы өзі білетін қорытындыларды, ережелерді,
ғылыми заңдарды бақылау жүргізгенде, тәжірибе ... ... ... ... ... кемелерінің қанша тонна жұк көтеретінін білу үшін
Архимед заңы қолданылады. Жазбаша жаттығу жазғанда белгілі грамматикалық
ережелер қолданылады.
Индуктивтік әдіс. ... - ... ... Оқушыларды белгілі бір
қорытындыларға әкелу. Алдымен оқушыларға жеке ... ... ... ... ... Индукция әдісі
дедукциямен бірге қолданылады.
Осы екі әдіс арқылы ой-тұжырымдарын жасау - оқытудың логикалың негізі
болып табылады. Оқу ... ... ... ... ... ... ... етеді. Индукция әдісі бастауыш сыныптарда жиі қолданылады.
Себебі бұл жастағы балалар нақты жеке ... ... ... ... анықтап, талдап, қорытындылар жасайды. ... ... сөз ... ... Осы ... бастап дедукция әдісі қолданыла
бастайды.
Импрессивтік әдістер. Импрессия (латын сөзі, әсер, толғаныс, сезім)
әдісі арқылы балалар мен ... ... ... ... және оның ... ақпарат алып, оны талдап, шығарманың негізгі идеясын айтады.
Оқушы шығарманың негізгі ... оның ... ... ... ... ... сөзі мен ісіне ойлана қарай
бастайды.
Осы әдісті әдеби шығармаларды, сахналық қойылымдарды, кинофильмдерді,
сәулет өнері, саз өнері шығармаларын және ... ... ... ... болады. Бүл әдістін, тиімділігі ең алдымен ... ... ... ... ... ... өз ... бөлісе алуына байланысты.
Экспрессивтік әдістер. Экспрессия (латын сөзі, бейнелеу) әдісі арқылы
жасалған жағдайда оқушылар нақты қүндылықтар жасап, өздерін танытады. Оның
жақсы ... ... ... қойылымдарда түрлі рөлдерде ойнауы,
сценарий жазулары, режиссер, ұымдастырушы болулары, ... ... ... ... экспрессивтік әдіс арқылы топқа және жеке оқушыларға сурет
салдырып, мүсін ... ... ... ... ... Оқушылар
жұүмысының көрмесі, тарихи оқиғаларды сахнаға лайықтап қою да экспрессивтік
әдіс арқылы ... ... ... ... ... ... пьеса
немесе психологиялық драма түрінде көрсету ... ... ... ... ... ... рухани құндылықтарға баға береді. Бұл
баға өзгермейді.
Экспрессивтік әдіс оқушылардың шығармашылық белсенділігін туғызады,
фотоаппарат, ұнтаспа, радио, ... ... ... ... ... ... ... шығарған рухани мәдениетті
көруге, үйренуге ... ... ... ... ... үш ... іс-әрекетке деген оң көзқарастың болуы;
* танымның баланы жақсы сезімге бөлеуі;
* ... ... ... ... ... оқу ... оң көзңарасын туғызу керек.
Оқылып отырған материалдың оқушыны ... ... ... ... ... сезімін тудыруы сабақтың мақсатына жетуді тездетеді.
Педагог ақын М.Жүмабаев ақыл көріністері әсерленуден пайда болады,
әсерленудің күшті болуы, жалғасып дамуы ... ... ... кепілі деп
көрсетеді. Жаңашыл мұғалім Е.Н.Ильин әдеби шығармалардың адамгершілік
туралы жазған ... ... ... ... мысалдар, тәжірибе
жүргізу, бір-біріне кереғар келетін айғақтар оқушының түрлі ... оны ... ... ... ... ... ... таңырыпңа мысалдар жинату да пайдалы жұмыс.
Атақты ғалымдардың және ңоғам ... ... мен ... ... ... әдебиеттен үзінділер оқу ... ... ... ... де ... ... әсер ... Оқулық
таңырыптарының мазмұны - оқу іс-әрекетіне қызықтыратын негізгі құрал.
Оқуга ... өте ... ... - ... ойындар. Пікірсайыстар
да оқушыны оқуға қызықтырады. Үлгерімі төмен оқушыларды ... ... да ... оқуға ықыласын арттырады.
Жауапкершілікті қалыптастыру әдістері.
Тәсілдері:
* оқушыға оқудың өзіне және ... ... ... ... қою;
* талаптарды орындауға үйрету;
* өз міндеттерін жақсы атқаратындарды мадақтау;
* керек жағдайда жазалау әдісін қолдану.
оқушыға кемшіліктерін айтып, ... ... ... Оқушыға оқудың
өзіне және қоғамға пайдасын түсіндіру үшін ... ... ... ... ... ... білімділік еңбек өнімділігін арттырып,
жаңашылдыққа әкелетінін дәлелдейді.
Оқушыға оқудың пайдасын ... ... ... ... ... ... қоғамдық бағыттағы пәндерді
тереңдетіп оқитын оқушыларға жаратылыс-математика бағытындағы пәндердің
пайдасын ... үшін ... ... ... ... ... апарудың, Қазақстан Республикасы Үкіметінің
дарынды балаларға жасап отырған қамқорлығын, ... ... ... ... ... ... үшін маңызын
түсіндірудің пайдасы зор.
Оқуға байланысты талаптар қою әдісі арқылы оқушыларға ... ... ... ... ... ішкі ... оқушылардың құқықтары
мен міндеттері түсіндіріледі. Оқушыларды оқу жұмысының ... ... ... жаттықтыру борыш пен жауапкершілікті қалыптастырады.
Үлгілі оқушылар мен мүғалімдердің де бала ... ... ... баға ... ... арқылы оқушыны табысқа жеткізу;
* оқушыны тәжірибе және зертханалық жұмыстарды жүргізуге көмекші етіп алу;
* топтық тәжірибелік ... ... ... ... ... ... және ... қатынас көрсеткіштерін шығару;
* білімнің қоғамдық байқауының қорытындылары бойынша ... ... ... оқушылардың үлгерімі төмен оқушыларға көмектесуі, т.б.
Жазалау түрлері:
• сабақта оқушыға ауызша ескерту жасау;
* күнделікке, дәптерге ... баға ... ... айтып, қосымша жұмыс істеуді талап ету.
Оқыту мақсатында қолданылатын ойындардың түрлері көп. Ойын - ... үшін ... ... Ол ... жасына дейінгі балалардың іс-
әрекетінің негізгі түрі, ал оқушылар мен ... ... ... ... қолы бос кездерінде ойнайды. Бірақ оқуда да, еңбекте де ойын
элементтерін қолдануға ... Ойын ... ... ... бар. Солардың
бірін алғаш рет жасаған Ф.Врубель. Ол ойын арқылы бала өзін-өзі көрсеткісі
келеді дейді. М.Лазарус жұмыстан кейін демалу теориясын, Г. ... ... ... ... ... ... ... тіршілік үшін күреске
әзірлеу ойындарының, С.Л.Рубинштейн еңбекке дайындайтын ... ... Ойын ... қазіргі көзқарастар оның көптеген қызметін
анықтап отыр. Ол баланың қажеттіліктерін, қызығушылықтарын ... ... ... ... (Д.Б.Эльконин), болмысты тануға
көмектеседі. Ойын ... бала ... ... ... ... ... ... жұмыс істеуге дағдыланып, ұтылуға емес,
ұтуғатырысады. Оқушылар ертегілерді, аңыздарды, әдеби шығармаларды, өмірден
алынған оқиғаларды ... ... ... ... ... ... ойнайды.
Симулятивтік ойындар кезінде оқушылар өз бетімен күрделі мәселелерді
шешеді. Бұл ойындар ... рет ... ... ... ... үшін ... XX ... 60 жылдарының басында ... ... беру ... ... ... ... бастады.
Іскерлік ойындар арқылы бала түрлі оқиғаларға қатысып, еңбек,
отбасылық, қоғамдық қатынастарға енуге ... Енді ... ... ... ... ... ... келтірейік.
Бірінші кезең "Жас отбасының бюджеті" деген жағдаят. Жоғары сынып
оқушылары "отбасыларына" бөлінеді, әр отбасында жас жұбайлар мен ... ... ... құрамына мұғалімдер, ата-аналар, жоғары
сынып оқушылары енеді. Эксперттердің міндеті - ойыншыларға ... ... ... ... ... ... ... бір жүп тамаққа күніне 200 теңге жұмсаймыз дейді. Ал
эксперттер оған ... ... ... сатып алатындығын айтуын сұрайды.
Азық-түлікті сатып алған соң, ойынның екінші ... ... ... бір-бірімен пікір таластыра бастайды. Қалған ақшаға "әйелі"
өзіне киім алғысы келеді, ал "ері" жинақтау ... ... ... нені ... алу жөнінде ақыл айтып, жас жұбайларға
ақшалай көмек беретіндіктерін айтады. ... ... ... ... ме? Балаларыңыз сендерге неге көмектеспейді?
"Масылдарды тәрбиелеу жақсылыққа әкелмейді" деген ... ... ... ... ... ... ... ата-аналар
қатысады. Бұл ойын болғанмен, ондағы жағдаят өмірде Гюлатын жағдайға жақын.
Ойында оқушылар түрлі ... ... ... ... Олар үшін ... ... психологиялық ахуал деген үғымдар анық бола
бастайды. Бұл мысалдан іскерлік ... ... ... ... ... отбасылық өмірдің бір сәтінен үзінді келтірдік. Ойын барысында жасалған
шартты үлгі өмірде болатын жагдайлар. Осылайша тарихи оқиғаларды балаларға
іскерлік ойындар арқылы ... ... ... ... ... оқушылардың оқу үлгеріміне
жақсы әсер ... ... ... ... ... ... тиімді, үнемді,
негізгі әдістерінің бірі. Олар оқушыны қысым жасамай оқытуға мүмкіндік
береді, оқушының оқиғаны ... ... ... ... ... ... ... ойындар өткізеді. Ойын түрінде болатын
саяхат, электрлендірілген викториналар арқылы белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... ребустар, сөзжұмбақтар, құпияхаттар, сөзтуымдар,
логикалық есептер ... ... және ... ... ... ... "Ең ... есепші", "Хоккей" ойындары тез санауға үйретеді.
"Бағдаршам", "Дымбілмес"ойындары арқылы жол жүру ережелері қайталанады. ... ... ... ... ... "Хоккей" ойындары
еліміздің спорт шеберлерінің жетістіктерімен таныстырады. "Ағашты кім тез
отырғызады" ... ... ... ... тәрбиелейді. Іскерлік ойындар
ойнағанда бала нақты ... ... ... еңбек етуге отбасылық
өмгірге, қоғамдық қатынастарға әзірленеді
Идеялар банкі. Бұл әдіс ой майданы деп ... ... ... ... ... осы міндетті шешу үшін топ мүмкіндігінше жаңа, тың
ұсыныстар айту ... ... ... топ ... ... оларға баға
береді. Бұл әдіс арқылы проблемалық ... ... оны шешу ... айтылып, ол ұсыныстар тексеріліп, бағаланады және ең ... ... ... ... ... 1939 жылы ... ... рет қолданған. Ол
балаларға ұнаған, себебі олар өздеріне қызықты мәселелерді ... ... ... ... 1-2 ... ... Бұл әдіс ... өткен сабақтың
нәтижелі болуы мұғалімнің біліктілігіне, топтыңдаму деңгейіне ... он адам ... ... ... топ ... ... ... болады.
Бұл әдіс арқылы педагогикалық бөлімнің студенттері ... ... ... ... бір ... әзірленіп 5-20 минут сабақ береді,
содан кейін сабақ ... ... оны ... ... ... ... ... түгел бейнежазбаға жазу оны ... Бұл әдіс ... ... ... Оны шет ... ... ... Оқыушылардың іс-әрекетін жетілдіру бүгінгі күннің басты мәселсі
болып отыр. Оқыту әдістерінің тиімділігін арттырып, оқытудың жаңа ... ... ... ... ... зерттеулерде айрықша маңыз
беріледі.
Алайда, оқыту әдісін таңдау - күрделі процестің бірі. ... ... ... ... сілтеушілікке жол бермеу керек. Әр
тақырып оқытудың ерекше ... мен ... ... ... ... әртүрлі әдістерді қолдану қажет.
Сабақтың тақырыбы мен мақсатына, оқу ... ... ... оқушылардың дайындық дәрежесіне сәйкес, сабақтың құрылысы мен оқу
әдісін ұдайы толықтырып отыруды мұғалім өзі белгілеп, өзі ... ... ... ... ... ... ... Оқыту әдістерін оның мақсат-міндеттеріне, оқушылардың жас ... ... ... сай ... ... ... - техникалық негізін ескеру;
3. Мектептің орналасқан жерін ескеру. ... қала ... ... ... экскурсияға, ауыл мектептерінде мектеп
жанындағьі учаскелерге, ... ... ... апару;
4. Мұғалімнің шығармашылығы және шеберлігі. Оқытудың нәтижелі өтуіне
негіз болатын сабақ мақсатының айқындығы. Себебі оқу материалын баяндауда
негізгі ... ... ... іс-әрекетін анықтап алмай, оқыту
мақсатына жету мүмкін емес.
ҚОРЫТЫНДЫ
Оқытушы қызметінің негізгі мәні - ... ... ... ... ... сол үрдістерді басқаруды шығармашылықпен ұйымдастыра білу.
Президенттің 2005жылы 18ақпандағы ... ... "XXI ... ... ... ... ... тірелері анық" деген сөзі әрбір
оқытушыны ойлантуы тиіс. ... ... ... бүгінгі нәтижесі қандай
болса, елдің, қоғамның ертеңі, болашағы сондай болмақ.
Қазіргі кезде студенттердің санасында, ой-өрісінде жалпы азаматтық,
адамзаттық рухани ... мен ... ... ... ... ... ... мамандары тұлғасының даму барысын
психологиялық жан-жақгы және үздіксіз зерттеу, оның даралық ерекшеліктерін
танып, ... ... ... әр түрлі әлеуметтік және ... ... ... көрсету және қоғам өмірін ізгілендіру мен
демократияландыру жағдайында жаңа ... ... ... ... ... мәселесінің маңыздылығы мен көкейкестілігі күннен күнге артып
отыр. Сондықтан білім беру ... ... ... ең ... ... кәсіптік білім беру сияқты өмір талабына қойылатын
сұранысқа сәйкес жүргізу, екіншіден, оку үрдісіндегі білім беру мен ... ... ... ... білімнің үйлесімділігімен қатар әрбір
студенттің дербес ерекшеліктерін ескеріп, қабілетіне, белсенділігіне сәйкес
бағдар ұстау керек.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Айтмамбетова Б.Р., Керимов Л.К., Төлеубекова Р.К. ... мәні мен ... ... ... ... Жарықбаев Қ., Қалиев С. Қазак; тәлім-тәрбиесі – Алматы 1995.
3. Караев Ж.А. Активизация позновательной деятельности ... ... ... ... ... ... Алматы, Автореф.
Д.п.н., 1994.
4. Караев Ж.А., Кобдикова Ж.У. Оценка деятельности учащихся в условиях
применения педагогической ... ... //ВВШ ... 1998. ... Қазақ Совет энциклопедиясы. І2 томдық. -Алматы, 1993.
6. Қоянбаев Ж.Б. Педагогика. -Алматы, 1992.
7. Мұсаева СА., Зейдалиева Ж. Қысқаша педагогика-психологиялқ ... ... ... В. ... в ... ... М., ... школа. 1990.
9. Педагогика. Лекциялар курсы. - Алматы, 2003.
10. Подласый И.П. ... ... ... - М., ... ... М.Н.. ... В.В. ... знаний учащихся и пути ... М.. 1998.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Физика сабағында оқушылардың ізденімпаздық және логикалық ойлау қабілетін дамыту20 бет
Delphi программасы11 бет
Бастауыш сыныпта оқыту процесінде мұғалімнің дидактикалық қағидаларды қолдану теориясы58 бет
Бастауыш сыныптың оқу-тәрбие процесінде ойынды қолдану ерекшелігі25 бет
Жалпыланған түрдегі технологиялық операцияларды жобалау мәселелері7 бет
Мектепке дейінгі балалық шақтағы баланың дамуының психологиялық ерекшеліктері5 бет
Мектептің оқу – тәрбие процесінде салт – дәстүрдің пайдаланудағы тәрбиелік мүмкіндіктері53 бет
Оқыту мен тәрбиелеу процесінде балалардың псиикалық дамуының негізгі жолдары4 бет
Оқыту процестерінің заңдылықтары10 бет
Оқытудың техникалық құралдарының оқу процесіндегі орны мен рөлі26 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь