Сынып жетекшісіның оқу-тәрбие процесіндегі міндеттері мен жұмыс жүйесі

МАЗМҰНЫ



КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
1. СЫНЫП ЖЕТЕКШІСІНІҢ МІНДЕТТЕРІ МЕН ЖҰМЫСЫНЫҢ МАЗМҰНЫ
1.1Сынып жетекшісінің қызметі мен міндеті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4
1.2Сынып жетекшісінің тәрбие жұмысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8
2.СЫНЫП ЖЕТЕКШІСІНІҢ ҰЙЫМДАСЫРУШЫЛЫҚ ҚЫЗМЕТІ
2.1 Сынып жетекшісінің оқушыларды танып білу жолдары ... ... ... ... ... ... ..10
2.2 Сынып жетекшісінің тәрбие жоспары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .13
2.3 Сынып жетекшісі және оқушылар ұжымын тәрбиелеу ... ... ... ... ... ... ... .17
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .25
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26
КІРІСПЕ
Зерттеу тақырыбының өзектілігі:Мектеп өмірінде мұғалім - басты тұлға. Мектеп мүгалімі балаларды оқытып қана қоймайды, сонымен бірге оларды тәрбиелейді. Ол белгілі бір сыныпта оқушылардың оқу-тәрбие жұмысын ұйымдастырзшіысы өрі ұстазы,ақылшы-кеңесшісі болып саналады, Сондықтан да ол қиын да өрі жауаіпты міндетті іс. Соған қарамастан мұғалімдердің кейбіреуі бұл міндетті өздерінің білім беру қызметіне қосымша іс ретінде қараса, ал басқалары оны негізгі педагогикалық әрекеті ретінде қарастырады., Дегенмен, сынып жетекшісінің тәрбиелік қызметі қаншалықты қиын болғанымен де, әрине ол балаларға өте қажет. Себебі, мектеп құрылымындағы ең негізгі буын ол — сынып. Мұнда оқушылардың таным әрекеті ұйымдастырылып, олардың өзара: әлеуметтік қатынастары қалыптасады; Балаларднң болашақ әлеуметтік жағдайға бейімделуі, -олардың демалысына қатысты мәселелері, алғашқы ұжым болып қалыптасу дөрежесі, соған сәйкес сыныптың жағынды көңіл-күй жағдайы жүзеге асырырады.
Олай болса, сыныпта оқушьшардың оқу-төрбие әрекетін ұйымдастыру, тәрбислік шаралардың ықпалын уйлестіру тек сынып жетекшілеріне жүктеледі. Ол оқушыларға қатысты мектеп өміріндегі мәселелерді шешуде нақтылы көмектесуге және оларды тартымды әрі қызықты ұйымдастыруға тырысады,
Ол өзіне қатысты сыныпта оқушыларр ұжымын ұйымдастыра отьтрыи, осыған сол сыныпта дәріс беретін пән мүғалімдерін, оқушылардың ата-аналарын және жұртшылықтың бала тәрбиесіңдегі ықпалын біріктіріп, балаға деген. талаптарыи ортақтастырып отырады.
Зерттеудің нысаны:Сынып жетекшісінің жұмысының мазмұнын анықтау.
Зерттеу мақсаты:Сынып жетекшісі оның міндеттері мен жұмысын анықтау
Зерттеу міндеті:Сынып жетекшісінің қызыметті,сынып жетекшіның тәрбие жұмысы.
Сынып жетекшісінің оқушыларды танып білу жолдары.
Сынып жетекшісінің тәрбиелік жоспары.
Сынып жетекшісі және оқушылар ұжымын тәрбиелеу.
Зерттеу әдісі:Сынып жетекшісінің оқу-тәрбие процесін бақылауы және түзетіп отыру қызметі іске асады.
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Бегалиев Т.Б. Педагогика. Қысқаша лекциялар курсы. Тараз,2002.
2. Болдырев Н. И. Класс жетекшісі. -А.: Мектеп, 1980.
3. Жарықбаев Қ., Қалиев С. Қазак; тәлім-тәрбиесі – Алматы 1995.
4. Классному руководителю, Учеб.-метод. пособие /Под ред.М. И, Рожкова.. -М, 2001.
5. Қоянбаев Ж.Б. Педагогика. -Алматы, 1992.
6. Қукушин -В. С. Теория и методика воспитательной работы: Учебное пособие.—Ротов,"МарТ", 2001.
7. Лихачев Б.Т. Педагогика. - М., 2000.
8. Маленкова Л. И. Теория и методика воспитания. Учебное .пособие. —М.2002.
9. Мектептегі тәрбие , жұмысы. - А.:.Мектеп, 1978.
10. Мұсаева СА., Зейдалиева Ж. Қысқаша педагогика-психологиялқ сөздік-Тараз, 2001.
11. Оқушыларды тәрбиелеудің үлгі мазмұны. - А.: Мекггеп, 1978.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
...................................................3
1. СЫНЫП ЖЕТЕКШІСІНІҢ МІНДЕТТЕРІ МЕН ЖҰМЫСЫНЫҢ МАЗМҰНЫ
1.1Сынып жетекшісінің қызметі мен
міндеті.........................................................4
1.2Сынып жетекшісінің тәрбие
жұмысы................................................................8
2.СЫНЫП ЖЕТЕКШІСІНІҢ ҰЙЫМДАСЫРУШЫЛЫҚ ҚЫЗМЕТІ
2.1 ... ... ... танып ... ... ... ... ... ... және ... ... ... ... ... мұғалім - басты тұлға.
Мектеп мүгалімі балаларды оқытып қана ... ... ... оларды
тәрбиелейді. Ол белгілі бір сыныпта оқушылардың ... ... өрі ... ... ... ... ... қиын да өрі жауаіпты міндетті іс. Соған қарамастан мұғалімдердің
кейбіреуі бұл міндетті өздерінің ... беру ... ... іс ... ал басқалары оны ... ... ... ... ... сынып жетекшісінің тәрбиелік қызметі қаншалықты
қиын ... де, ... ол ... өте қажет. Себебі, мектеп
құрылымындағы ең негізгі буын ол — сынып. Мұнда оқушылардың таным ... ... ... әлеуметтік қатынастары қалыптасады;
Балаларднң болашақ әлеуметтік ... ... ... ... мәселелері, алғашқы ұжым болып қалыптасу дөрежесі, ... ... ... ... ... жүзеге асырырады.
Олай болса, сыныпта оқушьшардың оқу-төрбие әрекетін ұйымдастыру,
тәрбислік шаралардың ықпалын уйлестіру тек ... ... ... ... ... ... ... мәселелерді шешуде нақтылы
көмектесуге және оларды тартымды әрі ... ... ... ... ... сыныпта ... ... ... ... сол ... дәріс беретін пән мүғалімдерін, оқушылардың ата-
аналарын және ... бала ... ... біріктіріп,
балаға деген. талаптарыи ортақтастырып ... ... ... ... ... ... мақсаты:Сынып жетекшісі оның міндеттері мен жұмысын анықтау
Зерттеу міндеті:Сынып жетекшісінің қызыметті,сынып жетекшіның
тәрбие жұмысы.
Сынып жетекшісінің ... ... білу ... ... ... жоспары.
Сынып жетекшісі және оқушылар ұжымын тәрбиелеу.
Зерттеу әдісі:Сынып жетекшісінің оқу-тәрбие процесін бақылауы ... ... ... іске ... ... ... ... МЕН ЖҰМЫСЫНЫҢ МАЗМҰНЫ
1.1Сынып жетекшісінің қызметі мен міндеті
Сынып жетекшісінің міндеті - сан алуап. Сол себепті ол жүргізетігі
тәрбие ... ... ... ... жағынан өте күрделі әрі ... ... ... ... жұмысының негізгі міндеттері қандай?
Сыныптағы оқушылардың талан-тілектері мен мүделерін және олардың жеке
басының ... ... ... ... ... не ... бейімділігін анықтап,оларды ынтымағы
жарасқан, ... ... ... ұйымдастыру.
Сыныптағы пән мұғалімдері мен мектеп әкімшілігінің жөне ... ... ... ... ... ... талаптардың бірлігін қамтамасыз ету.
Тәрбие үрдісінде мектептің, отбасы мен жұртшылықтың ... ... ... Оқушылардың ата-аналарымен -үнемі байланыс жасап,отбасындағы бала
тәрбиесіне байланысты педагогикалық оқу,насихат жұмыстарын жүргізу.
6. Оқушыларды тәрбиелеуде ... және ... тыс ... ... тәрбие
жұмыстарын ұйымдастыру.
7. Тәрбие мен өзін-өзі тәрбиелеудің бірлігін қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету.
9. Тәрбиенің негізгі бастауы - ... ... ... ... ... бір ... ... қарастыру
Дұрыс тәрбие - балаға өмір бойы азық. Сол дұрыс тәрбиені ... ... - ... ... ... ... орнағанға дейін патшалық Ресейдегі оқу мекемелерінде
арнайы тәрбие жұмысын ұйымдастырушылар ... Ол тек XIX ... ... ғана ... ... ... ... кәсіби айналысушы адамдар ертерек пайда
болды, Олар ақсүйек және ауқатты ... ... ... кейіннен "гувернанткалар" ретінде қызмет етті. Ал оқу
мекемелерінде, 1804 жылғы "Университеттік ... ... ... ... ісі ... -ұстаздарға (ерлер гимназияларында),
ханымдарға (әйелдер гимназияларында) өз оқушыларын бақылап, ... ... беру ... ... жылғы ... және ... ... Жарғыда,
оқушыларды та4дау мақсатында олардың жеке ... ... де баса ... орта оқу мекемелерінде балалармен ... ... ... ... ... ... ... да
("надзиратели") жүктелген. Олардың негізгі міндеттері ... ... ... ... ... теріс қылықтарын, не
нәрсеге бейімділігін, мінез-қүлықтарын белгілеу үшін күнделік ... ... ... олар ... қолы бос ... ... қадағалауға да міндетті болды.
Сынып тәрбиесі қызметі 1871 жылғы « сынып тәрбиешісі» Жарғысында
ресми түрде ... ... ... ... ... ... ... олар білім берумен де айналысты.
Сынып тәрбиешілерінің міндеттерінің ауқымы кең ... ... ... ... ету, сабаққа қатысуды қадағалау; мектеп қағаздарын
жүргізу; оқушылардың дамуын, таным қабілеттерін ... ... ... ... ... оқытушылармен ай сайын мәжіліс еткізу. Сонымен
қатар сынып тәрбиеінілері тәрбиеленушілердің мемлекеттік заңдарды ... ... ... ... және ... ... ... міндетті болды. ... ... ... көңіл аударылды.
Бірақта, іс жүзінде сыпып жетекшілерінің әрекеті тек тәрбиеленушілерді
бақылау және тәртіпті ... ғана ... ... оқу ... ... мәртебесі онша жоғары болмады. Әрі онда негізінен оқуға
көптеп көңіл бөлінді. Соңдықтан, сынып тәрбиешілерінің ... ... ... да аз ... ... аяғы XX ғасырдың басқы ... ... ... сай ... жеке ... деген көзқарас өзгеріп, оның
қажеттілігі мен қызығу-шылығына көңіл бөле бастады. ... де ... ... 1871 ... ... ... өзгеріссіз қалды. Олардың
маңызды міндеті - оқу процесін ұйымдастыру болып есептелді: сабақта тәртіп
орнату; сабаққа ... ... ... ... үй ... ... ... басында оқушылардың сабақтан тыс жұмыстарын, демалысын,
әртүрлі пәндер бойынша қосымша ... және ... ... мен ... (гамнастика) үйірмесін ұйымдастыруға мақсатты түрде кәңес бөліне
басталды.
1913-1914 жылдары сабақтан тыс жұмыстардың жаңа ... ... ... сурет салу, музыка, балшықпен жабыстыру ісімен шұғылданатын
үйірмелер; қойылым (спектакель) -қою, әдеби-музыкалық, би кештерін, көрме
жұмыстарын ұйымдастыру; саяхатқа ... ... ... ... ... ... тағы да ... ұйымдастырушы және оларға қатысушы бола
алмады. Олардың міндеті бақылаудан аспады.
Соңғы жылдары кейбір мектептерде "Сынып жетекшісінің" ... ... ... ... ... ... тәрбиешісі" деген қызмет
пайда болуда.Оның себебі, ... ... ... әлеуметтік өмірдің
барлық саласындағы маңызды өзгерістсрдің ... Олар ... ... ... кең ... ... ... Бір жағдайда, бұл қатынастар
субъект ретіде бәсекеге төтеп бере алатын барлық оған қатысушыларға ... ... ... екінші жағдайда, адамның қоғамдағы өз тағдырын өзі еркін
шешуге, әлеуметтік мәселелердің тәсіддерін таңдауда оған мүмкіңдік береді.
Мұндай ... ... ... процеске қатысушылардан жаңа
ізденпаздықты талап ... ... орай тек ... беру саласында ғана емес,
сонымен бірге ұстаздар мсн оқушылар,мектеп әкімшілігі мен ... ... ... ... қарастыру, оларды педагогикалық процеске
ендіру қажеітігі басындылық ... ... ... ынтымақтастық және
тең құқықтық серіктестікті жатқызу көзделіп отыр.
Екіншіден, білім беру жүйесінде жаңа сипаттағы оқу ... ... ... ... ... Соның барысында кейбір классикалық түрғыдағы
білім беретін жалпы орта мектептерінің ... ... ... ... сәйкес сынып жетекшісі қызметінің мен сипаты да өзгеруде:
-пән ... бір ... ... ... қызыметін атқараты;
-сынып жетекшісі, аз мөлшерде оқу жүктемесі бар пән мұғалімі;
Дегенмен, баланы тәрбиелеу ісі оның ... ... ... ... ... ... жүзеге асады. Мұндай жағдайда ... ... ... ... өмірде өздерін-өздері тани
білуіне, сынып және мектеп ұжымында өз орындарын таба білуіне комектесе
отырып, одардың дамуына ... ... ... Бүгінде қоғамды реформалау
жағдайында мектепке, оқушылар мен мұғалімдерге қойылатын ... да ... ие ... ... ... ... ... маңыздылы жойылған
жоқ. Ол жаңа жағдайға сай өзара ... 3 ... ... ... ... оқушылардың әрекетін ұйымдастыру, ондағы әрбір тұлғаның
дамуыиа қамкоршылық жасау, сыныпта туындаған мәселелерді шешуде балаларға
кәмектеседі
70-80 ... ... ... тәрбиенің ықпал ету күші
негізінен баладан ... ... ... ... ... жетекшілерінің ол жөнінде көзқарастары басқаша. Яғңи, тәрбиені
баланың ішкі жан ... ... ... ... деп түсінеді. Осыдан барып
тәрбие жұмысының бағыты мен жүйесі өзгереді. Мұндай көзқараста - баламен
жеке ... ... ... - ... Ол ... дене
және психикалық дамуын қамтамасыз етумен байланысты болады. ... ... . ... ... ішкі кеңіл ' күйін ... онда ... ... ... ... өзін~өзі
баскаруын қалыптастырын дамытуға,әрбір жеке ... ... ... ... ... ... жағдай туғызуға, окушыларды шынайы
әлеуметтік өмірмен қарым-қатынас жасауға аса көңіл бөлінеді|
Сыныптағы әрбір жеке ... ... ... танымының қалыптасуын,
адамгершілік қасиеттерін, еңбеқке деген сүйіспеншілігін қамтамасыз ... ... ... ... ... ... оның ... мазмұны
мен тәрбиелік шараларының бәрі осы ... ... ... ... тәрбиенің негізгі салалары: ... ... ... және дене ... елжандылық т.б. тәрбие міндеттерін
мектеп пем сыныттың нақтылы өмір жағдайларына байланысты қарастыру.
Мұғалім, ... бір ... ... ... ... ретінде
тағайындалып, жұмысқа кіріскен жағдайда,өзінің қызметін ... ... ... ... ... ... асырады. Соған сейкес оның
қызметін 3 бағытта ... ... ... және ... Оның бұл ... ... ... кемектесу: оның әлеуметтік қалыптасуы
мен ... ... ... тұлғалық өзекті мәселесін шешуге,
оны әлеуметтік өмірге қалыптастыру және өз ... өмір сүре ... ... ... ... мен тәрбиенің басқа ... ... ... ... ... және рухани-
эстетикалық мәдениетін қалыптастыру.
Ұйымдастырушылық қызметі. ... ... ... ... талап-тілектерін қолдай отыра, ынтымағы ... ... ... әрі ... ... ... ... Олардың танымдық, еңбек,
эстетикалық әрекеттерін және демалысы мен ... ... ... ... ... дамыту.
Оқушылардың жалпы әрекетін басқару. ... ... ... ... ... жасау немесе жобалау
(проектировать),бақылау және ... ... ... отыру қызметін
жатқызуға болады.
Диагностикалық қызметі сыныпта оқу-тәрбие процесін ... ... оның ... ... ... ... мен өзгеру
барысын анықтал отыруды, соған ... ... ... және жеке ... ... және оған ... жүргізуді; сыныптағы келеңсіз
жағдайдың себебін іздестіріп, анықтап, оны болдырмаудың тәсілдері мен
жолдарын ... ... ... ... ... ... барысында, біріншіден,
өзінің педагогакалық ... ... көре ... ... яғни ... ... ... пайдалануда, оны баланың жеке
тұлғасын қабыптастыру және дамыту құралына айналдыру мүмкімдіп туындайды.
Бұл процесс оқушылардың жас ... және ... ... қалыптасу
дәрежесіңе байланысты жүзеге асады.
Тәрбие жұмысының мақсаты баланың жеке тұлғасының даму процссін басқару
міндеттерін анықтайды. Сондықтал, ... ... ... ... ... ... ... көрініс табады.
Жоспарлау- бұл сынып жетекшісінің. педогикалық және сынып ұжымының
оқу тәбие процесіндегі әрекетерін нәтижелі ... ... ... ... — педагогикалық ыкпалды жүйеге келтіру, педагогикалық талаптарды
орындауды қамтамасыз ету, ондағы белгіленген тәрбе шараларының бірізділігі
мен басқару тиімділігін ... ... ... ... ... ... негізгі жолы.
Тұлғаны тәрбиелеуде оның ертеңгі қуаныш күнін, болашағын болжау, оны
жобалаудың да маңызы ерекше. Д. С. ... ... ... ... ... ... ... келетіндігіне үнемі назар аударған. Сол секілді В. А.
Сухомлинский де "тәрбиені ғылыми ... ... ала ... онда ... көрініске: тәрбиеші - сауатсыз күтушіге,. педагогика ... ... еді" — ... Сондықтан, тәрбие процесінің нәтижесін
алдын ала жобалау, болжау сынып жетекшісі ... ... бір ... Онсыз тәрбиедегі, біріншіден мақсаттылықтың, екіншіден, тәрбие
процесінің өзі де ... ... ... ... ... ... қызмсті негізінен 4 кезеңнен тұрады:
1. Педагогикалық процесті алдын-ала болжау.
Өткен оқу жылы ... ... ... ... ... ... жобалау.
4. Мақсатты анықтауда пән ... мен ... ... ... ... әрекетін ұйымдастыру.
Тәрбие жұмысын ұйымдастыруда анықталып отырған мақсаттың нәтижелі
болуын қамтамасыз ету үшін ... және ... ... ... нақты жағдайын, оқушылардың жас және дара ерекшеліктерін, олардың
өткен оқу жылындағы әрекеттерінің нәтижесін, осы бағытта үш ... ... ... ... ... тану қажет.
1.2 Сынып жетекшісінің тәрбие жұмысы.
Тәрбиенің қоғамдағы жалпы ... ... ... тәжірибе мен мінез-құлық нормаларына қатысты білім,білік және
дағдыларын беру процесі болады. Екіншіден, адам баласында адамгсршілік сапа
жүйесін қалыптастыру. ... ... ... ... ... ретінде қарастырған жөн. Ол мақсатты түрде адамның
әлеумсттік дамуына жағдай тудыруды көздейді Мұндай көзқараста ... ... ... ... ... ... алынады: оқу, еңбек,
қарым-қатынас, ойын, практикалық әрексттер т.б. ... ... ... ... ... ... үйлестіріп, олардың мақсатты
түрде сабақтан тыс әртүрлі ... ... ... ... біз ... ... қызметін жүзеге асыруда
балаға жасаған ... ... ... ... онда ... ...... жұмысы деп атаймыз.Сынып жетекшісінің төрбие жұмысы
бірыңғай ұйыңдастырушылық және ... ... ... Ол оқушыңың жан-жақты нәтижелі дамуын, соған сәйкес ... ... ... мен ... ... және оны ... асыруды
қамтамасыз етеді. Ол негізінен 3 бағытта жүзеге асады.
1. Оқушыға тікелей ықпал жасау:
-оның дара даму ерекшелігін, ... ... ... ... ықпалын алдын ала болжау, жобалау;
-жеке дара және ұжымдық жұмыста тәрбие формалын мен тәсілдерін жүзеге
асыру:
-тәрбие ... ... ... жүргізу.
2. Тәрбиелеу ортасыеа жағдай тудыру:
-оқушылар ұжымын қалыптастыру;
-онда жағымды көңіл-күйді қалыптастыру;
-оқушыларды әлеуметік әрекетке қатыстыру;
-оқушылардың өзін-өзі ... ... ... ... ... ықпа ететін әртүрлі
субъсктілеріне көмектесу, бақылау жасау;
-отбасына әлеуметтік қолдау көрсету;
-мұғалімдер ұжымының өзара ... ... ... ... ... ... балаға ықпапын бақылау;
Оқушылардың тәрбие жұмысының мақсатын анықтап, белгілеу жұмысына
тікелей қатысуы, олардың өздеріне ... оқу ... ... ... ... ... және ... әрекеттеріне санаяы түрде
қатынас жасауға мүмкіндік ... ... ... ... ... ... дұрыс таңдауға септігін тигізеді.
Тәрбие жұмысының мақсатын ... ... оның ... де ... Оны ... негізінен мынындай кезең арқылы
жүзеге асады:
1. Тәрбиенің жалпы мақсаты қандай болып ... ... ... мен ... және ... жерінің қандай өзіндік
ерекшеліктері бар?
3. Мектеп немесе сынып жағдайында өткен оқу ... ... ... және олардың нәтижесі калай болды?
4.Санып ұжымының әрекеті қандай міндеттерге айрықша жауап береді?
5. Қойылып ... ... ... ... ... қандай?
6.Сынып ұжымының жақын қайшылықтағы міндеттерді шешуге даярлық
дәрежесі қандай.
2.СЫНЫП ЖЕТЕКШІСІНІҢ ҰЙЫМДАСЫРУШЫЛЫҚ ҚЫЗМЕТІ
2.1 ... ... ... ... білу жолдары
Бүгінгі ақиқат өмірдегі қарқынды реформалау ... ... ... жеке ... мен оқушылар ұжымының ерекшеліктерін
зертеудің, соның негізінде тәрбие процесінің ... ... ... және ... ... ... ... қызығушылығын тудырып отыр. Оның себебі, біріншіден, жаңа жағдайға
сай балалар мен ата аналардың көзқарастарының ... ... ... ... болып жатқан қарқынды даму жағдайы, қоғамнын қүндылық бағдарының
жаңа сипатқа ие болуы, соған сәйкес мектептегі оқу және ... ... және ... ... ... жастардын мінез құлқы мен
әрекеттерінде кейбір келеңсіз құбылыстың пайда болуы әсер етуде. Мұндай
жағдай балалардың дамуы мен ... ... ... ... байланыстыра
қарастыруды міндеттейді.
Екіншіден, қоғамның бүгінгі жаңа сипатқа ие болу ... ... ... ... ... бір күй ... Ол, бір ... үлкендер
алдында өздерінің тұйықтылығымен әсер қалдырса, яғни ата-аналары мен
ұстаздары алдында бір, ал жеке ... ... ... ... ... көрінуге тырысады.
Сондықтан, қазіргі мектеп мұғалімінің қоржынында оқушының жеке
тұлғасы және оқушылар ... ... ... бай ... әдістемесі
жинақталған. Олар педагогикалық, психологаялық, социологиялық, этикалық
т.с.с болып келеді. Бүгінгі таңда олар ... ... ... ... ... ... Әсіресе, мектеп ... ... ... ... оның ... ... больш отыр.
Ол сынып жетекшісіне әрбір оқушының өзіндік ішкі жан дүниесінің жағдайын
бұрынғыдан да жетік танып ... ... ... ... ... мектеп басшысы немесе мектептің
педагогикалық ... ... мол ... ... ... ... ... негізінен оқушылардың бастауыш сыныптан
кейінгі кезеңдегі оқу-тәрбие жұмысымен байланысты жүргізіледі.
Жаңа жағдайдағы оқушылар тобын, ... ... ... ұжымына айналдыру үшін сыныптағы әрбір жеке тұлғаның ... мен жеке дара ... ... ... ... ... ... ең бастапқы жұмыстарының бірі болып есептеледі. Себебі, сынып
жетекшісі жұмысының қай ... ... та, ... ... ... ... ... - оқушыларды жан-жақты білуі.
К.Д.Ушинский: "Егер педагог ... ... ... ... онда ол, ең ... оны ... ... білуі тиіс" - деген.
Н.К.Крупская: "Педагогтар педагогиканың негізгі ережесін жиі ұмыта
береді: ... ... үшін ... ... және соның ішінде тәрбиелеп
жүрген балаларды өте ... білу ... ... ... ... тек
қана тәрбие емес, сонымен ... оқу ... ... ұйымдастыруға
болмайды, балаларды білместен балалар ыңғайын ... ... ... ... кету ... - деп ... ... қатысты шындықты
жазады.
Сыныпты тұнғыш рет қабылдай отырып, оның жетекшісі ... ... беру ... ... ... сай жүргізуде жуйелі түрде
зерттеу жұмыстарын ұйымдастырады, соның барысында ол ... ... ... жас және дара ерекшелікгеріне, жалпы дайындық дәрежесіне маныз
бере отыра, сыныптағы оқушылар құрамын мұқият танып біледі. ... ... ... ... ... ... бойы мен ... көру
дәрежесін, құлағының есту қабілетін, тәртіптілігі мен достық байланыстарын,
мінез-құлықтарын, темпераментінің негізгі ерекшелікіерін, ұйымшылдығы мен
беженділігін, мәдениеттілігін, сыныптағы ... ... ... ... ... Оның ... оқу-тәрбие процесінің сапасын
арттыруда берері мол.
Сыныпты жаңадан қабылдап алғаннан кейін, оның жетекшісі зерттеуді
оқушылардың ... ... ... ... жазылған
мінездемелер, жылдық баға қорытындылары, сынып жиналыстарының хаттамалары,
денсаулықтарына ... ... ... ... ... ... ... немесе бастауыш сынып мұғалімінен әрбір оқушы туралы толық
мәлімет алады.
Оқушының жеке басын танып білуде, оның оқу ... мен ... ... ... ... ... оқушының оқу әрекетінде оның
оқуға деген ынтасын, психикалық процестерін (жаңа материалды қабылдауы,
есте сақтауы, ойлауы, ... т.б) ... ... ... жүйесіне қатысу
арқылы анықтайды, ол өз алдына оқытудың сапасын арттыруға сай ... ... ... ... ... беру ісі тек оқу әрекетін дұрыс
ұйымдастырумен ғана шектелмейді, оқушылардың ... ... ... ... араласуын да көздейді. Оқушылардың қоғамдық пайдалы
істерін ұйымдастыру барысында оқушының нендей нәрсеге ... ... ... икемі барлығын, нені қалайтынын зерттеп біледі.
Зерттеуді жүйелі ұйымдастыру барысында пән мұғалімдері ... ... ... де ... мол. ... - ... ... өмірі мен еңбек ... ... ... бос ... ... ... ... орындаудағы белсенділігі мен жауапкершілігін анықтап білуге
ықпал етеді.
Сынып жетекшісінің өз ... үй ... ... ... ата-аналармен тығыз қарым-қатынас орнатуга, ... ... ... ... ... ... кезекте зерттеу жұмысын мектеп жағдайында әртүрлі тәсілдерді
қолдану барысында оқу жылының өн ... ... ... Ол үшін ... күнделік дәптерін ашып, онда әрбір оқушыға жеке бірнеше ... ... ... ... жазып талдап отырады. Белгілі бір әдісті
таңдау, зерттеу жұмысының алдына қойылған мақсатқа байланысты.
Зерттеудің нәтижелерін ... ... ... ... ... ... жазып соның қорытындысы
негізінде тәрбие жоспары, оның ... мен ... ... мен
ұйымдастыру тәсілдері анықталып, оқу-тәрбие үрдісіне қатысты шаралар
белгіленеді.
Оқушының жеке басын және ... ... ... ... арналған үлгі
мен зерттеу әдістерін №2 ... ... осы ... қатысты біліміңізді
толықтыруға болады.
Зерттеу жұмысын ... ... ... педагогикалық
талаптар қалыптасқан:
1. Зерттеуді бастамастан бұрын, ең алдымен оның мақсатын анықтау.
2. ... ... оның ... құрылып, жүйелігін қамтамасыз ету.
3. Зерттеуді оқушының өмірі мен түрлі әрекетінің ... ... ... ... ... ... ... жарияльнып болдырмау.
5. Зерттеу жұмысын ұйымдастыру мен нәтижесінің ... ... ... ... ... ... ... барысында оқушының жеке басының мінез-құлық ерекшеліктерін жан-
жақты танып білуді қамтамасыз ету.
7. Зерттеу барысында жазба және ... ... ... атқару.
8. Зерттеу жұмыстарының нәтижесіне қорытынды ... ... ... ... әдетке айналдыру.Зерттеу жұмыстары барысында
аталған талаптардың орындалуын қадағалау, оны нәтижелі ұйымдастырудың басты
шарты. Зертеу жұмысы ұзақ және ... ... ... жағдайда сынып
жетекшілерінен педагогикалық-психологиялық білімдерді терең меңгеруді,
зерттеу жұмыстарын шығармашылықпен ұйымдастыруды әрі ... ... ... ... ... ... ... жетекшісінің тәрбие жоспары - міндетті педагогикалық ... ... ... ... ... ... және ... түрде ықпал
етеді, тәрбие міндеттерін дұрыс ұйымдастыруға мүмкіндік туғызады. Тәрбие -
қиын да күрделі процесс. Жоспар болмаған жағдайда ... ... ... ... - ... ... айнасы. Ол сынып жетекшісі мен оқушылар
ұжымының бірлесе атқаратын жұмысын айқындайды. Сынып ... ... оның ... - ... және мазмұнымен танысу барысында,
белгілі бір ... ... ... деңгейінің сапасын,
адамгершілік қасиеттерін, қызығушылығы мен жеке бастарының кемшілігін ... ... ... Ол үшіп ... ... ... тұрғыда
сыныптағы оқушылардың нақтылы жағдайларың ескере отыра жасалуы тиіс. Сонда
ғана мектеп оқушыларын тәрбиелеу қоғамның талабьша сай ... ... - ... ... ... Сынып жетекшісі тәрбие жұмысын
жоспарлау барысында, оған оқушыларды ... ... ... оған ... тарту оның нақтылығын, мектеп пен оқушылар өмірін
тығыз байланыстыруға, сынып жетекшісінің тәрбиелік қызметін ... ... ... ... ... оқу - ... үрдісін жоспарлау барысында
оқушылармен қарым-қатынас орнатпаған жағдайда, тәрбие жоспарындағы
атқарылатын шаралар ... ... ... ... ынтымағы
жарасқан, белсенді, жауапкершілігі мол оқушылар ұжымын құруға кері әсерін
тигізеді. Мектеп жағдайында мұндай ... ... ... ... ... ... билеп, бәрін де ол үшін шеше ... Бала да өз ... ... шеше ... ... даналықтың
бір белгісі - бала болашағын оның өзімен бірге шешу. Бұл ... ... ... өзі сүйетін істері болады. Біреуі ... ... ... ... ... ... ... мәдени
сауықты ұнатып, кейбіреулері ұйымдастыру ісіне ынғайлы ... ... ... тәртібі нашар балалардың да басынан табылатын осындай жақсы
қасиеттерді тауып ... ... ... ... ... ... ... тәсіл болып табылады.
Тәрбие жұмысын жоспарлау оқушылар ұжымының бүгінін ойлауға,
ертеңінің негізін қалауға ... ... ... ... ... ... қызығуын, жеке басының ерекшеліктері мен сұраныстарын ескермей,, үстірт
жасалатын жоспарлар көп кездеседі. Сондай-ақ тәрбие жоспарларын бір-бірінен
көшіріп алатын немесе биылғы ... ... жылы ... ... қоя ... жетекшілері де бар.
Жоспарлауда тәрбиенің жүйелілік және ... ... ... ... бірдей ескерілмейтіп кездері де болады. Баланың жан-жақты
үйлесімді қалыптасуына әсер ... ... ... ... ... ... ... жылма-жыл бірізділікпен жүйелі түрде құрылмай,
керісінше жеке-дара, үздік-создық әрекеттер басым болып келеді ... ... ... ... ... ... ... нақтылы
міндеттерді белгілеудің орнына, тіпті сол сынып өміріне ... жоқ ... ... аз ... ... жылма-жыл өзінің тәрбие жоспарына көшіріп
отырады.
Тәрбие жоспары - сынып ... ... ... Олай
дейтініміз, жоспар бір күннің немесе бір оқу жылының нәтижесі емес. Бала
тәрбиесі қиын болса, оны қоғамның, жеке ... ... ... құру ... да ... ... ... жағдайда сынып жетекшісінен ерінбей,
талмай ұзақ мерзімді зерттеу жұмыстарын жүргізуді қажет етеді.
Жоспар жарты жылға ... ... ... ... Тәжірибелі
сынып жетекшісі тоқсандык жоспарының айлық жәие апталық жоспар кұрып ... ... ... жоспардың икемділігі мен тиімділігін арттырады.
Мектеп тәжірибесінде бүгінгі күні ... ... ... ... ішінде сынып өміріне тиімдісі де, тиімсізі де бар. Кенестік дәуірде
тәрбие жұмысының ... ... ... ... ... ... ... эстетикалық, дене т.б.). Бүгінгі күні олай емес. Жеке
адам әрекет үстінде ... ... ... ... Олай болса,
тәрбиенің мазмұны оқушылар ұжымы мен жеке тұлғаның қалыптасуындағы, олардың
сан алуан әрекеттің түрлерімен байланысты.
Мектепегі қолдандлып ... және ... ... ... ... ... ... жоспардың түрлі формаларымен таныс бола
отыра, тәрбие жоспарының төмендегідей түрін ұсынып отырмыз.
Жоспардың бұл түрі ... ... ... ... ... ... мен ... үйдесімді ұйымдастыруда, оның
тұтастығы мен тиімділігін арттыруда әрі қарпайым әрі ыңғалы формасы деп
есептейміз.
Тәрбие жоспарының ... ... ... ... ... ... ... тәртібі,
денсаулығы, сабақ үлгерімі, қабілеттері, олардың ата-аналары, белгілі бір
ұйымға қатысы, қоғамдық тапсырмасы, тұрғылықты мекен-жайы ... ... ... оқу ... сай ... ... шаралардың нәтижесіне қысқаша
талдау.
Жаңа оқу жылына белгілентен тәрбие жұмысының ... мен ... ... мәлімет, өткен оқу жылында атқарылған тәрбие жұмыстарының
нәтижесіне талдау, жаңа оқу ... ... сол ... ... ... негізінде оқушылармен, ата-аналармен, қоғамдық
ұйымдар және пән мұғалгімдермен бірлесе атқарылатын іс- ... әр ... ... ... ... ... және формалары
төмендегідей бөліvдерде көрсетіледі.
|Негізгі бөлімдер ... ... ... |
| ... ... ... |сы |мі, |пты |н |
| ... |мен ... | ... |дар ... |
| | |і | | | ... ... ... ұйымдастыру | | | | | ... ... ... | | | | | ... ... және | | | | | ... бірлестіктері мен | | | | | ... ... | | | | | ... Пән ... және ... | | | | ... байланыс | | | | | ... ... және ... | | | | | ... | | | | | ... Жеке ... жұмыс | | | | | |
1. ... ... ... (формасы - сынып сағаты), тақырыптық
әңгімелер, ... ... ... ... ... ... ... олимпиада, көңлділер мен танқырлар клубы (КВН), еңбекке қатысты
істер, спорттық және мәдени шаралар, ... т.б. ... ... Бұл ... ... қатысты ұйымдастыру шаралары белгіленеді
(Ұйымдастыру формасы - сынып жиналысы). Онда ... оқу, ... ... ... істеріне қатысты ұжымдық шараларды жоспарлау, оларды
ұйымдастыру ... ... ... ... ... ұйымдарына
қатысты сынып жиналысының тақырыбың олардың күн тәртібін белгілейді сонымен
қатар, сынып ... ... ... мен ... ... тақырыбын
жоспарға кіргізе отыра: көмек көрсету, ақыл-кеңес беру т.с.с. оларға өзінің
тікелей қатынасын көрсетеді.
3. Сол сыныпта істейтін ... пән ... ... ... ... орнатып, олардың жоспарлауында оқу-тәрбие
жұмыстарына ... ... ... ... өзара жауапкершіліктері
анықталады т.с.с. өзара әрекеттері көрсетіледі. Мектеп жоспары бойынша
сыныпқа қатысты шаралар енгізіледі.
4. ... және ... ... ... ... ... ата-аналар лекториясының тақырыптарын белгілеу. Мектеп ата-аналар
комитетінің жоспарынан: ата-аналар жиналыстарының тақырыбын, ... ... ... ... ... ... көрсете отырып,
олардың өзара байланысын қамтамасыз ету секілді жұмыстар белгіленеді.
5. Жеке окушымен ... бұл ... ... ... ... сабақ
үлгеріміне, тәртібіне қатысты, оның қабілетін ... сай ... ... ... қойылатын негізгі талаптар
1. Жоспар ұжымдық ... ... ... ... ... құру
барысында оқушылардың белсенділігін арттыра отырып, олардың ... ... ... Тәрбие жоспарының мақсаты, міндетгері айқын болсын.
3. Тәрбие жұмысы жоспарының мазмұны оның мақсатымен бірлікте болуы қажет.
Оқушылардың жеке басының, жас ерекшелгктерін және ... ... ... ықшамды, әрі ондағы көрсетілген шаралар орындалатын болсын.
Тәрбие жоспарындағы атқарылатын шаралар саны жағынан емес, ... ... ... ... ... ... бір ... емес,
әртарапта және әржақты болуын ескеру керек.
Жоспар құру барысында сынып жетекшісі ... не ... ... ... істерді өткізгілері келетінін, ұсынылған шараларға қалай
қарайтының анықтауы қажет.
9. ... ... ... ... бірзділікпен құрылуы тиіс.
10. Тәрбиенің салаларына қатысты белгіленген шаралар жеке-дара ... ... сай ... ... өміріне қатысты және қазіргі кездегі мектеп пен тәрбие
міндеттерін анықтайтын мемлекетгік құжаттармен танысу; ... және ... ... ... ... ... әдістемесі мен технологиясының өзекті мәселесіне қатысты
психология және ... ... ... ... ... жас ерекшелігі, сынып ұжымының даму деңгейі,
мектеп, мұгалімдер ұжымы, отбасы және ... ... ... ... ескере отыра мақсат пен міндеттерін анықтау.
Мақсатқа сәйкес оның ... ... ... ... Мақсат
"Мәдениет құндылықтарын меңгеру арқылы жоғары сынып оқушыларының (911)
рухани дамуын ынталандыру. Оның міндеттеріне:
1. Оқушылардың сабақтан тыс ... ... ... ... өмір ... ... ол үшін өздерінің бағдарламасын
құру.
3. Оқушыларды мәдениет құндылықтарымен ... ... ... ... ... мәдениетіне тәрбиелеу, өздерінің қолдары бос
уақыттарын тиімді пайдалануға және демалыстарын қызықты өткізуге сай ... ... ... және сыныптың ерекшелігі, бағдарына байланысты тағы басқа
қосымша әрекеттің болуы мүмкін. Дегенмен, ... ... ... ... ... ... ... жарты жылға, тіпті бір жылга
кұрылуы мүмкін.
2.3 Сынып жетекшісі және оқушылар ұжымын тәрбиелеу
Мектептегі сынып жетекшісінің тәрбие жұмысындағы негізгі ... ... жеке ... қоғамның талабына сай тәрбиелеу. Бұл ... ... ... ... қалыптастырудан басталады. Оқушылар ұжымы -
оқушылардың жалпы мақсатпен және қоғамдық пайдалы бірлескен ... ... ... ... ... тән ... мақсаттылығы,
ауызбірліті, белсенділігі, іскерлігі, жауапкершілігі т. б.
Сынып жетекшісі ... ... ... оның ең басты, шешуші
саласы балалардың достығы жарасқан тату-тәтті, іскер ұжымын құру ... ... ... ... өмірін қызықты ұйымдастырмайынша, мектеп
алдында тұрган міндеттерді орындау мүмкін емес.
Оқушылар ұжымын тәрбиелеудің маңыздылығы, мектеп ... ... олар ... ... тап келеді. Сондықтан да олардың сынып
және мектеп ұжымдарында жеке бастарының қаншалықты ... ... оның ... ... ... жағдайы сәйкестенеді,
қайсібір әрекеті нәтижелі болады. Сынып ұжымында бала ... ... ... ... Соған орай ұжымдағы өзара қарым-
қатынас жүйесі бір-бірімен байланысты іскерлік және достық жағдайында болып
келеді. Олар негізінен ұжым болып қалыптасу ... ... ... ... ... ... адам баласы қоғамның тірі организмі
болғандықтан, тек қогамда ғана ол ... ... ... ... Олай
болса, ол қарым-қатынас жасау барысында өмір сүруге және ... ... ... әр ... әрекетке қатысты білік пен дағды қасиеттерін
меңгереді, ... ... ... ... ... бастайды және соған
өзгелер де бейімделеді
Сыныптағы оқушылардың өзара дұрыс қарым-қатынасы - тұрақты ... ... ... мен ... қалыптастырады. Дұрыс қарым-
қатынас - өмір құбылыстарын бағалау өлшемін және ақиқат, жақсылық, әсемдік
туралы көзқарасты тәрбиелейді ... тек ... ... ... ... ғана ... өзін-өзі дамуына мүмкін туады. Ол үшін,
адамға қолайлы жағдай жасау ... ... ... ... жағдай
негізінен оқушының жолдастары арасында өзара достық қарым-қатынаста мүмкін
болады. ... ... ... тобын - оқушылар ұжымы деп атауға
болады.
Педагогика ғылымында балаларды ұжымда, ұжым арқылы тәрбиелеу идеясы
1920-1930 жылдардан бастау ... ... күні ол ... ... ... ... асып отыр.
Қазіргі қоғамды реформалау идеясы, нарық жағдайында жиі-жиі сынға
алынуда. Ондағы ... ... ... ... ... ... оның пікірін көпшіліктің пікіріне бағындырады. Соның ... ... ... ... ... ... ... конформизмнің
тууына ықпал етеді. Демократиялық, жариялық, тұлга дамуындағы ... ... ... ... ... ... ... кейбір
мектептердегі мұгалімдердің октемдік әрекетінен туындайды. Себебі, ... орша ... ... мұгалімдер оқушылардың нақты өмір жағдайына
қатысты қызығушылығын, талап тілектерін көбінесе ... ... ... ... ... ұйымдастырып келді.
Бүгінде жагдай бөлек. Көптеген мұғалімдер педагогикалық әрекеттегі
тұлғалақ-бағдарлық көзқарасқа сай сыныптың көңіл-күйі мен ... ... ... бөле ... Олай ... ... оқушылар ұжымын
қалыптастыруды нәтижелі ұйымдастыру, шынайы әлеуметтік өмірге сай
балалардың ... ... ... ... әрекеттесуінде
ынтымақтастық сипат орын алған жағдайда ғана өз жемісін берері анық.
А.С.Макаренконың тұжырымдауынша, ұжым - ол тірі ... ... ... ... - ... өмір сұру формасы", "тоқтау -
оның өлу ... ... ... әрбір мүшесіне - ол "тұлғаға әсер ету
құралы". Олай болса ұжымның тәрбиелік ... кең ... ... ... ... бар ортақ мақсатты және соған сәйкес өзара
әрекеттесу болашағын ойластыруды; оның ... ... ... тіршілік
егуінде (белсенді қатынасын қамтамасыз етуді; жоғары адамгершілік ... ... ... ... ... ... оның жекелеген
мүшесіне өзін-өзі дамытуға мүмкіндік туғызуға, ол үшін ұжымда жағымды көңіл-
күйді қамтамасыз етуге т.с.с.
"Ұжым" латын ... ... ... Ол бізге әр түрлі ... ... ... ... топ, ... т.с.с ... - ... түріне байланысты адамдардың тобы деп түсінген дұрыс.
Дегенмен, қандай да бір ... ... деп ... бола ма? Әрине, ол
олай емес. Қазіргі ... ... ... екі ... ... қандай да бір ұйымдасқан адамдар тобы ... ... ... адамдар тобы), екіншісі, тек жоғары деңгейде
ұйымдасқан адамдар тобы немесе бірлестік.
Оқушылар ұжымына келсек, оның ... ... бар. Атап ... ... маңызы бар ортақ мақсаттың болуы. ... ... ... ... ... ... ... отырған жолаушыда, балалардың тұрғын
жайындағы жолдастары ортасында, тіпті қылмыскерлер ортасында да ... ... ... ... отырған оқушылар ұжымына келсек, ондағы мақсаттың
сипаты олардан тіші бөлек. Ол қоғам және мемлекет ... ... ... ... танытатын мемлекеттік идеология және зандар мен Ата заңға
қайшы ... ... ... ... жасайды. Себебі ондағы мақсат
міндетті түрде қоғамның мақсатымен сәйкес келеді. ... ... ... қандай мақсат нәтижелі әрі дұрыс бағьггталған, соны айыра біту қажет.
Әрекет етуде өзара бірлескен ... ... ... ... ... бірлесе іс-қимыл жасайды. Ол үшін оның әрбір мүшесі бірлескен өзара
әрекетке белсенді қатысуы ... ... ... ... болуы. Яғни, ... ... оның ... ... ... ... ... Соған сәйкес, ұжымның әрбір мүшесінің өзара ерекше қарым-қатынасы
белгіленеді ... ... ... ... өзара пікір
алмасуда, белгілі бір мәселеге қатысты бірыңғай ортақ көзқарастың болуы.
4. Ортақ ... ... ... ... ... демократиялық
қатынас орнайды. Соған сәйкес белгілі бір басқару ұйымы ... ... және ашық ... ... ... ... жоғарыда аталған белгілерінен басқа тағы да
өзгешеліктердің болуы мүмкін. Бұл ... ... ішкі ... ... психологиялық жай-күйдің және оның әрбір мүшесінің бір-бірімен өзара
қарым-қатынасының көрінісі немесе өлшемі ретінде ... ... ... ... ... көмек және өзара жауапкершілік, бір-біріне
тілектестік және адал ниеттілік, сын және өзара сын орнығады. Сонымен ... ... ... ... ... ... ... міндетіне
жауапкершілігі мұқият қалыптасады. Татулық пен ... ... ... ... жеке ... ... ... мүддеге бағындырумен
анықталады. Мұндай көзқараста бежілі бір ... ... ... құбылыстарға ұжымның әрбір мүшесінің айқын да ... ... оң ... ... ... құрылымындағы ең тұрақты ұжым бөлігі - сынып ... ... ... ... ... оқу ... жұзеге асады.
Тек сынып ұжымыңда ғана оқушылар арасында өзара байланыс және ... ... ... ... ... ... ... шеңберінде
жалпы мектеп ұжымының іргесі қаланады.
Олай болса, оқушылар ұжымы деп - ... ... ... ... ... ... сай ... әрекет ететін және ортақ сайланбалы
ұйымы бар, барлық мұшелерінің ... мен ... ... және өзара
жауапкершілдікке негізделген оқушылар тобын атаймыз.
Оқушылар ұжымын қалай ұйымдастыруға болады?
Оқушылар ұжымының күнделікті ісі белгілі бір ... ... ... мінез-құлқына, аңсары ауып тұратын ісіне ... ... ... ... ... осылай құру оқушының
дүниетанымын, рухани ... ... ... дене ... бір ... ... жас ... жан-жақты үйлесімді қалыптасуын
қамтамасыз ететін тәрбйелік шаралардың басты саласы ... ... ... оқушылар ұжымын құруда, олардың сапалы білім алуы
мен саналы тәртібін қамтамасыз ... ... ... Саналы тәртіп болмаған
жерде сапалы білім адуда болмайды. Бұлар бір-бірімен өзара тығыз байланысты
болып келеді.
Саналы тәртіп - мақсатты ... Ол ... ... ... ... тән сижат - өз мақсатын ... ... жеке ... ... ұжымының мүддесіне бағындыра білу.
Оқушыларды саналы тәртіпке тәрбиелеудегі негізгі міндет - білім алу
мен оқу ... ... ... ... ... Сынып жетекшісінің бұл
бағыттағы тәрбие жұмысы мектептегі. ... ... ... ... ... ету және пән мұғалімдерімен бірлесе отырып
оқушылардың жоғары ... ... оқу ... ұйымдастыру.
Оқушылардың оқу-тәрбие процесіндегі әрекеттерін жандандыруда. сынып
жетекшісі белсенділер тобына арқа сүйейді. Бұл сынып жетекшісінің ұжымды
топтастырудағы атқаратын ... ... ... ... ... бір ... үлгілі оқушылар болса, екінші
жағдайда қоғамдық тапсырмаларды атқара алатын қабілетті балалар тобы. Олар
- ұжымының ұйтқысы.
Сынып ... ... ... әрі қиын әрі курделі және жан-
жақты. ... да ол осы ... ... ... ... тіпті олардың белсенділеріне арқа сүйегені жөн. Мұндай жағдайда.
сынып жетекшісінен жан-жақты білімділікті, асқан шеберлікті қажет ... ... ... ... - ... ... алдына
қызықты мақсат қойып, ұжымдық іске ұйтқы бола білуінде, әрі ... ... мен ... ... ... ... ... сынъш жетекшісіне тәрбие
жұмысын ұйымдастыруда соғұрлым жеңіл болады.
Оқушылардың ынтымағы жарасқан ... ... ... ... адамгершілік касиеттерін қалыптастыру қажет. Ол үшін, оларды
ұстамдылыққа, ... ... ... тәрбиелеу керек.
Бұл тұрғыда, сыныпта қогамдық пікірді орнықтырудың маңызы ерекше.
Оқушылар арасындағы қоғамдық пікір өздеріне деген шынайы ортақ ... ... мен ... ... ... ... әділ сын мен
өзара сын орын алғанда, жекелеген оқушының ... ... ... ... отырған жағдайда ғана қалыптасады.
Қоғамдық дұрыс пікір ... ... ... ... ... оқушылардың өздері-ақ талқыта салып отырады.
Демек, ұжымдық талқылау, бағалау, жариялық, ... ... ... ... ... пікірдің ұйымдастырушылық, ынталандырушылық
мәнін де жоққа шығаруға болмайды.
Ұжым өмірін қызықты етіп ұйымдастыруда жақсы дәстүрлердің тәрбиелік
мәні ерекше. Дәстүр - ... ... ... ... ... ... - бұл ... әдет-ғұрып, ұжым өмірінде орныққан істің жағымды
тәжірибесі. Мектеп өмірінде қалыптасқан жақсы дәстүрлер бар. Олар жалпы
мектеп көлемінде не ... ... бір ... ... ... жағдайына келетін болсақ: мектеп бітірушілердің соңғы
қоңырауы; Алтын күз ... Жаңа жыл ... ... күні ... ... ... байқауы; Спорттық жарыстар; Мейрам күндерін
тойлау; Наурыз мерекесін атап өту; Көрмелер ұйымдастыру т.б.
Сынып ... ... ... ... бір сыныпта өз
шежірелерін жүргізу; ... ... атап өту; Алыс ... ... ... хат алысу; Қарттарды қамқорлыққа алу; Қысқы және жазғы демалыс
кездерінде туристік саяхат жасау т.б.
Сынып жетекші жері ... ... ... ... белсенділіктері мен іскерліктеріне сүйеніп, қалыптасқан жақсы
дәстурлерге ұқыпты қарағандары жөн.
Дәстүрлерді сырттай ... ... ... ... ... ... ... Дәстүрлерді оқушылар қолдаған жағдайда ғана
сақталып, дамып отырады.
Дәстүрлі шараларды өткізу және ... ... ... ... оны ... немесе оларға қатынасуларының тәрбиелік
маңызы ерекше.
Мысалы, балаларымен бірге туристік ... ... ... қатысу ("Мама, папа және мен" ойыны), тәрбие сағаттарын бірлесе
өткізу т.б.
Өмір жағдайына байланысты ... ... ... ... ... жаңарып отырады. Жоғарыда қелтірілген дәстүрлер кеңестік
дәуірдің жемісі ... ... ... жаңаруы, мектеп өміріне де өз
ықпалын тигізуде.
Сондықтан, сынып ... ... ... ... ... қолы жеткен табыстармен шектелмеуі қажет. Жаңа жағдайда бейімделіп,
жаңа білім, тәжірибелер жинақтап оқушылар өмірін ... ... ... мәселелеріне айрықша мән берулері керек.
Оқушылардың санасы мен белсеңділіктерін арттыруды, оларды қоғамдық
пайдалы жұмыстарға қатыстыру, тапсырмалар берудің ... және ... зор. ... ... жұмыстарды орындау барысында оқушыларда
жауапкершілік пен іскерлік қасиеттері қалыптасады. Бұл үшін ... ... ... ... мүмкіндігінше көбірек тартуға тырысқаны жөн.
Қоғамдық жұмыстарды атқару барысында жекелеген ... ... ... ерекшеліктерін танып білуге мүмкіндік туады. Екінші жағдайда,
қоғамдық ... ... ... ... ... араласүы,
оны атқаруға деген ынтасы артып, өзара тез тіл табысып кетуіне ... ... бір жаңа іс ... ... ... ... оны ... да
жарқын етеді. Сөндықтан да сыныптың әрбір ... ... бір ... ... оны ... шамасына қарай орындауы керек.
Оқушылар ұжымын қалыптастыруда оның жекелеген мүшелерінің өзін-өзі
тәрбиелеуі маңызды. Өзін-өзі тәрбиелеу - баланың белгілі бір нақты ... ... ... нәтижесі Ол үшін балада міндетті түрде қоғамдық-
әлеуметтік мотив (түрткі) болуы керек.
Оқу - тәрбие жұмысының барысында оқушьшардың сана-сезімін ояту, ... ... ... ... ... - ... ... негізгі
міндеттерінің бірі. Ол әрбір оқушының білгмге, өнерге қызығушылық ынтасын,
спорт ойындарына ... ... ... ... сай ... ... ... ақыл-кеңес беріп отырады.
Оқушылардың мәдени ой-өрісін кеңейтуде, құштарлығын және ... ... ... бос ... әдеби көркем шығармаларын
оқушының пайдасы көп. Ол үшін ... ... ... ... ... ... Сынып жетекшісі мектеп кітапханашысымен ақылдаса отырып, қай
оқушыға, ... ... оқу ... ... ... ... оны тандауға,
оқу дағдысын игеруіне көмектеседі. Жақсы көркем шығармаларын сынып ... ... ... ... сыныптан тыс оқуды
ұйымдастыру туралы кеңес беріп отырады.
Көркем шығармаларды аз ... ... ... ... белу ... ... оқушылардың оқыған кітаптары бойынша әңгіме ұйымдастырып,
олардың қызығушылығын арттырып отыру міндетті.
Өзін-өзі тәрбиелеу жұмыстары барысында оқушылардың театрға, ... және ... ... ... мен оның ... ұжым ... салуды дәстүрге айналдырудың да маңызы ерекше. Табиғатқа және
өндіріс орындарына жорықтар жасап, еңбек және ... ... ... ... ... ... ... да тигізер
пайдасы зор. Атақты адамдардың үлгі-өнегесінде тәрбиелеу - оқушылардың сана-
сезімін, адамгершілік қасиеттерін қалыптастырудың басты құралы.
Жеке топтық ... ... ... және қызығушылығын жүзеге
асыру барысында оның дамуына мүмкіншілік ... қана ... ... ... де ... басқа да топтардың өзара әрекеттесуі барысында
жалпы сынып ұжымының дамуына ... ... де ... психологиялық - педагогикалық ... ... ... ... басым болу қажеттілігіне аса маңыз
берілген. Ондағы себеп, ұжымдық әрекет балалардың өздеріне және басқа да
адамдарға ... ... ... мұғалімдерге оның жалпы бағытын
ұстанып отыруына мүмкіндік береді деген ... алға ... ... ... - оған қатысушы жақтардың өзара бірлесіп
іздену жұмыстары негізінде жүзеге асады. Ол үшін:
-әрбір қатысушынының қызығушылығы және қажеттілігі ... ... ... ... ... және ... ... қарама-қайшы
келмеуі тиіс;
-ұжымдық шығармашылық іс, жалпы ортақ істе әркімнің өзінің орнын
таба білуіне мүмкіндік туғызуы тиіс.
Ұжымдық ... ... ... ... ... қою және оқушылардың тәжірибе жинақтау сипатымен ерекшеленеді.
Оның негізін ... ... ... ... бірлескен әрекеттері,
ынтымақтастығы жағдайы құрайды. Мұндай жағдайда олар сыныптағы оқу-тәрбие
жұмыстарына қатысты жоспар құруды, тәрбие ... ... және ... атқарады.
Ұжымдық шығармашылық істі ұйымдастыру негізінен 5 кезеңнен тұрады.
1. Дайындық жұмысы. Мұғалімдер сынып ұжымымен ... ... ... ... ... ... оның ... тәрбиелік
міндеттерін анықтайды, балаларға оның әр түрлі жобасын талқылау ... ... ... ... жоба нақтыланады, соның барысында әрбір
оқушының оған белсенді қатысып орнықтыратын тәсілдері қарастырылады.
2. Ұжымдық жоспарлау. Балалар бұл кезеңде өздері әрекет ... ... ... ... мәселеге сай оның шешімін ұжым болып немесе топ-топ
болып ... ... ... ... ... нақты жоспарын
құрады. Белсенді топ құрылып, жауапты адамдар тағайындалады.
3. Ұжымдық іс-қимыл. Ұйымдастыру тобы дайындық жұмыстарының ... оны ... ... ... жағдайда түзетулер енгізеді. ... ... ... ... ... ... тапсырмалар
бөлініп; олардың барысын қадағалап отырады. Сынып жетекшісі бұл ... ... ... ... ... шығармашылықпен ынталы
жұмыс істеуіне себепкер болады. Кейбір ... ... ... мен
белсенділігін басқаларға үлгі тұтып отырады.
4. Шараны өткізу. Бұл кезеңде ... ... ... ... ... ала ... ... және белгіленген жоспар ... ... ұжым ... атқарады. Сынып жетекшісі шараның өту барысында ынталы
топқа қолдау көрсетіп, бағыт бағдар ... ... ... ... ... ... отырса, оны бейресми түрінде түзетіп отырады.
5. Шараның нәтижесін қорытыңдылау. Шараны өткізіп болғаннан кейінгі
кезекте, оның ... ... ... ... ... ... ал
ол қалай атқарылды деген сұраққа ұжым болып жауап ... ... мол ... Сондықтан, оған оқушылардың барлығы белсенді
қатысуын ұйымдастыру сынып жетекшісі үшін маңызы ерекше. Мұндай ... ... ... ... ... ... уақыт және мүмкіндік
берген жөн. Шараның жетістігі мен кемшілігі ... ... ... ... ... ... ... барысында оқушылардың
ұсыныстарын ескеру қажет. Сынып ... онда ... ... кейбір ұнамдысын өзінің қойын дәптеріне жазып отырады.
ҚОРЫТЫНДЫ.
Педагогика ғылымында ... ... ... ... ... ... ... қандай да болмасын әрекеттің түрі, мақсатқа сәйкес
туындайды. ... ... ... ... ... ... ... принцинін, мазмұны мен формалары және әдістерін анықтайды. Сол
үшін де мектеп мұғалімдері ... да бір ... ... ... оның
дұрыс белгіленуіне жауап береді. Тәрбие жұмысында дұрыс қойылмаған мақсат,
жұмысында келеңсіз жағдайлардың туындауына себепкер болады. Олай ... ... ... болуын, көбінесе ондағы мақсаттың нақтылығына
байланысты бағаланады,
Сынып жетекшісінің тәрбие жұмысын жоспарлау барысында . ... ... ... ... орта ... және ... болып келеді. Оны анықтауда оқушылар мен ата-аналарды ... тек ... ... ... ... анықтауда. Мұндай жағдайда,
а) мақсатты ұсыну және оны негіздеуді;
ө) оны жүзеге асырудың жолын қарастыруды;
б) қол ... ... ... ... ... ... қажет.
Мұғалімдер мен оқушылардың өзара әрекетінің ... ... ... ... ... атқаруына, проблемалық жағдаяттың туындауына
да байланысты. Негізгісі, мақсатты анықтау барысында оған қатысушы әрбір
жақ өздерінің болашақтағы әрекеттерінің мәнін ... әрі ... ... ... ... ... ... берген жағдайда ғана
онын нәтижесі айқын әрі ... ... ... ... ... ... қабылдап, оған өздерінің жауапкершілік
сезімдерің ... ... ... ... ... ... оң ықпал тигізеді.
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Бегалиев Т.Б. Педагогика. Қысқаша лекциялар курсы. Тараз,2002.
2. Болдырев Н. И. ... ... -А.: ... ... ... Қ., ... С. Қазак; тәлім-тәрбиесі – Алматы 1995.
4. Классному руководителю, Учеб.-метод. пособие /Под ред.М. И,
Рожкова.. -М, 2001.
5. ... Ж.Б. ... ... ... Қукушин -В. С. Теория и ... ... ... ... ... ... Б.Т. ... - М., 2000.
8. Маленкова Л. И. Теория и ... ... ... ... ... ... , ... - А.:.Мектеп, 1978.
10. Мұсаева СА., Зейдалиева Ж. Қысқаша педагогика-психологиялқ сөздік-
Тараз, 2001.
11. Оқушыларды тәрбиелеудің үлгі ... - А.: ... 1978.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сынып жетекшінің жалпы қызметі30 бет
Сынып жетекшісінің оқу – тәрбие процесіндегі басты қызметі27 бет
Сынып жетекшісі, оның міндеттері мен жұмысының ерекшелігі58 бет
Мұғалімнің, сынып жетекшісінің оқу-тәрбие жүйесіндегі өзіндік ұстанымдары21 бет
Сынып жетекшінің маңыздылығы5 бет
Сынып жетекшісінің маңыздылығы туралы4 бет
Delphi программасы11 бет
Білім беру процесіндегі оқу педагогикалық бірлестік және қарым-қатынас11 бет
Бастауыш мектеп оқушыларын адамгершілікке тәрбиелеуде халық ертегілерін оқыту процесіндегі ролі58 бет
Заманауи педагогикалық процесіндегі ақпараттық технологиялар7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь