Жер сілкінісіне қалай дайындалу керек


Пән: ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности), Защита труда
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 9 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Төтенше жағдай - мемлекетке төнген түрлі қауіпке байланысты елбасы немесе
парламент жариялайтын уақытша режим. Ол табиғат апаты, соғыс қаупі,
техногендік апат, халық ішіндегі толқу, т.б. жағдайларда жарияланады.
Мұндай уақытта азаматтардың құқықтары мен бостандықтары саналы түрде
шектеледі, бейбіт кездегі заңдар күшін тоқтатып, төтенше заңдаршығарылады.
Төтенше жағдай жариялай отырып мемлекет басшысы өзіне көптеген абсолютті
өкілдіктер алады. Түрлі мемлекеттік органдар өз қызметтерін өзгертеді. Олар
жаңа заңдық кеңістікте қатаң тәртіпке бағына отырып қызмет жасауға мәжбүр
болады. Төтенше жағдай жариялау уақыты, мерзімі, сол кездегі билікке
берілетін өкілеттіктер дәрежесі елКонституциясында анықталады.  Төт енше
жағдай - адамдардың қаза табуына әкеліп соққан немесе әкеліп соғуы мүмкін,
олардың денсаулығына, қоршаған ортаға және шаруашылық жүргізуші
объектілерге нұқсан келтірген немесе келтіруі мүмкін, халықты едәуір
дәрежеде материалдық шығындарға ұшыратып, тіршілік жағдайын бұзған немесе
бұзуы мүмкін авария, зілзала немесе апат салдарынан белгілі бір аумақта
туындаған жағдай. Төтенше жағдай пайда болу себептеріне қарай табиғи
сипаттағы және техногендік сипаттағы төтенше жағдайларға бөлінеді.
Табиғи сипаттағы Төтенше жағдай – дүлей зілзала (жер сілкінісі, сел,
көшкін, су тасқыны және басқалар), табиғи өрт, індеттер мен малдың жұқпалы
аурулары, ауылшаруашылық өсімдіктерінің және ормандардың кеселдері мен
зиянкестері арқылы зақымдануын туғызатын Төтенше жағдайлар.
ЖЕР СІЛКІНІСІ – жер қыртысы немесе мантия бетінің кенеттен қозғалуы
нәтижесінде және тығыз тербеліс түрінде үлкен қашықтыққа берілетін жер асты
дүмпулері мен жер бетінің тербелісі. Жер қыртысындағы сейсмикалық толқындар
тарайтын нүктені жер сілкінісінің ішкі кіндігі деп атайды. Жер сілкіну ішкі
кіндігінің ең қысқа қашықтықтағы жер бетінің орнын жер сілкіну кіндігі деп
атайды. Жер сілкінудің қарқындылығын 12 баллдық сейсмикалық шкала бойынша
(MSK-86) бағалайды, ал жер сілкінудің энергетикалық санаты үшін магнитуданы
пайдаланады. Жер сілкіну шартты түрде әлсіз (1-4 балл), күшті (5-6 балл)
және қирататын (8 және одан да көп) деп бөлінеді. 
Жер сілкінісі кезінде шынылар сынады және ұшады, сөреде жатқан заттар
құлайды, кітап сөрелері мен аспа шамдар шайқалады, төбенің балшығы құлайды,
қабырғалар мен төбелерде сызаттар пайда болады. Бұның барлығы қатты шуылмен
бірге болады. 10-20 секунд сілкілегеннен кейін жер асты дүмпулері күшейе
түседі, нәтижесінде ғимараттар мен құрылыстар қирай бастайды. Барлығы он
шақты күшті дүмпулер бүкіл ғимаратты қиратады. Жер сілкінісі орта есеппен 5-
20 секундқа созылады. Сілкіну ұзаққа созылған сайын, зардаптар ауырлау
болады. Сахалин облысының Нефтегорск аласындағы жел сілкінісі кезінде
(1995ж.) қираған қала үйінділерінің астында 2000 адам қаза болды. 

Жер сілкінісіне қалай дайындалу керек. Үйде, жұмыста, кинода, театрда,
көлікте және көшеде болған кездегі жер сілкінуге алдын ала іс-қимылдар
жоспарлап алыңыз. Отбасы мүшелеріне жер сілкіну кезінде не істеу керектігін
түсіндіріп және алғашқы медициналық көмек көрсету ережелерін үйретіңіз.
Құжаттарды, ақша, қалта шамын және қосымша батареяларды ыңғайлы жерде
ұстаңыз. Бірнеше күнге жететін үйде ауыз су және консервілер қорын ұстаңыз.
Кереуеттерді терезелер мен сыртқы қабырғалардан алып тастаңыз. Пәтердегі
шкафтарды, сөрелерді және стеллаждарды бекітіп қойыңыз, жоғарғы сөрелер мен
антресольдардан ауыр заттарды алып тастаңыз. 
Қауіпті заттарды (улы химикаттарды, жеңіл тұтанатын сұйықтарды) жақсы
оқшауланған сенімді жерде сақтаңыз. Қажет болған жағдайда электрді, газ бен
суды өшіру үшін барлық тұрғындар рубильниктің, газ және су құбырларының
магистралді крандарының қай жерде орналасқандығын білуі тиіс. 

Жер сілкіну кезінде қалай әрекет жасау керек. Ғимараттың тербелгенін сезген
соң, шамдардың шайқалғанын, заттардың құлағанын көрген соң, үдеп келе
жатқан шуды сынған шынының сыңғырын естіген соң байбалам салмаңыз (бірінші
дүмпулерді сезгеннен бастап ғимарат үшін қауіпті тербелістерге дейін Сізде
15-20 секунд уақытыңыз бар). Жылдам құжаттарды, ақша және қажетті заттарды
алып ғимараттан шығыңыз. Жайлардан шыққан кезде лифтіні пайдаланбай
басқышпен түсіңіз. Көшеге шыққаннан кейін ғимараттардан алшақтау, ашық
кеңістікке барыңыз. Сабырлық сақтап, өзгелерді де тыныштандыруға
тырысыңыз! 
Егер Сіз еріксіз бөлмеде қалып қойсаңыз, қауіпсіз жерге тұрыңыз: ішкі
қабырғада, бұрышта, ішкі қабырға ойығында. Мүмкіндік болса үстелдің астына
тығылыңыз – ол Сізді құлаған заттар мен сынықтардан қорғайды. Терезелер мен
ауыр жиһаздардан аулақ тұрыңыз. Егер де Сіздермен балалар болса – оларды
өзіңізбен қалқалаңыз!
Тұтатқыштарды, сіріңкені, шамдарды қолданбаңыз – газ ағып кетсе өрт шығу
мүмкіндігі бар. Балкондардан, карнизден, парапеттен алшақ тұрып, жұлынған
сымдардан сақтаныңыз. Егер де Сіз автомобильде болсаңыз, дүмпулер
тоқтағанға дейін автомобильден шықпай ашық жерде болыңыз. Басқа адамдарды
құтқару кезінде көмек көрсетуге дайын болыңыз.
Жер сілкінісінен кейін не істеу керек. Мұқтаждарға алғашқы көмек
көрсетіңіз.Жеңіл алынатын үйінділерге түскендерді босатыңыз. Абай болыңыз!
Балалардың, науқастар мен қарттардың қауіпсіздігін қамтамасыз етіңіз.
Оларды тыныштандырыңыз. Аса қажетсіз телефонды пайдаланбаңыз.  Радиохабарды
қосыңыз. Жергілікті билік, табиғи зілзала зардаптарын жою бойынша штабтың
нұсқауларына бағыныңыз. 
Электр өткізгіштерде зақым келгенін тексеріңіз. Ақаулықты жойыңыз немесе
пәтердегі электрді ажыратыңыз. Күшті жер сілкінісі кезінде қалада электрдің
автоматты түрде ажыратылатындығын есте ұстаңыз. 
Газ және су құбырлары ақауларының бар-жоғын тексеріңіз. Ақаулықтарды
жойыңыз немесе желілерді ажыратыңыз. Ашық отты пайдаланбаңыз. Баспалдақтан
түсер кезде абай болып, оның беріктігіне көз жеткізіңіз. Қираған
ғимараттарға жақындамаңыз, оған кірмеңіз. Қайталанбалы дүмпулерге дайын
болыңыз, ол жер сілкінісінен кейін алғашқы 2-3 сағатта өте қауіпті.
Ғимараттарға аса қажет болмаса кірмеңіз.  Қайтадан мүмкін болатын дүмпулер
туралы ойдан еш нәрсе айтпаңыз. Ресми ақпаратты ғана пайдаланыңыз. Егер де
Сіз үйіндіде қалып қойсаңыз, қалыптасқан ахуалға байыппен бағалап,
мүмкіндігінше өзіңізге өзіңіз медициналық көмек көрсетіңіз. Үйіндінің
сыртындағы адамдармен байланыс орнатуға тырысыңыз (дауыспен, тоқылдатып).
От жағуға болмайтынын, унитаздан су ішуге болатынын, ал құбырлар мен
батареяны белгі беру мақсатында пайдалануға болатындығын есте ұстаңыз.
Күшіңізді үнемдеңіз. Адам азықсыз жарты айдан аса уақыт өмір сүре алады.
Қар Және Мұз Көшкіні– тау шыңдары мен беткейлеріндегі қар және мұздықтардың
қозғалуы, төмен қарай сырғуы. Қар көшкінінің құлау себебі беткейдің қарға
аса толып кетуінен, беткейде жатқан қар алаңының температуралық қысылуынан
және қар қайтадан кристалданғанда, қар кабатының ішінде қиыршық горизонттың
пайда болуынан туады. Жекелеген қар көшкінінің көлемі 2 млн м3ге жетеді.
Ұру күші 1 .м2ге 60— 100 тонна. Қар көшкіні құлағанда пайда болатын әуе
толқыны қауіпті.
ДАУЫЛ – бұл үлкен көлемді, жылдамдығы  сағатына 120 метр, ал жерге жақын
жерлерде сағатына 200 км ауа құйыны. 
БОРАН –ұзақ соғатын, жылдамдығы сағатына 20 сек. өте қатты жел. Әдетте
циклон өткенде байқалады, теңізді қатты буырқантып, құрғақта қиратады. 
ҚҰЙЫН – күн күркірегенде бұлтта пайда болып, төмен, көбінде жердің бетіне
дейін тарайтын диаметрі ондаған, жүздеген метр бұлт жеңі немесе піл тұмсығы
тәрізді ауа  құйыны.  Бұлтпен бірге қозғалып, ұзақ болмайды. 
Бұлар сияқты табиғи құбылыстарда  адамдар  үшін қауіптісі жолдар мен көпір
беттерінің, имараттардың, электржеткізгіштер мен байланыс желілерінің, жер
үстіндегі құбырлардың бұзылуы, сонымен қатар адамдардың қатты жылдамдықпен
ұшып жатқан қираған имараттар, шыны сынықтарынан жарақаттануы болып
табылады. Сонымен бірге  ғимараттар толық қираған жағдайда адамдардың мерт
болуы және  жарақат алуы мүмкін. Қарлы және шаңды боран кезінде далалар,
жолдар мен елді мекендерді қар басып қалуы,  шаңның жиналуы (қара дауыл)
және судың лайлануы қауіпті. Дауыл, боран мен құйындардың негізгі сипаты
жел жылдамдығының күшеюі, ауа қысымының күрт төмендеуі, нөсер жауын мен 
дауылдың суды айдауы, қардың қарқынды жаууы мен шаңның қатты соғуы. 
- жақындап келе жатқан табиғи зілзала туралы хабарлау дабылдарымен,
адамдарды қорғау тәсілдері және ғимараттардың (имараттар) қатты жел мен
дауылдың суды айдауы әсеріне төзімділігін жоғарылату туралы;  
- дауыл, боран және ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Жер сілкінісі кезіндегі қауіпсіздік ережелері
Жер сілкінісі - қаҺарлы зілзалалық кездейсоқ құбылыс
Жер сiлкiнiсiнiң қаупi кезiнде
Жер сілкінісі туралы түсінік
Жер сілкінісі, сел, су тасқыны кезіндегі халықтың іс-әрекеті. қоршаған ортаның ластанушыларынан қорғану әдістері
Табиғи сипаттағы төтенше жағдайлар кезінде орындалатын нақты іс әрекеттер
Экскурсиялық құжатты жобалау (Алматының архетектуралық көрінісінің ерекшелігі)
Төтенше жағдайлардың жіктелуі және пайда болуы
Компьютерлік модельдеу тақырыбын оқыту әдістемесі мен технологиясы
Алматы қаласындағы ірі сейсмикалық қауіптер
Пәндер