Тұщы су экожүйелері


Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі:  Реферат
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 7 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Тақырыбы: Тұщы су экожүйелері

Жоспар:

І. Кіріспе.
ІІ. Негізгі бөлімі
1. Лентикалық, лотикалық экожүйелер.
2. Батпақты экожүйелер.
ІІІ. Қорытынды.
ІV. Пайдалынған әдебиеттер тізімі.

Кіріспе.

Құрлық және теңіз экожүйелерімен салыстырғанда тұщысу
экожүйесі жердің салыстырмалы аз бөлігін алады, бірақ олардың
адам үшін мәні өте зор. Тұщы су тұрмыстық қажеттіліктер
үшін ең ыңғайлы және арзан қайнар көз, олардың қоры
планеталық гидрологиялық циклда шектеулі.
Тұщысу экожүйесі – қалдықтарды үшінші қайта өңдеудің ең
ыңғайлы жүйесі. Міне сондықтан да, барлық ірі қалалар ақысыз
коллектор ретінде қызмет ететін үлкен өзендер, көлдер жағасында,
көлтабандарда орналасқан.
Су температуралық ауытқуларды азайтуға әсерін тигізетін бірегей
термодинамикалық қасиеттер қатарына ие. Сол себепті де, судағы әртүрлі
өзгерістер диапазоны аз және ол ауаға қарағанда неғұрлым жай жүреді.

1.Лентикалық экожүйелер. Қазіргі кезде тоспа сумен толтырылған тұщы
суқоймаларының көпшілігі (көлдер, тоғандар), геологиялық мәні
бойынша жас. Олардың аздаған бөлігі, Байкал көлі секілді, көне
болып табылады, ал қалғандары мұз дәуірінен кейін түзілген.
Ірі көлдер мен тоғандарда аймақтылық пен оқшаулану анық
көрінеді. Литоральды аймақта жағалаулық тамырланған өсімдіктер
кездеседі, лимникалқы (ашық су) аймағында планктондар басымдылыққа ие,
тереңсулы аймақта тек гетеротрофтар өмір сүреді.
Бір қалыпты климатты аймақтарда көлдер жазда және қыста
жиі оқшауланған болады, ол судың жазда жылуынан және қыста
сууынан болады. Неғұрлым жылы үстіңгі қабаттары, әртүрлі заттар
алмасуы үшін кедергі ретінде болатын уақытша суыған терең
судың термоклин аймағымен оқшауланады. Осының салдарынан
көлдердің тереңдігінде және жоғарғы қабаттардың биогенді
элементтерінің оттегінің қоры таусылады. Көктемде және күзде бар
судың салмағының температурасы теңелгенде араласу жүреді.
Жылы климатты елдерде көлдердегі және тоғандардағы судың
араласуы жылына бір рет болады, тропикалық аймақта бұл процесс
біртіндеп және тұрақсыз жүреді.
Тоспа сулы экожүйелердің алғашқы өнімі су алабының химиялық
табиғатына және құрлықтан ағынмен келіп түсетін заттар табиғатына
тәуелді.
Жасанды су қоймаларының жылу бюджеті табиғи көлдерден күшті
ажыратылады. Егер оларда су қашыртқы табиғи болса, онда ағынмен
төмен қарай төменгі қабаттардан биогенді элементтерге бай және
оттегі аз суық су тасымалданады, ал үстіңгі, неғұрлым жылы су
суқоймасында сақталады. Бұл жағдайда су қоймалары жылу ұстаушы және
биогенді элементтерді тасымалдаушы болады. Табиғи көлдер және
тоғандар беттік суағармен биогенді элементтер қақпаны және жылу
тасымалдағыш ретінде әрекет етеді. Осыған сәйкес, су жинау сипаты
ағынмен төмен қарай жағдайына күшті әсер етеді және де мұны
жаңа құрылыста есте ұстау қажет.
Лотикалық экожүйелер. Ағынды суларда (өзендер, бастаулар,
жылғалар) құрлық пен су арасында қарқынды алмасу жүреді,
мұнда оттегінің шоғырлануы жоғары және неғұрлым біркелкі
бөлінген, термиялық оқшаулану болмайды (жылы және суық су қабаты).
Нақты өзен ағыны бойына екі аймақты бөлуге болады:
- қайраңдар: жеткілікті жылдам ағынды учаскелер, мұнда судың
түбінде лай және қалдық материалдар болмайды. Бұл аймақта
топыраққа бекитін немесе жабысатын организмдер (веснянка балаңқұрты)
өмір сүреді немесе ағынға қарсы жүзе алатын жақсы жүзушілер
(патшабалық, ақмарқа және т.б.);
- плестер: жеткілікті жылдам ағынды учаске. Мұнда судың түбі
лайлы немесе құмды, қазғыш және жүзгіш жанурарлар үшін,
тамырланған өсімдер және планктонның дамуы үшін қолайлы.

2.Батпақты экожүйелер. Батпақты учаскелер деп жылдың
жартысында тұщы сумен жабылатын кеңістік аталады. Мұнда топырақ
әрдайым сулы болады.
Батпақтар ашық жүйелер болып табылады және неғұрлым терең
суқоймаларымен байланыс деңгейі бойынша топталады:
- өзен батпақтары, өзендермен байланысқан су басқан далаларда
орналасқан;
- көл батпақтары, көлдермен, тоғандармен немесе каналдармен
біріккен. Олар, бұл терең сулы суқоймаларында деңгейі көтерілгенде
сумен толтырылып отырады.
- жеке батпақтар – бұл жоғарғы және ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Бірлестіктер мен экожүйелердің экологиясы (синэкология)
Өсімдіктер және жануарлар әлемінің әртүрлілігі. Негізгі жербетілік және су экожүйелері
Экожүйе
Биосфераның құрамдас бөлігі
Экожүйелер экологиясы
Синэкология (бірлестіктер экологиясы)
Экожүйенің тұжырымдамасы
Бірлестіктер экологиясы
Өсімдік және жануар әлемінің әртүрлілігі. негізгі жербетілік және су экожүйелері
СИНЭКОЛОГИЯ (Қауымдастықтар экологиясы). ЭКОЖҮЙЕ КОМПОНЕНТТЕРІ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ СИПАТТАМАЛАРЫ
Пәндер