Философия және Миф


Пән: Философия
Жұмыс түрі:  Реферат
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 6 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Философия және Миф

Философия дегеніміз – адамның өзінің шеңберінен шығуға мүмкіндік
беретін рухани форма. Ол адам рухының сөз арқылы болуы, өмір сүруі.
Философия адамзат мәдениетінің түркі негіздеріне, оның дүниетанымдық
универсийлеріне рефиксия жасау болып табылады. Бұл тұрғыдан алғанда
филофофия адамдар үшін міндетті емес, тек адам әрекетін қалыптастыратын
дүниетаным универсийлері ғана жалпы міндетті. Философия мәдениеттің
дағдарстық кезеңдерінде орын алады, бұл жағдайда айқын философиялық
тәсілдердің қажеттілігі сезіледі. Гегель: Философия ақыл-оймен ұстап
қаланған тарихи дәуір, - деп баға береді.
Миф – табиғат, қоғам және адам жөніндегі алғагқы тұрпайы фантастикалық
түсініктер, ал ол алғашқы қоғамдық қауымының шеңберінде дүниеге келген.
Мифтер – адамзаттың балалық тарихындағы туындылары. Сол кездегі адамдар
мифтердегі айтылатын сиқырлы күштерге адам өзінің ықпалын тигізе алатынына
кәміл сенді. Сонымен олар, жағалай қоршаған ортаны табиғаттың зор күштерін
қиялдық жолмен түсінген және игеруге трысты. Мифтердің ерекшеліктері:
1. Қоғамдық сананың синкретикалық түрі
2. Жағалай қоршаған ортаны антропоморфизациялау
3. Мифте әлі ғылыми ұғымдар жоқ

Мифология – философияның алғашқы формасы, қайнар көзі, философияның
бастамасы.
Философия бір уақытта дүние жүзінің үш жерінде – Қытай, Үнді, Грецияда
дүниеге келген. Философияның мәселелері бір болғанымен, бұл үш цивилизация
оларға үш түрлі жауап береді. Осы үш ұлы цивилизациялардың мифтері мен
мифологиясының ерекшеліктеріне тоқталып өтсек.

Ежелгі Үнді мифологиясы

Үнді халқының ерекшеліктерінің бірі – оның өте бай мифологиясында. Жер
бетіндегі бірде-бір халықтың аңыздарын, Үнді аңыздарымен салыстыруға
болмайды. Үнді аңыздарында 3000 артық құдай кейіпкері суреттелген. Олар да
адамдар сияқты сүйінеді, күйінеді, туады, қартаяды, соғысады, бір-біріне
көмектеседі, т.с.с.

Үнді мифологиясындағы негізгі құдайлар мен ұғымдар.


Индира Найзағайдың, күн күркіреудің құдайы

Митра Күн құдайы

Варуна Аспан құдайы

Агни От құдайы

Яма Өлім құдайы

Тапас Дене іңкәрі жылылық

Рита Ғарыштағы тәртіп

Пуруша Ғарыш адамы, рух

Карма Адам тағдырын құрайтын жан-дүние

Сансара Ғарыштағы қысылған, күйзелген жан-дүние әлемі

Мокша Бұл дүниедегі азаптан құтылып дүниежүзілік рухқа
қосылуға мүмкіншілік алу

Дхарма Заң мен әділет құдайы

Үнді мифологиясындағы негізгі кітаптар: Ригведа, Упанишада, Махабрада,
Бхабагита, т.с.с. Үнділер дүниенің пайда болуын – Пуруша ғарыш адамымен
байланыстырады. Құдайлар оны құрбандыққа шалып, оның денесінен дүние пайда
болады. Пуруша неше бөлікке бөлінді? Оның аузы мен бөксесі, қолы мен аяғы,
не нәрсеге айналды? Оның аузы – Бхарманға, қолы – Кшатриге, бөксесі –
Вайшиге, аяғы – Шудраға айналды. Ай-ойынан, күн-көзінен, кіндігінен –
кеңістік, тынысынан – жел, басынан – аспан, аяғынан – жер. Осылай дүниеге
келді, - дейді Ригведа.
Ал, Упанишадаға келер болсақ, денесінен дүниені жаратқан Брахман дейді.
Брахман – ең бірінші құдай. Бәрін жаратқан, бәрін сақтайды. Ол дүниенің
ең басты себебі байланыстырушы. Оны қалай танып білуге болады? – деген
сұраққа Неки, неки. Ол емес, ол емес - деген жауап береді. Ол
танылдмайды, бұзылмайды, ауыспайды, байланбайды...
Үнді мифологиясында адам – табиғаттың өсімдік пен жануар сияқты
ажырамас бөлігі ретінде қаралды. Адам – дене мен жаннан тұрады. Адам
дүниеге келгенде оның бойына жан келіп кіреді және ол сол адамның кармасын
анықтайды. Мысалы, егер сәбидің денесіне қылмыскердің жан-дүниесі ұяласа,
онда ол өсе келе қылмысқа баруы мүмкін, бірақ ол өзін дұрыс ұстап,
әрқашанда өзінің рухани тазалығын сақтаса, Мокшаға саядай тұтыну дәрежесіне
көтеріліп, бұрынғы кармасынан айрылып, аспандағы рухқа қосылып, мәңгілікке
жетуі мүмкін.
Мифологиядағы моральдік мәселелерге келер болсақ, онда дүниеге
байланбау кемдерге көмектесу, еш нәрсені жәбірлемеу, өтірік айтпау сияқты
талаптарға көп көңіл бөлген адам байлыққа қуанбау керек: біз байлыққа ие
бола аламыз ба? Егер сені көрсек – Яма (Өлім құдайы) Менің білетінім –
байлықта тұрақтылық жоқ, өйткені мәңгілікке уақытшамен жетуге болмайды
деген дана сөздерді Үнді мифологиясында табуға болады.
Үнді мифологиясының негізгі қағидалары соңына пайда болған философиялық
көзқарастарға ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Философия тарихы.
Философия дүниетаным ретінде
Мифология және философия
Дүниетаным, дуниеге көзқарас
Философия ғылымының әдіснамасы
Философияның негізгі даму кезеңдері мен бағыттары
Адамзат қоғамын рухани дамытудағы философияның рөлі
Адамның дүниетанымдық өзін-өзі анықтауы және философияның ондағы ролі
Философия және дүниеге көзқарас
Философия, оның пәнi және қоғамдағы ролi
Пәндер