Пенитенциарлық психология


СӨЖ
Пенитенциарлық психология
Пенитенциарлық психология жаза тағайындаудың эффективтілігі, сотталғанның динамикалық тұлғасын, ориентациялық және стереотиптік кіші топтардың құнды негіздерінің әрекет-қылығын, түзету және қайта тәрбиелеу заңды түзету проблемаларын зерттейді.
Пенитенциарлық психология нені оқытады? (пенитенциария - латын тілінен аударғанда «түзетілетін»)
Түзету психологиясы - расоциализациялық психология негізін оқытады. Пенитенциарлық - қайта түзету мекемесі, бұл мекемелерге колония түрме, лагерь, т. б. жатады. Қайта түзету мекемелеріндегі сотталғандар еңбекпен айналысады, олардың қолдарынан әр түрлі ағаштан жасалған бұйымдар, қағаздан жасалған әр түрлі карта, дәптер, кітаптар, бәрі келеді.
Қайта түзету мекемелерінде өздерінің шеберханалары бар, олар сол шеберханада тек қана ұсақ-түйек жасаумен айналыспай одан да ірі істермен айналысады. Олар машина жасау, дем алу орны, үйге қажетті, тұрмысқа қажетті нәрселерді сол шеберханада істейді. Сотталғандар үнемі медициналық қараудан өтіп тұрады. Қайта түзету мекемесінде әр түрлі қылмыс жасағандар отырады. Ол қылмыстар ауыр, жеңіл, қасақана, әдейі жасалғанына қарамастан бәрі бірге отырады, бірақ олардың әрбіреуінің өтеу мерзімдері әр түрлі болады. Олар үш жылдан бастап өмір бойы бас бостандығынан айырылуы мүмкін. Сотталғандар өздерінің әрекет-қылықтарына байланысты бөлек отырады.
Түзету психологиясы сотталғандардың ресоциализацияның тәжірибелік кеңес беруі, түзету құқығымен тығыз байланысты, сонымен қатар құқық бұзушылардың тұлғалық психокоррекциясын қабылдау. Түсіндіріп айтатын болсақ, түзету психологиясы қылмыс жасағандарды зерттеу тиіс. Оларды еңбек ісіне немесе әлеуметтік ортада қалыпты өмір сүру. Түзету психологиясы қайта түзету еңбек құқығымен, еңбек психологиясымен, педагогикамен және әлеуметтік психологиямен тығыз байланысты
Кейбір сотталғандардың топтары аяқтарына нық тұрып түзету жолына түсіп еңбек процесінде және қоғамдық өмірге белсенді қатысады, ең маңыздысы олар басқа сотталғандарды тәртіпке, түзу жолға салуда белсенді қатысады.
Резерв тобы - бұл сотталғандар толығымен аяқтарын түзелу жолына нық басып, еңбек әрекетіне белсенді қатысып, бірақ өз инициативасы бойынша басқаларына қайта түзелуге көмек көрсетпейді.
Пассивті топ - сотталғандар өздерінің әрекет-қылық стратегиялары таңдауда сенімсіз, бір қалыпты емес. Бір сөзбен айтқанда өмірдің ағымымен жүре беретіндер. Келесі топ қиын тәрбиеленетін сотталғандар мүлде бағынбайтын коғамдық жұмысқа, еңбек әрекетіне қатыспайды.
Пенитенциарлық қылмыс (латын сөзі, poenitentiarius - тәубесіне келген, түзелген) - қоғамнан мәжбүрлі түрде оқшауланған жағдайда жасалынатын, заңға қайшы қылмыстық әрекеттер жүйесі.
Пенитенциарлық қылмыстылық - бұл бас бостандығынан айыру орындарындағы пенитенциарлық қылмыстар, яғни жасалған орнына байланысты ерекшеленетін қылмыстылықтың түрі. Бұл қылмыстылыққа түзеу колониясындағы, емдеу мекемесіндегі, қоныс колониядағы, тәрбиелеу колонияларындағы, түрмедегі, тергеу изоляторындағы (қамаудағыларға қатысты бөлігінде) қылмыстардың жиынтығы жатады .
Заңдылықты құрметтейтін, әлеуметті нық қоғамды қалыптастыруына кеңейген ақпараттық-насихаттық және әлеуметтік-педагогикалық қызмет себепші болады. Ал қанғыбастық пен әлеуметке жат қылықтарға бейім, өмірдің қиын жағдайына тап болған кәмелетке толмағандарды бейімдеу мен оңалтуға себеп болушы бiлiм беру ортасының мүмкiндiгiн дамыту Қостанай қаласындағы балалар мен жасөспірімдер қылмысы қарқынына айтарлықтай әсер етуге мүмкіндік береді. Сонымен бірге, балалар мен жасөспiрiмдердi тұрғылықты жері бойынша жұмыспен қамту үшін материалдық-техникалық базасын кенейту және оларды облыстың мәдени және спорт өмiрi ортасына тарту негізгі себепші шарт болып табылады.
Пенитенциарлық психологияның немесе қайта түзету мекемелерінің міндеттері:
- қылмыскерлерді жазалау мен түзетудің психологиялық мәселелері,
- бас бостандығынан айырылған сотталушының психологиясы,
- еңбекпен түзету мекемелері жағдайындағы өмір әрекетінің психологиясы,
- қайта әлеуметтендіруші іс-әрекетінің психологиясы,
- қамаудан босаған адамның әлеуметтік ортаға қайта бейімдеуі.
Әр сотталған қайта түзету орындарына түскен кезде олар өздерінің жаза тағайындалғанның өтеу мерзімін жоспарлап отырады. Қайта түзету орындарының тәрбиешісі алдында үлкен мақсат тұр, ол мақсат сотталғандардан адамды тәрбиелеу, олардың қайта түзелуге ұмтылысын туғызу.
Қайта түзету психологиясы сотталғандардың тұлға динамикасын міндетті түрде зерттеуі тиіс. Бас бостандығынан айырылған адам психологиясы міндетті түрде зардап шегеді. Бірақ бас бостандығынан айырылған және үнемі әкімшілік жағынан қателік келтіретін олардың психикасына әр түрлі әсер етеді.
Түзеу колонияларындағы, тергеу изоляторы мен түрмедегі, мінездің дөрекіленуі, қамадағылардың тұрғын жайының нашарлығы, өмір сүрудің төмен деңгейде болуы, әр қайсысының жеке дара болуы және психологиялық шиеленістің шарықтау шегіне жетуі қақтығыстардың үнемі өсіп отыруына жағдай жасайды.
Көбінесе қақтығыстар жеке дара тұлғалардың арасындағы қатынастардан өрістеу алады, яғни бірін-бірі балағаттау және кемсіту, өзара келіскен міндеттемелерін орындамаудың, әсіресе қатаң режимдегі түзеу мекемелерінде және әртүрлі жергілікті топтардың келіспеушіліктерінің негізінде пайда болып отырады. Соңғы жағдайдағы топтардың мүшелері, басқа нақты бір топтардың мүшесіне жеккөрушілік ниеті болмаса да топтың көңілі мен нормаларына бағынады.
Көптеген қақтығыстар асхана, жалпы мәдени іс-шаралар, төсек орнын бөліс және т. б. кездерде ресми емес түрдегі басты ережелерді бұзудың нәтижесінде пайда болады
Бұрын бас бостандығынан айырылған болса, олардың өтеу мерзімін ұлғайтады. Қобалжу деңгейінде өз-өзіне деген сенімділігне толығымен күмәнданады. Қайта түзету колонияларына түскеннен бастап қоғам, жанұя алдындағы кінә сезімдерінде қобалжу деңгейінің дамуы пайда болады. Осы сотталғандар күнделікті тәртіпті бұзбайды, керісінше мүмкіндіктері келгенше оны бұлжытпай орындауға тырысады
Сотталған әйелдер өздерін қалай ұстап тұруына, тәртібіне байланысты кәдімгі қатаң және жеңілдетілген жазадағы бөлімдерге ауыстырылады.
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz