ҚР-дағы жасанды және табиғи экожүйе

Жоспар
Кіріспе
Негізгі бөлім:
1.ҚР.дағы табиғи және жасанды экожүйелер
2.Теңіз сулары экологиялық жүйелердің түрі
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер
Кіріспе
Сырттай қарағанда тірі организмдер мен өлі табиғат, ресурстарында үлкен айырмашылық бар ғой деп ойлайсыз. Зерттеп қараған кезде олардың бірінсіз-бірінің тіршілігі жоқ екенін керсетеді. Қайта олар бір-бірімен жан-жақты және тығыз байланыста болатыны анықталды. Айналаны қоршаған өлі атмосфераның ресурсынсыз өмір сүре алмайды, себебі ол айналаны қоршаған ортаға да терең экологиялық және биологиялық өзгерістер енгізеді. Тірі ағзалар (өсмімдіктер қалдықтары, жан-жануарлардың өліктері және тағы басқа органикалық қалдықтар) топырақтың қара шірігін қүраушы, тіпті топъфақтың негізін қүрайтын негізгі фактор болып есептелінеді. Топырақ өлі дене емес. Ол тіршіліко ртасы. Жерді қоршаған атмосфера, бір жағынан, тіршілік ортасы болсЛ екіншіден, оның қазіргі физикалық қүрамы тірі ағзалардың әрекеі арқылы пайда болған.
Жер бетін мекендейтін бүкіл тірі организмдердің жиынтығы өмі] сүретін ортасымен қосыла отырьш, өзгеше қабат биосфераны құрайдь:
В.И. Вернадский биосферадағы тіршілік үрдістерін жан-жақті зертгей келе биохимиялық элементгердің бір тобьш "тірі заттар", екінц тобы биогенді, үшіншісін - биокосты, сирек кездесетін элементте деп бірнеше категорияларға бөлді.
Биогенді заттарға сутек, оттек, көміртек, азот, фосфор және күкір жататынын В.И.Вернадский анықтап берді. Ол геохимик жәа минералог еді. Биогенді элементтердің атомы тірі агзалардың денесінді күрделі биоорганикалық қосьшыстар жасап, көмірсулар, Жоғарь молекулалы заттар-белоктар, нуклеин қышқылдар дезоксирибонуклеин қышқылы (ДНҚ), рибонуклеин қышқыль (РНҚ), липигтерді синтездейді.
Бұл биохимиялық қосьшыстар биосферадағы тірі организмдердУ негізгі құрамы тіршілік тірегі.
В.И.Вернадский биосфераның пайда болу, даму және қазіргі кездев жағдайында тірі заттардың рөлін өте жоғары бағалады. Ол "ЖердіІ сыртқы қабатында үнемі өзгеріс енгізетін тірі организмдерден басқя қүдіретті химиялық күш жоқ" деп жазды өзінің "биосфераә аттш еңбегінде. Әсіресе тірі организмдер оган қоса адамзат баласының ісі әрекеттерінің биосфера шетіндегі биогеохимиялық фактор ретіндеги рөлін бағалай келіп биосфера өзін-өзі регтеп отыратын биологиялық* экологиялық және химиялық жүйе екенін дәлелдеді. Бір сөзбең айтқаңца біздің жер деп аталатьш планетамыздагы ең жоғарғы сатыдагьі өсіп-дамыған жер бетіндегі барлық тіршілікті жүргізуші үлы күші. Сондықтан да жер бетіндегі неше түрлі қүбылыстар осы тірі ағзалармеі] байланысты екенін толық түсіндіре білді. Шынына келетін болсақ^ тірі ағзалар ғарьшпъщ энергияны биосферадағы химиялық элементтер мен қосьшыстардың миграциясы болыц табылады. Бүл үрдістер биосферадағы зат және энергия айналымдарымен шектеліп биосфера шегіндегі бүкіл дүние жүзілік зат пен энергияның' алмасып отыратынына ең себепші қүдіретті қозғаушы күш.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:


1) Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: экология және табиғатты қорғау – Алматы мектеп ААҚ 2002ж. 392 б.
2) Қалыбеков Т Экология және ашық кен. Алматы Қазақстан 1988 ж. 96 б.
3) Қоженбаев С. Махмудов С. Табиғатты қорғау – Алматы: «Ана тілі» 1992 ж. 144 бет.
4).Жатқанбаев Ж.Ж. “Экология” негіздері Алматы 2003.
5). Ақбасова А.Ж . Саинова Г.Ә.
Экология: Жоғары оқу орындарына арналған оқу құралы.
Алматы: Бастау баспасы ,2003ж.
        
        Жоспар
Кіріспе
Негізгі бөлім:
1.ҚР-дағы табиғи және жасанды экожүйелер
2.Теңіз сулары экологиялық жүйелердің түрі
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер
Кіріспе
Сырттай қарағанда тірі организмдер мен өлі ... ... ... бар ғой деп ... ... қараған кезде олардың
бірінсіз-бірінің тіршілігі жоқ екенін керсетеді. Қайта олар бір-бірімен жан-
жақты және тығыз ... ... ... ... ... ... ... өмір сүре алмайды, себебі ол айналаны қоршаған
ортаға да терең ... және ... ... ... ... ... ... жан-жануарлардың өліктері және тағы басқа
органикалық қалдықтар) топырақтың қара шірігін қүраушы, тіпті ... ... ... ... ... ... ... өлі дене емес.
Ол тіршіліко ртасы. ... ... ... бір ... ... ... ... оның қазіргі физикалық ... тірі ... ... пайда болған.
Жер бетін мекендейтін бүкіл тірі организмдердің жиынтығы өмі] ... ... ... ... қабат биосфераны құрайдь:
В.И. Вернадский биосферадағы тіршілік үрдістерін жан-жақті зертгей
келе биохимиялық элементгердің бір ... ... ... ... ... ... - ... сирек кездесетін элементте деп ... ... ... сутек, оттек, көміртек, азот, фосфор және күкір
жататынын В.И.Вернадский анықтап берді. Ол геохимик жәа ... ... ... ... тірі ... ... күрделі
биоорганикалық қосьшыстар жасап, көмірсулар, Жоғарь молекулалы заттар-
белоктар, нуклеин қышқылдар дезоксирибонуклеин ... ... ... ... ... ... биохимиялық қосьшыстар биосферадағы тірі организмдердУ негізгі
құрамы тіршілік тірегі.
В.И.Вернадский биосфераның пайда болу, даму және ... ... тірі ... ... өте ... ... Ол "ЖердіІ сыртқы
қабатында үнемі ... ... тірі ... ... қүдіретті
химиялық күш жоқ" деп жазды өзінің "биосфераә аттш еңбегінде. Әсіресе ... оган қоса ... ... ісі ... ... биогеохимиялық фактор ретіндеги рөлін бағалай келіп биосфера өзін-
өзі регтеп отыратын биологиялық* экологиялық және ... жүйе ... Бір ... ... ... жер деп ... ... ең
жоғарғы сатыдагьі өсіп-дамыған жер бетіндегі барлық тіршілікті ... ... ... да жер ... неше түрлі қүбылыстар осы ... ... ... ... ... білді. Шынына келетін болсақ^
тірі ағзалар ғарьшпъщ энергияны биосферадағы химиялық элементтер ... ... ... ... Бүл ... биосферадағы зат және
энергия айналымдарымен шектеліп биосфера шегіндегі бүкіл дүние жүзілік зат
пен энергияның' алмасып отыратынына ең ... ... ... ... ... және жасанды экожүйелер
Орман дала.
Қоңыржай белдеудегі орманды дала экологиялық жүйе Батыс ... ... ... ... Сібір, Орта Сібір таулы
үстірттерін, Қиыр ... ... алып ... ... ... дала ... ... Солтүстік
Қазақстан облысы, Көкшетау облыстарының Солтүстік аудандары кіреді.Басқаша
айтқанда жалпы сырт қыратының ... осы ... ... Ол ... 7 ... алып ... ... ақ тиін,құстар, ашық далада атжалман,
саршұнақ,сиыр,қоян,безгілдек,түлкі,қасқыр т.б.
Орманды дала қойнауы,темір рудасына,мұнайға, ... ... ... ... ... өте ...... негізінен жазық,жайылым өңірі. Бұл экологиялық
жүйеге Қазақстан териториясында Каспий маңы ... ... ... 2200 км – ге ... ... алқар кіреді. Республика жүйесіне 20 %
далалық экологиялық жүйеге ... ... ... ... ... ... шығысының, Қостанай облысының оңтүстігі, Семей
облысының солтүстігі ... осы ... ... ... қуаң және
құрғақ,жауын – шашын орта ... 220 – 310 мм. ... жылы ... ... – 170, ... жылдар солтүстікте 2-3 жылда,оңтүстікте 1-2 ... ... ... ... ... ... ... қоңыр, қызыл қоңыр топырақ түрлене ауысып отырады.
Оңтүстік ... ... ... ... ... ... ерекше шөп,бетеге ойпаттау келген ылғалды жерлерде жоңышқа,
бидайық, сор жерде ақ ... қара ... ... шөптер өседі. Өзендер
жағалауында тепек ақ қайың, тал түрлері ... ...... ... ... ... ... есептеледі.
Шөл.
Бұл экологиялық жүйеге ... ... ... жүйенің
қоңыржай,субтропиктік және пропиктік белдеулерінде кездесе береді.
Жер шараның 2 % ғана ... ... ... ... Республикасы
териториясының 40 0% осы алқапқа кіреді. Солтүстік еңдіктің 48 ... ... ... ... кең ... ... өлке ... табылады.
Бұл өңірдің климаты тым қуаң, күні мен түнінің t айырмашылығы көп.
Жылдық жауынның ... ... 200 мм. ... кей ... 75 мм ... Жазда күннің ыстығы 40 градусқа дейін,ал құм ішінде 70 ... ... ... ... байланысты егін шаруашылығымен тек
суармалы жерлерге ғана ... Орта Азия мен ... ... ... ... Іле,Шу өзендері халықты сумен қамтамасыз етуде
үлкен роль атқарған. Ол ... үсті ... және ... шөп ... ... ... тез ... тақыр беті лай болады. Құмдағы өсімдіктер
жылжымалы құм ... ... ... сор ... ... қорықпайтын
ащы шөптер өседі.
Жануарлардан қабан, қоян, құлан, қасқыр, түлкі, жылан, ... ... ... жек,қырғауыл,қызғыш т.б. мекендейді.
Шөл алқап қазбалы кеңдерге де бай. ... ... ... ... марганец,алтын,фосфор т.б. Кендердің мол
қорлары бар.
Таулар. Қазақстанда таулы алқаптар жердің 10 % - тін алып ... ... ... ... ... ... ... көктеректі,қайыңды, қарағайлы
ормандар,бұталар,жусан,бетегелі боздар ... Тау ... ... көздері бар. Жыл бойына 560 мм шамасында жауын – шашын ... ... ... ... ретінде пайдаланылады.
Биік таулар Алтай,Тарбағатай,Жоңғар Алатауы, Тянь – Шянь ... ... 2700 – 2800 м ... ... 3300 – ... кездеседі.
Шөлейт.
Таралу орнына қарай шөлейт экологиялық жүйе қоңыржай, ... ... ... ... Еуропа мен Азия ... ... Ол ... ... ... шетінен Қиыр шығысқа дейінге ұзындығы
10 мың км – ден астам,ені 500 км – ге ... ... алып ... ... ... жердің 23 % алады. Солтүстік шекарасы
Орал қаласынан басталып, Теңіз көлін, Қарағанды облысының ... ... ... ... шекарасы Ақтөбе облысының Ырғыз ... ... ... ... ... ... ... Бұл жүйеге Батыс
Қазақстан облысы, ... ... ... ... ... солтүстігі, Ақмола,Торғай,Қарағанды,Семей облыстарының
оңтүстігі ... ... ... ... мен ... жерлер
шөпсіз болады. Құрғақшылыққа төзімді дәнді шөптер ... ... ... ... ақ ... ... қасқыр,сасық күзен,саршұнақ,
кемірушілер,құстардан бүркіт,дуадақ,жек, тырна, көкек т.б. мекендейді.
Шөлейт өлкеде қой шаруашылығы, әсіресе жартылай ... ... ... ірі қара ... ... мен түйе өсіру жолға қойылған. Қолдан
шығарылатын суармалы жерлер бар.
Теңіз сулары экологиялық жүйелердің ... ... ... ...... ... жүйесінде көлемі жағынан
үлкен алқапты алып ... ... ... ... ... ... ... ашық
мұқиттар экологиялық жүйесіне дейінгі алқапты алып жатыр.
3.Апвеллинг ... ... ... ... деп ... ... үстіңгі қабаттағы жылы суды желмен теңіздің ортасына қарай
қуып,олардың орнына ... ... ... ... ... табиғи
құбылыстарды айтады.
4.Лимандар экологиялық жүйесі. Лиман деп су ... ... ... ... теңіз жағасында не өзендердің теңізге құяр жағасында
орналасады.
Қорытынды
Алғашқы ... ... ... зат пен ... ... ... нәтижесінде биосфера деп аталады. Айналаны қоршаған ортада,
тіршілікке қажетсіз еш қандай басы аптық зат синтезделінбейді. Олар үнемі
өзгеріп, бір ... ... ... ... отырады. Өмірге қауіптісі жойылып
кетіп, ... ... ... ... ... тазартып отырады.
Биосферадан барлық тіршшіктщ ең ... күші - күн ... ... ... 1.1.1025 ... ... ... сіңеді, I оның 42 процентш
биосфераның әлемдік кеңістігіне тарайды да, ал ... 57 ... өз ... 1 ... энергия өсімідіктерге қалған энергия жердің жасыл
желегінде ... ... ... ... Күн ... кейінірек
тоқталамыз.
В.И.Вернадский биосферадағы зат және энергия айналымдарының
Тұрақты өсіп-даму ... ... ... ... ... көңіл
аударады.
В.И. Вернадскийдің дөлелдеуінше адамзат ... ... ... ең қуатгы геологиялық күш екенін айтады. Келешектегі яғни ХХІ
ғасырдағы ... ... ... ... ақьл ойының сапасында
немесе деңгейінде екенін болжай келе ... ... өте ... бірі - ... концепцияларын дүниеге келтірді.
Сөйтіп, ноосфера ғылымыньщ негізін қалады. Ол - биосфераның жаңа тұрғьщағы
үғымы ен ... - ... ... ... ... ... ... 1944 жылы жазған ғылыми еңбегінде:
"Болашақ планетаның үсқыны мен тыныс тіршілігі адамзат ... ақыл ... ... ... өсіп ... жөне ... ... Ең бастысы
адамзат баласының саналы ақьш-ойының нәтижесіне байланысты биосфера тағдыры
шешіледі" - деп көрсеткен еді. ... ... ... қазіргі биосфераның
тұрақтылығы тек адамзат баласының қолыңда екенін әрбір саналы және ... ... ... ... ... Еш бір ... сөздерді қажет етпейтін үлы
қағида.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
1) Қазақ тілі ... ... ... ... ... ... табиғатты қорғау – Алматы мектеп ААҚ 2002ж. 392 б.
2) Қалыбеков Т Экология және ашық кен. Алматы Қазақстан 1988 ж. 96 ... ... С. ... С. ... ... – Алматы: «Ана тілі» 1992
ж. 144 бет.
4).Жатқанбаев Ж.Ж. “Экология” негіздері ... ... ... А.Ж . ... ... ... оқу ... арналған оқу құралы.
Алматы: Бастау баспасы ,2003ж.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жер сілкінсе, жағдайымыз не болмақ? Мекемелер мен мамандар ойлары3 бет
В.С. Библердің мәдениет диалогы мектебі идеясын жоо-да оқытудың тәжірибесіне енгізу13 бет
Түрік қағанаты (551–603 жж.)4 бет
Тәттіні көп пайдалану неге алып келеді?4 бет
ҚР-дағы жекешелендіру мәні, кезеңдері және оны жүргізу әдістері3 бет
IT технологиялар. оның PR-дағы орны3 бет
Turbo Pascal - дағы енгізу және шығару операторлары26 бет
Turbo Pascal-дағы графика y=f(x) функциясының графигін салу27 бет
Turbo Pascal-дағы жолдық қатарлар15 бет
«жасанды интелект дамуындағы кибернетикалық рөлі: білім беру саласында »9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь