Ғылыми-педагогикалық зерттеулердің әдіснамалық негіздері


Пән: Педагогика
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 6 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Ғылыми-педагогикалық зерттеулердің әдіснамалық негіздері

1.Матералистік диалектика зерттеудің дәстүрлі жалпығылымдық
әдіснамалық негізі
2.Гносеология ғылыми зерттеудің жалпығылымдық әдіснамалық
негізі
3.Логикалық заңдар және ойлаудың логикалық формалары ғылыми
зерттеудің әдіснамалық негізі

1.Матералистік диалектика зерттеудің дәстүрлі жалпығылымдық әдіснамалық негізі.
Диалектика ғылымның әдіснамалық негізі болатындығын түсіну үшін диалектиканың не екендігін еске түсіру керек.
Философиялық сөздіктердің бірінде диалектика табиғат, қоғам мен сана дамуының жалпы заңдары, ақиқат құбылыстың ішкі қарама-қарсылықтарынан туындайтын өзіндік қозғалысты танудың теориясы мен әдісі деп анықтама берілген.
Алғашында диалектика термині әңгіме жүргізу, дәлелдер келтіру, бэсекелесу өнері, қарама-қарсы пікірлердің қақтығысы деген түсінікте қолданылған.
Сонымен бірге, диалектика ақиқат болмыстың жалпы қасиеттерін зерттейтін ғылым екендігі де белгілі. Ақиқат болмыстың жалпы қасиетіне барлық тіршіліктің жалпы байланысы жатады. Осы тұрғыдан келгенде кез келген құбылысты, мейлі ол ғылыми зерттеуде болсын, білім саласында болсын ортақ байланыста және ортақ шарттылықта алып қараған жөн. Табиғат, қоғам, сана мен танымдағы барлық процестерге тэн болған жалпы қасиеттерге себеп-салдарлық (ішкі, сыртқы, нақты және дерексіз) байланыстар жатады.
Осы байланыстарға тиісті диалектикалық заңдардың негізгілері мыналар:
ішкі тербелістердің (импульстердің), дамудың себебін ашатын және диалектиканың ядросы болып табылатын қарама-қарсылықтардың күресі мен бірлік заңы;
ішкі қасиеттерге әсер етуші түбегейлі өзгерістердің дамуын белгілейтін мөлшерлік және сапалық өзгерістердің өзара ауысу заңы;
терістеуді терістеу заңы, бұл заң дамудың үздіксіздігі мен ілгерілемелі, өрістеуші мәнін ашады. Терістеу дегеніміз - белгілі бір зат пен құбылыстың қайшылықтарын ашу, оларды шешудің жолдарын анықтау, жаңа сапаның пайда болуына мүмкіндік туғызу. Осыған лайық, даму жай қалыптан күрделіге, төменнен жоғары қарай өрлейді.
Диалектика заңы - бұл тек материалдық дүниенің даму заңдары ғана емес, сонымен бірге адамзат танымының, ғылыми зерттеудің де заңдары.
Негізгі заңдар диалектика категорияларында көрінетін заңдылықтар және болмыс пен құбылыстың, қажеттілік пен кездейсоқтықтың, мүмкіндік пен ақиқаттың, себеп пен салдардың, т.б. байланыстарын ашатын заңдармен нақтыланып, толығып отырады. Адам құбылысты барлық байланыстарымен, қатынастарымен, ортақ ауысуларымен, қарама-қарсылықтарымен танып-білуі үшін, оның санасында пайда болатын түсініктер соншалықты қарама-қарсы, өзгермелі, қозғалысшыл болуы тиіс. Сондықтан диалектика бір кезеңде таным теориясы және диалектикалық қисын (логика) да болады. Ол - тек таным негізі ғана емес, сонымен қатар сәтті тәжірибелік қызмет те.
Жоғарыда біз диалектиканың кез келген құбылысты ортақ байланыс пен ортақ шарттылықта алып қарайтынын айтқан едік. Ал енді мысал ретінде көз алдымызға педагогикалық процесте, оқу мен тәрбие процесінде, білімдендіруде қаншалықты өзара байланыстардың, өзара тэуелділіктің, заңдылықтардың бар екендігін елестетейікші.
Осы жағдайға қатысты атақты жаңашыл-ұстаз В.Ф. Шаталовтың педагогика өте күрделі ғылым, оның күрделілігі жүз мыңдаған бөлшектерінің бас қатыратын өзара байланыстарында жатыр деген сөздерін келтіруге болады.
Ал бұдан алдын А.С. Макаренко да осы жайлы айта келіп, педагогика - нағыз диалектикалық, қозғалысшыл, өте күрделі және жан-жақты ғылым деп баға берген еді.
Диалектика заңдарына қайта оралайық. Материалдық диалектика, жоғарыда айтқанымыздай, өзінің даму көздерін қарама-қарсылықтардың бірлігі мен күресінен іздейді. Бұл заң қарама-қарсылықтарды шешуде айқын көрінеді, яғни дамудың (табиғаттың, қоғамның, сананың, адам танымының, т.б.) қозғаушы күші осы қарама-қарсылықтарда және оларды шешуде жатыр.
Мысалы, мектептегі оқу мен тәрбиеде қандай нақты қарама-қарсылықтар орын алады? Солардың кейбіріне тоқтала кетейік:
оқушының мүмкіндігі мен оған қойылатын талаптар арасындағы қайшылықтар;
оқушының оқуға болған ынта-жігері, талап-тілегі және осы талаптарды қанағаттандыруға сәйкес келмейтін мұғалімнің біліктілік деңгейі арасындағы қайшылықтар;
оқушының тілегі мен мүмкіндігі арасындағы қарама-қарсылықтар;
оқуға қойылатын талаптар мен оқуға болған селқостық.
Осы барлық қарама-қарсылықтарды шешу, жою істерін толық қолға алғанда ғана ол дамудың қозғаушы күшіне айналады.
Мектептің оқу-тәрбие істерінде әрдайым бұдан басқа да қарама-қарсылықтар туындап отырады. Мысалы, жаңа танымдық мәселелер, жаңа талаптар мен оларды шешуге арналған құралдар арасындағы қарама-қарсылықтар. Мұндай қарама-қарсылықтарды шешу көптеген факторларға тэуелді:
мұғалімнің педагогикалық шеберлігіне;
білімнің мазмұны мен білім мазмұны теориясының орындалу дәрежесіне;
оқу әдістері теориясының дайындық деңгейі мен педагогтың оларды тиімді қолдана білуіне;
педагогикалық қабілет теориясының дайындық деңгейі мен мұғалімнің оларды игеру дәрежесіне;
мұғалімнің жеке қасиеттеріне.
Диалектиканың келесі негізгі заңдарының бірі - мөлшерлік өзгерістен сапалық өзгеріске ауысу заңы және керісінше. Бұл заң дамудың сыртқы ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
ПЕДАГОГИКАНЫҢ ӘДІСНАМАЛЫҚ ҚОРЫ
Тәжірибиелі эксперимент жұмыстары оларды ұйымдастыру және жүргізу
ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ЗЕРТТЕУЛЕРДІҢ ӘДІСНАМАЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
Педагогика ғылымының ерекшелігі
Педагогиканың теориялық - әдіснамалық негіздері
Оқушыларын оқыту, тәрбиелеу үрдісі үстінде психикалық процестері мен танымдық қасиеттерін халық дидактикалық тұрғыдан меңгертіп дамыту
Ғылыми-педагогикалық зерттеу әдіснамасы мен әдістемесі пәні. Лекция тезистері
Педагогикалық зерттеулердің əдіснамалық принциптері
Педагогикалық зерттеулердің теориялық-әдіснамалық негіздері
Ғылыми іздерістің әдіснамасы
Пәндер