Ежелгі шығыс философиясы

Біздің жыл санауымыздан үш мың жыл бүрын ежелгі Үнді жерінде қауымдық қоғам ыдырап, оның орнына қүлдық қоғам қалыптаса бастады. Осыған орай ежелгі үнді қоғамы 4 варнаға бөлінді. Олар: брахмандар (абыздар), кшатрийлер (әскербасылар) жэне шудралар (қүлдар). Әр варна түйықталған әлеуметтік топ болды да, әрқайсысы қоғамда өзіне тэн орын алды және өздеріне ғана тэн дәстүрлі мамандықтары болды. Мысалы, брахмандардың үлесіне - ой еңбегі, кшатрийларға-эскери қызмет, вайшьилерге-ауылшаруашылық, қолөнер кэсібі, саудагерлік тисе, шудраларға- қара жүмыс ғана тиді. Ежелгі үнді қоғамының осы даму кезеңіне сай мифологиялық, философиялық көзқарастары да қалыптасты. Олар негізінен үнді мэдениетінің ескерткіші ведаларда (веда б. д. д. 1500ж) жиынтықталған. Ведалар 4 бөлімнен түрады: 1) самхит-құдайларға арналған гимндер жинағы; 2) брахман- самхитті түсіндіретін эр түрлі мифологиялық эңгімелер,, ритуалдар т. б; 3) араньякта-(орман кітабы) брахманға тэн ритуалдардың орнына қүдайларды іштей сыйлап қүрметтеу, олар туралы ойланып - толғану сияқты көзқарас; 4) Ведалардың ең соңғы сатысы "Упанишадта" дэстүрлі варналарды бір-біріне қарсы қоюдан гөрі, олардың арасындағы айырмашылықты ең жоғарғы білім арқылы жоққа шығаруға болады деген идея уағыздалады. Упанишадтың басты тезисі Брахман туралы. Ғарыштың негізінде мэңгі мэнділік- Брахман жатыр. Ал одан заттар дамып өскен. Олай болса, Брахман - бар әлемнің генетикалық, түпнегіздік бастамасы жэне олардың соңы. Брахман екі түрлі болады. Біріншісі-қозғалмайды, нақты өмір сүреді, бірақ жойылып кетуі мүмкін, ал екіншісі-жойылмайды, өлмейді, қозғалыста болады жэне ақиқат. Бірінші брахман көп түрлі болса, екіншісі-жалқы. Кейбір жағдайларда брахмандармен қатар, синоним ретінде, Атман ұғымы да қарастырылады. Атманның табиғаты-бір жағынан дене сияқты болса, екінші жағынан рух сияқты. Рухты атман- тіршіліктің негізі, ал екеуі қосылып, барлық денелердің ішкі бастамасы, негізі және соңы болады. Амен тек бастама ғана емес, ол- саналы тіршілік иесі, әлемді жаратушы. Брахман жэне атманмен қатар тұрған үғымдаодың бірі-пуруша жэне "мен". Пуруша - ол әлем, адам түріндегі элем. Сондықтан, Атман бастапқыда пуруша түрінде болып, "мен әлемді жаратамын",-деп: аспан суын, сэуленің бөлшектерін, өлімді, суды жаратты. Осыдан біз Атманның саналы екенін түсінеміз. Упанишадта "менді" Брахманмен, Атманмен тең деп түсінген де ғана, адам өзін қүдаймен, бүкіл элеммен теңмін деп, түсінеді. Ал "мен" - бір бөлек, брахман, атман-бір бөлек деп түсінетін болсақ ол-білімділікке жатпайды. Ал, егер атманды танып-білсек, барлығын да білгеніміз. Жалпы, білімділік упанишадта өте жоғары бағаланады. Мысалы, тікелей қүрбандық шалғаннан гөрі, құрбандық шалу туралы білім өте қүндырақ. Өмірдің ең басты мақсаты-тірі кезінде атман-брахманмен қосылып-бірігу. Өмір қиыншылығынан, қү-марлығынан, үмітінен, қызғаншақтықтан тыныштық тауып, алдап- арбаусыз ой кешіп, атманды үсініп-білген адам нағыз брахман болып құдайға, элемдік қүрылымға айналады. Упанишадта жанның
        
        Ежелгі Шығыс Философиясы
Біздің жыл санауымыздан үш мың жыл ... ... Үнді ... ... ... оның орнына қүлдық қоғам қалыптаса бастады. Осыған орай ... ... 4 ... ... ... ... (абыздар), кшатрийлер
(әскербасылар) жэне шудралар (қүлдар). Әр варна түйықталған әлеуметтік топ
болды да, әрқайсысы қоғамда ... тэн орын алды және ... ғана ... ... болды. Мысалы, брахмандардың үлесіне - ой еңбегі,
кшатрийларға-эскери қызмет, вайшьилерге-ауылшаруашылық, қолөнер ... ... ... қара ... ғана ... ... үнді ... даму кезеңіне сай ... ... ... ... Олар ... үнді мэдениетінің ескерткіші ведаларда (веда б.
д. д. 1500ж) жиынтықталған. Ведалар 4 бөлімнен түрады: 1) ... ... ... 2) ... ... түсіндіретін эр түрлі
мифологиялық эңгімелер,, ритуалдар т. б; 3) араньякта-(орман кітабы)
брахманға тэн ... ... ... ... сыйлап қүрметтеу, олар
туралы ойланып - толғану сияқты ... 4) ... ең ... ... ... ... ... қарсы қоюдан гөрі, олардың
арасындағы айырмашылықты ең жоғарғы білім арқылы жоққа шығаруға ... идея ... ... ... тезисі Брахман туралы. Ғарыштың
негізінде мэңгі мэнділік- Брахман жатыр. Ал одан ... ... ... ... ... - бар ... генетикалық, түпнегіздік бастамасы жэне
олардың соңы. Брахман екі ... ... ... нақты өмір
сүреді, бірақ жойылып кетуі мүмкін, ал екіншісі-жойылмайды, ... ... жэне ... ... ... көп ... болса, екіншісі-
жалқы. Кейбір жағдайларда брахмандармен қатар, синоним ретінде, Атман ұғымы
да қарастырылады. Атманның табиғаты-бір жағынан дене сияқты ... ... рух ... ... ... ... ... ал екеуі қосылып,
барлық денелердің ішкі бастамасы, негізі және соңы болады. Амен тек ... ... ол- ... ... ... әлемді жаратушы. Брахман жэне атманмен
қатар тұрған үғымдаодың бірі-пуруша жэне "мен". Пуруша - ол әлем, ... ... ... ... ... пуруша түрінде болып, "мен
әлемді жаратамын",-деп: аспан суын, сэуленің бөлшектерін, ... ... ... біз Атманның саналы екенін түсінеміз. Упанишадта "менді"
Брахманмен, ... тең деп ... де ... адам өзін ... ... ... деп, ... Ал "мен" - бір бөлек, ... ... деп ... ... ... ... Ал, егер атманды танып-
білсек, барлығын да білгеніміз. Жалпы, білімділік упанишадта өте жоғары
бағаланады. ... ... ... ... ... құрбандық шалу туралы
білім өте қүндырақ. Өмірдің ең басты мақсаты-тірі кезінде атман-брахманмен
қосылып-бірігу. Өмір ... ... ... ... ... алдап- арбаусыз ой кешіп, атманды үсініп-
білген адам нағыз брахман болып құдайға, элемдік ... ... ... ... ... ең ... ... бірі. Қайта-қайта
айналып келетін жанның сансар тырнағынан құтылу үшін аскеттік өмір сүріп,
ең жоғары білімді алуы ... шарт ... ... ... ... философиялық ілімдер сол ведалардың беделін
мойындау-мойындамауына байланысты эр-түрлі бағыттарға бөлінеді: ... ... ... ... ... ... ... негізгі философиялық көзқарастары
"сиддханта" деп аталатын кітаптар жинағында берілген (б.д.д. Зғ.) жайнизм
сансарға (жанның бір денеден екінші денеге ... ... ... ... жаза
заңдылығы) жэне мокшаға (жанды қасіреттен азат ету) сенеді. Жайнизмнің
басты мақсаты-қасірет деп ... ... азат ... ... ... заңын қүдайларға құрбандық шалып өзіңе қаратуға болмайды. ... ... ... ... ... ... осы ... жеңуге
болады. Ол үшін сансардан қүлылу қажет.
Жайналықтар элемді тіршілігі бар жэне ... жоқ деп ... ... жоқ ... элем ... (ану) тұратын материядан (пудгала)
құралады. Олар ... ... ... ... Оларға, сонымен қатар,
кеңістік (ақаша) уақыт ... орта жэне ... ... ... ... Керек десеңіз, жердің де жаны бар. Жанның өзі эр- түрлі ... ... су, жер, от, ... тек ғана сезіне алса, қүстарға, ... ... ... ... ... тэн. ... ... тіршілік мэңгі,
бірақ ол материалдық денелер түрін қабылдаған көптеген жандарға бөлініп
кетеді де, бір денеден ... ... ... ... ... ... пен ... жоқтардың арасын толығымен алшақтаса,
карма оларды біріктіреді, сөйтіп мэңгі әлемдік процесс жүріп жатады.
Карманың өзі көп ... ... Оның бірі ... ... бізді
дүниеге әкелген жанұямызды айқындаса, екіншісі - өмірдің үзақтығын,
үшіншісі - ... пен ... ... ... негізі болып
есептелетін құштарлыққа, лэззаттануға қатынасты айқындайды.
Ал сансардан азат болу үшін "үш қазына" сақтау керек. ... ... ... ... дүрыс сенім. Дұрыс сенім-тиртханкалар деп аталатын 24
эулиенің іс-эрекетіне сену ... ... ... ... өзіне қаталдықты, салмақтылықты т.б. сақтау. Ал шынайы білім-
жанның сезім мүшелері мен ақыл-ойға сүйенбей алған ... ... ... ... жан ... ... заттармен тікелей байланысады. Ал
түйсіктер, ақыл-ой болса мұндай байланысқа кедергі жасайды. Танымның 3 ... ... 3 ... ... ... ... ... жэне үхақ
заттарды түйсінеді, екінші сатысында-өз ... ... ... жек ... женген жан адамдардың қазіргі жэне өткен
кездегі ойларын тікелей білуге мүмкіндік алады, ал үшінші ... - ... ... ... қасиет, абсолюттік білім дариды.
Жайналардың пікірінше, элем бірінің үстіне бірі ... көп ... ... ... екі ... ... ортаншы қабатта-жер, келесі
қабатта-құдайлар, ал ең ... ... ... ... ... ... жайналардың пікірінше, құдай жоқ, оның бар
екендігі ... ... ... ... бэрі ... ... да ... емес, 24 тиртханкараға (әулиелер) жэне джиндарға сену
керек.
Жайнизм кейінірек келе ... жэне ... ... екі ... бөлініп
кетті. Жайнизмге Үндістанда қазірдің өзінде де ... ... ... ... Бүл ... ... шығу ... принц Сиддхарта Гаутаманың
(б.д.д. 563-483 ж.ж) есімімен тығыз байланысты. Буддизм ілімі бойынша, ... Адам ... ... ... ... да аурудан, кэріліктен,
өлімнен қүтыла алмайды. Оған ... ... ... та ... ... қүтылудың бірден-бір жасы сансардан (жанның бір денеден бір
денеге ауысып отыруы) толық азат ... Ол үшін адам төрт ... ... ... 1) Өмір - ... ... келу, кэрілік, ауру, жақсы көрген
нэрсеңнен ... ... жете ... ... бэрі ... ... пайда болуы туралы ақиқат. 3) Қасіреттің пайда болу себебі-
өмірден лэззат алуға деген қүштарлық екенін түсініп ... ... ... оны ... ... сену. 4) Қүштарлықтан қүтылу
жолдарын білу. Қүштарлықтан қүтылу оңай емес, ол үшін 8 эдептілік қағиданы
бүлжытпай орындау ... ... таза ... тырысу қажет. Олар:
1)    Дұрыс жол-төрт ақиқатты дүрыс түсіну
            2)    Дұрыс ... - төрт ... өз ... өзгертуге
бағытталған ерік-жігер.
3)        Дұрыс сөз-өтірік айтпау, біреуді ... ... ... ... ... ... тіршілік иесіне жамандық жасамау, үрлық-
қарлықтан қашық болу.
5)    Дұрыс түрмыс қалпы- адал еңбек ... ... ... ... күш жүмсау-қүмарлықпен, жаман оймен күресу
            7)   Дұрыс ой бағыты-бүл дүниенің жалған, ... ... ... ... білу-өз денеңді сезінуден, ойлаудан, түсінуден арылу
Дұрыс жинақтала білудің өзі 4 сатыдан түрады.
1)   Ойды 4 ақиқатқа түсініп, пайымдауға бағыштау
2)       Осы 4 ... ... Ол ... ... ... жэне ... мүмкіндік береді
3)     Қуаныш-қайғыдан,           өз денеңді сезінуден арылу.
4)       Толық ... жэне ... ... ... Соңғы сатыны будда
"нирвана" деп атады. Нирвана-қайта тірілуден ... ... ... ... Тек ... ... ... мокша жанды қүдіреттен
о дүниеде азат етсе, нирвана - бүл ... азат ... ... жағдайына
жеткен адамды архат (қадірлі, сыйлы адам) деп атайды. Нирвана, ... ... ... брахман деуге де болады. Олай болса, нирвана -ең
жоғарғы ляззат. ... ... ... ... ... ... ... элемдік
көрініске ауысады. Әлемдегі нирвана мэңгі, оны ешкім дүниеге экелмейді жэне
пайда болуының себебі жоқ. Әлемдік нирвананы сезім мүшелері арқылы қабылдау
мүмкін ... оны тек қана ... ... жүрген, ақыл-ойы таза, күнделікті
қызықтан ... ... біле ... ... ... 3 ... ... Индияның ресми идеологиясы
болды. Кейінірек келе, екі ағымға бөлініп кетті. Хинаяна - "кіші шеңбер"
деп ... ағым ... ... жақынырақ болса, махаяна-"үлкен шеңбер"
деп аталатын ағым-архаттан гөрі деп ... пір ... ... ... ... ... ... жетуге талпынып жүрген адам. Ол білгір
адамнан гөрі дін уағыздаушы адамға ... ... ... ... ол тек өзін ғана ... өз ... нирванаға жете
алмайтындардан бәрін қүтқарады. Сөйтіп, нирвана өзінің ... ... ... ... ... ... айналады.
Буддизмге сенушілер Үндістанның өзінен гөрі одан тыс мемлекеттерде ... ... ... ... ... т.б). Ал ... өзінде
буддизмнің орнын брахманизм басады да, буддизмдегі ... ... ... ... ... қалады.
в) Локаята (Чарвака). (Лока-"аймақ", ел, кеңістік, элем, жер, ... ... ... - ... ... ... ... мағыналар береді).
Локаяттар Веда ілімдерін жоққа шығарады. Осы тұрғыдан Веда ... ... ... ... сынға алады. ... ... ... халықты алдап, соның арқасында байып ... ... дене ... ... жан өмір сүрмейді. Олардың
пікірінше, элемдегі барлық ... ... ... деп ... ... түрады. Олар: ауа (ваю), от (ап), жэне жер (кишта). Махабхуттар
белсенді және ... ... ... өзіне тэн күштің,
белсенділіктің арқасында өзара байланысқа түсіп, бірігіп, ыңғайлы келгенде,
бұрын жеке алғанда өздерінде жоқ ... ... ... Ал денелер
өлгенде, олар қайтадан өздерін өмірге экелген махабхуттарға бөлшектенеді,
ал бөлшектенген махабхуттармен бірге сана да ... ... мэні ... ал ... ... деп ... түсінігінше, ляззат пен қасірет байланысты, бірақ, қасірет
буддизмдегі ... ... мәні ... оны толығымен жою мүмкін емес, оны
азайту, жеңілдету өз қолымызда. Табиғатты элеуметтік қүбылыстарды танып
білуде ... сырт күш ... ... ... ... жоқ,
білімді тек сезім мүшелері арқылы ала аламыз. Кейінірек келе, локаяттар
сушикши (нэзік) жэне ... ... ... деп ... екі ... ... қола дэуіріне темір дэуіріне ... ... мен қала ... ... ... ақшалай-
тауарлық қатынастардың қалыптасуына, ой жэне дене еңбектерінің бөлінуіне,
эртүрлі сатыдағы элеуметтік топтардың пайда болуына экеліп соқтырды.
Ежелгі Қытай ... ... ... деспотия болатын. Мемлекет
басшысы-эрі монарх, эрі жрец ж/е ... ғана жер иесі ... ... ... ... қызметте болды. Олардан кейін элеуметтік
сатыда-рубасылары, отбасы басылары ... Ал ... ... олар ... ... ... тыс қалды.
Заң болған жоқ, сондықтан элеуметтік ... ... ... ... тыс қала ... ... ... басшысының алдында
эртүрлі элеуметтік сатылардың бэрі тең ... ... ... ... күрделі, шым-шытырық ритуалдарға негізделді.
Мысалы, тірілердің өлгендерге, олардың рухына, табиғат құбылыстарына, жерге
ж/е аспанға ... ... ... ... діни көзқарас, эдет-
ғүрып, дәстүрлермен тығыз байланыстағы ритуалдар, жоғары элеуметтік сатыда
тү_рғандар мен ... ... ... ... ... сол кездегі дүниетанымдық көзқарастары "Бес кітап" деп
аталатын кітаптарда шоғырланған. Бұл кітаптар өздерін білімді деп ... ... ... ... ... роль атқарады.
Ежелгі Қытайда ғылымның да кейбір салалары пайда бола ... ... ... ... Осы ғылымдар саласындағы жетістіктер
негізінде Ай мен Күннің түтылу мезгілін анықтады, астрономиялық қүбылыстар
мен жердегі құбылыстардың ... ... ... ... ... ... ... табуға мүмкіндік туды. Бірақ, ғылым элі де болса элжуаз
қалыпта еді. Бүл ... ... ... ... эсер етпей қойған
жоқ.
Біздің дэуірімізге дейінгі ... ... ... п/б ежелгі Қытай
философиясы кейінірек ... алты ... ... ... ... ... заң ... (легистер), даосизм,
тұрпайы философтар (натурфилософия) ж/е Атаулар мектебі. Біз бүл ... ... ... ең ... - конфуцийшылдық,
даосизм, ж/е легистерге ғана қысқаша тоқтаймыз.
а) Бүл философиялық ағымның п/б жэне ... осы ... ... ... оның ізбасарлары Мэн-цзы ж/е Сюнь-цзының ... ... ... 551-479 ж.ж) ... ... ... ... келген. Ата-анасымен ерте айырылған ол, тек 15 жасында ғана ... ... Оның ... ... ... Олар ... ... ой-пікірлері, қағидалары мен түжырымдарын жиынтықтап, "Әңгімелер
мен пікірлер" (Лунь Юй) деген конфуцийшылдық ілімінің негізгі ... ... ... ... ... бұл кітапты үлгі түтып,
басшылыққа алған.
Кун-фу-цзының ілімінше, ең жоғарғы жаратушы күш-аспан. Ол жерде әділеттілік
болуын қадағалап отырады. Ал ... ... ... сатыдағы
топтардың болуы ол- эділеттілік. Олай ... ... осы ... ... ... ілімін аспан денелерінің заңдылықтарын н/е,
бабалар рухын зерттеуге арнамайды. "Өмірдің не екені білмей жатып, өлімнің,
рухтың не екенін ... ... - ... өзі осыған айғақ.
Керісінше, оның қарастыратын негізгі мэселесі - адамдар арсындағы қарым-
қатынас, ... ... ... орай ол ... үғымдарға көбірек көңіл
бөледІ. Олар: "тең орта", "адамгершілік" ж/е "өзара ... осы ... ... "дао" ... жол) қүрайды. Әр адам осы даоның жолымен өмір
сүруі ... ... - ... ... ... ... Өмірде мүндай
"ортаны" ұстап, іс-эрекет жасау оңай емес, ... ... ... көрсетсе, бір тобы тым сақ келеді.
Ал адамгершіліктің негізгі-"жэнь" - ата-анасын ... ж/е ... ... жалпы алғанда, үлкендерді сыйлау. ... шын ... ... ол еш ... ... ... Ал ... арқылы қарым- қатынас, конфуцийшылдық эдептілік туралы
ілімнің негізгі ағымы. Бүл эдептілік ... бір ... ... ... нэрсені басқа біреуге жасама"-дегенге сайып келеді. Аталған
эдептілік қағидаларын "текті адамдар" (Цзюнь-цзы) ғана басшылыққа алып, іс-
эрекет ... ... ... ... осы ... ... адамдарды қарсы қояды. "Текті адам"-заң мен парызды ... ... ... ... тапсырма бере алмайсын, оларға тек қана үсақ-
түйек тапсыруға болады. "Текті адам" басқалармен келісімді жағдайда ... де , ... ... ... ... жолын үстайды, ал қарапайым адам
жүртпен келісімді өмір сүрмесе де, солардың айтқанын істеп, ... ... ... т.б.
"Текті адам" тек қана этикалық үғым емес,ол саяси үғым да. Ол ... Ал ... ... қайнар көзі-басшының өз басының эдептілік
қасиеттерін өзінен төмен тұрғандарға мысал ретінде көрсету. Егер басшылар
"дао" жолымен жүрсе, онда ... ... ... ... ... ... ... болады, уақыт тоқтамай өтіп жатады десе
де, қоғамдық өмірге келгенде, ондағы қалыптасқан ... ... ... деп ... ... билеуші, шенеунік-шенеунік, эке-эке,
ал бала-бала болып, аттарына ... ... шын ... ... ... ... күтпеген жерде кездейсоқ өзгерістер бола қалса, ол тез арада өз
қалпына ... ... ... ... оның ... Осы ... басқарылуы керек. Демек, "Білу дегеніміз-табиғатты емес, адамдарды
танып білу",-деп есептейді. Кейбір ... "туа ... ... олар басқалардан жоғары деп саналады". Оқу, білу таңдамалы
түрде болуы керек. Оқығанда тек өмірде керекті, ең дүрыс ... ... ... те, ... ... болу ... Білу дегеніміз-тек қана
өзіміз білмейтінді үйреніп, білу емес, сонымен қатар зерттеп ... ... ... ... ... ... 372-289 ж.ж) ... ілімін ары қарай жалғастыра
отырып, аспан (көк)-объективтік ... ... ... ... дей отырып, аспанның еркі-адамдардың жігер-еркі арқылы көрінеді
деген пікір айтады. Осыдан келіп, ол:"Олай ... ван ... ... ... ... ... оны экесінен жақсы ... ... ... ... 313-белгісіз) Аспан мен жерді барлыү денелердің шығу ... ... да, ... ... жігер-еркі ретінде мойындамайды.
Оның пікірінше, ... ... ол ... ... ... гөрі,
керекті заттарды көбейтіп, аспанның өзін бағындырған дүрыс.
Әлем ... ... ... өмір ... оны зерттеп, сырын ұқса, өз
қажетіңе жаратуға болады. Олай болса, ... н/е ... бай н/е ... ... ... ... ... адамдар табиғатынан зүлым,
қызғаншақ, дүниеқоңыз болып ... ... ... ... ... оның табиғатын өзгертуге болады. Ал адамдар өз тарапынан өзін өзі
жетілдіруге қүлшынуы тиіс. Конфуцийшылдық б.д.д. 1 ғ. ... ... 9 ... ... ... ... діни көзқарасқа айналды.
в) Легистер (заңгерлер) Негізгі өкілдері: Шан Ян (б.д.д.4 ғ) ... ... ... 3 ғ)  ... ... мемлекетті
эдемтілікке негізделген заңдары жүзеге асыру арқылы ... ... ... қарсы болып, керісінше, мемлекеттік тек қана зағға сүйеніп
басқаруға болады, себебі, "Мейірімділік пен адамгершілік"-қылмысқа апаратын
бірден-бір жол, ал шын ... ... ... ... деп ... ... ... арожданың орнына
қорқынышты дэріптейді. Елде ... ... 1) ... көп болу ... 2) ... жазалау арқылы халық арасында үрей тудыру
қажет. 3) Үсақ қылмыс жасағандарды аямай ... ... ... олар ... ... ... 4) Адамдар арасында бір-біріне сенімсіздік тудыру
керек. Осы қағидаларды бүлжытпай орындауға ғана халық билеушінің ... ... ... ж/е ... ... ... де ... мемлекет-үлкен отбасы, оның басшысы-халықтың экесі деген
ілімнің орнына легистер: мемлекет-өз алдына бір машина сияқты ... өзін ... ... да, ... да, ... да ... ... Мемлекеттің негізгі мақсаттары: 1) ¥сақ патшалықтарды ... ... ... ... ... 2)0сы мемлектке басқа халықтарды
бағындыру. Осы түрғыдан өнерге, ... ... ... ... қажет.
Мемлекеттің экономикалық негізгі қолөнер н/е сауда емес, егін ... ... ... ... адамдардың жүмыс істеу қабілетіне қарай
бөлінуі
тиіс.
Конфуцийшылдармен ... ... ... көп ... ... ... өзінде де осы философиялық бағыттарды жақтаған немесе қарсы шыққан
саяси топтардың кездесетінін ескерткен артық болмас.
г) Даосизм (6-5 ғ.ғ. б.д.д.) Бүл ... ... ... 6 ғ өмір ... ... деп ... Оның негізгі еңбегі-"Дао ж/е дэ туралы кітап" (Дао дэ
цзин). Даосизм "дао" үғымына негізделген. Егер басқа ... ... "дао" "жол" ... ... ... ж/е ол ... дамуымен
әдептілікті жетілдірудегі негізгі үғым болса, даосизмде "дао"- ... ... "Да

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ежелгі Шығыс философиясының ерекшелігі3 бет
Орта ғасыр философиясының жалпы сипаттамасы және ерекшеліктері7 бет
Философияның пайда болуы мен дамуы, негізгі тарихи типтері25 бет
Эленизм дәуірі6 бет
Әл-Фараби мұраларының алғаш зерттелуі6 бет
Орыс жылнамаларындағы түркі текті есімдердің әлеуметтік мәні мен тарихи-этимологиялық сипаты3 бет
Әл – Фараби6 бет
"Философия тарихы" пәнінен тест сүрақтары5 бет
Адамзат қоғамын рухани дамытудағы философияның рөлі19 бет
Адамның шығу тегі туралы концепциялар10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь