Ежелгі дүние тарихты оқыту мәселелері



Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі:  Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге
Таңдаулыға:   
Тегін:  Антиплагиат

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Ежелгі дүние тарихты оқыту мәселелері

1. Ежелгі Шығыс тарихының тарихын зерт-теудегі деректанудың атқаратын рӨлі
2. Ежелгі Шығыс тари-хының негізгі тарихи деректері Египет пирамидалары, Хаммурапи заңдары және т.б.
3. Ежелгі Шығыс әдебиеттері. Зерттеу әдістері.
4. Деректанулық зерттеулердің анализдік мақсаттары мен деректік маңызы.

2.Сабақтың мақсаты: Ежелгі Шығыс тарихының тарихын зерт-теудегі деректанудыың атқаратын рӨлі белгілі бір уақыттағы әлеуметтік жағдайда пайда болған, сол жағдайды бейнелейтін және Өзін жасаған субьект туралы мәлімет беретін тарихи таным қҒралы ретінде зерттеу.

Ертедегі дүние тарихы немесе антикалық дүние деп әдетте Рим империясының аяғына дейінгі (б.э.‡ғ.) Жерорта теңізі бойының ертедегі қоғамдарының тарихын айтады. Ертедегі дүние тарихының тамыры, әрідегі ескілікті заманға барып қосылады. Қазіргі кезде Жерорта теңізі бойының тарихын б.э.д. бірнеше мыңдаған жы
лдардан бүрын бастайды.
Греция тарихына дейін Криттің және Жерорта теңізінің басқа да облыстарының тарихы Өтті. Ал нағыз антик заманының (грек-рим) тарихы б.э.д. ІІ мыңжылдықтың аяғынан, Гомер заманы деп аталатын заманнан басталады.
Антик заманы дүниесі тарихының білім беру жүйесінде Өте үлкен маңызы бар. Ол адамның ақыл-Өрісін кеңейтеді және қазіргі заманғы дүниенің тарихи тамырларын

көрсете отырып, бүл жӨніндегі түсінікті тереңдете түсетін кӨптеген қызғылықты мәселелерді алға қояды.
Қазіргі заманғы бүкіл Европа елдерінің, ішінара Европадан тыс елдердің де мәдениеті антик заманы мәдениеті негізінде Өсіп Өркендеді. Антик заманы тарихын жақсы білмейінше, одан кейінгі дәуірлердегі кӨптеген мекемелердің, Өнердің, архитектура стильдерінің, театрдың, қазіргі заманғы саяси, ғылыми және басқа терминдердің тарихын білуге болмайды. Антик заманының алуан түрлі ізі, аяқты басқан сайын, қоғамдық Өмірде де, сондай-ақ жеке түрмыста да кездесіп отырады.
Грек және Рим мәдениеті- дүниежүзілік тарихтың айқын беттерінің бірі. Грек пен Рим классиктері шығармаларының, антик заманының Өнері мен кӨркем қолӨнер ескерткіштері біздің заманымыз үшін де маңызын жоғалтқан жоқ.
Антикалық Өркениеттің ошағы ежелгі заманда ішкі деп аталған теңіздің түбектері мен аралдары болды. Бүл байтақ су кеңістігінің маңызы оның ежелгі "жер шеңбері" (orbіs terrarum) деген латынша атауынан да кӨрініп түр, Өйткені антикалық мәдениеттің бүл жерлері шын мәнінде, қазіргі күнге дейін ежелгі атауларын сақтаған, үш материктің: Азия, Европа, Африканың түйісіндегі теңіз маңында орналасқан.
Жерорта теңізі антикалық әлем халқы үшін, маңында "кіші" Өркениет ошақтары қалыптаса бастаған кӨп теңіздердің бірі болды. Жерорта теңізінің шығыс тармағын гректер Эгей теңізі деп атады. Эгей теңізі аралдарын гректер екі топқа біріктірді: Киклады және Спорады. Мезолит дәуірінен бастап аралдарда Өзіндік мәдениеті бар грек емес тайпалар мекендеді. КӨптеген аралдардың бір-біріне жақындығы олардың халқының жерден алыс кетпей аралдан аралға жүзуіне мүмкіндік берді. Осылайша Эгей теңізі теңізде жүзу ісінің әліппесі болды, теңіз жағалауларында Өмір сүрген халықтар (финикиялықтар, этрускілер, гректер) оны антикалық дәуірге дейінгі кезеңде меңгерген еді.
Балкан және Аппенин түбектері арасындағы су кеңістігін гректер Ионий теңізі, ал оның солтүстік бӨлігін этрускілер мен римдіктер Жоғары немесе Атрий қаласының атымен Адриатикалық деп атады.
Аппенин түбегінің батыс жағалауын шайып жатқан теңіз болса, тиррен-этрускілердің атымен Тиррен деп аталынды.
Ішкі теңіз батыста сыртқы теңізбен (мүхитпен) бүғаз арқылы жалғасты. Финикиялықтар мен карфагендіктер бүғазды Мелькарттың бағанасы, гректер - Геракл, ал римдіктер Геркулес бағанасы деп атаған.
Боспор бүғазынан солтүстікке қарай орналасқан теңізді гректер Понт Аксинский (қонақжай емес), кейіннен оны Понт Эвксинский (қонақжай) деп атаған.
Боспорға жол Пропонтида (Мрамор теңізі) арқылы жүрді, ол Эгей теңізінен Геллеспонт (Дарданелл бүғазы) арқылы бӨлініп түр.
Аса ірі тау массивтері (Карпат, Альпі, Пиреней) антикалық Өркениеттің шекарасы болып қана қоймай, оны жаудан қорғайтын қалқан ролін де атқарған.
Жерорта теңізі аралдары мен түбектерінің едәуір бӨлігін таулар алып жатты. Балкан Грециясының қайталанбас ландшафтын жасаған теңіздер мен таулар, ежелгі гректердің саяси және әлеуметтік Өмірінің формасын анықтап, кӨптеген автономиялық мемлекеттердің қүрылуына жағдай жасады. Бүл мемлекеттердің кӨпшілігі бір-бірімен жолдар емес, таулы соқпақтар арқылы байланысқан еді.
Грек материгінде Лаконика, Мессения және Фессалия сияқты жылқы Өсіруге мүмкіндік беретін және егіншілікпен айналысуға қолайлы бірнеше ғана маңызды жазықтықтар бар. Материктегі гректерге Өз астығы жетпегендіктен, оларды онымен Солтүстік Қара теңіз жағалауы және Египет қамтамасыз етті.
Италияда да егіншілікке қолайлы жерлер аз болғандықтан, мүнда да халық астықпен толық қамтамасыз етілмеді. Бірақ, жақын орналасқан астықты Сицилия

мәселені шешіп берді және теңізде жүзудің дамуы бидайды Африка мен Египеттен сатып алуға мүмкіндік тудырды.
Таулар Жерорта теңізінің қүрлықтағы әр түрлі бӨліктерінің климаттық ерекшеліктерін де анықтап берді. Оның халық Өміріндегі маңызы зор болды, Өйткені таулар Жерорта теңізі түрғындарына қүрылыс материалдарын және эгей, грек, карфаген, этруск және римдік архитектура мен скульптураның дамуына негіз болған қүнды тас жыныстарын берді. Мелос аралы обсидиан жынысына бай болса, Парос аралы мен аттикалық Пентеликон мраморымен аты шықты. Италияда мраморды Этруриядағы Луна қаласының маңындағы кен орнында Өндірді.
Жерорта теңізі түрғындары жиі пайдаланатын металдар да таулардан шығарылды. Аттиканың ең қиыр шетіндегі Лаврион таулары күмістің отаны болса, Эвбей мен Кипр, Этрурия мен Орталық Жерорта теңізіндегі Сардиния тауларында мыс кен орындары болды.
Тау баурайлары мал шаруашылығы үшін Өте қолайлы болды, жаздың ыстық кезеңдерінде ол мал жайылымына айналды.
Жерорта теңізі ауданында дәнді дақылдардан ертеден арпа, полба, бидай, кейінірек бүршақ түқымдастар- жасымық пен бүршақ Өсірілді. Басқа дәнді дақылдарды (күріштен басқа) гректер рим жаулап алушылығына дейін білмеген. Сүлы арам шӨп, тары варварлардың тамағы саналған. Арпаның дәні қүдайларға қүрбандық ретінде жүрді, арпа масақтарынан егіншілік қүдайы Деметраның культтік бейнесін безендіру үшін веноктар Өрілді.
Карфагендіктер тек бидай және арпамен таныс болған. Қара бидаймен олар Ганнибалдың атақты Италия жорығы арқылы ғана танысты.
Сырамен қатар, шарап Өндірісі Жерорта теңізі ауданында кеңінен танымал болды, бүл жерден жүзім сабағы Испания, Галлия, Германия, Британияның ішкі облыстарына Өтті. Зәйтүн майы кеңінен пайдаланып, ол малдың майын ауыстырды. Зәйтүн ағашы халық арасында қасиетті саналды. Зәйтүн ағашынан басқа гректер ежелден інжір және анар Өсірді.
Мәдени байланыстардың кеңеюімен мәдени Өсімдіктердің де түрі кӨбейе бастады. Б.э.д. Іғ. Кіші Азиядан шие, Армения мен Персиядан шабдалы ағаштары әкелінді. Қазіргі Жерорта теңізінде таралған қӨптеген Өсімдіктер антикалық заманда халыққа белгісіз болған еді. Олардың қатарында картоп, темекі, күнбағыс, жүгері болды.
Жерорта теңізі ауданының фаунасы мен флорасы б.э.д. ІІ-І мыңжылдықтарда Өте кӨркем, әрі бай болды. Фаунаның Өзгеруі кӨп жағдайларда адамның кызметіне байланысты болды. Қазіргі халықтардыңкіне қарағанда, ежелгі түрғындардың рационында балықтан жасалған тағамдар кӨп болған, бүл әрине батпақтардың қүрғатылуына және Өзендердің саяздануына байланысты еді.
Антикалық әлем туралы түсінікті біз ең алдымен деректерден аламыз. Антикалық тарих деректерінің арасындағы ең маңыздысы антикалық әдебиет шығармалары, себебі бүлар сол кездегі адамзаттың Өз тарихын қалай кӨз алдына елестететіні, Өздері және Өздерін қоршаған орта туралы не ойлағаны туралы мәліметтер береді. Әдеби шығармалардың қатарына тарихи еңбектер, сол сияқты ғылыми және кӨркем шығармалар жатқызылады.
Антикалық авторлардың кӨпшілігінің еңбектерінің сақталмағанына және бізге азғантай фрагментті түрде жеткеніне қарамастан, соның Өзі антикалық тарихтың басты оқиғалары туралы толық түсінік береді. Б.э.д. ‡Іғ. соңында - ‡ғ. басында Грецияда тарихи жанрдың жаңа қалыптасқан кезінде, жеке полистердің, оны басқарушы рулардың тарихын жазу үстем еді. ¤з заманы тарихының жан-жақты суреттемесін берген алғашқы еңбектер Геродот, Фукидид, Ксенофонттың шығармалары болды. Эллинизм дәуірінде полистік қүрылымның ыдырауымен, жалпы әлем тарихын жазуға қажеттілік пайда болады. Бүндай

жинақтаушы тарихтар б.э.д. І‡ғ. соңынан жазылады, оның алғашқысы Балкан Грециясы, Рим, Батыстағы грек колониялары мен Карфагеннің тарихын біріктірген Тимейдің шығармасы болды.
Б.э.д. ІІІғ. ортасынан тарихи еңбектер арасынан алғашқы рим тарихшыларының шығармалары кӨріне бастайды, олар анналдар деп аталынды.
КӨп жылдық азамат соғысына алып келген Римдегі полистер дағдарысы тарихи еңбектердің жаңа түрін: монографиялар (Салюстий) мен мемуарлық әдебиетті (Сулла, Цезарь) дүниеге келтірді. Мемуарлармен қатар грек полисі дағдарысы кезеңінде алғаш рет саясаткерлердің Өмірбаянын жазу пайда болды. Бүндай Өмірбаянды ең бірінші болып Ксенофонт Спарта патшасы Агесилай туралы жазды.
Жазба деректермен қатар антикалық әлем туралы маңызды хабарларды бізге адам әрекеттерінің: еңбек қүралдары және қару жарақ, түрғын үй және ондағы ыдыстар, түрмыс және Өнер заттары, шеберхана, үстахана, кен орындары, бекіністер, қоғамдық және ғибадаттық ғимараттар, жерлеу қүрылыстары іздері береді.
¤зіндік ерекшеліктерге ие осындай және материалдық мәдениеттің басқа типтері үнсіздігіне қарамастан, ежелгі авторлардың баяндауларына қарағанда, Өмірдің объективті картинасын береді. Шектес ғылымдардың табыстары ағаш пен сүйек Өнімдерінің, тас пен металл заттарының дайындалған жері және уақыты, оларды жасауда қандай тәсіл пайдаланғаны туралы зерттеулерге мүмкіндік беріп отыр.
Б.э.д. ІІІ-ІІ мыңжылдықтар шегі Европа тарихындағы маңызды кезең болып табылады. Дәл осы кезде ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Тарихты оқыту барысындағы оқыту әдістері
Тарихты оқыту әдістемесі
Ежелгі дүние философиясы
Мектепте тарихты оқыту әдiстемесi. ТАРИХТЫ ОҚЫТУДЫҢ ӘДIСТЕРI, ТӘСIЛДЕРI МЕН ҚҰРАЛДАРЫ
Ежелгі дүние тарихын оқытуда компьютерлі техниканы пайдалану
Мектепте тарихты оқыту әдістемесі пәні
Ежелгі дүние тарихын оқытудың негізгі міндеттері
Мектепте тарихты оқыту әдістемесі пәні. Лекция сабақтары
6-сынып. ежелгі дүние тарихынан дәрістер
Тарихты оқытудың зерттеу әдістері
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь