Жас грамматикалық бағыт өкілдері көзқарастарындағы позитивистік және жеке психологиялық негіздер


Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 8 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






1.Жас грамматикалық бағыт өкілдері көзқарастарындағы позитивистік және жеке психологиялық негіздерге талдау жасаңыз.
Жас грамматистер дәуірін салыстырмалы-тарихи тіл білімі дамуының екінші кезеңі деп есептейді. Өйткені бұлар өздеріне дейін қолданылып келген салыстырмалы-тарихи әдісті түбірімен өзгертуді көздеген жоқ, олар бұл әдістің кейбір ескірген, пайдасыз деген амал-тәсілдерінің орнына зерттеудің жаңа әдістерін енгізуді мақсат етті. Бұл салада олардың алғаш сынға алғаны -- компаративистиканы негіздеушілердің салыстырмалы-тарихи әдісті үнді-европа тілдері тараған ата тілді (праязык) табудың құралы ретінде қолданулары болды. Жас грамматистер салыстырмалы-тарихи әдісті мұндай мақсат үшін қолдану ғылыми емес, оның мақсаты -- болған-болмағаны белгісіз, ойдан шығарылған ата тілді ізден, сағым қуудың орнына үпді-европа тілдерінің ежелгі заманнан бергі үздіксіз дамуының зандылықтарын ашу дегенді айтты. Тіл тарихын зерттеу -- тіл туралы ғылымының ең негізгі, бірден-бір міндеті деп жариялайды.Олардың сынға алған екінші мәселесі -- өздеріне дейінгі ғалымдардың сейлеу тілі фактілеріне жете мән бермей, өз зерттеулеріне ежелгі заманнан сақталған жазба тілді объекті етулері еді. Жас грамматистер зерттеу ісінде жазба тілден гөрі қазіргі заман тілдері фактілер-іне баса көңіл бөліну керек, өйткені қазіргі заман тілі тілдік құбылыстарды дұрыс түсінуге сенімді де мол материалдар бере алады деп қарады. Бұл тұжырым олардың тілдің өзіндік мәні, сипаты жөніндегі программалық концепциясынан туған. Жас грамматистер Г. Штейнтальдың халықтық психологизміне үзілді-кесілді қарсы шығып, тілді жеке адамдардың (индиви-дуумның) психофизикалық, немесе психофизиологиялық әрекетте-рінің жемісі деп санайды. Тілдік категориялардың барлығы да тілдік матер-иалдар арқылы көрінетін, соны жамылған психологиялық категориялар дейді.
2. Лингвомәдениеттану бағытының ерекшелігін анықтаңыз.
бар
3. Антропоцентризм проблемаларына талдау жасаңыз.
А(А.Ө)-ЕРЕКШЕ ЗЕРТТЕУ ПРИНЦ.НЕГІЗ.ЖАҢА БАҒ.ЬІРІ.Оның мәні кезөкелген зертт.ныс-ның адам үшін маң.көрсету,адамның тыныс-тірш.қызм-гіадам тұлғ.дамыту мен жетілдірудегі рөлін анықтаудан оны бағалаудан тұрады,нәтижеде қорытылады.Яғни а.ө бағыт бойынша1.адам факт-тілдегі нег.фактор.2. ті адамның мінезөқұлқ,ойына қалай әсер етеді.3.адам өзі сөйлейтін тілге қалай әсер етеді.34.Адамның лингвокреатив.іс-әрек.жүз.ас.үшін тілді ңқай бөлігіқолайлы.Міне осы сияқ.бұл бағ.зерт-р осы пробл.нег.қарады.Сонд да э.п,эпед,пс.лин,л.м,к.л-адам санасы ментанымынойы мен ойлауының тілі арқылы жарыққы шығу нәтиж.зерт.Бұл сала.бәріфилос-н сабақтасып жатыр.

4.Н.Я.Марр іліміне сыни пікір білдіріңіз.
Кеңестік тіл білімі бастапкы кезден актіл теориясын тіл кұрылысының практикасымен тығыс байланыстырылып карады. Кенес өкіметінін алғашкы жылдарында бүкіл халыкпен бірлесе отырып, елдегі сауатсыздықты жою, жер-жерде ашылып жаткан оку орындарына кажетті окулыктар жазу, өзіндік жазуы жок 50-дей ұсак халықтардың өз тілдерінін дыбыстық жүйелеріне лайыкты Жазулары болуына, емлесінін, жазу тілінін калыптасуына жәрдем-десті. 20 ғ. 30-шы жылдарында Кенестік жана тіл білімін қалыптастыру міндеті тұрған кезде оны калыптастырушылардын басшысы ретінде академик Н.Я.Марр Кенестік тіл білімі әлеміне көтерілді.1930 жж Н.Я.Марр бастаған "Тіл туралы жана ілім" өз кадамын революциядан бұрынғы үнді-еуропалык тіл білімін Кенестік дәуір талабы тұрғысынан қайта карап, үндіеуропа тіл біліміндегі сол кездегі кайшылыкгардың, токырау-шылыктардыц біразын дұрыс көре білді. Бұл бағыттын буржуазиялык елдерде бірсыпыра мәселеде реакциялык, нәсілдік сипатта болып, отар елдер мен аз ұлттарды, олардын тілдерін кемсітіп, карайтындықтарын ашык айтты. Бірақ осы сын келе-келе салыстырмалы-тарихи тіл білімінін пайдалы жағынан бас тартып, тіл біліміне марксизмге тән емес дөрекілік, асқақтаушылық, менмендік әуен енгізді.Кеңес Одағы Коммунистік партиясынын орталык органы "Правда" газеті бетінде 1950 ж. ұйымдас-тырылған айтыстан кейін "Тіл туралы жаңа ілімнін" кателіктері, онын тигізген зиянды зардаптары жан-жакты ашып көрсетілді
5.Ғылыми парадигма ұғымына сәйкес лингвистика ғылымының кезеңдерін айқындаңыз. тілтаным теориясының ғылыми негіздерін анықтап талдау арқылы жұмыста алғаш рет төмендегідей проблемалар өз шешімін тапты:
1 қазақ лингвистикасындағы когнитивтік парадигманың даму сипаты хронологиялық реттілікпен жіктеліп, жекеленген теориялардың тіл білімінің жаңа бағыттарымен сабақтастығы көрсетілді;
2 тілдік құралдардың танымдық қызметіне орай бес түрлі кезеңнің өзгешелігі, олардың теориялық мәселелері анықталып; әр кезеңнің объективті және субъективті алғышарттары негізінде тілдік тұлғаның қалыптасуына әсер етер әлеуметтік-мәдени ортаның маңызы айқындалды;
3 танымның күрделі заңдылықтарын пайымдауға, оның тілдік бөлшектермен ажырамас бірлігін дәлелдеуге бағытталған зерттеулердің әдіснамалық негізі әлеуметтік, психологиялық, ұлттық-мәдени тұрғыдан қарастырылды; қазақ тіл біліміндегі танымдық бағыттың ғылыми негізі сұрыпталып, әр түрлі кезеңдерге сәйкес пікір-көзқарастарды жүйелеу негізінде талданған тілтаным теориясының нақты тұжырымдамасы жасалды;
4 тіл мен танымның байланысы арқылы тұңғыш рет тілдік универсалийге сәйкестендіріле танымдық және тілтанымдық универсалий ұғымдары айқындалып, олардың негізгі дамытушы факторлары қатарында антропологиялық, аялық, аксиологиялық және антропо-типологиялық, ареалды-аялық, аксио-генеологиялық мәселелер сұрыпталды;
5 жұмыста қазақ лингвистикасындағы тілтаным теориясының ғылыми негізін дәйектеп көрсету мақсатында алғаш рет универсалды тілтанымдық диалектика, тілтанымдық антропология, тілтанымдық дедукция мен индкуция ұстанымдары анықталды;
6 қоршаған әлемді тану, оның тілдік бейнесін жасау міндеттерін шешуден бастау алған когнитивтік лингвистика шеңберінде қазақ тілтанымының да ұғымдық бірліктері сараланып, оның алғашқы дереккөздері ғылыми сараптамадан өтті;
7 тілтаным теориясының өзіндік даму бағыты қазақ ұлтының заңды динамикалық өсуінің, өркениетті өрлеуінің жемісі, қоршаған дүниені тануға талпынған болмысының тілдегі көрінісі ретінде танылды және тілтаным теориясын жан-жақты меңгеруге ықпал ететін терминдер бір жүйеге келтіріліп, оларға ғылыми негізде түсініктеме берілді..
6. Лингвистиканың айрықша белгілерін ажыратыңыз.
Ғылыми парад.ұғымына сәйкес қаз.лингв. ғылымыпарад-лық,парад.дейінгіі,пара д.кейінгі немесе көп парадигмалы кезеңдерге бөлінеді.С.о.л айрық.белг.мын.жат.бол.1.Лингв-эксп .ғылым.Бұл жаңа ғылым сал.лингвогносеол,әл.лингв.лингвомә д,этнолингв,лингвопалеонт,т.б. жатады.2.Антроп-м-бл прин. бойынша тілдегі адам неадамдағы тіл пробл. зерттеу нысаны болып табылады.3. Функционалдық бағыт4.Экспланаторлық бағыт зерттеулердің түпкі мақс.мен міндетін анықт.

7.Структурализмнің негізгі бағыттары. Прага мектебіндегі функционалдық бағыт өкілдеріне баға беріңіз.
Прага лингвистикалық мектебі Прагада 1926 ж. тіл үйірмесінін негізінде кұрылып, 1950 ж. басында таркаған. Оны үйымдастырушылар В. Матезиус бастаған чех ғалымдары: Б. Трнка, Б. Гавранек, Й. Вахек, кейінірек С. Скаличка,И. М. Коржинек т. б., үйірмеге Н. С. Трубецкой,Р. О. Якобсон, С. О. Карцевский сиякты орыс ғалымдары кірген. Бұл мектеппен Кенес ғалымдары. Г. Богатырев, Г. О. Винокур,Е. Д. Поливанов, Б. В.Томашевский. Ю. Н. Тынянов шыгармашылыкбайланыста болды. Прага лингвистикалық мектебінін идеялык негізін салған Ф. де Соссюр. Дегенмен, онын көптеген мәселелерін шешкен чех ғалымдары. Бұл мектепке Ф. Ф. Фортунатов,Л. В. Щерба, әсіресе И. А. Бодуэн деКуртенэаркылы орыс тілдік дәстүрі ыкпал жасады.Прага лингвистикалық мектебі тіл кұрылымын аткаратын кызметі жағынан зерттеуді максат етті. Тілдегі әрбір элемент өзінін тілдік жүйеде аткаратын кызметіне карай багалануы керек, тіл дегеніміз -- функционалды жүйе деп есептеді. Тіл элементтерінін кызметін бірінші катарға коятындыктан, бұл мектепті Прагалык функиионалды лингвистика деп те атайды.Прага лингвистикалық мектебі фонологияны зерттеуге зор мән берді. Бұл салада әсіресе Н. С. Трубенкойдын ғылыми жегістігі елеулі болды, ол эр түрлі тілдердін фонологиялык жүйесін зерттеп,фонетика мен фонологиянын шұғылданатын объектілерін аныктады: фонологиянын негізгі объектісі -- фонема,фонология тіл дыбыстарынын функциясын зерттеп, олардын мағына ажыраткыштык кызметімен шұғылданатын таза тілдік пән, фонетика -- тіл дыбыстарынын жасалуы, физикалык, физиологиялык сипағы туралы ілім деп есептеді.Прага лингвистикалық мектебінін синтаксис саласында коскан елеулі үлесі Матезиустын сөйлемнін актуалды (өзекті) мүшеленуі туралы теориясымен байланысты. Сөйлем кұрамын жіктеудін екі жағы көрсетіледі: бірінші, сөйлем кұрамынан бастауыш пен баяндауыпяы ажырататын, формалды мүшелеу, екінші, сөйлемнін грамматикалык күрылымынын функиионалды ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Жас грамматикалық бағыт
Мәтін лингвистикасының зерттеу объектісі
Баланың ойлау қабілетінің дамуы
Секуляризация және еркін ойшылық әлеуметтік-тарихи феномен ретінде
Орыс философиялық ойлары
Әлеуметтанудың тарихи қалыптасу кезеңдері
Ежелгі дәуір тіл білімі
Тіл білімі тарихы пәні бойынша ОҚУ-ӘДIСТЕМЕЛIК КЕШЕН
Соловьев философиясының негізгі идеясы - жалпы тұтастық идеясы
Қазіргі кейбір философиялық ағымдарға ғылым мен философияны бір - біріне қарсы қою
Пәндер